G 15 රටවල් එකමුතුව

විකිපීඩියා, නිදහස් විශ්වකෝෂය වෙතින්
Jump to navigation Jump to search
G 15 රටවල් එකමුතුව
ආරම්භය

1989

1990 (සමුළුව)
අරමුණ/කේන්ද්‍රය සංවර්ධනය  වෙමින් පවතින් රටවල වැඩි සහයෝගිතාවයක් ඇති කිරීම සදහා උත්ප්‍රේරකයක් ලෙස ක්‍රියා කරයි.
පිහිටීම ජිනීවා, ස්විස්ටර්ලන්තය 
සාමාජිකත්වය  ඇල්ජීරියාව 
 ආජන්ටිනාව
 බ්‍රසීලය
චිලී
ඊජිප්තුව 
 ඉන්දියාව
 ඉන්දුනීසියාව
ඉරානය
ජැමෙයිකාව
 කෙන්යාව 
 මැලේසියාව
 මෙක්සිකෝව 
 නයිජීරියාව
සෙනෙගල්
ශ්‍රී ලංකාව
වෙනිසියුලාව
සිම්බාබ්වෙ
G-15 Chair කෙන්යාව
අනුබද්ධ කිරීම් G-15 Chair
වෙබ් අඩවිය www.g15.org

මෙම G 15 රටවල් එකමුතුව (G-15) යන අවිධිමත් සංසදය පිහිටුවා ඇත්තේ ලෝක වෙළඳ සංවිධානය (WTO) සහ G 7 රටවල් එකමුතුව වැනි වෙනත් ජාත්‍යන්තර සංවිධාන සඳහා සහයෝගය ලබා දීමට ය. ලතින් ඇමරිකාව, අප්‍රිකාව සහ ආසියාවේ වර්ධනය හා සමෘද්ධිය පොදු ඉලක්කය කරගත් මෙය ස්ථාපිත කරන ලද්දේ 1989 සැප්තැම්බර් දී යුගෝස්ලාවියාව, බෙල්ග්රේඩ් හි පවත්වනු ලැබූ නවවැනි නොබැඳි ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ රාජ්‍ය නායක සමුළුව රැස්වීමේ දී ය. G-15 අවධානය යොමු කරනු ලබන්නේ සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල ආයෝජන, වෙළෙඳ සහ තාක්ෂණික අංශවල සහයෝගීතාවයයි. සාමාජිකත්ව රටවල් ගණන 18 දක්වා ඉහළ ගියද මෙහි නම තවම නොවෙනස් ව පවතී. චිලී, ඉරානය, කෙන්යාව තවමත් සාමාජිකත්වය දරණ අතර යුගෝස්ලාවියාව තවදුරටත් සාමාජිකත්වය නොදරයි. ආරම්භක සාමාජික රාජ්‍යයක් වූ පේරු 2011 වසරේ දී G-15 හැර යාමට තීරණය කළේය.

ව්‍යුහය හා ක්‍රියාකාරකම්[සංස්කරණය]

G-15 හි අරමුණු කිහිපයක් පහත වේ:

  • සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල් අතර අන්‍යෝන්‍ය වශයෙන් වාසිදායක සහයෝගීතාවයක් වර්ධනය කිරීම.
  • සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල ට ලෝක තත්ත්වය හා ජාත්‍යන්තර ආර්ථික සම්බන්ධතා මගින් ඇති වන බලපෑම ක්‍රමවත් ලෙස සමාලෝචනය කිරීම.
  • සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල් අතර ප්‍රතිපත්ති හා ක්‍රියාමාර්ග සම්බන්ධීකරණය කිරීම සඳහා වූ දැක්මක් සමගින් උපදේශන සේවය ලබා දීම.
  • South-South cooperation සඳහා නව සහ ස්ථිර යෝජනා ක්‍රම හඳුනා ගැනීම සහ ක්‍රියාත්මක කිරීම හා ඔවුන්ට වඩා පුළුල් වූ සහයෝගයක් ලබා දීම.
  • ගැටලු සමඟ සහයෝගයෙන් කටයුතු කිරීමට වඩාත් ධනාත්මක සහ ඵලදායී නව ක්‍රම සොයා ගැනීම.

එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය හෝ ලෝක බැංකුව වැනි වෙනත් ජාත්‍යන්තර සංවිධාන මෙන් නොව G-15 පරිපාලන ව්‍යුහයක් ස්ථාපිත කිරීමෙන් වැලකී සිටී. නමුත් G-15 ජිනීවා හි පිහිටා ඇති තාක්ෂණික සහාය පහසුකම් (TSF) වලින් සමන්විතය. මෙම TSF හි කාර්යයන් සඳහා මඟ පෙන්වීම කරනු ලබන්නේ වත්මන් වසර සඳහා වන සභාපති විසින් වන අතර G-15 හි කටයුතු සහ අරමුණු සඳහා සහාය ද සපයයි.   G-15 හි අනෙකුත් කොටස් හා කාර්යයන් පහත පරිදි වේ:

  • රාජ්‍ය නායකයින් හා රජයේ සමුළුව : G-15 සමුළුව ද්විවාර්ෂික ව සංවිධානය  කරනු ලබන අතර එය  පවත්වනු ලබන ස්ථානය ලෙස  G-15 සාමාජික වන සංවර්ධනය වෙමින් පවතින ප්‍රදේශ තුනෙන් එකක් තෝරා ගනී. 
  • විදේශ කටයුතු ඇමතිවරුන් ගේ වාර්ෂික රැස්වීම් :  ඉදිරියේ පවත්වන සමුළු පිළිබඳ කටයුතු සාකච්ඡා කිරීමට සහ කණ්ඩායම් කටයුතු සම්බන්ධීකරණය කිරීමට  G-15  හි විදේශ කටයුතු අමාත්‍යවරුන්  වසරකට වරක්  හමු වේ.
  • මෙහෙයුම් කමිටුව (ත්‍රිත්වය): මෙහෙයුම් කමිටුව හෝ ත්‍රිත්වය විදේශ ඇමතිවරු තුන් දෙනෙකුගෙන් වේ. එනම්,  පෙර සමුළුවේ සත්කාරක රට, වර්තමාන සත්කාරක රට සහ අපේක්ෂිත ඉදිරි සත්කාරක රට යන රටවල් තුනෙහි ඇමති වරුන්ය. මොවුන් තිදෙනා අධීක්ෂණ හා සම්බන්ධීකරණ කටයුතු සඳහා වගකිව යුතු වේ.
  • රාජ්‍ය නායකයින් සහ රජයේ පෞද්ගලික නියෝජිතයින්: ජිනීවා හි නිතර හමු වීම සඳහා එක් එක් සාමාජික රටක් නියෝජනය කරමින් පෞද්ගලික නියෝජිතයින් පත් කර ඇත.

මීට අමතරව Federation of Chambers of Commerce, Industry and Services (FCCIS) යනු G-15 සාමාජික රටවල් විසින් පිහිටුවා ගන්නා ලද සංවිධානයකි. 

2010 වර්ෂයේ දී G-15  හි සභාපතීත්වය ශ්‍රී ලංකාව භාර ගනු ලැබීය. ඒ ටෙහෙරාන් හි පැවති 14 වැනි G-15 සමුළුව අවසානයේදී ය.

සාමාජිකයන් රටවල් සහ සංවිධාන[සංස්කරණය]

ප්‍රදේශය සාමාජිකයා නායක විදේශ  අමාත්‍යවරයා ජනගහනය
ද.දේ.නි. (ඇ.ඩො.බි.) ඒකපුද්ගල ද.දේ.නි.   (ඇ.ඩො.බි.)
අප්‍රිකාව  ඇල්ජීරියාව 
ජනාධිපති
අබ්ඩිලාසිස්  බෞටෙෆ්ලිකා 
 විදේශ සම්බන්ධතා අමාත්‍යවරයා
මෞරාඩ් මෙඩෙල්සි
35,954,000 263.7 7,333
 ඊජිප්තුව
ජනාධිපති
අබ්ඩිල්  ෆටා එල්සිස්  විදේශ සම්බන්ධතා අමාත්‍යවරයා
නබිල් ෆාමි
79,356,000 519.0 6,540
 කෙන්යාව 
ජනාධිපති උහුරු කෙන්යාටා  විදේශ සම්බන්ධතා අමාත්‍යවරයා
අමිනා මොහොමඩ්
40,910,000 71.4 1,746
ජනාධිපති
මහාමදු බුහරි
 විදේශ සම්බන්ධතා අමාත්‍යවරයා
ගියොෆෙරි ඔනියෙමා
174,507,539 1109 6,204
සෙනෙගල්
ජනාධිපති
මැකි සාල්
විදේශ සම්බන්ධතා

අමාත්‍යවරයා

මන්කූර් නදියෙ
13,443,000 25.2 1,871
සිම්බාබ්වේ
ජනාධිපති
රොබඩ්  මුගාබි
 විදේශ සම්බන්ධතා අමාත්‍යවරයා
සිම්බරාසෙ මුම්බෙන්ගෙග්වි
12,575,000 6.1 487
ආසියාව අගමැති නරේන්ද්‍ර්‍ර මොදි
 විදේශ සම්බන්ධතා අමාත්‍යවරයා
ශුශ්මා ස්වරාජ්
1,326,917,000 9457.8 7,994
ඉන්දුනීසියාව
ජනාධිපති
ජොකො විඩොඩො
 විදේශ සම්බන්ධතා අමාත්‍යවරයා
රෙට්නො මර්සුදි
241,030,000 1124.6 10,585.4
ඉරානය
ජනාධිපති හසාන් රෞහානි  විදේශ සම්බන්ධතා අමාත්‍යවරයා
මොහොමඩ් ජවාඩ් සාරිෆ්
75,859,000 990.2 13,053
ජනාධිපති නජිබ් ටුන් රසාක්
 විදේශ සම්බන්ධතා අමාත්‍යවරයා
අනිෆා අමාන්
28,731,000 447.3 15,568
ජනාධිපති මෛත්‍රීපාල සිරිසේන 
බාහිර සම්බන්ධතා අමාත්‍යවරයා
මංගල සමරවීර
20,541,000 116.5 5,674
ලතින් ඇමරිකානු

සහ කැරිබියානු 

ජනාධිපති මෞරිසියො මැක්‍රී
විදේශ සම්බන්ධතා අමාත්‍යවරයා , ජාත්‍යන්තර වෙලදාම සහ වන්දනාව සුසාන මල්කොර්‍රා 43,417,000 816.4 17,516
ජනාධිපති මිචෙල් ටිම
 බාහිර සම්බන්ධතා අමාත්‍යවරයා
ජොසේ සෙර්‍රා 205,338,000 3294.2 11,769
 චිලි
ජනාධිපති මිචෙලි බැචෙලෙට්
 විදේශ සම්බන්ධතා අමාත්‍යවරයා
හෙරල්ඩො මුනොස් 18,006,407 299.6 17,222
ජැමෙයිකාව
අගමැති ඇන්ඩෘ හොල්නෙස්
 විදේශ සම්බන්ධතා  සහ විදේශ වෙලද අමාත්‍යවරයා 
කමීන ජොන්සන් ස්මිත් 2,741,000 24.8 9,029
ජනාධිපති එන්‍ රික් පෙනා නෙල්ටො
 විදේශ සම්බන්ධතා ලේඛම්
ජොසේ ඇන්ටෝනියෝ 

මීඩේ කුරිබ්‍රෙනා

119,530,753 2999.6 14,610
වෙනිසියුලාව
ජනාධිපති නිකොලස් මදුරො  විදේශ සම්බන්ධතා අමාත්‍යවරයා
ඩෙල්සි රුද්‍රිගු 31,416,000 374.1 12,568

G-15 සමුළු[සංස්කරණය]

සමුළුව දිනය
සත්කාරක රට සත්කාරක නගරය සත්කාරකයා
1 වැනි G-15 සමුළුව 1990 ජුනි 1–3  මැලේසියාව ක්වාලා ලාම්පූර් මහතීර් මොහොමඩ්
2 වැනි G-15 සමුළුව 1991 නොවැම්බර් 27–29 වෙනිසියුලාව කැරකස් කාර්ලෝස් අන්ඩ්‍රේස්
3 වැනි G-15 සමුළුව 1992 නොවැම්බර් 21–23  සෙනෙගල් ඩකාර් අබ්ඩො  ඩිඔෆ්
4 වැනි G-15 සමුළුව 1994 මාර්තු 28–30  ඉන්දියාව නව දිල්ලිය පි.වි. නරාශිමහ රෞ
5 වැනි G-15 සමුළුව 1995 නොවැම්බර් 5–7  ආර්ජන්ටිනාව බූයනොස් එරිස්
6 වැනි G-15 සමුළුව
1996 නොවැම්බර් 3–5  සිම්බාබ්වේ හරාරේ රොබඩ් මුගාබි
7 වැනි G-15 සමුළුව 1997 ඔක්තොබර් 28 – නොවැම්බර් 5  මැලේසියාව ක්වාලා ලාම්පූර් මහතිර් මොහොමඩ්
8 වැනි G-15 සමුළුව 1998 මැයි 11–13  ඊජිප්තුව කයිරො
9 වැනි G-15 සමුළුව 1999 පෙබරවාරි 10–12  ජැමෙයිකාව මොන්ටෙගො බොක්ක පි.ජෙ. පාටසන්
10 වැනි G-15 සමුළුව 2000 ජුනි 19–20 
ඊජිප්තුව කයිරො හොස්නි මුබාරක්
11 වැනි G-15 සමුළුව 2001 මැයි 30–31  ඉන්දුනීසියාව ජාකර්තා
අබ්ඩුර්මන් වහිඩ්
12 වැනි G-15 සමුළුව 2004 පෙබරවාරි 27–28  වෙනිසියුලාව කැරකස් හුගො චාවිස්
13 වැනි G-15 සමුළුව 2006 සැප්තම්බර් 14  කියුබාව හවානා
14 වැනි G-15 සමුළුව 2010 මැයි 17  ඉරානය ටෙහෙරාන් මොහොමඩ්
15 වැනි G-15 සමුළුව 2012 ශ්‍රී ලංකාව කොළඹ මහින්ද

තවදුරටත්[සංස්කරණය]

  • Global System of Trade Preferences among Developing Countries (GSTP)

සටහන්[සංස්කරණය]

යොමු[සංස්කරණය]

බාහිර යොමු[සංස්කරණය]

"https://si.wikipedia.org/w/index.php?title=G_15_රටවල්_එකමුතුව&oldid=420360" වෙතින් සම්ප්‍රවේශනය කෙරිණි