ග්‍රීසිය

විකිපීඩියා, නිදහස් විශ්වකෝෂය වෙතින්
Jump to navigation Jump to search
හෙළනික් ජනරජය

Ελληνική Δημοκρατία
ඵල්ළිනිකි ඩිමොක්‍රැටියා
Flag of ග්‍රීසිය හී ධජය
Flag
{{{coat_alt}}}
Coat of arms
උද්යෝග පාඨය: ඉලේෆ්තේරිය ඉ තැනටොස්, (Greek: "Ελευθερία ή Θάνατος", "නිදහස හෝ මරණය") (සාම්ප්‍රදායික)
ජාතික ගීය: "Ὕμνος εἰς τὴν Ἐλευθερίαν"
ඉම්නෝස් ඉස් තින් ඉලේෆ්තෙරියාන්
"නිදහස වෙනුවෙන් ගීතය"1
Location of  ග්‍රීසිය  (dark green) – in Europe  (green & dark grey) – in the යුරෝපියානු සංගමය  (green)  –  [Legend]
Location of  ග්‍රීසිය  (dark green)

– in Europe  (green & dark grey)
– in the යුරෝපියානු සංගමය  (green)  –  [Legend]

අගනුවරඇතන්ස්
විශාලතම නගරයඇතක්ස්
නිල භාෂාව(න්)ග්‍රීක
ජනවාර්ගික කණ්ඩායම්
94% Greek,
4% Albanian,
2% others[1][2][3][4][5]
ජාති නාම(ය)ග්‍රීක (නිල: හෙළනික)
රජයඒකීය පාර්ලිමේන්තු ජනරජය
කරොලොස් පපූලියස්
අන්දෝනිස් සමරාස්
ව්‍යවස්ථාදායකයපාර්ලිමේන්තුව
නිදහස ඔටෝමාන් අධිරාජ්‍යය වෙතින්
• ප්‍රකාශ කෙරිණි
1 ජනවාරි 1822, at the First National Assembly
• පිළිගැනිණි
3 පෙබරවාරි 1830, in the London Protocol
11 June 1975,
Third Hellenic Republic
වර්ග ප්‍රමාණය
• සම්පූර්ණ
131,990 km2 (50,960 sq mi) (96th)
• ජලය (%)
0.8669
ජනගහණය
• 2010 ඇස්තමේන්තුව
11,305,118[6] (74th)
• 2011 (preliminary data) ජන සංගණනය
10,787,690[7]
• ඝණත්වය
85.3/km2 (220.9/sq mi) (88th)
දදේනි (ක්‍රශසා)2011 ඇස්තමේන්තුව
• සම්පූර්ණ
$294.339 billion[8]
• ඒක පුද්ගල
$26,293[8]
දදේනි (නාමික)2011 ඇස්තමේන්තුව
• සම්පූර්ණ
$303.065 billion[8]
• ඒක පුද්ගල
$27,073[8]
Gini (2005)33[9]
දෝෂය: අනීතික Gini අගය
මාසද (2011) 0.861
දෝෂය: අනීතික HDI අගය · 29th
ව්‍යවහාර මුදලEuro ()2 (EUR)
වේලා කලාපයUTC+2 (EET)
• ගිම්හාන (DST)
UTC+3 (EEST)
දින ආකෘතිdd/mm/yyyy
රිය ධාවන මං තීරුවright
ඇමතුම් කේතය30
අන්තර්ජාල TLD.gr3
  1. Also the national anthem of Cyprus.
  2. Before 2002, the Greek drachma.
  3. The .eu domain is also used, as in other යුරෝපියානු සංගමය member states.

ග්‍රීසිය, 'හෙලස්' යන නාමයෙන් ද හඳුන්වනු ලැ‍බේ. නිල නාමය වනුයේ 'එළිනික් ජනරජය' යන්නයි. බෝල්කන් අර්ධද්වීපයේ දකුණු කෙළවරෙහි පිහිටා ඇති ග්‍රීසිය ගිණිකොන දිග යුරෝපයේ පිහිටි රටකි. මෙරටෙහි ගොඩබිම් දේශසීමා වනුයේ උතුරට ඇල්බේනියාව, මැසඩෝනියා ජනරජය, සහ බල්ගේරියාව ද, නැගෙනහිරට තුර්කිය ද, වශයෙනි. ඒජියන් මුහුද (Aegean Sea) ග්‍රීසියේ ප්‍රධාන දේශයෙන් නැගෙනහිරට ද, ලෝනියන් මුහුද බස්නාහිරට ද, සහ මධ්‍යධරණී මුහුද දකුණු දිශාවටද පිහිටා තිබෙයි. දිගින් ලොවෙහි දසවන ස්ථානය ගන්නා වෙරළ තීරය ග්‍රීසිය සතුවේ. එහි දිග කි.මී. 14880 කි (සැතපුම් 9246 කි). මෙම වෙරළ තීරයෙහි විදහා දැක්වෙන අංගෝපාංග අතර (1,400,227 ක් පමණ ජනතාවක් වෙසෙන) දූපත් විශාල සංඛ්‍යාවක් වෙයි. අනෙකුත් දූපත් අතර, ක්‍රීට් (Crete), ඩොඩකැනිස් (Dodcanese), සයික්ලඩස් (Cyclades), යනාදි දූපත් ද වෙයි. ග්‍රීසියේ භූමි භාගයෙන් සියයට 80 ක් ම සමන්විත වනුයේ මීටර් 2917 ක (අඩි 9570.21) උසින් යුත් ඔලිම්පස් කන්දය. [තහවුරු කරන්න]

පෞරාණික ග්‍රීසියේ සභ්‍යත්වය පිළිබඳව නූතන ග්‍රීසිය සාක්ෂි දරන්නීය. සාමාන්‍යයෙන් මෙය හඳුන්වනුයේ බටහිර සභ්‍යත්වයේ සමාරම්භ ස්ථානය ලෙසය. නිදසුනක් දක්ව‍තොත්, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයෙහි උපත සිදුවන්නේත් ග්‍රීසියෙයි. එමෙන්ම බටහිර දර්ශන විද්‍යාව, ඔලිම්පික් ක්‍රීඩා, බටහිර සාහිත්‍යය සහ ඉතිහාසය ලේඛනගත කිරීම, දේශපාලන විද්‍යාව, විද්‍යාත්මක හා ජ්‍යාමිතික වැදගත් මුලධර්ම, ඛේදවාචක හා ප්‍රහසනද ඇතුළු බටහිර දෘෂ්‍යකාව්‍යයේ උපත සිදුවන්නේද ග්‍රීසියෙයි. මේවායින් කොටසක් 17 වන යුනෙස්කෝ ලෝක උරුමයන්ට අදාළව සැකසී ඇති ලේඛනයේද පිළිබිඹු කර තිබේ.

මානව සංවර්ධන දර්ශකයේ ඉතා ඉහල ස්ථානයක සිටින සංවර්ධිත රටක් වූ ග්‍රීසිය, වර්ෂ 1981 පටන්ම යුරෝපා හවුලේ එනම් වත්මන් යුරෝපා සංගමයේ සාමාජික රටක් වෙයි. එමතුද නොව එහි 'ආර්ථික හා මුල්‍ය සංගමයේ' සාමාජිකත්වය වර්ෂ 2001 සිට උසුලයි. වර්ෂ 1952 සිට නේටෝ සංවිධානයේ ද, යුරෝපා අභ්‍යාවකාශ ඒජන්සියේ 2005 සිට ද, සාමාජික රටක්ව සිටී. එසේම එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය, ආර්ථික සහයෝගීතාවය හා සංවර්ධනය පිළිබඳ සංවිධානය (OECD), කලු මුහුදු කලාපයේ ආර්ථික සහයෝගීතා පිළිබඳ සංවිධානය ආදියෙහි ද ආරම්භක රටක් වන්නේය. ග්‍රීසියේ අගනගරය වනුයේ ඇතන්ස්ය. අනෙක් ප්‍රධාන නගර අතර තෙසලොනිකි (Thessaloniki), 'හෙරක්ලියොන්' (Heraklion), සහ 'ලැරිසා' (Larissa) යන නගර වෙයි.

Demographics[සංස්කරණය]

නගර[සංස්කරණය]

ආගම[සංස්කරණය]

භාෂා[සංස්කරණය]

සංක්රමණය[සංස්කරණය]

අධ්‍යාපනය[සංස්කරණය]

ස්පාර්ටාහි ඇනේන මුලු ග්‍රිසියේ ම අධ්‍යාපනය පෞද්ගලික අංශය මගින් මෙහෙයවන ලද. හෙලන් යුගයේ දී (Hellenistic Period) පොදු පාසල් ආරම්භ විය. තවත් පවුල් වලට පමණක් අධ්‍යාපනය සීමාවිය. පිරිමි දරැවන් පමණක් ලිවීම, කියවීම, සාහිත්‍ය ඉගෙන ගත්හ. ඔවුන් ගායනය හා වාදනය ඉගනෙගත් අතර හමුදා සේවය සදහා ද පුහුණු කරන ලදි. ඔවුන් රැකියාවක ්සදහා ඉගෙන නොගත් අතර හොද පුරවැසියන් වීමට උගත්හ. ගැහැණු දරැවන් ද ලියවීම කියවීම උගත් අතර ඔවුන් ප්‍රධාන ලෙස ගෘහාස්‍රිත කටයුතු සදහා උගත්හ. නමුත් කුඩා අවධියෙන් පසු අධ්‍යාපනය නොලැබුහ.

පිරිමි දරැවන් අවු 7 දී පාසල් වෙන හෝ හමුදා බැරැක්ක වෙත යොමුකෙරැනි. වර්‍ග තුනක අධ්‍යාපනයක් එකල පැවතිනි. එනම් ගණිත ශාස්ත්‍රි, සංගීත නැටුම් ක්‍රීඩා වශයෙනි.

ධනවත් පවුල් වල දරැවන් නිවෙසේ සේවකයතු යටතේ පෞද්ගලික පාසල් වෙත යොමු කෙරැනි. පාසල් ගුරැවරැන් නිවෙස් තුළ පැවති අතර ඔවුන්ට ලිවීම, කියවීම ගණිතය, ගායනය, වාදනය ක්‍රිඩාව පුහුණු කෙරැණි. දරැවන්ගේ වයස අවුරැ 12 වන විට මල්ලවපොර, දිවිම යගුලිය විසිකිරිම, හෙල්ලය විසිකිරිම ආදියට යොමු කෙරැණි. වසර දෙකක හමුදා පුහුණුවකින් පසු අවුරැසදු 18 දී අධ්‍යාපනය නිම කෙරුණී.

ස්පානියානු ක්‍රමයට අනුව දරුවන් පුලු පිරිසක් කුඩා අවධියෙන්ද පසු අධ්‍යාපනය කරගෙන ගියහ. තරැණයින් සිය භාරකාරයින් ආශ්‍රයෙන් දේශපාලන අදහස් ලබාගත් අතර ඔවුන්ට සහායවීමත් පොදු ජන කටයුතු වල ආභාෂය ලබාගත්හ. ධනවත් සිසුන් ප්‍රසිද්ධ ගුරැවරැන් යටතේ අධ්‍යාපනය ලැබු අතර ලයිසියම්, ඇකඩමි, යනු එකල ප්‍රකට පාසල් විය. ධනවත් ග්‍රීක්වරුන්ගේ අධ්‍යාපන ක්‍රමය පයිඩියා යනුවෙන් හැදින්විනි.

සෞඛ්ය පද්ධතිය[සංස්කරණය]

මූලාශ්‍ර[සංස්කරණය]

  1. These statistics refer to nationality (υπηκοότητα) and not ethnicity (εθνικότητα), as Greece does not collect statistics on ethnicity and self-determination.
  2. "Demographics of Greece". European Union National Languages. Retrieved 19 December 2010.
  3. "Greece". The World Factbook. Central Intelligence Agency. Retrieved 16 April 2011.
  4. "Πίνακας 7: Αλλοδαποί κατά υπηκοότητα, φύλο και επίπεδο εκπαίδευσης – Σύνολο Ελλάδας και Νομοί" (PDF) (in Greek). Greek National Statistics Agency. Retrieved 16 April 2011. Unknown parameter |trans_title= ignored (help)CS1 maint: unrecognized language (link)
  5. "Demography Report 2010" (PDF). Eurostat Yearbook 2010. Eurostat. Retrieved 16 April 2011.
  6. "Total Population". Eurostat. 1 January 2010. Retrieved 8 January 2010.
  7. "'Πίνακας 1: Προσωρινά αποτελέσματα του Μόνιμου Πληθυσμού της Ελλάδος'" (PDF). National Statistical Service of Greece: Ανακοίνωση προσωρινών αποτελεσμάτων Απογραφής Πληθυσμού 2011, 22 Ιουλίου 2011. Archived from the original (PDF) on 2012-09-18.
  8. 8.0 8.1 8.2 8.3 "Greece". International Monetary Fund. Retrieved 18 April 2012.
  9. "Distribution of Family Income – Gini Index". The World Factbook. Central Intelligence Agency. Retrieved 9 July 2010.
"https://si.wikipedia.org/w/index.php?title=ග්‍රීසිය&oldid=434904" වෙතින් සම්ප්‍රවේශනය කෙරිණි