රුසියාවෙහි ඉතිහාසය

විකිපීඩියා, නිදහස් විශ්වකෝෂය වෙතින්
Jump to navigation Jump to search
රුසියානු රාජ්‍යත්වයෙහි 1140 වන සංවත්සරය වෙනුවෙන් 2002 වසරෙහිදී නිකුත්කෙරුණු තැපැල් මුද්දරයක මිලේනියම් ඔෆ් රෂීයා ස්මාරකය (1862 සැප්තැම්බර් 8 දිනදී විවෘත කරනු ලැබූණි)

රුසියාවෙහි ඉතිහාසය ඇරඹෙනුයේ නැගෙනහිර ස්ලාව්වරුන් සහ ෆිනෝ-උග්රික් ජනයා පිළිබඳ ඉතිහාසය වෙතිනි. නාෆ්ගොරොඩ් වෙත කේන්ද්‍රගතවී තිබුනු සහ ලේමන් ස්ලාව්වරු, වෙප්ස්වරු, සහ වොට්ස්වරු විසින් ජනාශ්‍රිත සමස්ත ප්‍රදේශ අඩංගු වූ ගරොවරිකි රාජ්‍යය ("පුරවරයන්ගේ රාජ්‍යය"), වාරන්ගියානු ප්‍රධානි රූරික් විසින් (රුසියානු ඉතිහාසයෙහි සාම්ප්‍රදායික ඇරඹුම සිදුවූ) 862 වසරෙහිදී සංස්ථාපනය කෙරිණි. පළමුවන එක්සත් නැගෙනහිර ස්ලාවික රාජ්‍යය වන කියතන් රුස්, රූරික්ගේ අනුප්‍රාප්තික නාෆ්ගොරොඩ්හී ඕලෙග් විසින් 882 වසරෙහිදී සංස්ථාපනය කෙරිණි. 988 වසරෙහිදී මෙම රාජ්‍යය විසින් බයිසැන්ටියානු අධිරාජ්‍යය වෙතින් ක්‍රිස්තියානු ආගම අපත්‍යකරණය කෙරුණු අතර, මීලඟ සහස්‍රවර්ෂය දක්වා රුසියානු සංස්කෘතිය විස්තර කෙරුණු, බයිසැන්ටියානු සහ ස්ලාවික සංස්කෘතින් අතර සංකලනය, මෙයින් ඇරඹීනි. 1237–1240 අතරතුරදී රුස් වෙත ඇතිවූ මොංගෝල් ආක්‍රමණය නිසා සහ රුස්හී ජනගහනයෙන් අඩක් පමණ මිය යාම නිසා, අවසනායේදී, රාජ්‍යයක් ලෙසින් නොපවතින ලෙසින් නියතන් රුස් බිඳී ගියේය.[උපහරණ ඇවැසිය] මෙම කාලය තුලදී, ප්‍රාදේශීය අධිපතීන් කිහිප දෙනෙකු විසින්, විශේෂ වශයෙන් නාෆ්ගොරොඩ් සහ ප්සාක්ෆ් විසින්, සටන් වැදුනේ කියතන් රුස්හී සංස්කෘතික සහ දේශපාලනික දායාදය සඳහා උරුමකම් කියනු පිණිසය.

13වන සියවසට පසුව, මොස්කව්, සංස්කෘතික කේන්ද්‍රස්ථානයක් බවට පත් විය. 18වන සියවස වන විට, පෝලන්ත–ලිතුවේනියානු පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලයෙහි සිට නැගෙනහිර දෙසට ශාන්තිකර සාගරය දක්වා විහිදුනු, අතිවිශාල රුසියානු අධිරාජ්‍යය බවට, රුසියාවේ සාර් රාජධානිය පත් විය. බටහිර දෙසට එහි ව්‍යාප්තිය තුලදී, යුරෝපයෙහි අනෙකුත් කොටස වෙතින් එය හුදෙකලාව සිටි අයුරු පිළිබඳ දැනුවත්වීම තීව්‍ර කර ගැනුමට රුසියාව සමත්වූ අතර, එහි ව්‍යාප්තියෙහි මුල් අදියර තුලදී එය පැවතුනු හුදෙකලා තත්ත්වය බිඳ දැමීමට හේතු විය. මෙම නිරාවරණය නිසා ඇතිවූ පිඩනයට, 19වන සියවසෙහි අනුයාත රාජ්‍යයන් මුහුණදුන්නේ, උදාසීන ප්‍රතිසංස්කරණ සහ මැඩ පැවැත්වීම් වල සංකලනයක් තුලිනි. රුසියානු දාසත්වය 1861 වසරෙහිදී අහෝසි කරන ලද මුත්, එහි අහෝසියෙහිදී ගැමියන්ට අවාසිදායක භාෂිතයන් භාවිතා කිරීම නිසා, විප්ලවවාදයට තල්ලුවීම වර්ධනය කිරීමට ඉවහල් විය. දාසත්වය අහෝසිකිරීම සහ 1914 වසරෙහිදී පළමුවන ලෝක යුද්ධය ඇරමීම අතරතුර කාලයේදී ඇතිවූ, ස්ටොලිපන් ප්‍රතිසංස්කරණයන්, 1906 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව සහ, රාජ්‍ය ඩූමා විසින්, රුසියාවෙහි ආර්ථිකය සහ දේශපාලනය විවෘත කොට එහි සීමා ලිහිල් කිරීමට ප්‍රයත්නයක් දැරුවද, ඒකාධිපති පාලනය අත්හැර ඔවුන්ගේ බලය බෙදා ගැනුමට සාර්වරුන් කැමැති නොවූහ.

ආර්ථික බිඳවැටුම, යුද්ධ-විඩාව සහ, ඒකාධිපති රාජ්‍ය ක්‍රමය වෙත අකමැත්ත යන්නෙහි සංකලනයක් වෙතින්, 1917 වසරෙහි ඇතිවූ රුසියානු විප්ලවය පූරනය වූ අතර, ලිබරල්වාදීන් සහ මධ්‍යස්ථ මතවාදී සමාජවාදීන් පළමුව බලයට ගෙන ආ නමුදු, ඔවුන්ගේ ප්‍රතිපත්ති අසාර්ථ වීමත් හා සමගම, ඔක්තොම්බර් 25 දිනදී කොමියුනිස්ට් බොල්ෂෙවික්වරුන් විසින් බලය ඩැහැගැනුම වෙත මග පෑදිණි. 1922 සහ 1991 අතරතුරදී, රුසියාවෙහි ඉතිහාසය ලෙසින් දැක්වෙන්නේ සෝවියට් රුසියාවෙහි ඉතිහාසය වන අතර, බ්‍රෙස්ට්-ලිටෙව්ස්කි සම්මුතියට පෙර, සඵල වශයෙන්, මතවාදය මත පදනම් වූ සහ දළ වශයෙන් රුසියානු අධිරාජ්‍යය හා සඹිපවර්තී වූ රාජ්‍යයක් විය. කෙසේවෙතත්, සමාජවාදය නැංවීම සඳහා භාවිතා වූ පිවිසුම, 1920 ගණන් වලදී මිහ්‍ර ආර්ථිකය සහ ප්‍රකීර්ණක සමාජය සහ සංස්කෘතියෙහි සිට ජෝසප් ස්ටාලින් යුගයෙහි ආඥාදායක ආර්ථිකය සහ අවරෝධනයන් දක්වාද 1980 ගණන් වල "නිශ්චලන යුගය" දක්වාද, සෝවියට් ඉතිහාසයෙහි විවිධ යුගයන්හිදී විවිධ ආකාරයන් ගත් බව පෙනෙයි. එහි මුල් වසර කිහිපයේ සිට, එනම් 1918 මාර්තු මාසයෙහි සිට, බොල්ෂේවික්වරු ඔවුන් හැඳින්වුනු පදය වන කොමියුනිස්ට්වරුන්ගේ තනි-පක්ෂ පාලනයක් යටතේ සෝවියට් සංගමයෙහි රජය පැවැතියේය. කෙසේවෙතත්, 1980 ගණන් වල මැද භාගය වන විට, ආර්ථික සහ දේශපාලනික ව්‍යුහයන්හී සුර්වලභාවය උග්‍ර වීම හා සමගම, මිකායෙල් ගොර්බචොෆ් විසින් බලවත් ප්‍රතිසංස්කරණ ඇති කිරීම ඇරඹු අතර එය විසින් සෝවියට් සංගමයෙහි බිඳවැටීම හේතු විය. රුසියානු ෆෙඩරේෂනයෙහි ඉතිහාසය නිල වශයෙන් ඇරඹෙනුයේ 1992 වසරෙහි ජනවාරි මාසයෙනි. ජාත්‍යන්තර කරළියෙහිදී, සෝවියට් රුසියාවෙහි නෛතික අනුප්‍රාප්තිකයා වූයේ රුසියානු ෆෙඩරේෂනයයි. කෙසේවෙතත්, නව පශ්චාත්-සෝවියට් දේශපාලන සහ ආර්ථික ක්‍රමයක් ගොඩනැගීමට දැරූ එහි උත්සාහයන් වෙත එල්ලවූ තදබල අභියෝගයන්ට මුහුණදීමෙන් අනතුරුව, රුසියාව වෙත තිබූ සුපිරි බලවත් තත්ත්වය එයින් ගිලිහී ගියේය. සමාජවාදී මධ්‍යගත සැලසුම් ක්‍රමය සහ සෝවියට් යුගයෙහි රාජ්‍ය ස්වාමිත්වය ඉවත දමමින්, රුසියාව උත්සාහ කලේ වෙළෙඳපොළ ධනවාදය මත පදනම්වූ ආර්ථිකයක් නැංවීම වුවද, බොහෝ විට ලද ප්‍රතිඵල වේදනාකාරී විය. නව සහස්‍රෙයහි පටන්, එහි ප්‍රමුඛ නායකයා වූයේ ව්ලැඩීමිර් පූටින් විය. අද දිනයෙහි පවා, රුසියාවෙහි දේශපාලනික සංස්කෘතිය සහ සාමාජීය ව්‍යුහය, එහි සාර්වාදී සහ සෝවියට් යුගයෙහි බොහෝ අඛණ්ඩතාවයන්හී සලකුණු පෙන්නුම් කරයි.

ප්‍රාග්-ඉතිහාසය[සංස්කරණය]

2006 වසරෙහිදී, උතුරු කෝකසයෙහි ඩගෙස්තාන් අකුෂා ප්‍රදේශයෙහිදී 1.5-මිලියන -වසර ගණනක්-පැරැණි ඔල්ඩවාන් ෆ්ලින්ට් මෙවලම් සොයාගනු ලැබුවේ, ඉතා පැරණි කාලයක පටන් රුසියාවෙහි ආදි මානවයන් පදිංචිව සිටි බවට ප්‍රදර්ශනය කරමිනි.[1]

ව්‍යුහවිද්‍යාත්මක වශයෙන් නූතන මානවයින් ජීවත්වූ බවට යුරෝපයේ ඕනෑම තැනකින් ලද පැරණිතම සාක්ෂි 2007 වසරෙහිදී හමුවූයේ රුසියාවේ ඩොන් ගංගාව අසබඩ කොස්ටෙක්නි පුරාවිද්‍යාත්මක අඩවියෙහි ගැඹුර මට්ටම් වලින් වන අතර, ඒවා කාල නිර්ණය වූයේ අවම වශයෙන් වසර 40,000 හෝ පැරණි බවයි.[2] ආක්ටික් රුසියාව වෙත මානවයින් ලඟාවී ඇත්තේ වසර 40,000 කට පෙරය.

ආශ්‍රිත[සංස්කරණය]

  1. චෙපල්ග්යා, ඒ.එල්.; අමීර්කානොෆ්, කේඑච්.ඒ.; ට්‍රැබිකින්, වී.එම්.; සඩ්චිකෝවා, ටී.ඒ.; පිරොගොෆ්, ඒ.එන්.; ටයිමොසොෆ්, ඒ.අයි. (2011). "ජියෝආකියොලොජි ඔෆ් දි අර්ලියස්ට් පේලියෝලිතික් සයිට්ස් (ඔල්ඩවාන්) ඉන් ද නෝර්ත් කෝකසස් ඇන්ඩ් ඊස්ට් යුරප්". Retrieved 2013-12-18. Early Paleolithic cultural layers with tools of oldowan type was discovered in East Caucasus (Dagestan, Russia) by Kh. Amirkhanov (2006) [...]
  2. http://archaeology.about.com/od/earlymansites/a/kostenki.htm
"https://si.wikipedia.org/w/index.php?title=රුසියාවෙහි_ඉතිහාසය&oldid=442698" වෙතින් සම්ප්‍රවේශනය කෙරිණි