සිංහල හෝඩි

විකිපීඩියා, නිදහස් විශ්වකෝෂය වෙතින්
වෙත පනින්න: සංචලනය, සොයන්න
සිංහල අකුරු
Type අබුගිඩා
Spoken languages සිංහල
Time period c. 700–present
Parent systems
Child systems Dhives Akuru
Sister systems තෙලිඟු අකුරු
කන්නඩ අකුරු
මලයාලම් අකුරු
තමිල් අකුරු
Tulu script
Unicode range U+0D80–U+0DFF
ISO 15924 Sinh
Note: This page may contain IPA phonetic symbols.

අක්ෂරය භාෂාවේ කුඩාම ඒකකය යි. අක්ෂරයක් සම්මත පිළිවෙලට පෙල ගැස්වීමෙන් අක්ෂර මාලාව නිර්මාණය වේ. සිංහල බසෙහි කාලින පරිණාමයත් සමග ඇතිවූ වෙනස්කම් නිසා සිංහල හෝඩිය හෝඩි කිහිපයකට බෙදා දැක්විය හැක. නමුත් මේ සියලු හෝඩි වල හරයේ ලොකු වෙනසක් වී නැති බව පැහැදිලිය.

පළමු වරට ලිඛිතව හමුවන නිශ්චිත සිංහල අක්ෂර මාලාව වන්නේ “සිදත් සඟරා හෝඩිය” යි.එය මෙසේ සඳහන් කරයි;

"පණකුරු පසෙක් එද - ලුහු ගුරු බෙයින් දසවේ
ගතකුරු ද වේ විස්සෙක් - වහරය යුහු සිය බසැ"[1]

මෙම ගද්‍ය ඛණ්ඩය අනුව, ලුහුගුරු (කෙටි දීර්ඝ) ප්‍රාණාක්ෂර 10 ක් ද, ගාත්‍රාක්ෂර 20 ක් ද සහිත වූ සිදත් සඟරා හෝඩියෙහි අක්ෂර මාලාව 30 කි. (පහත "සිදත් සඟරා හෝඩිය" බලන්න.)

මෙම හෝඩියේ ‘ඇ, ඈ සහ අඃ’ නැත. මෙහි ඉහත අක්ෂර අන්තර්ගත නොවූව ද සාමාන්‍ය ව්‍යවහාරයේ පැවති බැවින් විවිධ තර්ක විතර්ක පැන නැගුණි. ඒ මත ‘ඇ, ඈ’ අක්ෂර දෙක සහිතව ශුද්ධ සිංහල අක්ෂර මාලාව නිර්මාණය විය. මින් අනතුරුව සංස්කෘත භාෂාවේ බලපෑම මත ප්‍රාථමික විස්තෘත සිංහල හෝඩිය නිර්මාණය වේ. වදන් කවි පොතෙහි අන්තර්ගත මෙහි සම්පූර්ණ අක්ෂර 50 කි. ස්වර 14 ක් හා ව්‍යංජන 36 ක් එහි ඇත. ඉන් අනනතුරුව නිර්මාණය වූ විස්තෘත සිංහල හෝඩිය (මිශ්‍ර සිංහල හෝඩිය) අක්ෂර 54 න් යුක්ත වේ. මෙහි අන්තර්ගත “ඇ, ඈ, ඒ, ඕ” අක්ෂර 04 මිශ්‍ර සිංහල හෝඩියේ අන්තර් ගත නොවේ.

ලේඛණ වියවුල් හා විවිධ ගැටළු පැනනැගීම හේතුවෙන් 80 දශකයේ අගභාගයේ ජාතික අධ්ආ‍යාපණ ආයතනය මගින් සිංහල ලේඛණ රීතිය නමින් පොතක් එලි දක්වමින්, නූතන සිංහල අක්ෂර මාලාව හදුන්වා දුනි. මෙහි සම්පූර්ණ අක්ෂර 60 කි. මිශ්‍ර සිංහල හෝඩියට සඤ්ඤක අක්ෂර 5ක් සහ "ෆ" අක්ෂරය එකතු වීමෙන් නූතන සිංහල අක්ෂර මාලාව නිර්මාණය වී ඇත. මෙහි ස්වර 18 ක් හා ව්‍යංජන 42 ක් අන්තර්ගත වේ.

සිංහල හෝඩිය යොදාගන්නා භාෂා[සංස්කරණය]

සිංහල හෝඩිය භාෂා කිහිපයක භාවිතා වේ.

  1. සිංහල භාෂාව
  2. පාලි භාෂාව (මූලික බෞද්ධ ග්‍රන්ථවල)
  3. සංස්කෘත භාෂාව (කලාතුරකින්)
  4. භාෂා මැලේ (ලංකේය මැලේ පුද්ගලයන් විසින්)

මූලික සිංහල හෝඩි[සංස්කරණය]

ඉහත සඳහන් පරිදි සිංහල හෝඩියේ පරිණාමය අවස්ථා කිහිපයකට වෙනකොට දැක්විය හැකිය. මෙම වගු වල දක්වා ඇති "පණකුරු" "ස්වර" ලෙසද, "ගතකුරු" "ව්‍යංජන" ලෙසද වටහාගත හැක.

ශුද්ධ සිංහල හෝඩිය / එළු හෝඩිය/හෙළ හෝඩිය / නුමුසු සිංහල හෝඩිය[සංස්කරණය]

හෙළ බසෙහි සියළු වචන ලිවීමට ප්‍රමාණවත්ය.

පණකුරු (12)
ගතකුරු (20)
අං

සිදත් සඟරා හෝඩිය[සංස්කරණය]

දඹදෙණි යුගයේ සකසන ලද්දකි. පළමු වරට ලිඛිතව හමුවන නිශ්චිත සිංහල අක්ෂර මාලාව වන්නේ මෙයයි. කව් ලැකියට අවැසි අකුරු පමණක් දක්වා ඇත. හෙළ හෝඩියට සාපේක්ෂකව මෙම හෝඩියේ ‘ඇ, ඈ' අකුරු  නැත.

පණකුරු (10)
ගතකුරු (20)
අං

පන්සල් හොඩිය[සංස්කරණය]

සිංහල බස ලිවීමට වඩා පාලි සහ සංස්කෘත ලිවීමට යෝග්‍ය වේ.

පණකුරු (16)
අං අඃ
ගතකුරු (34)

මිශ්‍ර සිංහල හෝඩිය[සංස්කරණය]

ශුද්ධ සිංහල හෝඩිය, පාලි සහ සංස්කෘත වචන නිවැරදිව ලිවීමට ප්‍රමාණවත් නොවුනු බැවින් අළුතින් අකුරු යොදාගැනීමට සිදුවිය. මෙම හෝඩිය මුලින්ම දක්නට ලැබෙන්නේ 1891 පලකළ A Comprehensive Crammer of the Sinhalese Language නම් ව්‍යාකරණ පොතෙහි ය.

ස්වර (18)
ව්‍යංජන (36)
අඃ
අං

සිංහල වර්ණ මාලාව[සංස්කරණය]

ජාතික අධ්‍යාපන ආයතනය විසින් 1989දී සම්මත කළ හෝඩියයි. පෙර හෝඩි වලට සාපේක්‍ෂව මෙහි ප්‍රධාන වෙනස්කම් 3කි.

  1. ෆ අකුර ඇතුළත්වීම.
  2. සඤ්ඤක අකුරු 5 ඇතුළත්වීම.
  3. ං සහ ඃ වෙනත් ස්ථානයක (පණකුරු යටතේ) තැබීම.

මෙය හෝඩියකට වඩා වර්ණ මාලාවක් ලෙස වටහාගැනීම යෝග්‍ය වේ. නුමුසු අකුරු සමග "අං" ශබ්දය බැඳීමෙන් සඤ්ඤක අකුරු සදාගැනෙන නිසා මේවා හෝඩියක ඇති මුලික අකුරු ලෙස සමහරෙක් පිළිනොගනී. නමුත් භාවිතය සඳහා යොදාගැනෙන සියලු අකුරු වල සංක්ෂිප්ත වගුවක් ලෙස මෙය ඉතා ප්‍රයෝජනවත් වේ

ස්වර (20)
අං අඃ
ව්‍යංජන (40)

සමකාලීන සිංහල හෝඩිය (නූතන සිංහල අක්ෂර මාලාව)[සංස්කරණය]

1990 වසරේදී ජේ.බී. දිසානායක විසින් මුලින්ම පලකරන ලදී[2]. මෙහි වැදගත්ම අංගය වන්නේ දැනට ඇති විවෘත "අ" "ආ" වලට (" වි " ලෙස පෙන්වා ඇත) අමතරව සංවෘත "අ" "ආ" (" ස " ලෙස පෙන්වා ඇත) අකුරු දෙක හඳුන්වා දීමයි. සංවෘත "අ" "ආ" සඳහා පිලිද ඔහු විසින් යෝජනා කෙරිනි.එයට අමතර වෙනස් කම් වන්නේ  "ඥ" අකුර ඇතුලත් කිරීම හා "අං" "අඃ" අකුරු ගතකුරු ලෙස හැඳින්වීමයි 

ස්වර (18)
අ (වි) ආ(වි)
අ (සං) ආ(සං)
ව්‍යංජන (43)
අං අඃ

නවීන සිංහල හෝඩිය[සංස්කරණය]

20, 21 සියවස තුල ක්‍රමිකව පරිනාමයව වර්තමානයේ අඩු වැඩි ලෙස යොදාගන්නා සිංහල අකුරු මාලාවයි. ගතකුරු (ව්‍යංජන) මෙසේ දැක්වීම බටහිර (ලතින් හා සිරිලික් වැනි ) හොදි සමග සංසන්දනය කිරීමට ප්‍රයෝජනවත් වේ. එහෙත් ඉන්දියානු අර්ධද්වීපයේ ඇත අබුගිඩා භාෂා වල මේ ආකාරයේ වහරක් නොමැත.

ස්වර (18)
අ (වි) ආ(වි)
අ (සං) ආ(සං)
අර්ධ ස්වර (2)
අං අඃ
ව්‍යංජන (36)
ක් ඛ් ග් ඝ්
ච් ඡ් ජ් ඣ් ඤ් ඥ්
ට් ඨ් ඩ් ඪ් ණ්
ත් ථ් ද් ධ් න්
ප් ඵ් බ් භ් ම් ඹ්
ය් ර් ල් ව්
ශ් ෂ් ස් හ් ළ් ෆ්
සඤ්ඤක (5)

වෙනත් භාෂා ලිවීමට යොදැගැනීම[සංස්කරණය]

ඉංග්‍රීසි භාෂාව ලිවීමට සිංහල අකුරු යොදා ඇති අයුරු

සිංහල භාෂාව පරිහරණය කරන්නන් විසින් පාලි සහ සංස්කෘත භාෂාව ලිවීමටද සිංහල අකුරු භාවිතා කරයි. 21 වන සිංයවසේ සිට ශ්‍රි ලංකාව තුල ඉංග්‍රීසී බස ලිවීමටද ඉඳහිට සිංහල අකුරු යොදාගැනේ. විශේෂයෙන් පාලි භාෂාව සඳහා ආවේනික වූ අකුරු මාලාවක් නොමැති නිසා සිංහල බස මේ සඳහා බෙහෙවින් යෙදේ.

උදාහරණ:

  • Apple - ඇපල්
  • Adobe Photoshop - ඇඩෝබි ෆොටෝෂොප්

සිංහල යුනිකේත[සංස්කරණය]

සිංහල යුනිකෝඩ් පරාසය U+0D80 ... U+0DFF වෙයි.

    0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 A B C D E F
D80  
D90  
DA0  
DB0   ඿
DC0  
DD0  
DE0  
DF0   ෿


බැඳි අකුරු හා වෙනත් විශේෂිත අකුරු හා පිලි යෙදීම් සඳහා යෙදෙන යුනිකේත පහත දැක්වේ.

IPA Letters Unicode Combined Unicode Type
/kja/ ක්ය U+0D9A U+0DCA U+0DBA ක්‍ය U+0D9A U+0DCA U+200D U+0DBA yansaya
/kjo/ ක්යො U+0D9A U+0DCA U+0DBA U+0DCC ක‍්‍යො U+0D9A U+0DCA U+200D U+0DBA U+0DCC yansaya
/ɡja/ ග්ය U+0D9C U+0DCA U+0DBA ග්‍ය U+0D9C U+0DCA U+200D U+0DBA yansaya
/kra/ ක්ර U+0D9A U+0DCA U+0DBB ක්‍ර U+0D9A U+0DCA U+200D U+0DBB rakāransaya
/ɡra/ ග්ර U+0D9C U+0DCA U+0DBB ග්‍ර U+0D9C U+0DCA U+200D U+0DBB rakāransaya
/rka/ ර්ක U+0DBB U+0DCA U+0D9A ර්‍ක U+0DBB U+0DCA U+200D U+0D9A rēpaya
/rɡa/ ර්ග U+0DBB U+0DCA U+0D9C ර්‍ග U+0DBB U+0DCA U+200D U+0D9C rēpaya
/kjra/ ක්ය්ර U+0D9A U+0DCA U+0DBA U+0DCA U+0DBB ක්‍ය්‍ර U+0D9A U+0DCA U+200D U+0DBA U+0DCA U+200D U+0DBB yansaya + rakāransaya
/ɡjra/ ග්ය්ර U+0D9C U+0DCA U+0DBA U+0DCA U+0DBB ග්‍ය්‍ර U+0D9C U+0DCA U+200D U+0DBA U+0DCA U+200D U+0DBB yansaya + rakāransaya
/rkja/ ර්ක්ය U+0DBB U+0DCA U+0D9A U+0DCA U+0DBA ර්‍ක්‍ය U+0DBB U+0DCA U+200D U+0D9A U+0DCA U+200D U+0DBA rēpaya + yansaya
/rɡja/ ර්ග්ය U+0DBB U+0DCA U+0D9C U+0DCA U+0DBA ර්‍ග්‍ය U+0DBB U+0DCA U+200D U+0D9C U+0DCA U+200D U+0DBA rēpaya + yansaya
/kva/ ක්ව U+0D9A U+0DCA U+0DC0 ක්‍ව U+0D9A U+0DCA U+200D U+0DC0 conjunct
/kʃa/ ක්ෂ U+0D9A U+0DCA U+0DC2 ක්‍ෂ U+0D9A U+0DCA U+200D U+0DC2 conjunct
/t̪t̪ʰa/ ත්ථ U+0DAD U+0DCA U+0DAE ත්‍ථ U+0DAD U+0DCA U+200D U+0DAE conjunct
/t̪va/ ත්ව U+0DAD U+0DCA U+0DC0 ත්‍ව U+0DAD U+0DCA U+200D U+0DC0 conjunct
/nd̪a/ න්ද U+0DB1 U+0DCA U+0DAF න්‍ද U+0DB1 U+0DCA U+200D U+0DAF conjunct
/nd̪ʰa/ න්ධ U+0DB1 U+0DCA U+0DB0 න්‍ධ U+0DB1 U+0DCA U+200D U+0DB0 conjunct
/ⁿd̪t̪ʰa/ ඳ්ඨ U+0DB3 U+0DCA U+0DA8 ඳ්‍ඨ U+0DB3 U+0DCA U+200D U+0DA8 conjunct
/ⁿd̪d̪ʰa/ ඳ්ධ U+0DB3 U+0DCA U+0DB0 ඳ්‍ධ U+0DB3 U+0DCA U+200D U+0DB0 conjunct
/ⁿd̪va/ ඳ්ව U+0DB3 U+0DCA U+0DC0 ඳ්‍ව U+0DB3 U+0DCA U+200D U+0DC0 conjunct
/mma/ ම්ම U+0DB8 U+0DCA U+0DB8 ම්ම U+0DB8 U+200D U+0DCA U+0DB8 touching

ආශ්‍රිත ලිපි[සංස්කරණය]

යොමුව[සංස්කරණය]

  1. සිදත් සඟරාව
  2. දිසානායක, ජේ. බී. (1995). නුතන සිංහල ලේඛන ව්‍යාකරණය: 1 අක්ෂර වින්‍යාසය. පි. 95

සටහන්[සංස්කරණය]

  • Daniels, Peter T. (1996). "Sinhala alphabet". The World's Writing Systems. Oxford, UK: Oxford University Press. ISBN 0-19-507993-0. 
  • Fairbanks, G.W.; J.W. Gair, MWSD Silva (1968). Colloquial Sinhalese (Sinhala). Ithaca, NY: South Asia Programm, Cornell University. 
  • Gair, J.W.; John C. Paolillo (1997). Sinhala. München, Newcastle: South Asia Programm, Cornell University. 
  • Geiger, Wilhelm (1995). A Grammar of the Sinhalese Language. New Delhi: AES Reprint. 
  • Jayawardena-Moser, Premalatha (2004). Grundwortschatz Singhalesisch - Deutsch (3 සංස්.). Wiesbaden: Harassowitz. 
  • Karunatillake, W.S. (1992). An Introduction to Spoken Sinhala ([several new editions] සංස්.). Colombo. 
  • Matzel, Klaus (1983). Einführung in die singhalesische Sprache. Wiesbaden: Harrassowitz. 

තව දුර කියවීමට[සංස්කරණය]

සිංහල භාෂාව : නිවැරදි භාවිතය හා ව්‍යාකරණ විධි - කේ . ඩී . සී . ගුණසේකර

සිංහල භාෂාවේ නව මුහුනුවර - ජේ . බී . දිසානායක

බැහැර පිටු[සංස්කරණය]


si:සිංහල අක්ෂර

"https://si.wikipedia.org/w/index.php?title=සිංහල_හෝඩි&oldid=402292" වෙතින් සම්ප්‍රවේශනය කෙරිණි