කොත්මලේ

විකිපීඩියා, නිදහස් විශ්වකෝෂය වෙතින්
Jump to navigation Jump to search
කොත්මලේ
කොත්ථු මලය
ගල්වල් රට
ගම්මානය
කොත්මලේ is located in Sri Lanka
කොත්මලේ
කොත්මලේ
ඛණ්ඩාංක: 7°01′N 80°35′E / 7.017°N 80.583°E / 7.017; 80.583ඛණ්ඩාංක: 7°01′N 80°35′E / 7.017°N 80.583°E / 7.017; 80.583
රට ශ්‍රී ලංකාව
පළාතමධ්‍යම පළාත
ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාශයකොත්මලේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාශය
රජය
 • අධිකරණ වර්ගයප්‍රාදේශීය සභාව
සරිය
 • මුළුBad rounding hereFormatting error: invalid input when rounding සතරැස් සැත (හෙක්ටයාර් ගණනින්

ඝණ වනාන්තර 12,923.61 වනවගා 1,099.72 ගෙවතු 2,201.99 තෘණ භූමි 1,296.16 වගුරු බිම් 5.54 වගා නොකළ ඉඩම් 70.54 විවෘත වනාන්තර 1,749.97 වී වගා බිම්(සුළු වාරි) 821.32 වී වගා බිම් (වර්ෂා පෝෂිත) 57.83 කන්නයක වගා කරන ඉඩම්(එළවළු) 9.21 කන්න දෙකම වගා කරන ඉඩම්(එළවළු) 515.84 පුරන් කුඹුරු ඉඩම් 14.73 ගල්තලා 195.62 ලඳු කලෑ 1,646.42 පතන 54.63 ජනාවාස 552.53 රිකිලි තේ වගාව 3,085.40 නිසි කළමනාකරණයෙන් යුතු බීජ තේ වගාව 6,272.46 මධ්‍යස්ථ කළමනාකරණයෙන් යුතු බීජ තේ වගාව 1,863.25 කළමනාකරණය නොකළ බීජ තේ වගාව 1,968.16 වගා නොකරන තේ ඉඩම් 43.01

ජල මුලාශ 936.18 කිමී2)
වේලා කලාපSri Lanka Standard Time (UTC+5:30)

කොත්මලේ යනු කඳුකර ගම්මානයකි. එය මධ්‍යම පළාතේ නුවරඑලිය පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කටය අයත් ය. දැනට තේ වගාව හා සංචාරක කර්මාන්තයට මුලිකත්වය දී ඇති මේ ගම ඓතිහාසික වශයෙන් වැදගත් ප්‍රදේශයකි. ලංකාව නිශ්චිත ලෙසම ඉන්දියාවේ ආධිපත්‍යය මත සිය ගමන්මග සකස් කරගෙන ඇත. රාජ්‍ය පාලන ක්‍රම වල සිට සංස්කෘතිය දක්වා ද වර්තමාන දේශපාලනය තුළ ද මේ තත්වය දක්නට ලැබේ. ලංකාවේ ලිඛිත ඉතිහාසය තුළ කොත්මලේ ඇත.

කොත්මලේ ලංකාවේ ඉතිහාසයට එකතු වන අවස්ථා දෙකකි. එම අවස්ථා දෙකම ස්වදේශිකයින් ඉන්දියානු ආක්‍රමණ වලින් ස්වාධීන වූ අවස්ථාවන් ය. එකක් වන්නේ කොහොඹා යක් කංකාරියයි. එයින් අදහස් වන්නේ විජය ආක්‍රමණයෙන් පසුව යළිත් වතාවක් ස්වදේශික පාලකයින් විසින් සිය බලය තහවුරු කරගැනීමයි. දෙවන අවස්ථාව දුටුගැමුණු විසින් ලංකාවේ බලය ලබාගැනීමයි. මෙම අවස්ථා දෙකේදීම කොත්මලේ තීරණාත්මක කාර්යභාරයක් සිදු කර ඇත. එය ලිඛිත මුලාශ්‍ර හා ජනප්‍රවාද වල ඇත. මෙම අවස්ථා දෙකටම සම්බන්ධ ගම වන්නේ "මාවෙල" ගමයි. මෙම සිදුවීම් දෙක අතර පරතරය අවුරුදු සිය ගණනක් වුවද ඓතිහාසිකව ඒ සිදුවීම් දෙකම සිදුව ඇත්තේ මාවෙල ගම මූලික කරගෙනය. මෙම සිදුවීම් ඹප්පු කිරීම සදහා වන සියළු සජීවී සාධක කොත්මලේ ඇත.

නිශ්චිත ගමක් කොත්මලේ කියා නොමැති අතර ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාශයක් හා මැතිවරණ කොට්ඨාශයක් වශයෙන් පවතී. මෙය වඩා ප්‍රසිද්ධව ඇත්තේ දුටුගැමුණු කුමරු වසර 20ක් සැඟව ජීවත්ව සිටි ප්‍රදේශය බවයි. අද වනි විට කොත්මලේ සිංහල, දෙමළ හා මුස්ලිම් යන ජාතිකත්වයන් 3 ම වාසරය කරයි. ප්‍රධාන පාසල වන්නේ හැදුණුවැව මධ්‍ය මහා විද්‍යාලයයි. ඊට අමතරව පාසල් 70 කට අධික ප්‍රමාණයක් කොත්මලේ ඇත. වර්තමානය වන විට පොලිස් ස්ථානයක්, රෝහලක් හා අවශ්‍ය යටිතල පහසුකම් සෑහෙන ප්‍රමාණයක් ඇත.

කොත්මලේ ඓතිහාසික ප්‍රෙද්ශයකි. එහි ඓතිහාසිකත්වය ලංකා ඉතිහාසය පුරා ලියැවි ඇත. දුටුගැමුණු රජු සැගව ජීවත් වූ ප්‍රදේශය අද මාවෙල වශයෙන් ජනප්‍රවාද හා පුරාවිද්‍යාත්මකව ඔප්පු වේ. ඒ සදහා වන වෙනත් අදහස් ද ඇත. එම අදහස් ඇතිව තිබෙන්නේ මහනුවර යුගයේ යළිත් වතාවක් දෙමළ (ඉන්දියානු) රජවරුන් විසින් ඇති කරන ලද ක්‍රියාකාරිත්වයන් නිසාය. එය කොත්මලේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාශයේ ඇති පැරණිතම ගම වශයෙන් හඳුනාගැනේ.(කොත්මලේ) ඓතිහාසික වන්නේ දුටුගැමුණු රජුට පෙර සිටය.

යක්ෂ ගෝත්‍රිකයින්ගේ ගම්මානයක් වූ මෙම කලාපය පඩුවස් දෙව් රජුගේ කාලය දක්වා දිව යයි. පඩුවස්දෙව් රජුගේ දෝසය නැති කිරීම සදහා ආරම්භ කරන ලද කොහොඹා යක් කංකාරියේ සඳහන් වන "මලය" රට මේ කොත්මලයයි. දිවිදෝසය සදහා වන කංකාරිය සිදු කරන ලද්දේ කොත්මලේ දැනට "මාවෙල" නැමති ගමේ සිට පැමිණි යක්ෂ ගෝත්‍රිකයින් විසිනි. මෙම දිවිදෝසය මගින් සංකේතවත් කරනු ලබන්නේ විජය විසින් සිදු කරන ලද ඉන්දියානු ආක්‍රමණයයි. නැවත වතාවක් ස්වදේශිකයින් සදහා රට පාලන බලය අත් කරදීම සදහා සමස්ත රටේම ස්වදේශික ගෝත්‍රිකයින් විසින් බලවත් ක්‍රියාකාරකම් මාලාවක් සිදු කරන ලදී. එහි එක් අවස්ථාවක් වන්නේ කොහොඹා යක් කංකාරිය යි. එය ශාන්තිකර්මයක් බවට පත්වන්නේ පසුකාලීනවය.

එම කංකාරියෙන් පසුව පඩුවස්දෙව් රජුගේ හිස් පළඳනාවක් කොත්මලේ ජනයාට තෑගි ලැබුණි. (මේ සදහා ජනප්‍රවාද ඇත) එය තවමත් මාවෙල රාජකාරි කරන්නන් විසින් වසරකට වරක් මොරපේ කතරගම දේවාලයේ වඩම්මනු ලබයි. පණ්ඩුකාභය රජු රාජාභිෂේකයට සූදානම් කරනු ලබන ක්‍රියාවලියේ පූර්ව සූදානම (පරම්පරාවකට පෙර) කොහොඹා යක් කංකාරියෙන් සිදු කරන ලදී.

කොත්මලේ දෙවන වර ලංකා ඉතිහාසයේ ලියැවෙන්නේ දුටුගැමුණු කුමරු වසර 20කටත් වඩා කාලයක් සැගව ජීවත් වූ ගම වශයෙනි. සැඟව සිටි ස්ථානය සීහල පේලි ගෙදර යි. එය මාවෙල බටහිර (https://www.google.com/maps/search/Mawela+kothmale/@7.0708315,80.6327318,16.5z/data=!4m2!2m1!6e1) රජ පිහිල්ල නැමැති ස්ථානයෙන් මීටර් 200ක් ආසන්නයේ පිහිටා ඇත. දුටුගැමුණු ගේ මැදිහත්වීම් ඇති රණමුන පිහිල්ල, දෙස්සහිටිය, අඹහිටිය, රජතලාවෙල, රජ ඇල, මඩමේ ගෙදර, හක්මඩ ගල, පට්ටියකුඹුර, ගලපිටගල, යන සියළු ස්ථාන කිලෝමීටරයක රවුමක පිහිටා ඇත. (මෙම සියළු ස්ථාන සදහා වන ජනප්‍රවාද හා ජනකථා මෙන්ම සජීවී වාසගම් මාවෙල ඇත.) ඔහු විසින් ගණුදෙනු කරන ලද පුසුල්පිටිය පන්සල හා මාවෙල ගම අතර ඇත්තේ ඉතා කෙලින් වන පිහිටීමකි. ඔහු උදැල්ල තනාගත් කිරිවනාගොඩ කම්මල් ගම (ප්‍රධාන ගම්මානය නවංගම) පිහිටා ඇත්තේ ද මාවෙල ගමේ කොටසක් වශයෙන් කිලෝමීටරයක් තුළ ය.

දුටුගැමුණු විසින් ආරක්ෂාව පතා පැමිණියේ කොත්මලේ පැරණි යක්ෂ ගෝත්‍රික ගමකටය. දුටුගැමුණු ගේ මව අයත් වන නාග ගෝත්‍රිකයින් ද මේ ගම්මානයේ අතීතයේ වාසය කර ඇත. (ගොඩවැසි නාගයින් ජීවත් වූ කොටස මේ වන විට කොත්මලේ ජලාශයෙන් වැසී ඇත. "නයින් කෙලිනා තොට" මෙහි එක් ස්ථානයකි. ගැමුණු කුමරුගේ බිරිඳ වූයේ "කළූ" නැමැති ස්වදේශික ස්ත්‍රියකි. ඇය පාවිච්චි කල ළිඳ මෑතක දී වසා දමා ඇත. ඒ වන විටත් එයට කියා ඇත්තේ "කළුගෙ ළිඳ" කියාය. කළු සිටින අතරතුර ගැමුණු කුමරු නාග කන්‍යාවක් සමග ද ආදර සම්බන්ධයක් තිබී ඇත. (අනුරාධපුරයේ දී තිබූ සම්බන්ධතාවය නොවේ)



වර්තමාන කොත්මලේ කෝරළ සහ ග්‍රාම නිලධාරි වසම්[සංස්කරණය]

පල්ලෙපනේ කෝරලය

1 456 මාවෙල නැගෙනහිර

2 456A නව කඩදොර

3 456B මාවල බටහිර

4 456C මාවෙල කන්ද

5 456D නව මොරපේ

6 456E රජඇල

7 457 මාස්වෙල

8 458 රන්වන්තලාව

9 459 කඩදොර

10 459A කොටගේපිටිය දකුණ

11 459B කොටගේපිටිය උතුර

12459C නයාපාන

තිස්පනේ කෝරලය

13460හපුගස්තලාව

14460Aදොරුවාදෙණිය

15460Bකොළපතන

16460Cරුවන්පුර

17460Dදඹගොල්ල

18460Eකළුදෑමඩ

19460Fමල්ලන්ද

20460Gකැටඹුලාව 21460Hහුණුගල්ඔය 22460Iතෙලිස්සාගල 23460Jඉහල ගොරකඔය 24460Kපොල්වතුර 25460Lපහළ ගොරකඔය 26460Mකුවීන්ස්බේරි 27461හරංගල 28461Aහරංගල දකුණ 29461Bකිරිමැටියාව 30461Cහල්ගොල්ල 31461Dවැරැල්ලපතන 32462Aතිස්පනේ කන්ද 33462Bගොඩමඩිත්ත 34462Cකටුගොල්ල 35463වටද්දර මැදපනේ කෝරලය 36464නවංගම 37465කලපිටිය නැගෙනහිර 38465Aහැදුණුවැව 39465Bරොජසන්ගම උතුර 40465Cකලපිටිය බටහිර 41465Cරොජසන්ගම දකුණ 42465Eවෑතලාව 43465Fකොත්තුණුගොඩ 44465Gවීරසේකරපුර 45465Hදොඹගස්තලාව 46466මෑතගම 47466Aමල්දෙනිය 48466Bකටාරන්දෙන 49467රාවණාගොඩ නැගෙනහිර 50467Aවිජයබාහුකන්ද 51467Bබෙරමාන 52467Cබෙරමාන දකුණ 53467Dබෙරමාන උතුර 54467Eරාවණාගොඩ බටහිර 55467Fඋඩගම 56467Gවීරපුර උඩපනේ කෝරලය 57468මඩකුඹුර 58468Aකඩදොරපිටිය 59468Bදුණුකේදෙණිය 60468Cපූඩළුඔය දකුණ 61468Dබෝගහවෙල 62468Eපූඩළුඔය උතුර 63468Fකරගහයටතැන්න 64468Gකොස්ගහපතන 65468Hහාල්පොල 66468Iකිකිළියාමාන 67468Jෂීන්ගම 68468Kඋතුරු මැදකුඹුර 69468Lඩන්සින්න වත්ත 70468Mෂින්වත්ත 71469කුඹල්ඔළුව 72469Aඑගොඩවෙල 73469Bකිරිදිවෙල 74469Cමැදකන්ද 75470නියම්ගම්දොර රම්බොඩ කෝරලය 76470Aඅඹතලාව 77471Aසංගිලිපාලම 78472රම්බොඩගම 79472Aමල්හෑව 80473පනම්ගම්මන 81473Aදෙළුන්තලාමඩ 82473Bවැවහින්න 83473Cගොඹුරුඔය 84474රම්බොඩ 85474Aකරගස්තලාව 86474Bකුඩාඔය 87474Cපලාගොල්ල 88474Dහෙල්සිරිගම 89474Eකටුකිතුල 90474Fඩෙල්ටා ගැමුණුපුර 91474Gකොත්මල්ගම 92474Hසමන්එළිය 93474Iලබුකැලේ 94474Jහෙල්බොඩ 95474Lවෙදමුල්ල 96474Mප්‍රොටොෆ්ට්

"https://si.wikipedia.org/w/index.php?title=කොත්මලේ&oldid=435270" වෙතින් සම්ප්‍රවේශනය කෙරිණි