ෆොස්පරස්

විකිපීඩියා, නිදහස් විශ්වකෝෂය වෙතින්
වෙත පනින්න: සංචලනය, සොයන්න
siliconphosphorussulfur
N

P

As
මුහුණුවර
colorless, waxy white, yellow, scarlet, red, violet, black

waxy white (yellow cut), red (granules center left, chunk center right), and violet phosphorus
ප්‍රධාන ගුණ
නම, සංකේතය, ක්‍රමාංකය phosphorus, P, 15
උච්චාරණය /ˈfɒsfərəs/ FOS-fər-əs
මූලද්‍රව්‍ය පදාර්ථය nonmetal
කාණ්ඩය, ආවර්තය, ගුටකය 153, p
සම්මත පරමාණුක බර 30.973762(2)g·mol−1
ඉලෙක්ට්‍රෝන වින්‍යාසය [Ne] 3s2 3p3
කවචය බැගින් ඇති ඉලේට්‍රෝන සංඛ්‍යාව 2, 8, 5 Image
ද්‍රව්‍යමය ගුණ
ඝනත්වය (near r.t.) (white) 1.823, (red) ≈ 2.2 – 2.34, (violet) 2.36, (black) 2.69 g·cm−3
ද්‍රවාංකය (white) 44.2 °C, (black) 610 °C
ඌර්ධවපානාංකය (red) ≈ 416 – 590  °C, (violet) 620 °C
තාපාංකය (white) 280.5 °C
විලයන තාපය (white) 0.66 kJ·mol−1
වාෂ්පීභවන තාපය (white) 12.4 kJ·mol−1
ආපේක්ෂික තාප ශක්‍යතාව (25 °C) (white)
23.824 J·mol−1·K−1
වාෂ්ප සම්පීඩනය (white)
P (Pa) 1 10 100 1 k 10 k 100 k
at T (K) 279 307 342 388 453 549
Vapor pressure (red, bp. 431 °C)
P (Pa) 1 10 100 1 k 10 k 100 k
at T (K) 455 489 529 576 635 704
පරමාණුක ගුණ
ඔක්සිකරණ ගතිය 5, 4, 3, 2[1], 1 [2], -1, -2, -3
(mildly acidic oxide)
විද්‍යුත් ඍණ 2.19 (Pauling scale)
Ionization energies
(more)
1st: 1011.8 kJ·mol−1
2nd: 1907 kJ·mol−1
3rd: 2914.1 kJ·mol−1
සහසංයුජතා අරය 107±3 pm
වැන් ඩ වාල්ස් අරය 180 pm
ප්‍රකීර්ණක
චුම්බක පටිපාටිය (white,red,violet,black) diamagnetic[3]
තාප සන්නායකතාව (300 K) (white) 0.236, (black) 12.1 W·m−1·K−1
නිකර මාපාංකය (white) 5, (red) 11 GPa
CAS ලේඛනගත අංකය 7723-14-0
ඉතාමත් ස්ථායී සමස්ථානික
ප්‍රධාන ලිපිය: phosphorus වල සමස්ථානික
අයිසො ස්බ අර්ධ ආයුෂ ක්න ක්ශ (MeV) ක්නි
31P 100% 31P is stable with 16 neutrons
32P syn 14.28 d β 1.709 32S
33P syn 25.3 d β 0.249 33S

ෆොස්පරස් යනු පරමාණුක ක්‍රමාංකය 15 වූ මූලද්‍රව්‍යයයි. එහි රසායනික සංකේතය P ය. ෆොස්පරස් ඒක පරමාණුක ඝණයකි. ආවර්තිතා වගුවේ V (5) කාණ්‍ඩයේ සිටී. ෆොස්පරස් කහ හෝ රතු පැහැතිය. ෆොස්පරස් හි ඉලෙට්‍රොනික වින්‍යාසය 2,8,5 වේ. ආවර්තය 3 වන අතර කාන්ඩය V වේ. සාදන ප්‍රධාන අයනය -3 වේ. ප්‍රධාන සංයුජතාව 3 වේ. ෆොස්පරස් අලෝහයකි.

මූලාශ්‍ර[සංස්කරණය]

  1. webelements
  2. Ellis, Bobby D.; MacDonald, Charles L. B. (2006). "Phosphorus(I) Iodide: A Versatile Metathesis Reagent for the Synthesis of Low Oxidation State Phosphorus Compounds". Inorganic Chemistry 45 (17): 6864. doi:10.1021/ic060186o. PMID 16903744. 
  3. Magnetic susceptibility of the elements and inorganic compounds, in Handbook of Chemistry and Physics 81st edition, CRC press.
"http://si.wikipedia.org/w/index.php?title=ෆොස්පරස්&oldid=251075" වෙතින් සම්ප්‍රවේශනය කෙරිණි