ද්වාරය:ඕස්ට්රේලියාව
Introduction - show another Kangaroos on a beach.
ඕස්ට්රේලියාව, නිල වශයෙන් ඕස්ට්රේලියානු පොදුරාජ්ය මණ්ඩලය ලෙස හඳුන්වනු ලබන අතර, ඕස්ට්රේලියානු මහාද්වීපයේ ප්රධාන භූමිය, ටැස්මේනියා දූපත සහ තවත් කුඩා දූපත් රාශියකින් සමන්විත රටකි.[N 1] එහි මුළු භූමි ප්රමාණය වර්ග කිලෝමීටර් 7,688,287 (වර්ග සැතපුම් 2,968,464) වන අතර එය ලෝකයේ හයවන විශාලතම රට සහ ඕෂනියාවේ විශාලතම රට බවට පත් කරයි. ඕස්ට්රේලියාව ලෝකයේ පැතලිම සහ වියළිම ජනාවාස වූ මහාද්වීපයයි.[2] එය මහා විවිධත්වයක් සහිත රටක් වන අතර, එහි ප්රමාණය එයට අභ්යන්තරයේ කාන්තාර සහ වෙරළ තීරයේ නිවර්තන වැසි වනාන්තර ඇතුළු විවිධ භූ දර්ශන සහ දේශගුණික තත්ත්වයන් ලබා දෙයි. ආදිවාසී ඕස්ට්රේලියානුවන්ගේ මුතුන් මිත්තන් අග්නිදිග ආසියාවෙන් වසර 50,000 සිට 65,000 දක්වා කාලයකට පෙර, අවසාන ග්ලැසියර යුගයේදී පැමිණීමට පටන් ගත්හ.[3][4][5] බ්රිතාන්ය ජනාවාස කාලය වන විට, ආදිවාසී ඕස්ට්රේලියානුවන් වෙනස් භාෂා 250ක් කතා කළ අතර ලෝකයේ පැරණිතම ජීවමාන සංස්කෘතීන්ගෙන් එකක් තිබුණි.[6] ඕස්ට්රේලියාවේ ලිඛිත ඉතිහාසය ආරම්භ වූයේ 17 වන සියවසේදී වෙරළ තීරයේ වැඩි කොටසක් ලන්දේසි ගවේෂණය කිරීමත් සමඟය. බ්රිතාන්ය යටත් විජිතකරණය 1788 දී නිව් සවුත් වේල්ස් හි දණ්ඩනීය (පිටුවහල් කල සිරකරුවන්) ජනපදය පිහිටුවීමත් සමඟ ආරම්භ විය. 19 වන සියවසේ මැද භාගය වන විට, මහාද්වීපයේ වැඩි කොටසක් යුරෝපීය පදිංචිකරුවන් විසින් ගවේෂණය කර තිබූ අතර අතිරේක ස්වයං පාලන බ්රිතාන්ය යටත් විජිත පහක් ස්ථාපිත කරන ලද අතර, ඒ සෑම එකක්ම 1890 වන විට වගකිවයුතු රජයක් ලබා ගත්තේය. 1901 දී යටත් විජිත ෆෙඩරල් කරන ලද අතර ඕස්ට්රේලියානු පොදුරාජ්ය මණ්ඩලය පිහිටුවන ලදී. මෙය එක්සත් රාජධානියෙන් ස්වයං පාලනය වැඩි කිරීමේ ක්රියාවලියක් දිගටම කරගෙන ගිය අතර, එය 1942 වෙස්ට්මිනිස්ටර් භාවිතයට ගැනීමේ ප්රඥප්තිය මගින් ඉස්මතු කරන ලද අතර 1986 ඕස්ට්රේලියානු පනත් වලින් අවසන් විය.[7] ඕස්ට්රේලියාව යනු ප්රාන්ත හයක් සහ ප්රදේශ දහයකින් සමන්විත ෆෙඩරල් පාර්ලිමේන්තු ප්රජාතන්ත්රවාදයක් සහ ව්යවස්ථාමය රාජාණ්ඩුවකි. මිලියන 28 කට ආසන්න එහි ජනගහනය ඉතා නාගරීකරණය වී ඇති අතර නැගෙනහිර මුහුදු තීරයේ දැඩි ලෙස සංකේන්ද්රණය වී ඇත.[8] කැන්බරා ජාතියේ අගනුවර වන අතර, එහි වඩාත්ම ජනාකීර්ණ නගර වන්නේ සිඩ්නි සහ මෙල්බර්න් වන අතර, දෙකම මිලියන පහකට වඩා වැඩි ජනගහනයක් ඇත.[8] ඕස්ට්රේලියාවේ සංස්කෘතිය විවිධාකාර වන අතර, රට ලෝකයේ ඉහළම විදේශික-උපන් ජනගහනයෙන් එකකි. එය ඉතා දියුණු ආර්ථිකයක් සහ ගෝලීය වශයෙන් ඉහළම ඒක පුද්ගල ආදායමක් ඇති රටකි. එහි බහුල ස්වාභාවික සම්පත් සහ හොඳින් සංවර්ධනය වූ ජාත්යන්තර වෙළඳ සබඳතා රටේ ආර්ථිකයට තීරණාත්මක වේ. ජීවන තත්ත්වය, සෞඛ්ය, අධ්යාපනය, ආර්ථික නිදහස, සිවිල් නිදහස සහ දේශපාලන අයිතිවාසිකම් සම්බන්ධයෙන් එය ඉහළ ශ්රේණිගත කිරීමක සිටී.[9] Selected article - show another
Selected image - show another
SubportalsRelated portalsIn the news
On this day... - show another
Did you know... - show another
For a topic outline on this subject, see Outline of Australia. Associated Wikimedia - show another |
- ^ Scott 2021, p. 491
- ^ "The Australian continent". australia.gov.au. 13 March 2020 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්රවේශය 13 August 2018.
- ^ Veth & O'Connor 2013, pp. 18–19
- ^ Clarkson, Chris; et al. (2017). "Human occupation of northern Australia by 65,000 years ago". Nature. 547 (7663): 306–310. Bibcode:2017Natur.547..306C. doi:10.1038/nature22968. hdl:2440/107043. ISSN 0028-0836. PMID 28726833. S2CID 205257212.
- ^ Williams, Martin A. J.; Spooner, Nigel A.; McDonnell, Kathryn; O'Connell, James F. (January 2021). "Identifying disturbance in archaeological sites in tropical northern Australia: Implications for previously proposed 65,000-year continental occupation date". Geoarchaeology (ඉංග්රීසි බසින්). 36 (1): 92–108. Bibcode:2021Gearc..36...92W. doi:10.1002/gea.21822. ISSN 0883-6353. S2CID 225321249. 4 October 2023 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්රවේශය 16 October 2023.
- ^ Flood 2019, pp. 61, 237
- ^ Contiades, X.; Fotiadou, A. (2020). Routledge Handbook of Comparative Constitutional Change. Taylor & Francis. p. 389. ISBN 978-1-3510-2097-8. 19 April 2023 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්රවේශය 17 July 2023.
- ^ a b "Regional population". Australian Bureau of Statistics. 20 April 2023. 10 October 2023 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්රවේශය 23 April 2023.
- ^ "Statistics and rankings". Global Australia. 18 May 2021. 28 March 2023 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්රවේශය 28 March 2023.
උපුටාදැක්වීම් දෝෂය: "N" නම් කණ්ඩායම සඳහා <ref> ටැග පැවතුණත්, ඊට අදාළ <references group="N"/> ටැග සොයාගත නොහැකි විය.