ද්වාරය:උතුරු ඇමෙරිකාව
Portal maintenance status: (2024 අප්රේල්)
|
හැඳින්වීම
උතුරු ඇමෙරිකාව පෘථිවියේ උතුරු අර්ධගෝලයේ සහ බටහිර අර්ධගෝලයේ පිහිටි මහාද්වීපයකි. එය උතුරින් ආක්ටික් සාගරයෙන් ද, නැගෙනහිරින් උතුරු අත්ලාන්තික් සාගරයෙන් ද, ගිනිකොණින් කැරිබියන් මුහුදින් ද, බටහිරින් උතුරු ශාන්තිකර සාගරයෙන් ද වට වී ඇත. දකුණු ඇමෙරිකාව පිහිටා ඇත්තේ එයට ගිනිකොණ දෙසට වන්නටය.
වර්ග ප්රමාණය වර්ග කිමී 24,709,000ක පමණ වන උතුරු ඇමෙරිකාව මුළු පෘථිවි පෘෂ්ඨයෙන් 4.8%ක් ද මුළු පෘථිවි භූමි ප්රමාණයෙන් 16.5%ක් ද වසා පවතියි. එය විශාලත්වය අතින් තුන්වැනි මහාද්වීපය වන අතර (ආසියාවට හා අප්රිකාවට පසුව) ජනගහණය අතින් සිව්වැනියා වේ (ආසියාවට, අප්රිකාවට හා යුරෝපයට පසුව). (තව දුරටත්...)
තෝරාගත් ලිපි
- Image 1
කට වහරේ එක්සත් ජනපදය හෝ ඇමරිකාව ලෙසද හැඳින්වෙන ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය , ප්රධාන වශයෙන් උතුරු ඇමරිකාවේ පිහිටා ඇති රටකි. එය ප්රාන්ත 50 කින් සමන්විත ෆෙඩරල් ජනරජයක් වන අතර එහි ෆෙඩරල් අගනුවර දිස්ත්රික්කය ලෙස වොෂින්ටන් ඩී.සී. වේ. යාබද ප්රාන්ත 48 උතුරින් කැනඩාව සහ දකුණින් මෙක්සිකෝව මායිම් කරයි, වයඹ දෙසින් අර්ධ-විදේශීය ඇලස්කා ප්රාන්තය සහ පැසිෆික් සාගරයේ හවායි දූපත් සමූහය සමඟ ප්රාන්ත 50 වේ. ෆෙඩරල් ලෙස පිළිගත් ගෝත්රික ආණ්ඩු 574 ක් සහ ඉන්දියානු රක්ෂිත 326 ක් ගෝත්රික ස්වෛරීත්ව අයිතිවාසිකම් සහිත දේශීය යැපෙන ජාතීන් ලෙස නීත්යානුකූලව වර්ගීකරණය කර ඇත. එක්සත් ජනපදය ප්රධාන දූපත් භූමි පහක් සහ විවිධ ජනාවාස නොවූ දූපත් කෙරෙහි ස්වෛරීභාවය තහවුරු කරයි. එය මහා විවිධත්වයෙන් යුත් රටකි, ලෝකයේ තුන්වන විශාලතම භූමි ප්රමාණය සහ තුන්වන විශාලතම ජනගහනය, මිලියන 340 ඉක්මවයි.
පැලියෝ-ඉන්දියානුවන් වසර 12,000 කට පෙර බෙරිං ගොඩබිම් පාලම හරහා උතුරු ඇමරිකාවට සංක්රමණය වී විවිධ ශිෂ්ටාචාර සහ සමාජ පිහිටුවා ගත්හ. ස්පාඤ්ඤ ගවේෂණය සහ යටත් විජිතකරණය 1513 දී ස්පාඤ්ඤ ෆ්ලොරිඩාව පිහිටුවීමට හේතු විය. එය දැන් මහාද්වීපික එක්සත් ජනපදය ලෙස හඳුන්වන ප්රදේශයේ පළමු යුරෝපීය යටත් විජිතය විය. ප්රංශය ද මේ කාලයේදී යටත් විජිතකරණය කිරීමට පටන් ගත් නමුත් ප්රධාන ජනාවාස ඇති වූයේ බොහෝ කලකට පසුවය. පසුකාලීන බ්රිතාන්ය යටත් විජිතකරණය 1607 දී වර්ජිනියාවේ ජනපද දහතුනෙහි පළමු ජනාවාසයට හේතු විය. වේගයෙන් ව්යාප්ත වන දකුණු ජනපදවල දැඩි කෘෂිකර්මාන්තය වහල්භාවයට පත් අප්රිකානුවන් බලහත්කාරයෙන් සංක්රමණය කිරීම දිරිමත් කළේය. බදුකරණය සහ දේශපාලන නියෝජනය සම්බන්ධයෙන් බ්රිතාන්ය කිරීටය සමඟ ඇති වූ ගැටුම් ඇමරිකානු විප්ලවයට හේතු වූ අතර, දෙවන මහාද්වීපික කොංග්රසය 1776 ජූලි 4 වන දින නිල වශයෙන් නිදහස ප්රකාශ කළේය. 1775–1783 විප්ලවවාදී යුද්ධයේ ජයග්රහණයෙන් පසුව, රට උතුරු ඇමරිකාව හරහා බටහිර දෙසට ව්යාප්ත වෙමින්, ඉන්දියානු යුද්ධවලට සටන් කරන අතරතුර ස්වදේශික ඇමරිකානුවන් නෙරපා හරින ලදී. 1803 දී නැපෝලියන් ප්රංශයෙන් ලුසියානා මිලදී ගැනීම සහ 1848 දී මෙක්සිකානු-ඇමරිකානු යුද්ධය අවසන් වීම ව්යාප්තිය සඳහා විශාල භූමි ප්රදේශ ලබා දුන්නේය. තවත් රාජ්යයන් ඇතුළත් වූ විට, වහල්භාවය පිළිබඳ උතුරු-දකුණු බෙදීමක් 1861-1865 ඇමරිකානු සිවිල් යුද්ධයේදී සංගමයට එරෙහිව සටන් කළ ඇමරිකානු කොන්ෆෙඩරේට් රාජ්යයන් වෙන් වීමට හේතු විය. එක්සත් ජනපදයේ ජයග්රහණය සහ සංරක්ෂණයත් සමඟ, වහල්භාවය ජාතික වශයෙන් අහෝසි කරන ලදී. 19 වන සියවසේ අග භාගය වන විට, ස්පාඤ්ඤ-ඇමරිකානු යුද්ධයේ ජයග්රහණයත් සමඟ එක්සත් ජනපදය මහා බලවතෙකු ලෙස ස්ථාපිත වූ අතර, පළමු ලෝක යුද්ධයට සහභාගී වීමෙන් එම තත්ත්වය තහවුරු විය. 1941 දෙසැම්බරයේ පර්ල් වරායට ජපානය එල්ල කළ ප්රහාරයෙන් පසුව, එක්සත් ජනපදය දෙවන ලෝක යුද්ධයට අවතීර්ණ විය; එහි ප්රතිවිපාකය එක්සත් ජනපදය සහ සෝවියට් සංගමය ලෝකයේ සුපිරි බලවතුන් ලෙස ඉතිරි කළේය. සීතල යුද්ධය අතරතුර, රටවල් දෙකම දෘෂ්ටිවාදාත්මක ආධිපත්යය සහ ජාත්යන්තර බලපෑම සඳහා අරගල කළේය. 1991 දී සීතල යුද්ධයේ අවසානය සහ සෝවියට් සංගමයේ බිඳවැටීම එක්සත් ජනපදය ලෝකයේ එකම සුපිරි බලවතා ලෙස ඉතිරි කළේය. (තව දුරටත්...)
ඔබට යමක් සම්බන්ධයෙන් උදව් අවශ්ය ද?
ඔබට උතුරු ඇමෙරිකාව සම්බන්ධයෙන් පිළිතුරු සොයාගැනීමට අපහසු පැණයක් තිබේ ද?
සමහර විට විකිපීඩියා නිර්දේශ කවුලුව වෙත යොමුවීම, ඉක්මන් පිළිතුරක් සොයාගැනීමට මාර්ගයක් විය හැක.
තෝරාගත් සේයාරු
- Image 1A 1621 map of North America (උතුරු ඇමෙරිකාව වෙතින්)
උප ප්රවර්ග
උප මාතෘකා
| Sovereign states |
| ||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Dependencies |
| ||||||||||||
Dependent territories are in italics | ||||
| ||||
| Sovereign states | |
|---|---|
Dependencies and other territories | |
ආශ්රිත විකිමීඩියා
විකිබුක්ස්
පොත්

කොමන්ස්
මාධ්ය

විකිනිව්ස්
පුවත්

විකික්වෝට්
කියමන්

විකිසෝර්ක්
මූලාශ්ර

විකිවර්සිටි
ඉගෙනුම් මූලාශ්ර

වික්ෂනරි
අර්ථ දැක්වීම්

විකිඩේටා
දත්ත ගබඩාව



