යක්ෂ

විකිපීඩියා වෙතින්
Jump to navigation Jump to search
යක්ෂ
මථුරාවෙන් හමුවූ දැවැන්ත පර්ඛාම් යක්ෂ (ක්‍රි.පූ. 150) සහ මුද්ගර්පාණී ("සෙංකෝලධාරී") යක්ෂ (ක්‍රි.පූ. 100) ප්‍රතිමා. මෙම ප්‍රතිමා මීටර දෙකක් පමණ උසැති ය.[1] මුද්ගර්පාණී යක්ෂයා විසින් මුද්ගර හෙවත් සෙංකෝලයක් දරාසිටින අතර, ඔහිගේ දකුණු අත කුඩා බැතිමත් රුවක් හෝ දරුවකුගේ රුවක් සමඟ සම්බන්ධව පවතින්නට ඇත.[2][3]
මථුරා කලාව, මථුරා කෞතුකාගාරය

යක්ෂයෝ (සංස්කෘත: यक्ष yakṣa; පාලි: යක්ඛ) වනාහි සාමන්‍යයෙන් යහපත් වූ, ඇතැම් අවස්ථාවන් හි රෞද්‍ර හෝ අභාග්‍යවත් වියහැකි යැයි සැලකෙන ස්වභාවධර්ම ආත්ම කොට්ඨාසයක් වෙත්. මොවුන් සාමාන්‍යයෙන් ජලය, සශ්‍රීකත්වය, වෘක්ෂ, වනාන්තර හෝ ධනය හා සම්බන්ධිත යැයි විශ්වාස කෙරේ.[4][5] මොවුන් පිළිබඳ හින්දු, ජෛන සහ බෞද්ධ ධර්ම ග්‍රන්ථවල සඳහන් වන අතර, දකුණු ආසියාව සහ අග්නිදිග ආසියාවේ පුරාතන සහ මධ්‍යකාලීන සිද්ධස්ථානවල ආරක්ෂක දේවතාවන් ලෙස ද මොවුන් නිරූපණය කොට ඇත.[5][6] මෙම වචනයෙහි ස්ත්‍රී ස්වරූපය වන්නේ යක්ෂී[7] හෙවත් යක්ෂණී (සංස්කෘත: यक्षिणी yakṣiṇī; පාලි:යක්ඛිණී) යන්නයි.[8]

සටහන්[සංස්කරණය]

  1. 1.0 1.1 Dated 100 BCE. Quintanilla, Sonya Rhie (2007). History of Early Stone Sculpture at Mathura: Ca. 150 BCE – 100 CE (in ඉංග්‍රීසි). BRILL. p. 368, fig. 88. ISBN 9789004155374.
  2. Quintanilla, Sonya Rhie (2007). History of Early Stone Sculpture at Mathura: Ca. 150 BCE – 100 CE (in ඉංග්‍රීසි). BRILL. p. 365, fig. 85. ISBN 9789004155374.
  3. Dalal, Roshen (2010). The Religions of India: A Concise Guide to Nine Major Faiths (in ඉංග්‍රීසි). Penguin Books India. p. 398. ISBN 978-0-14-341517-6.
  4. Singh (2008). A History of Ancient and Early Medieval India. New Delhi: Pearson Education. p. 430. ISBN 978-81-317-1120-0.
  5. 5.0 5.1 "yaksha". Encyclopædia Britannica. https://www.britannica.com/topic/yaksha. ප්‍රතිෂ්ඨාපනය 15 July 2007. 
  6. Richard John Richards (1995). South-east Asian Ceramics: Thai, Vietnamese, and Khmer: From the Collection of the Art Gallery of South Australia. Oxford University Press. pp. 27, 67. ISBN 978-967-65-3075-2.
  7. For यक्षी as the feminine of यक्षः see V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary, p. 776.
  8. For yakṣiṇī (यक्षिणी) as a regular Sanskrit term for a female yakṣa, and yakṣaṇī as a Buddhist variant, see Franklin Edgerton, Buddhist Hybrid Sanskrit Grammar and Dictionary, Vol. 2, Motilal Banarsidass, first Ed., 1953, p. 442.

සටහන්[සංස්කරණය]

බාහිර සබැඳි[සංස්කරණය]

"https://si.wikipedia.org/w/index.php?title=යක්ෂ&oldid=477753" වෙතින් සම්ප්‍රවේශනය කෙරිණි