ත්රpස්තවාදින් සමග යුද්ධය - ත්ර්ස්තවාදයට එරෙහි යුද්ධය

විකිපීඩියා, නිදහස් විශ්වකෝෂය වෙතින්
Jump to navigation Jump to search

War on – Terror – War on Terrorism ත්‍රස්ථයන් සමග යුද්ධය - ත්ර්ස්තවාදයට එරෙහි යුද්ධය

ත්‍රස්තවාදයට එරෙහි ලෝක ව්‍යාප්ත යුද්ධය යනු විවිධාකාර යුදමය දේශපාලනික සහ නීතිමය ක්‍රියාකාරකම් සඳහා 2001 සැප්තැම්බර් 11 ප්‍රහාරයට ප්‍රතිචාර දැක්වීම සඳහා එක්සත් ජනපද රජය විසින් ආරම්භ කරන ලද ක්‍රියාවලිය හැඳින්වීමට භාවිතා කරන පොදු යෙදුමයි. රජය‍ට අනුව ත්‍රස්තවාදි තර්ජන ඉවත් කිරීම, ත්‍රස්තවාදි ක්රිකයා වැලැක්වීම සහ අල් ඛයිඩා වැනි ත්‍රස්තවාදි සංවිධාන වල බලය මැඩ පැවැත්වීම යනාදි කරුණු සම්බන්ධයෙන් ක්රිවයා කිරීම ත්‍රස්තවාදයට එරෙහි යුද්ධයේ අරමුණු වේ. එයින් හඟවන ප්රයතිපත්ති සහ යෙදුම යන දෙකම දිගට ඇදි යන මතභේදාත්මක මූලාශ්රතයක් වී තිබුනේ විවේචකයින් තර්ක කළ පරිදි ඒකපාක්ෂිකව දුර්වල සතුරෙකු මැඩ පැවැත්වීමට කරන යුද්ධය මානව හිමිකම් කඩකිරීම් සහ අන්තර්ජාතික නීති උල්ලංඝණය කිරීම සාධාරණී කරනය කිරීමට යොදා ගත් හෙයිනි.


සැප්තැම්බර් 11 දින හෝ ඊට පසු ඉස්ලාම් ත්රිස්තවාදි ප්රිහාරයන් එල්ල වූ රටවල්

20 වෙනි ශත වර්ෂයේ පසු භාගයේ දී ත්රදස්තවාදි සංවිධාන එක්සත් ජනපදයට සහ එහි මිත්රව රටවල් වලට එරෙහිව ප්රයහාරයන් ක්රිවයාත්මක කළේය. 1998 දී කෙන්යාවේ සහ ටැන්සානියාවේ තානාපති කාර්යාල වලට එල්ල කළ බෝම්බ ප්රලහාරයෙන් පසු ජනාධිපති බිල් ක්ලින්ටන් ඔපරේෂන් ඉන්ෆිනිටි රිචි නම් බෝම්බ මගින් ප්රකහාර එල්ල කිරීමේ යුද මෙහෙයුමක් සුඩානයේ සහ ඇෆ්ගනිස්ථානයේ අල්ඛයිඩා සමග සම්බන්ධතා පවත්වන ඉලක්කයන් වෙත දියත් කළේය. මෙම ප්රගහාරයන්ට සුඩානයේ බෙහෙත් ද්රධව්යප නිපදවන ආයතනයක්ද ගොදුරු විය. එම ආයතනය කලාපයේ මැලේරියාවට අවශ්ය ඖෂධ ප්රතමාණයෙන් 90% නිෂ්පාදනය කරන ආයතනයකි. 2000 වර්ෂයේ ඔක්තෝම්බරයේදි USS කෝල් බෝම්බ ප්රයහාරයද අනතුරුව 2001 සැප්තැම්බර් 11 වැනි දින ප්රතහාරයන්ද සිදු විය. පසුව සිදු වුනු ප්ර්හාරයන්ට ඉක්මණින් තීරණාත්මක ප්රිතිචාර දැක්විය යුතු බවට මුලු එක්සත් ජනපද රාජ්යසයෙන්ම ඉල්ලීම් කෙරුනි. ඉරාක ආක්ර මණය සාධාරණ කිරීමට ත්රරස්තවාදයට එරෙහි කළ යුද්ධය ජනාධිපති බුෂ් විසින් ප්ර්යෝජනයට ගැනීම විවාදයට තඩු දෙන්නක් වූයේ අල්ඛයිඩාව සහ සදාම් හුසේන් අතර තිබුනා යැයි කියන සම්බන්ධ සියලුම පරීක්ෂණ ආයතන වලින් ප්රාතික්ෂේප වූ හෙයිනි.

2001 දී එක්සත් ජාතීන්ගේ ආරක්ෂක කවුන්සිලය 1373 වැනි යෝජනාව ක්රිනයාවේ යෙදවිය. ත්ර1ස්තවාදි ක්රි යාවන් සඳහා සහයෝගය නොදැක්වීම, මුදලින් ආධාර දීම ප්ර තික්ෂේප කිරීම ත්ර1ස්තවාදීන්ට රැකවරණය නොදීම ත්ර ස්තවාදි ක්රිමයාවන් සඳහා සැළසුම් කරන කණ්ඩායම් සම්බන්ධයෙන් තොරතරු සැපයීම යනාදි කරුණු ඒ අනුව සියලුම රාජ්යරන් විසින් ඉටු කළ යුතුය. 2005 වරෂයේදි ආරක්ෂක කවුන්සිලය 1624 වැනි යෝජනාවද ක්රි‍යාත්මක කරමින් ත්රුස්තවාදි ක්රිේයාවන්ට අනුබල නොදීමටත් සහ අන්තර්ජාතික මානව හිමිකම් නීති ක්රිකයාත්මක කිරිමට සියලුම රාජ්යදයන් බැඳි සිටිය යුතු බවත් නියම කෙරිනි. මෙම යෝජනා දෙක අනුව ත්රිස්තවිරෝධි කටයුතු සම්බන්ධයෙන් වූ වාර්ෂික වාර්තා අදාල රටවල් විසින් ඉදිරිපත් කළ යුතු වුවත් එක්සත් ජනපදය සහ ඊශ්රානයලය එවැනි වාර්තා ඉදිරිපත් කිරීම ප්රරතික්ෂේප කළේය.

http://en.wikipedia.org/wiki/War_on_terror#War_on_Terrorism