ටොලමි IX ලැතිරොස්

විකිපීඩියා, නිදහස් විශ්වකෝෂය වෙතින්
(නවවන ටොලමි දෙවන සෝටර් වෙතින් යළි-යොමු කරන ලදි)
Jump to navigation Jump to search
ටොලමි IX ලැතිරොස්
ඊජිප්තුවේ ටොලමියානු රාජවංශයේ පාරාවෝ
PtolemyIX-StatueHead MuseumOfFineArtsBoston.png
බොස්ටන් ලලිත කලා කෞතුකාගාරයේ තබා ඇති IXවන ටොලමිගේ ප්‍රතිමා හිසක්
ඊජිප්තුවේ ටොලමියානු රජ
පූර්වප්‍රාප්තිකයාටොලමි VIII ෆිස්කන් සහ ඊජිප්තුවේ IIIවන ක්ලියෝපැට්රා
අනුප්‍රාප්තිකයාඊජිප්තුවේ IIIවන බෙරෙනිස්
උපතක්‍රි.පූ. 143 – 142 පමණ
මරණයක්‍රි.පූ. 81
භාර්යාවන්
දරුවන්ටොලමි XII (IVවන ක්ලියෝපැට්රාට දාව)
IIIවන බෙරෙනිස් (ක්ලියෝපැට්රා සෙලීන් Iට දාව)
සම්පූර්ණ නාමය
ටොලමි IX සෝටර් II
රාජවංශයටොලමයික
පියාටොලමි VIII ෆිස්කන්
මවඊජිප්තුවේ IIIවන ක්ලියෝපැට්රා

ටොලමි IX සෝටර් II[note 1] නැතහොත් ලැතිරොස් ("තණ මෑ") (ග්‍රීක:Πτολεμαῖος Σωτήρ Λάθυρος, Ptolemaĩos Sōtḗr Láthuros) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ක්‍රි.පූ. 116-110, ක්‍රි.පූ. 109-107 සහ ක්‍රි.පූ. 88-81 ලෙස තෙවරක් පාලනය ගෙන ගිය ඊජිප්තුවේ රජ කෙනෙකි. ඔහු සිය සිය සොහොයුරා වූ ටොලමි X ඇලෙක්සැන්ඩර් සමග මාරුවෙන් මාරුවට පාලනය ගෙන ගොස් ඇත.

පළමුව ඔහුගේ මව වූ IIIවන ක්ලියෝපැට්රා විසින් ඔහුව සිය සහ-අනුරාජ පදවියට පත් කරගැනීමට තීරණය කරන ලදී. (ඔහුගේ පියා වූ VIIIවන ටොලමිගේ ආශාව වූයේ ඇය ඇගේ පුත්‍රයකු සමග හවුල් පාලනයක් ගෙන යනු දැකීමටයි) ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රියානුවන් විසින් ඔහුව තෝරා ගැනීමට ඇයට බලකරන ලදී. ඔහු සිය සොයුරිය වූ IVවන ක්ලියෝපැට්රා සමග විවාහ වූ නමුත්, ඔහුගේ මව විසින් ඇයව ඉවත් කොට ඔහුගේ බාලම සොහොයුරිය වූ ක්ලියෝපැට්රා සෙලීන් එම තනතුරට පත්කරන ලදී. පසුව, ඇය විසින් ඔහු තමන්ව මරා දැමීමට උත්සාහ ගන්නේ යැයි චෝදනා නගමින් සාර්ථකව IXවන ටොලමිව සිහසුනෙන් නෙරපන ලදී. අනතුරුව ඇය සිය ප්‍රියතම පුත්‍රයා වූ ඇලෙක්සැන්ඩර් සිය සහ-අනුරාජ පදවියට පත්කළා ය. නමුත් පසුව Xවන ටොලමි සමග පාලනය ගෙනයාම අසීරු බව ඇයට වැටහිණි. අනතුරුව ඇය විසින් නැවත IXවන ටොලමි සිහසුනට පත්කළා ය. නමුත් මඳ කලෙකින් Xවන ටොලමි ඇයව මරා දමා සිහසුන පැහැර ගත්තේ ය. පසුකලෙක ඔහුව ද සටන් බිමෙක දී මරා දැමිණි. අනතුරුව IXවන ටොලමි සිය මරණය තෙක්ම රාජ්‍ය පාලනය ගෙනගියේ ය.

ඊජිප්තු පාරාවෝ ටොලමි IX සෝටර් IIගේ රිදී චතුර්ඩ්‍රැමා කාසියක්; ක්‍රි.පූ. 109
IXවන ටොලමිගේ ශිලා ස්තම්භයේ කොටසක්; ක්‍රි.පූ. 115; අස්වාන් වලිනි.

ඔහුගේ දියණිය වූ IIIවන බෙරෙනිස් ඔහුගේ මරණින් පසු සිහසුනට පත්වූ අතර, ඇය විසින් වසරක පමණ කාලයක් රාජ්‍ය පාලනය ගෙන යන ලදී. ඇයට ඇගේ සුළු පුත්‍රයා වූ ඇලෙක්සැන්ඩර් සමග විවාහ වීමට සිදු විය. ඇලෙක්සැන්ඩර්, ටොලමි XI ඇලෙක්සැන්ඩර් II යන නාමයෙන් රාජ්‍ය පාලනය කළ අතර, දින දහනවයකට පසු ඔහු විසින් ඇයව මරාදමන ලදී.

IXවන ටොලමිගේ නාමය මගින් ඔහුගේ මහා මැසිඩෝනියානු පූර්වජයා වූ ටොලමි I සෝටර් සිහි ගන්වයි. පැරණි මූලාශ්‍රවල සහ ජර්මන් ඉතිහාසඥ හස් විසින් සම්පාදනය කළ ග්‍රන්ථවල ඔහුව VIIIවන ටොලමි ලෙස අංකනය කොට ඇත.

පෙළපත[සංස්කරණය]

සටහන්[සංස්කරණය]

  1. ටොලමිවරුන් අංකනය කිරීම නූතන සම්මුතියකි. ග්‍රීකවරුන් ඔවුන් වෙන්කර දැක්වූයේ විරුද නාමය (පටබැඳි නාමය) ආධාරයෙනි. මෙහි දක්වා ඇති අංකය වර්තමාන එකඟත්වය අනුව යෙදුණකි. නමුත් දහනවවන සියවසේ දී, පසුකාලීන ටොලමිවරුන් රාජ්‍ය කරන අයුරින් ගිණිය යුතු බවට වාදවිවාද ඇති විය. පැරණි මූලාශ්‍රවල අංකය එකක් අඩුවෙන් හෝ වැඩියෙන් දක්වා ඇති හෙයින්, දෙන ලද ටොලමිවරයකු හඳුනාගැනීමට භාවිත කළ හැකි විශ්වසනීයම ආකාරය විරුදය ආශ්‍රය කර ගැනීමයි.

බාහිර සබැඳි[සංස්කරණය]

ටොලමි IX ලැතිරොස්
උපත: ක්‍රි.පූ. 143 – 142 පමණ මරණය: ක්‍රි.පූ. 81
රාජ පදවි නාමයන්
පූර්වප්‍රාප්තිකයා
ටොලමි VIII
ඊජිප්තුවේ පාරාවෝ
ක්‍රි.පූ. 116-110
ක්ලියෝපැට්රා III සහ ක්ලියෝපැට්රා IV සමග
අනුප්‍රාප්තික වූයේ
ක්ලියෝපැට්රා III සහ ටොලමි X
පූර්වප්‍රාප්තිකයා
ක්ලියෝපැට්රා III සහ ටොලමි X
ඊජිප්තුවේ පාරාවෝ
ක්‍රි.පූ. 110-109
ක්ලියෝපැට්රා III සමග
අනුප්‍රාප්තික වූයේ
ක්ලියෝපැට්රා III සහ ටොලමි X
පූර්වප්‍රාප්තිකයා
බෙරෙනිස් III සහ ටොලමි X
ඊජිප්තුවේ පාරාවෝ
ක්‍රි.පූ. 88-81
අනුප්‍රාප්තික වූයේ
බෙරෙනිස් III


"https://si.wikipedia.org/w/index.php?title=ටොලමි_IX_ලැතිරොස්&oldid=390869" වෙතින් සම්ප්‍රවේශනය කෙරිණි