ශ්‍රී ලාංකික නිදහස් ව්‍යාපාරය

විකිපීඩියා, නිදහස් විශ්වකෝෂය වෙතින්
(නිදහස් අරගලය - ශ්‍රී ලංකා වෙතින් යළි-යොමු කරන ලදි)
වෙත පනින්න: සංචලනය, සොයන්න
The formal ceremony marking the start of self rule, with the opening of the first parliament at Independence Square by the HRH Prince Henry, Duke of Gloucester in the presence of Rt Hon D.S. Senanayake as first Prime Minister of Ceylon.
ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය
Coat of Arms of Sri Lanka
මෙම ලිපිය ලිපි මාලාවක කොටසකි
ලේඛන
දීපවංශය  · මහාවංශය
චූලවංශය  · රාජාවලිය
ප්‍රාග්-ඉතිහාසය
පුරාතන ඉතිහාසය
තම්බපණ්ණි රාජධානිය
උපතිස්ස නුවර රාජධානිය
අනුරාධපුර රාජධානිය
මධ්‍යතන ඉතිහාසය
රුහුණ රාජධානිය
සොළීන් අල්වාගත් අනුරාධපුරය
පොළොන්නරුව රාජධානිය
දඹදෙණිය රාජධානිය
ගම්පොළ රාජධානිය
රයිගම රාජධානිය
කෝට්ටේ රාජධානිය
සීතාවක රාජධානිය
මහනුවර රාජධානිය
යටත්විජිත ඉතිහාසය
පෘතුගීසි ලංකාව
ලන්දේසි ලංකාව
බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාව
නිදහස
දෙවන ලෝක මහා යුද්ධය
විසිවන සියවස
ඩොමීනියන් ලංකාව
ශ්‍රී ලාංකික සිවිල් යුද්ධය
පශ්චාත්-ගැටුම් ඉතිහාසය
ශ්‍රී ලංකාව තුල 2009 වසර
මාතෘකාව
අධ්‍යාපනය  · ආර්ථික
ශ්‍රී ලාංකික හමුදාමය ඉතිහාසය
යුද්ධ හමුදාව  · ගුවන් හමුදාව  · නාවික හමුදාව
{සැකිල්ල:Data99

ශ්‍රී ලංකා ද්වාරය
 නැ • සා • සං 


Coat of arms of Sri Lanka, showing a lion holding a sword in its right forepaw surrounded by a ring made from blue lotus petals which is placed on top of a grain vase sprouting rice grains to encircle it. A Dharmacakra is on the top while a sun and moon are at the bottom on each side of the vase.
පහත දැක්වෙන් කාණ්ඩවලට අයත් වේ:
ශ්‍රී ලංකාවේ
දේශපාලනය හා රජය


ශ්‍රී ලාංකික නිදහස් ව්‍යාපාරය යනු බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යයෙන් ලංකාවට නිදහස හා ස්ව-පාලනය ලබා ගැනුමට දියත් කෙරුණු සාමකාමී දේශපාලන ව්‍යාපාරයකි. 20වන සියවසෙහි ඇරඹුමත් සමග මුලපිරුනු මෙයට බොහෝ ලෙසින් උගත් මධ්‍යම පංතිය විසින් නායකත්වය සැපයුනු අතර, අවසානයේදී 1948 පෙබරවාරි 4 වන දිනදී ලංකාව වෙත ලංකා ඩොමීනියන් රාජ්‍යය ලෙසින් නිදහස ප්‍රදානය කිරීමත් සමගින් සාර්ථකත්වයට පත් විය. 1972 මැයි 22 දිනදී එය ජනරජයක් බවට පත්වී ශ්‍රී ලංකා ජනරජය ලෙසින් නම් කිරීම වන තුරු වසර 24 පුරාවට බ්‍රිතාන්‍ය පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලය තුල ඩොමීනියන් තත්වය පවත්වා ගෙන යන ලදි.


බ්‍රිතාන්‍ය යටත්විජිත පාලනය[සංස්කරණය කරන්න]

අසායේ සටනෙන් අනතුරුව බ්‍රිතාන්‍ය රාජ් ආසියාවේ ආධිපත්‍යක වූහ; වෝටර්ලූ සටනෙන් පසුව බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යය ලෝක මහාබලවතෙක් බවට පත් විය. ඉන්දියාවෙහිදී, ඇෆ්ගනිස්තානයෙහිදී සහ දකුණු අප්‍රිකාවෙහිදී ඉතාමත් සැකෙවින් ලද පරාජයන් හැරුණු විට එහි සර්වබලධාරි මුහුණුවර නොකැලැල්ව පැවතිණි. 1914 වන තුරුම එය සැබෙවින්ම අභියෝගයට ලක් නොවූ බව පැවසිය හැක.

ප්‍රංශ ජනරජයට එරෙහිව එංගලන්තය විසින් පවත්වා ගෙන ගිය යුද්ධයෙහි කොටසක් ලෙසින්, 1795 දී ලංකාව වෙත බ්‍රිතාන්‍ය ප්‍රහාරයක් එල්ල වීම, ප්‍රංශ අධිකාරියෙහි කොටසක් හා එහි මිත්‍ර පාක්ෂිකයෙක් ලෙසින් නෙදර්ලන්තයෙහිදී බතාවියානු ජනරජය පිහිටුවීමෙහි සෘජු ප්‍රතිඵලයක් විය. පෘතුගීසීන්ට එරෙහිව ලන්දේසීන් හා සහයෝගීව කටුයුතු කල අයුරින්ම, ලන්දේසීන්ට එරෙහිවද බ්‍රිතාන්‍ය බලකාය හා සහයෝගීව ක්‍රියාකිරීමට උඩරට රාජධානිය කටයුතු කලේය

ලන්දේසීන් පලවාහැරීමෙන් අනතුරුව හා ලන්දේසි ආධිපත්‍යය ආමියං ගිවිසුම විසින් පාවා දීමෙන් පසුව ඇතිවූ පහතරට කැරැලි මැඩපැවැත්වීමට කටයුතු කල බ්‍රිතාන්‍යයෝ උඩරට රාජධානිය අල්ලාගැනීමට සැලසුම් සම්පාදනය කලහ. 1803 සහ 1804 දී පළමු උඩරට යුද්ධයේදී උඩරට පලාත් ආක්‍රමණය කෙරුණද ඉතාමත් දරුණු පරාජයකට ලක්වූහ. 1815දී, අවසාන උඩරට රජුට එරෙහිව කැරැල්ලක් දියත් කිරීමට උඩරට රදළ පෙළැන්තිය පොළඹවාලූ බ්‍රිතාන්‍යයෝ, දෙවන උඩරට යුද්ධය අරඹා රජු පහ කිරීමෙහි අදිටනින් උඩරට වෙත සේනා මෙහෙයවූහ.

දෙවන ලෝක යුද්ධය[සංස්කරණය කරන්න]

නිදහස් ලංකා පනත් කෙටුම්‍පත[සංස්කරණය කරන්න]

1944 නොවැම්‍බරයේදී පානදුර රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභා මන්ත්‍රී සුයත්ත පොන්සේකා රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභා‍‍‍ෙව්දී නිදහස් ලංකාවක් සඳහා ඩොමිනිකන් ක්‍රමයේ ව්‍යවස්ථාවක් සදහා යෝජනාවක් ඉදිරිපත් කළේය. එහි ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන් “ලංකා නිදහස් පනත් කෙටුම්‍පත” ( Free Lanka Bill ) හදුන්වා දෙන ලදී. 1945 ජනවාරි 27 -28 දිනවල පවත්වන ලද ලංකා ජාතික කොංග්‍රසයේ වාර්ෂික සැසියේදී එහි සභාපති ජෝර්ජ් ඊ. ද සිල්වා “අද අපි නිදහස සඳහා කරන අරගලයක් උදෙසා කැප වෙමු. එය ඊට වඩා අඩු විය යුතු දෙයක් නො‍ෙව්‍.” යයි කියා සිටියේය.‍ කොංග්‍රසයෙන් විසදුම වුයේ නිදහස් ලංකාවක් සඳහා ඩොමිනියන් ක්‍රමයේ ව්‍යවස්ථාවක් සකස් කිරීමට රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාව ගත් තීරණය නිදහස සඳහා සම්‍පුර්ණ ජාතික හිමිකම ළගා කර ගැනීමට ප්‍රමාණවත් නොවුවත් එවැනි ව්‍යවස්ථාවක් සකස් කිරීම නිදහස සදහා කරන අපේ අරගලයෙන් ඉදිරි ගමනට ර ැකුලක් බැවින් එයට සහාය දැක්වීමට රාජ්‍ය මණ්ත්‍රණ සභා‍ෙව් සීමිත සාමාජිකයින්ට උපදෙස් දෙනවා යන්නයි. “නිදහස් පනත් කොටුම්‍පත” දෙවැනි වර කියවීම සදහා ඉදිරිපත් කොට එයද විමසීමකින් තොරව සම්‍මත විය. මාර්තු 22 දින තුන්වන වර කියවීම සදහා සංශෝධන සහිතව ඉදිරිපත් කරන ලදී. නම්‍කරන ලද බ්‍රිතාන්‍ය සාමාජිකයෙක් “තුන් මාසයකට පසු පනත් කොටුම්‍පත කියවිය යුතුය” යනුවෙන් ප්‍රකාශ කර සිටියේය. පනත් කෙටුම්‍පත එදින 40 ට 7ක් වශයෙන් පරාජය විය.