ඇන්ඩ්‍රොයිඩ් (මෙහෙයුම් පද්ධතිය‍)

විකිපීඩියා, නිදහස් විශ්වකෝෂය වෙතින්
වෙත පනින්න: සංචලනය, සොයන්න
ඇන්ඩ්‍රොයිඩ්

Android robot 2014.svg
Android logo (2014).svg

ඇන්ඩ්‍රොයිඩ් ලාංඡනය
Android 7.0 Home Screen.png
ඇන්ඩ්‍රොයිඩ් 7.0 නුගට්(ගූගල් යෙදුම් සමඟ)
සමාගම / විකාශකයා
වැඩසටහන් කරන ලද්දේ C (core), C++, Java (UI)[1]
මෙ.ප පෙළපත Unix-like
වැඩකරන තත්ත්වය වත්මන්
මූලාශ්‍ර ආකෘතිය Open source[2] and in most devices with proprietary components[3]
ප්‍රථම නිකුතුව සැප්තැම්බර් 23, 2008; 8 වසර ගණනකට පෙර (2008-09-23)[4]
නවතම ස්ථාවර නිකුතුව මාෂ්මෙලෝ (6.0.1) / දෙසැම්බර් 9, 2015; 11 මාස ගණනකට පෙර (2015-12-09)
නවතම පෙරදසුන Android Nougat (7.0) NPD90G (developer preview 5) / ජූලි 18, 2016; 4 මාස ගණනකට පෙර (2016-07-18)
අලෙවිකරණ ඉලක්කය Smartphones, tablet computers, Android TV, Android Auto and Android Wear
ලැබිය හැකි භාෂා

As of Android 5.0, the following languages are supported: Afrikaans, Bahasa Indonesia, Bahasa Melayu, Català, Čeština, Dansk, Deutsch, Eesti, English (Australia), English (India), English (United Kingdom), English (United States), Español (España), Español (Estados Unidos), Euskara, Filipino, Français (Canada), Français (France), Galego, Hrvatski, IsiZulu, Íslenska, Italiano, Kiswahili, Latviešu, Lietuvių, Magyar, Nederlands, Norsk bokmål, Polski, Português (Brasil), Português (Portugal), Română, Slovenčina, Slovenščina, Suomi, Svenska, Tiếng Việt, Türkçe, Eλληνικά, Български, Кыргызса, Македонски, Монгол, Русский, Српски, Українська, [[Geor

gian language|ქართული]], Հայերեն, עברית, العربية, فارسی, አማርኛ, नेपाली, मराठी, हिन्दी, বাংলা, தமிழ், తెలుగు, ಕನ್ನಡ, മലയാളം, සිංහල, ไทย, ລາວ, ខ្មែរ, 한국어, 中文 (简体), 中文 (繁體), 中文 (香港), and 日本語
පැකේජ කළමනාකරු APK (through Google Play)
කරළි 32- and 64-bit ARM, x86,[5] MIPS[6] and MIPS64[lower-alpha 1]
කර්නල් වර්ගය Monolithic (modified Linux kernel)
පරිශ්‍රීලකස්ථාන Bionic libc,[7] mksh shell,[8] Toybox as core utilities beginning with Android 6.0,[9][10] previously native core utilities with a few from NetBSD[11][12]
සාමාන්‍ය පරිශ්‍රීලක අතුරු මුහුණත Graphical (Multi-touch)
බලපත්‍රය Apache License 2.0
GNU GPL v2 for the Linux kernel modifications[13]
නිල වෙබ් අඩවිය android.com/

ඇන්ඩ්‍රොයිඩ් යනු ගූගල් නම් සමාගම විසින් ජංගම උපකරණ සඳහා නිපදවන ලද මෙහෙයුම් පද්ධතියකි. 2005 දී ගූගල් සමාගම විසින් ඇන්ඩ්‍රොයිඩ් සමාගම මිලදී ගන්නා ලදී. ලිනක්ස් කර්නලයෙහි සංස්කරණය කරන ලද අනුවාදයක් වන ඇන්ඩ්‍රොයිඩ්, විවෘත හා නිදහස් මෙහෙයුම් පද්ධතියක් ලෙස බෙදා හරිනු ලබයි. ඇන්ඩ්‍රොයිඩ් සතුව දුරකථනවල ක්‍රියාකාරිත්වය වැඩි කරන යෙදවුම් මෘදුකාංග ක්‍රමලේඛනය කරන මෘදුකාංග සංවර්ධකයන්ගෙන් සැදුම් ලත් අති විශාල සමූහයක් සිටී. දැනටමත් ඇන්ඩ්‍රොයිඩ් මෙහෙයුම් පද්ධතිය මත ක්‍රියාත්මක වන යෙදවුම් මෘදුකාංග 250,000 කටත් අධික ප්‍රමාණයක් ලබාගත හැක.

ඉතිහාසය[සංස්කරණය කරන්න]

…ඇන්ඩ්‍රොයිඩ් සමාගම වසර 2003 දි ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ, කැලිෆෝනියා නුවර පාලෝ ඇල්ටෝ හිදී ඇන්ඩි රුබින්, රිච් මයිනර්, නික් සියර්ස් හා ක්‍රිස් වයිට් විසින් ආරම්භ කරන ලදි .

2005 අගෝස්තු මාසයේ දී ගූගල් සමාගම මගින් ඇන්ඩ්‍රොයිඩ් සමාගම අත්පත්කර ගන්නා ලදී. ඇන්ඩි රැබින්,රිච් මයිනර්,ක්රිස් වයිට් සහ නික්සියර්ස් යන හතර දෙනා එකතු වී 2001දී මුලින්ම …ඇන්ඩ්‍රොයිඩ් මෙහෙයුම් පද්ධතිය තනන ලදී.

විවෘත ජංගම උපකරණ සහයොගීතාවය[සංස්කරණය කරන්න]

…2005 නොවැම්බර් 5වෙනි දින "විවෘත ජංගම උපකරණ සහයොගීතාවය" නම් වූ හමුවක් ජංගම උපකරණ නිපදවන සමාගම් රැසක සහයෝගීත්වයෙන් ඇතිකරගන්නා ලදී. එම සමගම් නම් බ්‍රොඩ්කොම් සමාගම , ගූගල්, එච්.ටී.සී, ඉන්ටෙල්, එල්.ජී, මාවෙල් තාක්ෂනින එකමුතුව,මෝටරෝලා, එන්වීඩියා, ක්වල් කොම්,සැම්සුන්, නෙක්ස්ට්ටෙල්, ටී-මොබයිල් සහ ටෙක්සාස් උපකරණ සමාගමයි.මේ එකමුතුවේ අරමුණ වුයේ ජංගම දුරකථන සදහා විවෘත ක්‍රමවේදයක් සකස් කර ගැනීමයි.එදිනම විසින් තම ප්‍රථම නිපයුම වන ඇන්ඩ්‍රොයිඩ් නැමති ලිනක්ස් නිකුතු 2.6 මත ගොඩනගනූ ලැබු ජංගම දුරකථන මෙහෙයුම් පද්ධතිය එලි දක්වන ලදී. 2008 දෙසැම්බර් 9 දින තවත් සමාගම් 16ක් මීට ඇතුලත් විය. ඒ අතර වෝඩෆොන් , හුවාවි සහ තවත් සමාගම් වෙයි.

ලියාපදිංචිය[සංස්කරණය කරන්න]

ඇන්ඩ්‍රොයිඩ් මෙහෙයුම් පද්ධතිය, 2008, ඔක්තෝම්බර් 21 දින සිට " නිදහස් සහ විවෘත කේත මෘදුකාංග වරපත" යටතේ සියලු දෙනාට නිදහස්ව භාවිතා කල හැකි ලෙසට නිකුත් කරන ලදී. එහි සම්පූර්ණ කේතයද(දුරකථන හා ජාලකරණ කේතයන්ද ඇතුලු ) "අපාෂ් වරපත" යතතේ නිකුත් කරන ලදී. හඳුනාගනු ලැබූ මෘදුකාංග දෝෂ ලැයිස්තුවක් ද ගූගල් විසින් ප්‍රසිද්ධියේ පවත්වාගෙන යනු ලබයි.

සංස්කරණ ඉතිහාසය[සංස්කරණය කරන්න]

ප්‍රථම නිකුතුවෙන් පසු නව සංස්කරණයන් කීපයක් ඇන්ඩ්‍රොයිඩ් සදහා නිකුත් කරන ලදී. සමාන්‍යයෙන් නව සංස්කරණ සදහා සංකේත නාම ලෙස යොදා ගනු ලබන්නේ අතුරුපස නාමයන් වෙයි. එසේම එම නම් ඉංග්‍රීසි භාෂාවේ අකාරාදී පිලිවෙළට සකස්කර ඇත.

  • 1.5 (කප් කේක්) - ජංගම දුරකථන සදහා
  • 1.6 (ඩෝනට්) - ජංගම දුරකථන සදහා
  • 2.0 (ඉක්ලෙයා) - ජංගම දුරකථන සදහා
  • 2.1 (ඉක්ලෙයා)- ජංගම දුරකථන සදහා
  • 2.2 (ෆ්‍රොයෝ )- ජංගම දුරකථන සදහා
  • 2.3 (ජීන්ජර්බ්‍රේඩ්)- ජංගම දුරකථන සදහා
  • 3.0 (හනිකොම්බ්)- ටැබ්ලට් පරිගණක සදහා
  • 3.1 (හනිකොම්බ්)'- ටැබ්ලට් පරිගණක සදහා
  • 3.2 (හනිකොම්බ්)'- ටැබ්ලට් පරිගණක සදහා
  • 4.0 (අයිස් ක්‍රීම් සැන්ඩ්ව්ච්)- ටැබ්ලට් පරිගණක හා ජංගම දුරකථන සදහා
  • 4.1/4.2/4.3 (ජෙලි බීන්)- ටැබ්ලට් පරිගණක හා ජංගම දුරකථන සදහා
  • 4.4 (කිට්කැට්)- ටැබ්ලට් පරිගණක හා ජංගම දුරකථන සදහා
  • 5.0 (ලොලි පොප්)- ටැබ්ලට් පරිගණක හා ජංගම දුරකථන සදහා
  • 5.1 (ලොලි පොප්)-ටැබ්ලට් පරිගණක හා ජංගම දුරකථන සදහා
  • 6.0(මාෂ්මෙලෝ)-ජංගම දුරකථන සදහා

මෝටරෝලා සමාගම මගින් 2011-ඔක්තොම්බර් මස එළිදක්වන ලද ඩ්‍රොයිඩ් RAZR ඇන්ඩ්‍රොයිඩ්, අයිස් ක්‍රීම් සැන්ඩ්ව්ච් අනුවාදය මුලින්ම යොදාගනු ලබන ජංගම දුරකථනයයි.

සැම්සුන් සමාගම මගින් එළිදක්වන ලද සැම්සුන් ගැලැක්සි නෙක්සස් ඇන්ඩ්‍රොයිඩ්, ජෙලි බීන් අනුවාදය මුලින්ම යොදාගනු ලබන ජංගම දුරකථනයයි.

සංස්කරණ භාවිතා කිරීම - පරිශීලක ප්‍රතිශතය[සංස්කරණය කරන්න]

අනුවාදය
Version
නිකුතුන් මෘදුකාංග ක්‍රමලේඛන අතුරුමුහුනත  %
4.1 / 4.2 ‍ජෙලි බීන් 16 1.8%
4.0.x අයිස් ක්‍රීම් සැන්ඩ්ව්ච් 14-15 23.7%
3.x.x හනිකොම්බ් 11-13 0.4%
2.3.x ජීන්ජර්බ්‍රේඩ් 9-10 55.5%
2.2 ෆ්‍රොයෝ 8 12.9%
2.1 ඉක්ලෙයා 7 3.4%
1.6 ඩෝනට් 4 0.4%
1.5 කප් කේක් 3 0.1%

ගූගල් ප්ලේ[සංස්කරණය කරන්න]

ගූගල් ප්ලේ යනු ගූගල් සමාගම මගින් පවත්වාගෙන යනු ලබන ඇන්ඩ්‍රොයිඩ් දුරකථන සඳහා මෘදුකාංග, ක්‍රීඩා, ගීත, ඊ-පොත්, චිත්‍රපට ආදිය නොමිලේ හා මුදල් ලබාදී ගත හැකි වෙබ් සේවයකි. ලෝකය පුරා සිටින ඇන්ඩ්‍රොයිඩ් මෘදුකාංග නිර්මාපකයින් මෙම "වෙළදපොල" තුලින් තම මෘදුකාංග නිශ්පාදන ගැනුම් කරුවන් ( ඇන්ඩ්‍රොයිඩ් පරිශීලකයන් ) වෙත මුදලට හා නොමිලයේ ලබා දේ. සියලුම ඇන්ඩ්‍රොයිඩ් උපකරණයකම පාහේ "මාර්කට්" යනුවෙන් තිබූ සේවයයි 2012 වසරේ මුල් කාර්තුවේ සිට "ගූගල් ප්ලේ" ලෙසට වෙනස් කර ඇත්තේ. සාමාන්‍යයෙන් ගූගල් අනුමත ඇන්ඩ්‍රොයිඩ් දුරකථන "මාර්කට්" සිට "ගූගල් ප්ලේ" වෙතට ස්වයංක්‍රීයව මාරුවනු ලැබේ. එසේ නොමැති දුරකථන තමන් විසින් වෙනම එය වෙතට යාවත්කාලීන(update) කරගත යුතුය.

ඇන්ඩ්‍රොයිඩ් සහ සිංහල භාවිතය[සංස්කරණය කරන්න]

ඇන්ඩ්‍රොයිඩ් මෙහෙයුම් පද්ධතිය‍ සඳහා නිල වශයෙන් සිංහල භාෂාව ඇන්ඩ්‍රොයිඩ් 5 අනුවාදය සමඟ පැමිණිනි.

යොමුව[සංස්කරණය කරන්න]

  1. Android Code Analysis. සම්ප්‍රවේශය June 6, 2012. 
  2. The Android Source Code: Governance Philosophy. source.android.com. December 17, 2014. සම්ප්‍රවේශය January 25, 2015. 
  3. Google’s iron grip on Android: Controlling open source by any means necessary. Ars Technica. සම්ප්‍රවේශය December 8, 2013. 
  4. Announcing the Android 1.0 SDK, release 1. September 9, 2008. සම්ප්‍රවේශය September 21, 2012. 
  5. උපුටාදැක්වීම් දෝෂය: අනීතික <ref> ටැගය; ARMAN-4.0-on-x86 නමැති ආශ්‍රේයන් සඳහා කිසිදු පෙළක් සපයා නොතිබුණි
  6. MIPS gets sweet with Honeycomb. Eetimes.com. සම්ප්‍රවේශය February 20, 2012. 
  7. android/platform/bionic/. 
  8. android/platform/external/mksh/. 
  9. android/platform/external/toybox/toys/. 
  10. Android gets a toybox. 
  11. android/platform/system/core/toolbox/. Archived from the original on February 9, 2014. 
  12. dd command from NetBSD as an example. Archived from the original on March 19, 2014. 
  13. Licenses. Android Open Source Project. (Open Handset Alliance). සම්ප්‍රවේශය September 9, 2012. The preferred license for the Android Open Source Project is the Apache Software License, 2.0. ... Why Apache Software License? ... For userspace (that is, non-kernel) software, we do in fact prefer ASL2.0 (and similar licenses like BSD, MIT, etc.) over other licenses such as LGPL. Android is about freedom and choice. The purpose of Android is promote openness in the mobile world, but we don't believe it's possible to predict or dictate all the uses to which people will want to put our software. So, while we encourage everyone to make devices that are open and modifiable, we don't believe it is our place to force them to do so. Using LGPL libraries would often force them to do so. 


උපුටාදැක්වීම් දෝෂය: "lower-alpha" නම් කණ්ඩායම සඳහා <ref> ටැග පැවතුණත්, ඊට අදාළ <references group="lower-alpha"/> ටැග සොයාගත නොහැකි විය.