නාලන්දා විද්‍යාලය, කොළඹ

විකිපීඩියා, නිදහස් විශ්වකෝෂය වෙතින්
වෙත පනින්න: සංචලනය, සොයන්න
නාලන්දා විද්‍යාලය, කොළඹ
නාලන්ද විද්‍යාලයේ නිල ලාංඡනය
"අපදාන ශෝභිනී පඤ්ඤා"
ප්‍රංඥාවෙන් චරිතය උපනැංවේ
ස්ථානය
කොළඹ, ශ්‍රී ලංකාව ශ්‍රී ලංකාව
තොරතුරු
වර්ගය රාජ්‍ය පාසලකි
ස්ථාපිත 1925
විදුහල්පති රන්ඡිත් ඦයසූන්දර
වෙබ් අඩවිය

නාලන්දා විද්‍යාලය, ශ්‍රී ලංකා‍‍වේ කොළඹ පිහිටි ‍‍බෞද්ධ පාසලකි. මෙය පී.ද.ඒස්. කුලරත්න මහතා විසින් ආනන්ද විද්‍යාලයේ අපශාඛාවක් ලෙස වර්ෂ 1925 නොවැම්බර් මස 1 වන දින පිහිටුවන ලදී. ආනන්ද විද්‍යාලය ලෙසම මෙම විද්‍යාලයද බුදු දහම වැල‍‍ඳගත් ඇමරිකානු‍වකු වන කර්නල් හෙන්රි ස්ටීල් ඕල්කට් තුමා විසින් මෙහෙයවනු ලැබූ පරම විඥාණාර්ථ සංසදයේ සහය ඇතිව ආරම්භකරන ලදී.

වර්තමාන නාලන්දා විද්‍යාලය[සංස්කරණය]

කොළඹ ආනන්ද විද්‍යාලයට ඇතුලත් වීමට තිබූ අධික ඉල්ලුම සපුරාලනු වස් එවකට විදුහල්පති පී.ද.ඒස්. කුලරත්න මැතිදා ආනන්ද විද්‍යාලයට යාබඳ කැම්බල් පෙදෙස ක්‍රීඩා පිටිය බද්දට ගෙන එහි උණ ලීයෙන් හා පොල් අතු සෙවිලිකල පංති කාමර තනා අමතර සිසුන් ඇතුලත් කරගන්නා ලදී.

අනතුරුව කොළඹ ආනන්ද විද්‍යාලයේ 39 වන සංවසර වන 1925 නොවැම්බර් පළමුදා පී.ද.ඒස්. කුලරත්න මැතිදා නාලන්දා විද්‍යාලය වෙනම පාසලක් ලෙස රජයේ ලියා පදිංචි කරන ලදී. විසිවන ශතවර්ෂයේ ශ්‍රි ලංකාවේ ථෙරවාදී බුදුදහමේ විශිෂ්ට චරිතයක් වන බලංගොඩ ආනන්ද මෙත්‍රී හිමිපානන් මෙම නවතම පාසැලට නාලන්දා යන නම තැබූ අතර එහි උපදේශ වාක්‍යය අපදාන ශෝභිනී පඤ්ඤා හෙවත් “ප්‍රංඥාවෙන් චරිතය උපනැංවේ“ යන්න තෝරාගන්නා ලදී.

එල්.එච්.මෙත්තානන්ද මහතා ආරම්භක විදුහල්පති වරයා වශයෙන් පත් කරන ලදී.

තවද පී.ද.ඒස්. කුලරත්න මැතිදා ආනන්ද විද්‍යාලයෙන් තෝරාගත් හොඳම සිසුන් 330 නාලන්දා විද්‍යාලයේ ප්‍රාථමික හා උසස් පෙළ සිසුන් ලෙස ඇතුලත් කරගන්නා ලදී.

අනතුරුව 1926 දී මහාචාර්ය ගුණපාල මලලසේකර මෑතිතුමා විදුහල්පති වීමෙන් පසු අනගාරික ධර්මපාල තුමාගේ සහයෝගයෙන් පංති කාමර ගොඩනැගිලි විශාල සංඛ්‍යාවක් තනන ලදී. නාලන්දාවේ 1926 හිටපු විදුහල්පති මහාචාර්ය ගුණපාල මලලසේකර මෑතිතුමා සිහිවනු වස් නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ශිෂ්‍ය රැස්වීම් ශාලාව මලලසේකර රඟහල නමින් නම් කරන ලදී.

එතැන් පටන් අද දක්වා නාලන්දාවෙන් සිප් සතර හැදෑරූ සිසුන් අද ලංකාවේ පමණක් නොව මුළු මහත් ලොවටම මහඟු සේවයක් කරති. ඔවුන් ඉගෙනීමට පමණක් නොව ක්‍රීඩාවටද අති දක්ෂයෝය.

වර්තමාන නාලන්දා සිසු දරුවෝ වසර 2011 දී ඇමරිකානු පරිගණක ආයතන ඔරැකල් තින්ක්ක්වෙස්ට් මගින් පවත්වනු ලැබූ ජ්‍යාත්‍යන්තර පරිගණක වැඩසටහන් නිර්මාණය කිරීමේ තරගයෙන් ලොව පළමු තැන හිමිකර ගෙන ලංකාවට අතිමහත් කීර්තියක් ගෙනදුන්හ.

වසර 2014 දී නාලන්දා සිසුවකු නැනෝ තාක්ෂණය යොදා ගෙන පියයුරු පිළිකා රෝගීන්ගේ ලියුකේමියා සෛල විනාශ කිරීමේ තාක්ෂණය තුළින් ප්‍රතිකර්මයක් සොයාගෙන ශ්‍රී ලංකා විද්‍යා හා ඉංජිනේරු සැණකෙළියේ දී පළමුවන ස්ථානය දිනා ඇමරිකානු ලෝස් ඇන්ජලිස් ඉන්ටෙල් අන්තර්ජාතික විද්‍යා හා තාක්ෂණ සැණකෙළිය නියෝජනය කරන්නට වරම් ලබා ලංකාවට අතිමහත් කීර්තියක් ගෙනදුන්නේය.

ප්‍රධාන දොරටුව
තක්ෂිලා මැදුර
භාෂා විද්‍යාගාරය
විද්‍යාල පිවිසුම
ප්‍රාථමික විද්‍යාලය
පිහිනුම් තටාකය
මලලසේකර රඟහල කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලය

නාලන්දියයන්ගේ ආඩම්බරය - නාලන්දා කීර්තී ශී‍්‍ර ගෞරව සම්මානය[සංස්කරණය]

වර්තමාන නාලන්දියය සිසු දරුවන්ගේ චිත්ත ධෛර්ය වඩ වඩාත් උනන්දු කරනු වස්, ඒ ඒ රැකියාවෙහි විශේෂඥ වූ කීර්තිමත් ආදි නාලන්දියයන් ශ්‍රී ලංකාව ඇතුලු මුළු මහත් ලොවට කරන්නාවු මහඟු සේවයට ප්‍රසංසාත්මක පිළිගැනීමක් වශයෙන් නාලන්දා විදුහල් මාතාව පුදන ගෞරව සම්මානය නාලන්දා කීර්තී ශී‍්‍ර ගෞරව සම්මානය නමින් හැඳින්වේ.

ආදි නාලන්දියය රුසියාවෙහි සෙන්ට් පීටර්ස්බර්ග් ජාත්‍යන්තර විශ්ව විද්‍යාලයේ මහාචාර්ය ජයවීරගේ සමන්ත මෙහි නිර්මාතෘ වරයායි. මෙය වසර දෙදහස් තුන හිදි ඔහු ආදි නාලන්දියය බාලදක්ශ සංගමයට එහි සාමාජිකයකු වශයෙන් සිටියෙදී කරන ලද යෝජනාවක ප්‍රතිපලයකි.

නාලන්දා කීර්තී ශී‍්‍ර ගෞරව සම්මානයෙන් පිදුම් ලැබූ කීර්තිමත් ආදි නාලන්දියයන් පහත දැක්වෙ:

  • ආචාර්ය හෙන්රි ජයසේන - ප්‍රවීන චිත්‍රපට නළු සහ වේදිකා නළු, නාටක කර්තෘ
  • ආචාර්ය සරත් ගුණපාල - ඇමරිකන් නාසා අයතනයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ පර්යේෂණ අභෟවකාශ විද්‍යාඥ
  • ආචාර්ය චන්දන ජයරත්න - භෞතික විද්‍යා පීඨ ආචාර්ය කොළඹ විශ්ව විද්‍යාලය කොළඹ
  • මහාචාර්ය පත්මඡීව ගනේපොල - ශල්‍යකර්ම වෛද්‍ය මහාචාර්ය කොලොම්බියා විශ්ව විද්‍යාලය ඇමරිකාව

සමිති හා සංගම්[සංස්කරණය]

  • නාට්‍ය හා චිත්‍ර පට කවය
  • තාරකා විද්‍යා සංගමය
  • අහස් යාත්‍රා සංගමය
  • නිර්භීත ක්‍රියා සංගමය
  • පුරාවිද්‍යා සංගමය
  • බෞද්ධ සංගමය
  • තොරතුරු මාධ්‍ය ඒකකය
  • පරිගණක සංගමය
  • වාණිජ සංගමය
  • ඉංග්‍රීසි විවාධ සංගමය
  • ඉංග්‍රීසි සාහිත්‍ය සංගමය
  • ඉංග්‍රීසි නාට්‍ය සංගමය
  • පරිසර සංගමය
  • ඉන්ටරැක්ට් සමාජය
  • ලිඕ සමාජය
  • ශිෂ්‍ය නායක සංගමය
  • ඡායාරූප හා කලා සංගමය
  • ප්‍රෙහේලිකා සංගමය
  • මාර්ග ආරක්ෂක සංගමය
  • විද්‍යා සංගමය
  • ශේක්ෂ්පියර් නාට්‍ය සංගමය
  • සමාජ සේවා සංගමය
  • සිංහල කථික හා කලා සංගමය
  • සිංහල වාද හා විවාද සංගමය
  • සෞඛ්‍යදාන ඒකකය
  • එක්සත් ජාතීන්ගේ සංගමය
  • බටහිර තූර්ය වාදක සංගමය
  • වනජීවී හා පරිසර සුරැකීමෙ සංගමය

නාලන්දාවේ ක්‍රීඩා[සංස්කරණය]

  • මලල ක්‍රීඩා
  • ආර්චරි ක්‍රීඩා
  • බැඩ්මින්ටන්
  • බේස් බෝල්
  • බාස්කට් බෝල්
  • ශිෂ්‍ය භට
  • ශිෂ්‍ය භට තූර්ය වාදක
  • ක්‍රිකට්
  • චෙස්
  • ජිම්නාස්ටික්
  • හොකී
  • සටන් කළාව - කරාතේ, වූෂූ
  • රගර්
  • ඉලක්කයට වෙඩි තැබීම
  • පාපන්දු
  • ස්කොෂ්
  • පිහිනුම්
  • ටෙනිස්
  • අත්පන්දු
  • ජලාශ්‍රිත ක්‍රීඩා

නාලන්දාවේ විදුහල්පතිවරු[සංස්කරණය]

නම සිට දක්වා
එල්.එච්.මෙත්තානන්ද
1925
1926
මහාචාර්ය ගුණපාල මලලසේකර
1926
1927
ජී.කේ.ඩබ්ලිව්.පෙරේරා
1927
1928
ජේ.එන්.ජිනේන්ද්‍රදාස
1928
1946
ඩී.සී.ලෝරිස්
1947
1952
එම් ද එස්.ජයරත්න
1953
1955
එම්.ඩබ්ලිව්.කරුණාරත්න
1956
1962
කේ.එම්.ඩබ්ලිව්.කුරුප්පු
1962
1963
ඩී.ජේ.එදිරිසිංහ
1963
1964
ගුණපාල වික්‍රමරත්න
1964
1969
සුගුනදාස අතුකෝරාල
1969
1982
ධර්මා ගුණසිංහ
1982
1990
ඩී.ජී.සුමනසේකර
1990
1994
එඩ්වඩ් රණසිංහ
1994
1999
හේමන්ත ප්‍රේමතිලක
1999
2010
රන්ඡිත් ඦයසූන්දර
2010
අදදින

කීර්තිමත් ගුරුවරු[සංස්කරණය]

  • පොල්වත්තේ බුද්ධදත්ත මහානාහිමි - විසිවන ශතවර්ෂයේ ශ්‍රිලංකාවේ ථෙරවාදී බුදුදහමේ විශිෂ්ඨ චරිතයකි
  • හීනටියන ධම්මාලෝකතිස්ස මහානාහිමි - විසිවන ශතවර්ෂයේ ශ්‍රිලංකාවේ ථෙරවාදී බුදුදහමේ විශිෂ්ඨ චරිතයකි
  • මහාචාර්ය පරවාහැර වජිරඥාන හිමි-විසිවන ශතවර්ෂයේ ශ්‍රිලංකාවේ ථෙරවාදී බුදුදහමේ විශිෂ්ඨ චරිතයකි
  • පියසේන රතුවිතාන - කීර්තිමත් ජ්‍යොතීර්වේදී,ප්‍රවීණ වාස්තු විද්‍යාඥ , කාව්‍ය රචක,ලේඛක , පත්‍ර කලාවේදී හා පරිපාලක
  • වික්‍රම සෙනෙවිරත්න - කීර්තිමත් ටෙලි නාට්‍ය හා වේදිකා නට්‍ය නළු
  • ලයනල් අල්ගම - ප්‍රවීන සංගීතඥ
  • ඔරුවල බන්දු - ප‍්‍රවීන ලේඛක
  • සිරි පෙරේරා (යූ. ඒ. එස්‌. පෙරේරා / සිරි අය්යා) - ප්‍රසිද්ධ ගුවන් විදුලි ළමා පිටිය වැඞසටහන් නිවේදක, හිටපු ගරු ශ්‍රී ලංකා තානාපති ඉන්දියාව

ආදි නාලන්දියයන්[සංස්කරණය]

කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයේ පෙර ඉගෙනුම ලැබූ සිසුන් '"ආදි නාලන්දියයන්"නම්වේ. කීර්තිමත් සම්භාවනීය ආදි නාලන්දියයන් රැසක් අතුරින් කිහිප දෙනෙක් නම්:

හර්මන් ලෝස්[සංස්කරණය]

හර්මන් ලෝස් අභියෝගතා කුසලානය දිනාගත් වර්ෂ

  • 1929 - ලුතිනන් වී.අයි.පෙරේරා
  • 1930 - ලුතිනන් වී.අයි.පෙරේරා
  • 1931 - ලුතිනන් වී.අයි.පෙරේරා
  • 1932 - ලුතිනන් වී.අයි.පෙරේරා
  • 1933 - ලුතිනන් වී.අයි.පෙරේරා
  • 1934 - ලුතිනන් වී.අයි.පෙරේරා
  • 1938 - උප ලුතිනන් ටී.ඇන්.මුණසිංහ
  • 1939 - උප ලුතිනන් ටී.ඇන්.මුණසිංහ
  • 1977 - ලුතිනන් ඒ.එම්.ඩබ්.ධනංජය
  • 1978 - ලුතිනන් ඒ.එම්.ඩ්බ්.ධනංජය
  • 2013 - ලුතිනන් එල්.එම්.ඇන්.විජේසේකර

ආනන්ද - නාලන්ද මහා ක්‍රිකට් තරගය[සංස්කරණය]

කොළඹ ආනන්ද විද්‍යාලය හා කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලය අතර පවත්වන වාර්ශික ක්‍රිකට් ක්‍රීඩා තගරය ආනන්ද - නාලන්ද මහා ක්‍රිකට් තරගයයි. ප්‍රතම වතාවට මෙය 1924 දී පවත්වන ලදී.

  • මේ දක්වා ආනන්ද විද්‍යාලය හා නාලන්දා විද්‍යාලය ශ්‍රී ලංකා ටෙස්ට් ක්‍රිකට් පිලට දායාද කල ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයින් 30 දෙනෙකි.
  • ශ්‍රී ලංකා ප්‍රතම ටෙස්ට් ක්‍රිකට් නායක බන්දුල වර්නපුර ආදි නාලන්දියකි.
  • වර්තමාන ශ්‍රී ලංකා ටෙස්ට් ක්‍රිකට් නායක මහේල ජයවර්ධන ආදි නාලන්දියකි.
  • ලංකාවට ප්‍රතම ලෝක කුසලානය 1996 ගෙනදුන් ක්‍රිකට් කන්ඩායමහි නායකයා වූයේ ආදි ආනන්දීය අර්ජුන රණතුංගයි.
  • ලෝකයේ ප්‍රතමයෙන්ම ගුවන් විදුලියෙන් සිංහල බසින් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩා විචාරයක් පැවැත්වූයේද ආදි නාලන්දයීය කරුණාරත්න අබේසේකර මහතායි.
  • ආදි නාලන්දිය හිටපු ශ්‍රී ලංකා ටෙස්ට් ක්‍රිකට් නායක රොෂාන් මහානාම අද ජ්‍යාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් කවුන්සල එලය්ට් පැනල් විනිසුරුවරයෙකි.
  • ආදි නාලන්දිය හිටපු ශ්‍රී ලංකා ටෙස්ට් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩක කුමාර ධර්මසේන ජ්‍යාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් කවුන්සල විනිසුරුවරයෙකි.
  • ශ්‍රී ලංකාවට ජ්‍යාත්‍යන්තර ටෙස්ට් හා ජාත්‍යන්තර එක්දින ක්‍රිකට් තරඟ වලින් එකම හා ප්‍රතම ලකුණු දස දහස රැස් කලේද ආදි නාලන්දිය මහේල ජයවර්ධනය.

ෆියුචර් මයින්ඩ්ස්[සංස්කරණය]

කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ කනිෂ්ඨ ආදි ශිෂ්‍ය සංගමය විසින් වාර්ෂිකව පවත්වනු ලබන, ශ්‍රී ලංකා රජයේ අනුමැතිය ලත් අධ්‍යානික සංදර්ශනය ෆියුචර් මයින්ඩ්ස් නමින් හැදින් වේ.

නාලන්දා පාගමන[සංස්කරණය]

කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදී නාලන්දීය ක්‍රීඩා සංගමය මගින් නාලන්ද කනිෂ්ඨ ආදී ශිෂ්‍ය සංගමය හා අනිත් සියලු ආදී ශිෂ්‍ය සංගම් වල සහභාගිත්වයෙන් සංවිධානය කරනු ලබන වාර්ශෂික උත්සවයකි. මෙමගින් ලැබෙන සියලු ආදායම පාසලේ ඉදිරි ක්‍රීඩා කටයුතු ඉහල නැංවීම සඳහා යොදවනු ඇත.

නාලන්දා සෑය[සංස්කරණය]

2600 සම්බුද්ධත්ව ජයන්තියේ වෙහෙර විහාර දහසේ ව්‍යාපෘති වෙනුවෙන් කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයේ සිසු දරුවන් විසින් තනන ලද විහාරස්ථානයයි. නැගෙනහිර පළාතේ ත්‍රිකුණාමල දිස්ත්‍රික්කයට මායිම්ව සේරුවිල හා මැදවච්චියට මායිම්වයි පිහිටා තිබෙන පදවිය දලුක්ගල නමැති ගම්මානයේ මෙම විහාරස්ථානය තනවා ප්‍රදේශයේ බෞද්ධ ගම්වැසියනට 2011 හි ජූනි මාස පූජා කරන ලදී.

නාලන්දා ගුරු ප‍්‍රණාම පිං බිම[සංස්කරණය]

කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ බෞද්ධ සංගමය මගින් නාලන්දාවේ ගුරුවරුන්ට විශ‍්‍රාම යෑමෙන් පසු නවාතැන් ගැනිම සදහා කඩුවෙල ඉහළ බෝමිරියේ තනනු ලබන ගුරු උපහාර ගම්මානය මෙනමින් හදුන්වනු ලැබේ.

ආශ්‍රිත ලිපි[සංස්කරණය]

වැඩිදුර කියවීම්[සංස්කරණය]

බාහිර සබැඳුම්[සංස්කරණය]

"http://si.wikipedia.org/w/index.php?title=නාලන්දා_විද්‍යාලය,_කොළඹ&oldid=310670" වෙතින් සම්ප්‍රවේශනය කෙරිණි