ප්‍රංශ භාෂාව

විකිපීඩියා, නිදහස් විශ්වකෝෂය වෙතින්
වෙත පනින්න: සංචලනය, සොයන්න
ප්‍රංශ
français
Pronunciation [fʁɑ̃sɛ] ෆ්‍රංසෙ
කතා කරන්නේ ප්‍රංශය, ලෝක ව්‍යාප්ත Date founded 2015
කතා කරන ජනගහනය
77 – 1 මිලියන
භාෂා පවුල
අක්ෂර ක්‍රමය ලතින් (ප්‍රංශ හෝඩිය)
ප්‍රංශ බ්‍රේල්
Official status
රාජ්‍ය භාෂාව වන රට
පරිපාලනය කරනු ලබන්නේ පරිපාලනය කරනු නොලැබේ
භාෂා සංකේත
ISO 639-1 fr
ISO 639-2 fre (B)  fra (T)
ISO 639-3 fra
Linguasphere 51-AAA-i

ප්‍රංශ භාෂාව [français(ෆ්‍රංසෙ), la langue française(ලා ලොංග් ෆ්‍රංසෙස්)] ලතින් භාෂාවෙන් බිඳුණු භාෂා සමූහයෙන් එකකි. එම භාෂාවන් රොමැන්තික භාෂා යැයි ද නම් වෙයි. මෙය ප්‍රංශයේ පළමු භාෂාවයි. එසේම ස්විට්ස්සර්ලන්තයේ රොමැන්ඩි පෙදෙසේ, බෙල්ජියමේ වැලෝනියා සහ බ්‍රසල්ස් හි සහ මොනාකෝ යන යුරෝපා රටවල් වල භාවිතා වෙන්නකි. කැනඩාවේ ඇකේඩියා පළාතේ හා කුවෙබෙක් ප්‍රාන්තයේ ද භාවිතා වන ප්‍රංශ බස ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ ඊසාන දිග මේන් ප්‍රාන්තයේ පිහිටි ඇකේඩියා පළාත් හි ද පාවිච්චි වෙන්නකි. ඊට අමතර ව ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ ලුයිසියානා ප්‍රාන්තයේ ද එරට තුල හයිතිය වැනි ප්‍රංශ කතා කරන සුළු ජාතික ජන සමාජ වල ද භාවිතා වන්නකි.

යුරෝපය[සංස්කරණය කරන්න]

ප්‍රංශ බස යුරෝපයේ 4වැනියට විශාල ලෙස ව්‍යවහාරිත භාෂාව යි. වාණීජ්‍ය, රාජ්‍ය, සාහිත්‍යමය හා විද්‍යාත්මක කටයුතු සඳහා අන්තර්ජාතික භාෂාවක් ලෙස ඈත අතීතයේ සිට ම යුරෝපය පුරා භාවිතා වී ඇත.

අංක ක්‍රමය[සංස්කරණය කරන්න]

සිංහල ප්‍රංශ උසුරුවන අයුරු
එක un (m)/une (f) අං (පි)/ඞ්‍යුන් (ගැ)
දෙක deux ද'
තුන trois ථුවා
හතර quarte කැත්
පහ cinq සැංක්
හය six සිස්
හත sept සෙප්ත්
අට huit උවිත්
නවය neuf න'ෆ්
දහය dix දිස්
එකොළහ onze අං'ස්
දොළහ douze දූ'ස්
දහතුන treize ත්‍රී'ස්
දහහතර quatorze කතෝර්'ස්
පහළොව quinze කැන්'ස්
දහසය seize සෙයි'ස්
දහහත dix-sept දිස්-සෙප්ත්
දහඅට dix-huit දීස්විත්
දහනවය dix-neuf දිස්න'ෆ්
විස්ස vingt වෙං

පද[සංස්කරණය කරන්න]

සිංහල ප්‍රංශ ක්‍යූබෙක් ස්වරණය සංචාරක ස්‍වරණය
ප්‍රංශ Français (ජනයා) හෝ français (බස) [fʁ̥ãsɛ] [fʁ̥ɒ̃sɛ]
ඉංග්‍රීසි Anglais (ජනයා) හෝ anglais (බස) [ãɡlɛ] [ɒ̃ɡlɛ]
සිංහල Cinghalais (ජනයා) හෝ cingalais (බස) [sɛ̃ɡalɛ] [sɛ̃ɡalɛ]
ඔව් Oui (si නඤ්ඤර්ථයේ වාක්‍යයකට හෝ පැනයකට පිළිතුරු දීමේ දී) [wi] [wi]
නැහැ Non [nɔ̃] [nõ]
ආයුබෝවන්! Bonjour ! (විධිමත්) හෝ Salut ! (අවිධිමත්) හෝ "Allô" (ක්‍යූබෙක් ප්‍රංශ හෝ දුරකතන සංවාදයක දී) [bõʒuːʁ] [bõʒuʁ]
සුබ සැඳෑවක්! Bonsoir ! [bõswɑːʁ] [bõswaʁ]
සුබ රාත්‍රියක්! Bonne nuit ! [bɔn nɥi] [bʌn nɥi]
සුබගමන්! Au revoir ! [ɔʁvwɑːʁ] [oʁ(ø)vwaʁ]
සුබ දවසක්! Bonne journée ! [bɔn ʒuʁne] [bʌn ʒuʁne]
කරුණාකර S’il vous plaît (විධිමත්) හෝ S’il te plaît (අවිධිමත්) [sɪl vu plɛ] [sil vu plɛ]
ස්තුතියි Merci [mɛʁsi] [mɛʁ̥si]
සුළු දෙයක් De rien හෝ Ce n’est rien (අවිධිමත්) ("it is nothing") හෝ Je vous en prie (විධිමත්) හෝ Je t’en prie (අවිධිමත්) හෝ Bienvenue (නියුබෙක්) [də ʁjẽ] [dœ ʁjæ̃]
සමාවන්න Pardon හෝ Désolé හෝ Je suis désolé (පිරිමි) / Je suis désolée (කාන්තා) හෝ Excuse-moi (අවිධිමත්) / Excusez-moi (විධිමත්) / "Je regrette" [paʁdɒ̃] / [dezɔle] [paʁdõ] / [dezɔle]
කවුරු ද? Qui ? [ki] [ki]
කුමක් ද? Quoi ? හෝ Pardon ? [kwa] [kwa]
කෙදින ද? Quand ? [kæ̃] [kɒ̃]
කොහේ ද? Où ? [u] [u]
කිම ද? Pourquoi ? [puʁ̥kwa] [puʁ̥kwa]
ඔබේ නම කුමක් ද? Comment vous appelez-vous ? (විධිමත්) හෝ Comment t’appelles-tu ? (අවිධිමත්) [kɔmã vu z‿aple vu], [kɔmã t‿apɛl t͡sy] [kɔmɒ̃ vu z‿aple vu] , [kɔmɒ̃ t‿apɛl t͡sy]
මගේ නම... Je m'appelle... [ʒø mapɛl]
මොනෙක ද? Quel/Quels(pl.)/Quelle(fem.) [kɛl] [kɛl]
මක් නිසා ද යත් Parce que / Car [paʁ̥skœ] [paʁ̥s(ø)kø]
හේතුවෙන් À cause de [a kou̯z dœ] [a koz dø]
එබැවින්, Donc [dõːk] [dõk]
බාගදා Peut-être [pœt‿aɪ̯tʀ̥] [pøt‿ɛtʁ̥]
කොහොම ද? Comment ? [kɔmã] [kɔmɒ̃]
කීය ද? Combien ? [kõbjẽ] [kõbjæ̃]
මට නො වැටහේ. Je ne comprends pas. [ʒœ nœ kõpʁ̥ã pɔ] [ʒø nø kõpʁ̥ɒ̃ pa]
ඔව්, මට වැටහේ. Oui, je comprends. [wi ʒœ kõpʁ̥ã] [wi ʒø kõpʁ̥ɒ̃]
මම එකඟ වෙමි Je suis d’accord. [ʒə sɥi dakɑɔ̯ʁ] [ʒø sɥi dakɔʁ]
උදවු! Au secours ! (à l’aide !) [o skuːʁ] [o søkuːʁ]
...කීයට ද? À quelle heure...? [a kɛl aœ̯ʁ] [a kɛl œʁ]
අද Aujourd'hui [oʒuʁd͡zɥi] [oʒuʁdɥi]
මට උදවු කරන්න පුළුවන් ද, කරුණාකර? Pouvez-vous m’aider s’il vous plaît ? / Pourriez-vous m’aider s’il vous plaît ? (විධිමත්) හෝ Peux-tu m’aider s’il te plaît ? / Pourrais-tu m’aider s’il te plaît (අවිධිමත්) [puve vu mɛːde sɪl vu plɛ] [puve vu mede sil vu plɛ]
වැසිකිළි කොහේ ද? Où sont les toilettes ? [u sõ le twalɛt] [u sõ le twalɛt]
ඔබ ඉංග්‍රීසි කතා කරනවා ද? Parlez-vous (l')anglais ? / Est-ce que vous parlez (l')anglais ? [ɛs kœ vu paʁle lãɡlɛ] [paʁle vu ɒ̃ɡlɛ]
මම ප්‍රංශ කතා නො කරමි. Je ne parle pas français. [ʒœ nœ paʁl pɔ fʁãsɛ] [ʒø nø paʁl pa fʁɒ̃sɛ]
නො දනිමි. Je sais pas. (syntax mistake[1] and over-familiar[2])
Je ne sais pas.
Je ne sais. (විධිමත්, දුලබ)
[ʒœ se pɔ]
[ʒœ n(œ) se pɔ]
[ʒœ n(œ) se]
[ʒø sɛ pa]
[ʒø n(ø) sɛ pa]
[ʒø n(ø) sɛ]
මම දනිමි. Je sais. [ʒœ se] [ʒø sɛ]
මට තිබහ යි. J’ai soif. (literally, "I have thirst") [ʒe swaf] [ʒe swaf]
මට බඩගිනි යි. J’ai faim. (literally, "I have hunger") [ʒe fẽ] [ʒɛ fæ̃]
ඔබට කෙසේ ද? Comment allez-vous ? (විධිමත්) හෝ Ça va ? / Comment ça va ? (අවිධිමත්) [kɔmã t‿ale vu] [kɔmɒ̃ t‿ale vu]
මම (ඉතා ම) හොඳින්. Je vais (très) bien (විධිමත්) හෝ Ça va (très) bien. / Tout va (très) bien (අවිධිමත්) [ʒœ vɛ (tʁɛ) bjẽ] [ʒø vɛ (tʁɛ) bjæ̃]
මම හොඳින් නො වේ. / Things are (very) bad / Everything is (very) bad Je vais (très) mal (විධිමත්) හෝ Ça va (très) mal / Tout va (très) mal (අවිධිමත්) [ʒœ vɛ (tʁɛ) mal] [ʒø vɛ (tʁɛ) mal]
මට ප්‍රශ්නයක් නැහැ. Assez bien හෝ Ça va comme ci, comme ça නැත්නම් Ça va.. (සමහර විට: « Couci, couça. », අවිධිමත්: "bof") i.e. « Comme ci, comme ça. ») [ase bjẽ] [ase bjæ̃]
හොඳින් සිටිමි. Ça va bien. [sa vɔ bjẽ] [sa va bjæ̃]
(How) may I help you? / Do you need help? / We need help! (Comment) puis-je vous aider ? Avez-vous besoin d'aide ? Nous avons besoin d'aide ! [(kɔmã) pɥiʒ vu z‿ɛːde] [(kɔmɑ̃) pɥiʒ vu z‿ede]
  1. Ne. Dire, Ne pas dire (Académie française). 3 November 2011. සම්ප්‍රවේශය 30 May 2014.  On néglige trop souvent de faire entendre l’adverbe ne, en faisant de pas l’unique marque de négation : Je veux pas, je sais pas. Cette habitude, répandue dans le langage parlé, est une véritable faute.
  2. Pas. Trésor de la langue française informatisé (Analyse et traitement informatique de la langue française). සම්ප්‍රවේශය 30 May 2014.  − Pop. ou très fam. [Avec suppression de ne]
"https://si.wikipedia.org/w/index.php?title=ප්‍රංශ_භාෂාව&oldid=363710" වෙතින් සම්ප්‍රවේශනය කෙරිණි