කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි
| අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ | |
|---|---|
 කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි | |
| ආගම | බෞද්ධ |
| ගුරුකුලය | ථේරවාද |
| නිකාය | අමරපුර නිකාය |
| Order | ශ්‍රී කල්යාණිවංශ නිකාය |
| පෞද්ගලික තොරතුරු | |
| ජාතිකත්වය | සිංහල |
| උපත | 1 ජූලි 1961 ඊරියවැටිය, කිරිබත්ගොඩ, ශ්‍රී ලංකාව |
| ජ්‍යෙෂ්ඨ තනතුරු | |
| පදවියන් |
|
| ආගමික වෘත්තිය | |
| ගුරුවරයා | අතිපූජ්‍ය දඹගස්ආරේ ශ්‍රී සුමේධංකර මහා නාහිමි සහ පූජ්‍ය. දික්වැල්ලේ පණ්නානන්ද හිමි |
| ප්‍රාරම්භය | මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව |
| වෙබ් අඩවිය | mahamevnawa.lk |
කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි | |
|---|---|
| අතිපූජ්‍ය අනුනායක ස්ථවිර අමරපුර ශ්‍රී කල්යාණිවංශ මහා නිකාය | |
| තනතුර දරමින් 2019 අගෝස්තු – 2022 අගෝස්තු | |
| නිර්මාතෘ සහ ප්‍රධාන අනුශාසක අමරපුර ශ්‍රී කල්යාණිවංශ නිකායික මහමෙව්නාව සංඝ සභාව සහ මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය | |
| තනතුර දරමින් මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය : 1999 - අද දක්වා මහමෙව්නාව සංඝ සභාව : 2006 – අද දක්වා | |
| නිර්මාතෘ සහ ප්‍රධාන අනුශාසක ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය | |
| තනතුර දරමින් 2012 සැප්තැම්බර් – අද දක්වා | |
| බුද්ධගයා ජාත්‍යන්තර ත්‍රිපිටක සජ්ඣායන සමුළුවෙහි ශ්‍රී ලංකා කණ්ඩායම් ප්‍රධානී | |
| තනතුර දරමින් 2008–2010 | |
කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි (උපත 1961 ජූලි 1) ශ්‍රී ලාංකික ථේරවාදී බෞද්ධ භික්ෂුවක් වන අතර මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ නිර්මාතෘවරයා වේ.එසේම උන්වහන්සේ අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වයේ අනුනායක හිමියන් ලෙස ද කලක් කටයුතු කළ හිමිනමකි. උන්වහන්සේ බුද්ධ දේශනා සිංහල භාෂාවෙන් සරලව ඉදිරිපත් කිරීම, පාලි ත්‍රිපිටකයේ සූත්‍ර දේශනා සරල සිංහලට පරිවර්තනය කිරීම, ධර්ම ග්‍රන්ථ රචනා කිරීම සහ භාවනා වැඩසටහන් පැවැත්වීම ඇතුළු ආගමික කටයුතුවල නිරත වී ඇත.[1][2]
1999 අගෝස්තු මාසයේදී පොල්ගහවෙල වඩුවාව ප්‍රදේශයේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය ආරම්භ කිරීමෙන් පසුව, දිවයිනේ විවිධ ප්‍රදේශවල ධර්ම දේශනා සහ ධර්ම වැඩසටහන් පැවැත්වීමට උන්වහන්සේ කටයුතු කර ඇත. මහමෙව්නාව ආශ්‍රිතව ශ්‍රී ලංකාවේ මෙන්ම විදේශයන්හිද භික්ෂු ආරාම හා ධර්ම මධ්‍යස්ථාන ව්‍යාප්ත වී ඇති අතර, එමගින් බෞද්ධ ධර්මය පිළිබඳ අධ්‍යයනය සහ භාවනා පුහුණුව සඳහා අවස්ථා සපයනු ලැබේ.උන්වහන්සේගේ ශිෂ්‍ය භික්ෂු 1000 කට ආසන්න වන අතර එය දකුණු ආසියාවේ ඕනෑම ථේරවාද බෞද්ධ භික්ෂුවක් යටතේ සිටින වැඩිම ශිෂ්‍ය සංඛ්‍යාව ද වේ.[3]
උන්වහන්සේගේ ධර්ම සේවයේ ප්‍රධාන අංගයක් ලෙස සරල සිංහල භාෂාවට සුත්‍ර පිටකයේ දේශනා පරිවර්තනය කිරීම සහ ඒවා සාමාන්‍ය පාඨකයන්ට පහසුවෙන් අවබෝධ කරගත හැකි ආකාරයෙන් ඉදිරිපත් කිරීම දැක්විය හැකිය. එමෙන්ම බුද්ධ දේශනා පදනම් කරගත් ග්‍රන්ථ රැසක් රචනා කර ඇති අතර, ධර්ම දේශනා, වන්දනා වැඩසටහන් සහ වෙනත් මාධ්‍ය ඔස්සේ බුද්ධ ධර්මය ප්‍රචාරය කිරීමට ද විශාල ලෙස දායක වී ඇත.[4][5]
මුල් ජීවිතය
කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි 1961 ජූලි 1 දින කිරිබත්ගොඩ ඉරියවැටිය ප්‍රදේශයේදී ක්‍රිස්ටි කබ්රාල් සහ වයලට් පෙරේරා යන දෙපළට දාව උපත ලැබීය. උන්වහන්සේ උපත ලබන විට පවුල රෝමානු කතෝලික ආගමට අයත්ව සිටි අතර, උන්වහන්සේ උපත ලබා මාස හයක් පමණ ගතවීමෙන් පසු පවුලේ සාමාජිකයන් බුද්ධාගම වැළඳගෙන ඇත. එතැන් සිට උන්වහන්සේ බෞද්ධ පරිසරයක හැදී වැඩුණු අතර, කුඩා අවධියේ සිටම බෞද්ධ ආගමික ඉගැන්වීම් හා වත්පිළිවෙත් ඇසුරට පත්විය.[6][7]
උන්වහන්සේගේ පවුලේ ආගමික පසුබිම වෙනස් වීමත් සමඟ බෞද්ධ ජීවන රටාව කෙරෙහි වැඩි අවධානයක් යොමු වූ අතර, පවුලේ ජීවනෝපායද බෞද්ධ ආචාරධර්මවලට අනුකූල වන පරිදි වෙනස් කළ බව සඳහන් වේ. කුඩා අවධියේ සිට ලැබුණු මෙම බෞද්ධ පරිසරය පසුකාලීනව උන්වහන්සේගේ ආගමික ජීවිතයට බලපෑ පසුබිමක් ලෙස දැක්වේ.[8]
පැවිදි දිවිය
වයස අවුරුදු 17 දී, 1979 මාර්තු 26 දින සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරයේදී කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූහ. එවකට ශ්‍රී කල්යාණිවංශ මහා නිකායේ මහානායක සහ සේරුවිල මංගල රාජමහා විහාරයේ විහාරාධිපතිව වැඩ සිටි අතිපූජ්‍ය දඹගස්ආරේ ශ්‍රී සුමේධංකර හිමියන්ගේ ආචාර්යත්වය යටතේ පැවිදි වූ අතර, දීක්වැල්ලේ පඤ්ඤානන්ද හිමියන්ද උන්වහන්සේගේ පැවිදි දිවියේ ආචාර්යවරයෙකු ලෙස සඳහන් වේ.[9][10]
පැවිදි වීමෙන් අනතුරුව උන්වහන්සේ සාම්ප්‍රදායික ශ්‍රී ලාංකික භික්ෂු අධ්‍යාපනය ලබාගත් අතර, බෞද්ධ ධර්මය, විනය සහ පාලි භාෂාව ඇතුළු විෂයයන් පිළිබඳ අධ්‍යයනයෙහි නිරත වූහ. ඉන් අනතුරුව ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර විශ්වවිද්‍යාලයට ඇතුළත්ව සිංහල ගෞරව උපාධිය හැදෑරීමට කටයුතු කළහ.[11]
ධර්ම අධ්‍යයනය හා ආරණ්‍යගත ජීවිතය
විශ්වවිද්‍යාල අධ්‍යාපනය ලබමින් සිටියදී පාලි ත්‍රිපිටකයේ අන්තර්ගත බුද්ධ දේශනා සමඟ වැඩි වශයෙන් සම්බන්ධ වීමට අවස්ථාව ලැබීමෙන් පසු, ධර්මය පිළිබඳ ගැඹුරු අධ්‍යයනයක් සහ ප්‍රායෝගික භාවනාවක් කෙරෙහි උන්වහන්සේගේ අවධානය යොමු විය. විශ්වවිද්‍යාල අධ්‍යාපනයෙන් තමන් අපේක්ෂා කළ අරමුණු සාක්ෂාත් කරගත නොහැකි බව අවබෝධ කරගැනීමෙන් පසු එම අධ්‍යාපන කටයුතු අත්හැර ධර්මය ප්‍රායෝගිකව අධ්‍යයනය කිරීම සඳහා භාවනා මධ්‍යස්ථාන සහ ආරණ්‍ය සේනාසන ආශ්‍රය කිරීමට යොමු වූහ.[12][13]
පසුව වසර ගණනාවක් පුරා ශ්‍රී ලංකාවේ විවිධ ආරණ්‍ය හා භාවනා මධ්‍යස්ථාන ආශ්‍රය කරමින් භාවනා පුහුණුවේ සහ ධර්ම අධ්‍යයනයේ නිරත වූහ. පාලි ත්‍රිපිටකය පිළිබඳ වැඩිදුර අධ්‍යයනය කරමින් බුද්ධ දේශනා ගැඹුරින් අවබෝධ කරගැනීමට උත්සාහ කළ උන්වහන්සේගේ මෙම කාලපරිච්ඡේදය ධර්මය පිළිබඳ ශාස්ත්‍රීය අධ්‍යයනය හා භාවනා පුහුණුව එකට සම්බන්ධ වූ අවධියක් විය.[14]
ධර්ම අධ්‍යයනයේදී පාලි ත්‍රිපිටකයට විශේෂ අවධානයක් යොමු කළ උන්වහන්සේ, එහි අන්තර්ගත බුද්ධ දේශනා සාමාන්‍ය ජනතාවට අවබෝධ කරගත හැකි ආකාරයෙන් ඉදිරිපත් කිරීමේ අවශ්‍යතාව පිළිබඳවද අවධානය යොමු කළහ. මෙම කාලය තුළ පාලි ත්‍රිපිටකය අධ්‍යයනය කිරීමෙන් ලද දැනුම සහ විවිධ භාවනා මධ්‍යස්ථාන හා ආරණ්‍යවල ගත කළ ජීවිතයෙන් ලද අත්දැකීම් පසුකාලීනව උන්වහන්සේගේ ධර්ම දේශනා සහ ධර්ම ප්‍රචාරණ කටයුතු සඳහා පදනමක් විය.[15]
උන්වහන්සේගේ ආරණ්‍යගත ජීවිතය ශ්‍රී ලංකාවට පමණක් සීමා නොවූ අතර, ඉන්දියාවේ හිමාලය ආශ්‍රිත ප්‍රදේශවලද වැඩ වාසය කරමින් භාවනා පුහුණුවේ හා ධර්ම අධ්‍යයනයේ නිරත වූහ. එමෙන්ම ශ්‍රී ලංකාවේ ශ්‍රී පාද ප්‍රදේශයේ වනාන්තර ආශ්‍රිතවද කාලයක් ගත කරමින් ආරණ්‍යගත ජීවිතය සහ භාවනා පුහුණුව අඛණ්ඩව පවත්වාගෙන ගියහ.[16][17]
පාලි ත්‍රිපිටකය පිළිබඳ දීර්ඝකාලීන අධ්‍යයනය, භාවනා පුහුණුව සහ ආරණ්‍යගත ජීවිතය තුළින් ලද අත්දැකීම් සමඟ උන්වහන්සේ පසුව ධර්ම දේශනා කිරීම හා බුද්ධ දේශනා සරල සිංහල භාෂාවෙන් ජනතාව අතරට ගෙන යාමට වැඩි වශයෙන් යොමු වූහ. එම කටයුතු ක්‍රමයෙන් සංවිධානාත්මක ධර්ම සේවාවක් බවට පත්වෙමින්, 1999 වසරේදී මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව ආරම්භ කිරීමට පසුබිම සකස් විය.[18]
වකුගඩු පරිත්‍යාගය
මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය ආරම්භ කිරීමට පෙර කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන් විසින් වකුගඩු රෝගයකින් පෙළුණු කාන්තාවකට සිය වකුගඩුවක් පරිත්‍යාග කර තිබේ.පසුකාලීනව උන්වහන්සේව හමු වීමට පැමිණි ලෝක ප්‍රසිද්ධ BBC ඉංග්‍රීසී මාධ්‍ය ජාලය ද මෙම සිදුවීම වාර්තා කර තිබූ අතර එහිදී උන්වහන්සේ BBC වෙත අදහස් දක්වා තිබුණේ පරිත්‍යාගය බෞද්ධ ඉගැන්වීම්වල එන දාන සංකල්පය හා සම්බන්ධ වන බවත්,බුදුරජාණන් වහන්සේගේ පෙර ආත්මයන් පිළිබඳ ජාතක කථාවල ඇතුළත් ශරීර අවයව පවා පරිත්‍යාග කිරීමේ ආදර්ශ, අන්‍යයන් වෙනුවෙන් පරිත්‍යාග කිරීමට බෞද්ධයන් තුළ පෙළඹවීමක් ඇති කරන බවයි.[19]
මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය සහ ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු ඇරඹීම
මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය ආරම්භ කිරීම
1999 අගෝස්තු මාසයේදී කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන්ගේ මූලිකත්වයෙන් පොල්ගහවෙල වඩුවාව ප්‍රදේශයේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව ආරම්භ කරන ලදී. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ දේශනා පාලි ත්‍රිපිටකය ඇසුරින් අධ්‍යයනය කිරීම, ඒවා සරල සිංහල භාෂාවෙන් ජනතාවට ඉදිරිපත් කිරීම සහ භාවනා පුහුණුව සඳහා අවස්ථා සැලසීම එහි ප්‍රධාන අරමුණු අතර විය. මහමෙව්නාව ආරම්භ කිරීමෙන් පසුව උන්වහන්සේ දිවයිනේ විවිධ ප්‍රදේශවල ධර්ම දේශනා සහ භාවනා වැඩසටහන් පවත්වමින් එම ධර්ම සේවාව පුළුල් කළහ.[20]
මහමෙව්නාව ආරම්භයේදී ධර්මය අධ්‍යයනය කිරීම සහ භාවනා කිරීම සඳහා භික්ෂූන් වහන්සේලාට හා ගිහි පිරිස්වලට සුදුසු පරිසරයක් නිර්මාණය කිරීමටද කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන් අවධානය යොමු කළහ. පසුව උන්වහන්සේගේ මූලිකත්වයෙන් මහමෙව්නාව ආශ්‍රිත භික්ෂු සංවිධාන ව්‍යුහයක් වර්ධනය වූ අතර, මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව සහ මහමෙව්නාව බෞද්ධ භික්ෂු සංවිධානය ඒ ආශ්‍රිතව ගොඩනැගුණි.[21]
මුල් කාලයේ ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු
මහමෙව්නාව ආරම්භ කිරීමෙන් පසු කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන් දිවයිනේ විවිධ ප්‍රදේශවලට වැඩම කරමින් බුද්ධ දේශනා පිළිබඳ ධර්ම දේශනා සහ භාවනා වැඩසටහන් පැවැත්වූහ. උන්වහන්සේගේ දේශනාවලදී පාලි ත්‍රිපිටකයේ සූත්‍ර දේශනා සිංහල භාෂාවෙන් සරලව පැහැදිලි කිරීම කෙරෙහි විශේෂ අවධානය යොමු කළ අතර, එමඟින් බුද්ධ දේශනා සාමාන්‍ය ජනතාව අතරට ගෙන යාමට කටයුතු කළහ.[22]
ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු ව්‍යාප්ත වීමත් සමඟ මහමෙව්නාව ආශ්‍රිත භාවනා මධ්‍යස්ථාන සහ අසපු සංචිතයද වර්ධනය විය. භික්ෂූන් වහන්සේලා පුහුණු කිරීම, ගිහි පිරිස් සඳහා භාවනා වැඩසටහන් පැවැත්වීම සහ දිවයිනේ විවිධ ස්ථානවල ධර්ම වැඩසටහන් සංවිධානය කිරීම එම ව්‍යාප්තියේ කොටස් බවට පත්විය.[23]
මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව
මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය ව්‍යාප්ත වීමත් සමඟ එයට අනුබද්ධ භික්ෂු පිරිස සංවිධානය කිරීම සඳහා මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව ගොඩනැගීමට කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන් මූලිකත්වය ගත්හ. එම සංවිධාන ව්‍යුහය යටතේ මහමෙව්නාව ආශ්‍රිත භික්ෂූන් වහන්සේලා ධර්ම දේශනා, භාවනා වැඩසටහන් සහ ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු සඳහා සම්බන්ධ වූහ.[24]
කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන්ගේ මඟපෙන්වීම යටතේ මහමෙව්නාව ආශ්‍රිත භික්ෂූන් වහන්සේලා දිවයිනේ විවිධ ප්‍රදේශවල ධර්ම දේශනා සහ භාවනා වැඩසටහන් පැවැත්වීමට යොමු වූහ. පසුව එම සංවිධානය ශ්‍රී ලංකාවෙන් පිටතද ව්‍යාප්ත වූ අතර, විදේශ රටවල මහමෙව්නාව භාවනා මධ්‍යස්ථාන පිහිටුවීම හරහා ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු ජාත්‍යන්තර මට්ටමටද ගෙන යන ලදී.[25]
මුද්‍රිත මාධ්‍ය හා ග්‍රන්ථ රචනය
කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන්ගේ ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතුවල ප්‍රධාන අංගයක් වූයේ බුද්ධ දේශනා ඇසුරින් ග්‍රන්ථ රචනා කිරීම සහ පාලි ත්‍රිපිටකයේ සූත්‍ර දේශනා සරල සිංහල භාෂාවෙන් ඉදිරිපත් කිරීමයි. උන්වහන්සේ විසින් බුද්ධ දේශනා පදනම් කරගත් ග්‍රන්ථ විශාල සංඛ්‍යාවක් රචනා කර ඇති අතර, මහමෙව්නාව මගින් ඒවා ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී. උන්වහන්සේගේ ධර්ම දේශනා ඇසුරින්ද ග්‍රන්ථ විශාල සංඛ්‍යාවක් පසුව ප්‍රකාශයට පත් විය.[26]
පාලි සූත්‍ර පිටකයේ දේශනා සිංහල පාඨකයන්ට පහසුවෙන් අවබෝධ කරගත හැකි ආකාරයෙන් පරිවර්තනය කිරීමද උන්වහන්සේගේ ධර්ම සේවාවේ ප්‍රධාන අංගයක් විය. මෙම කටයුතු සමඟ ධර්ම දේශනා අඩංගු ශ්‍රව්‍ය පටි, සීඩී සහ වෙනත් ප්‍රකාශනද ජනතාව අතරට ගෙන යන ලදී. මහමෙව්නාවට සම්බන්ධ මහාමේඝ ප්‍රකාශනයද ධර්ම කරුණු පුළුල් පාඨක පිරිසක් වෙත ගෙන යාම සඳහා භාවිත විය.[27]
රූපවාහිනී හා විද්‍යුත් මාධ්‍ය ධර්ම ප්‍රචාරය
කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන් ධර්ම ප්‍රචාරය මුද්‍රිත ග්‍රන්ථවලට පමණක් සීමා නොකර රූපවාහිනී, ගුවන්විදුලි සහ අන්තර්ජාල මාධ්‍ය වෙතද ව්‍යාප්ත කළහ. 2012 ජනවාරි 19 දින සිට නමෝ බුද්ධාය ධර්ම සාකච්ඡා මාලාව TNL රූපවාහිනිය ඔස්සේ විකාශය වීම ආරම්භ වූ අතර, එහිදී කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන් විසින් බෞද්ධ ධර්මය සම්බන්ධ ප්‍රශ්නවලට පිළිතුරු ලබාදෙමින් ධර්ම කරුණු සාකච්ඡා කළහ. එම වැඩසටහන් මාලාවේ සාකච්ඡා 54ක් විකාශය වූ අතර අවසාන සාකච්ඡා 18 මහමෙව්නාවට අයත් ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය ඔස්සේ විකාශය විය.[28]
ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය
2012 වසරේදී කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන්ගේ මූලිකත්වයෙන් ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය ආරම්භ කරමින් බුද්ධ ධර්මය රූපවාහිනී, ගුවන්විදුලි සහ අන්තර්ජාල මාධ්‍ය ඔස්සේ ජනතාව වෙත ගෙන යාම තවදුරටත් පුළුල් කරන ලදී. ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය මගින් ධර්ම දේශනා, ධර්ම සාකච්ඡා, භාවනා වැඩසටහන් සහ වෙනත් බෞද්ධ වැඩසටහන් විකාශය කිරීම සිදු කෙරේ. එම මාධ්‍ය ජාලය හරහා ශ්‍රී ලංකාවේ පමණක් නොව විදේශගත ශ්‍රී ලාංකිකයන් වෙතද ධර්ම වැඩසටහන් ලබාදීමට කටයුතු කර ඇත.[29]
ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය සමඟ අන්තර්ජාලය ඔස්සේ සජීවී ධර්ම දේශනා, ධර්ම සාකච්ඡා සහ අනෙකුත් බෞද්ධ වැඩසටහන් ප්‍රචාරය කිරීමද සිදු විය. මේ ආකාරයෙන් කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන් විසින් ආරම්භ කළ ධර්ම ප්‍රචාරක ක්‍රමවේදය සාම්ප්‍රදායික විහාරස්ථාන හා ධර්ම ශාලාවලින් ඔබ්බට රූපවාහිනී, ගුවන්විදුලි සහ ඩිජිටල් මාධ්‍ය වෙතද ව්‍යාප්ත කරන ලදී.[30]
විශාල පිරිසක් සහභාගී වූ ධර්ම හා වන්දනා වැඩසටහන්
කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන් විසින් සංවිධානය කළ සහ මෙහෙයවූ ධර්ම දේශනා, ශීල-භාවනා වැඩසටහන් සහ වන්දනා වැඩසටහන් සඳහා විශාල ජන සහභාගීත්වයක් ඇති විය. අනුරාධපුර රුවන්වැලි මහා සෑය ආශ්‍රිතව පැවැත්වූ වන්දනා හා ධර්ම වැඩසටහන්, සෝමාවතී මහා සෑය ආශ්‍රිත වැඩසටහන් සහ පොළොන්නරුව රන්කොත් වෙහෙර ආශ්‍රිත වන්දනා වැඩසටහන් ඒ අතරට ඇතුළත් වේ.[31]
2008 වසරේ අනුරාධපුර ස්වර්ණමාලි මහා සෑය ආශ්‍රිතව කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන් විසින් මෙහෙයවන ලද විශේෂ වන්දනා හා ධර්ම දේශනා වැඩසටහනකට විශාල බැතිමතුන් පිරිසක් සහභාගී වූ බව මහමෙව්නාව ආශ්‍රිත වාර්තා සඳහන් කරයි. එම වැඩසටහන් මාලාවෙන් පසුවද සෝමාවතී මහා සෑය සහ රන්කොත් වෙහෙර ආශ්‍රිතව විශාල පිරිසක් සහභාගී වූ වන්දනා වැඩසටහන් පැවැත්විණි.[32]
මහමෙව්නාවේ පළමු උපසම්පදා උත්සවය
මහමෙව්නාව ආශ්‍රිතව භික්ෂු සංඝයාගේ සංවිධානය වර්ධනය වීමෙන් පසු, භික්ෂූන් වහන්සේලා සඳහා උපසම්පදා ලබාදීමේ වැඩපිළිවෙළක්ද ක්‍රියාත්මක විය. මහමෙව්නාව භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ පළමු උපසම්පදා උත්සවය 2004 වසරේ ගෝතම තපෝවනය ආශ්‍රිතව පැවැත්වූ අතර, එම අවස්ථාවට කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන් සහභාගී වූහ.[33]
එම පළමු උපසම්පදා උත්සවයට අජාන් සුමේධෝ හිමියන් ද සහභාගී වූහ. ථේරවාදී භාවනා සම්ප්‍රදායේ ප්‍රකට භික්ෂුවක වූ අජාන් සුමේධෝ හිමියන් සහ කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන් අතර පැවති සම්බන්ධතාවය මෙම අවස්ථාවෙන්ද පැහැදිලි වේ. පසුව අජාන් සුමේධෝ හිමියන් මහමෙව්නාව කඩුවෙල භාවනා අසපුවේදී ධර්ම දේශනයක් සහ ධර්ම සාකච්ඡාවක්ද පවත්වා ඇත.[34]
ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතුවල ව්‍යාප්තිය
කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන්ගේ මූලිකත්වයෙන් ආරම්භ වූ මහමෙව්නාව ධර්ම සේවාව කාලයත් සමඟ ශ්‍රී ලංකාවේ විවිධ ප්‍රදේශවලටත් විදේශ රටවලටත් ව්‍යාප්ත විය. මහමෙව්නාව ආශ්‍රිත භික්ෂූන් වහන්සේලා විසින් විවිධ ප්‍රදේශවල භාවනා වැඩසටහන් සහ ධර්ම දේශනා පවත්වාගෙන යාමට කටයුතු කළ අතර, විදේශ රටවලද මහමෙව්නාව මධ්‍යස්ථාන පිහිටුවීම සිදු විය.[35]
මෙලෙස මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය, මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව, ග්‍රන්ථ ප්‍රකාශන, ධර්ම දේශනා, වන්දනා හා භාවනා වැඩසටහන් සහ ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය යන විවිධ මාධ්‍ය ඔස්සේ කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන්ගේ ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු ව්‍යාප්ත විය. පාලි ත්‍රිපිටකයේ දේශනා සරල සිංහලෙන් ජනතාවට ඉදිරිපත් කිරීම එම කටයුතුවල මූලික ලක්ෂණයක් විය.[36]
අනුනායක පදවිය
2019 වසරේදී කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන් ශ්‍රී අමරපුර මහා නිකායේ විසින් සිදු කරන ලද දේශීය විදේශීය ධර්ම ප්‍රචාරය සහ ථේරවාද බුදුදහමට සිදු කළ අමිල මෙහෙවර හේතුවෙන් උන්වහන්සේ අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වයේ අනුනායක පදවියට පත් කරන ලදී. එම පදවිය මහානායක පදවියට පසුව එම නිකායේ ඇති ප්‍රධාන තනතුරක් ලෙස සැලකේ.[37]
2022 මැයි මාසයේදී උන්වහන්සේ එම අනුනායක පදවියෙන් ඉවත් වූ අතර, ඉන් අනතුරුවද මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය හා සම්බන්ධ ධර්ම ප්‍රචාරක සහ ශාසනික කටයුතු අඛණ්ඩව සිදු කළහ.[38]
අගය කිරීම් හා ප්‍රතිචාර
කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන්ගේ ආගමික හා ශාසනික කටයුතු සම්බන්ධයෙන් විවිධ භික්ෂූන් වහන්සේලා සහ රාජ්‍ය නිලධාරීන් ඇතුළු පුද්ගලයන් විසින් අවස්ථා කිහිපයකදී ප්‍රශංසාත්මක අදහස් පළ කර ඇත. විශේෂයෙන් සිරි ගෞතම සම්බුද්ධ රාජ මාළිගාව ඉදිකිරීම හා ඒ ආශ්‍රිත ආගමික කටයුතු සම්බන්ධයෙන් ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රමුඛ මහානායක හිමිවරුන් කිහිප නමක් උන්වහන්සේගේ මූලිකත්වය සහ සංවිධාන කටයුතු අගය කර ඇත.[39]
මහානායක හිමිවරුන්ගේ ඇගයීම්
ශ්‍රී ලංකා රාමඤ්ඤ මහා නිකායේ මහානායක අතිපූජ්‍ය වේවැල්දෙණියේ මේධාලංකාර හිමියන්, සිරි ගෞතම සම්බුද්ධ රාජ මාළිගාව ඉදිකිරීම කෙටි කාලයක් තුළ සම්පූර්ණ කිරීම පිළිබඳව අදහස් දක්වමින්, එය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන්ගේ සංවිධාන හැකියාව සහ මෙරට හා විදේශයන්හි බැතිමතුන්ගේ කැපවීම පිළිබිඹු කරන බව සඳහන් කළහ.[40]
“The completion of this incomparable temple, which is bound to provide joy to all devotees, in such a short time is in itself a marvel and a demonstration of the amazing acumen of the venerable Kiribathgoda Gnanananda thero and the greatness of the devotion of devotees here and abroad.”
සිංහල පරිවර්තනය:“සියලු බැතිමතුන්ට සතුට ගෙන දීමට නියමිත මෙම අසමසම විහාරය මෙතරම් කෙටි කාලයක් තුළ නිම කිරීමම විස්මයජනක කරුණක් වන අතර, එය අතිපූජනීය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන්ගේ විශිෂ්ට සංවිධාන හැකියාවත්, මෙරට සහ විදේශයන්හි බැතිමතුන්ගේ ශ්‍රද්ධාවේ විශාලත්වයත් පෙන්නුම් කරයි.”
අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ තුන්වන උත්තරීතර මහානායක හිමියන් වූ කොටුගොඩ ධම්මාවාස මහානායක හිමියන්, කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන්ගේ ආගමික කටයුතු සහ සිරි ගෞතම සම්බුද්ධ රාජ මාළිගාව සම්බන්ධයෙන් ප්‍රශංසාත්මක අදහස් පළ කර ඇත.[42]
“In this land of Buddhism his way is an example to others who also aspire to serve.”
සිංහල පරිවර්තනය: “මෙම බෞද්ධ දේශයේ ශාසනයට සේවය කිරීමට අපේක්ෂා කරන අනෙකුත් අයටද උන්වහන්සේගේ ක්‍රියාමාර්ගය ආදර්ශයකි.
”[43]}}
අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ සිව්වන උත්තරීතර මහානායක හිමියන් වූ අතිපූජ්‍ය දොඩම්පහළ චන්ද්‍රසිරි හිමියන්, සිරි ගෞතම සම්බුද්ධ රාජ මාළිගාව ඉදිකිරීමේදී කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන් දැක්වූ මූලිකත්වය සහ දායකත්වය අගය කරමින් අදහස් පළ කර ඇත.එසේම උන්වහන්සේ සමස්ත මහමෙව්නාව සංඝවෙහිම මහෝපාධ්‍යාය ධුරය ද හොබවනු ලැබීය. [44]
“Most venerable Kiribathgoda Gnanananda Thero is the shining light that serves as a beacon to guide and encourage the disciple to realize the dream of constructing the magnificent Gauthama Buddha Palace to celebrate 2600 years since enlightenment.”
සිංහල පරිවර්තනය:“2600 වසරක සම්බුද්ධත්ව ජයන්තිය සැමරීම සඳහා අතිවිශිෂ්ට ගෞතම බුද්ධ රාජ මාළිගාව ඉදිකිරීමේ සිහිනය සාක්ෂාත් කරගැනීමට ශ්‍රාවකයන්ට මඟපෙන්වමින් හා දිරිගන්වමින් ආලෝකයක් මෙන් කටයුතු කරන තැනැත්තා අතිපූජනීය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියෝ වෙති.”
[45]}}
රාජ්‍ය නායකයන්ගේ ඇගයීම්
2012 වසරේ ශ්‍රී ලංකා ජනාධිපතිවරයාව සිටි මහින්ද රාජපක්ෂ මහතාද කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන්ගේ ආගමික හා ශාසනික සේවාව පිළිබඳ ප්‍රශංසාත්මක අදහස් පළ කර ඇත. එහිදී උන්වහන්සේගේ ආගමික සේවාව බුද්ධ ශාසනයේ පැවැත්ම, ආරක්ෂාව සහ පෝෂණය සඳහා යොමු වී ඇති බව සඳහන් කරමින්, සාධාරණ සහ ජනහිතකාමී සමාජයක් ගොඩනැගීම සඳහා උන්වහන්සේ දරන උත්සාහය අගය කර ඇත.[46]
“The Venerable Kiribathgoda Gnanananda Thero conducts his religious services for the continued sustenance, protection and nurturing of the Sambuddha Sasana with the serene intent of attaining Nibbana. I value very much the Venerable Thero's untiring efforts to build a just and people friendly society.”
සිංහල පරිවර්තනය:“කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන් නිර්වාණය සාක්ෂාත් කරගැනීමේ සන්සුන් අරමුණින් සම්බුද්ධ ශාසනයේ අඛණ්ඩ පැවැත්ම, ආරක්ෂාව සහ පෝෂණය සඳහා සිය ආගමික සේවාව සිදු කරයි. සාධාරණ සහ ජනහිතකාමී සමාජයක් ගොඩනැගීම සඳහා උන්වහන්සේ දරන වෙහෙස නොබලා සිදුකරන උත්සාහය මම ඉතා අගය කරමි.”
— මහින්ද රාජපක්ෂ මහතා, ශ්‍රී ලංකා ජනාධිපති (2012)
පාලි ත්‍රිපිටක සජ්ඣායනා හා ධර්ම අධ්‍යයනය පිළිබඳ ඇගයීම
2006 වසරේ බුද්ධගයාවේ පැවැත්වූ ජාත්‍යන්තර ත්‍රිපිටක සජ්ඣායනා වැඩසටහන සඳහා කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන් පාලි සජ්ඣායනා පුහුණුකරුවෙකු ලෙස කටයුතු කළ අතර, ශ්‍රී ලංකා, බංග්ලාදේශ, ඉන්දියා සහ නේපාල භික්ෂූන් වහන්සේලාගෙන් සමන්විත කණ්ඩායමක් මෙහෙයවූහ. මාස තුනක වස් කාලයක් තුළ භික්ෂූන් වහන්සේලාට පාලි සජ්ඣායනා පුහුණුව ලබාදුන් බව එම වැඩසටහන පිළිබඳ වාර්තාවේ සඳහන් වේ.[48]
එම වාර්තාවේ කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන් පාලි පිළිබඳ දැනුමක් ඇති භික්ෂුවක ලෙසත්, ජනප්‍රිය හා වැදගත් පාලි සූත්‍ර කිහිපයක් සිංහලට පරිවර්තනය කළ අයෙකු ලෙසත් සඳහන් කර ඇත. එම කටයුතු හේතුවෙන් පාලි සජ්ඣායනා සම්ප්‍රදාය තුළ නව ප්‍රවණතාවක් ඇති වූ බවද එහි සඳහන් වේ.[49]
“Venerable K. Gnanananda is a Pali scholar of his own credit. He has translated some popular and important Pali suttas into Sinhala. He has composed a few gathas also in Sinhala. Thus he has set a new trend in chanting tradition.”
- සිංහල පරිවර්තනය:
“පූජ්‍ය කේ. ඤාණානන්ද හිමියන් ස්වකීය හැකියාවෙන් පාලි පිළිබඳ විද්වතෙකි. උන්වහන්සේ ජනප්‍රිය හා වැදගත් පාලි සූත්‍ර කිහිපයක් සිංහලට පරිවර්තනය කර ඇත. එමෙන්ම සිංහලෙන් ගාථා කිහිපයක්ද රචනා කර ඇත. ඒ අනුව උන්වහන්සේ සජ්ඣායනා සම්ප්‍රදාය තුළ නව ප්‍රවණතාවක් ඇති කර ඇත.”
— බුද්ධගයා ත්‍රිපිටක සජ්ඣායනා වැඩසටහන් වාර්තාව
ඉන්දිරා ගාන්ධි ජාතික කලා ආයතනය, ඉන්දියාව
සුප්‍රසිද්ධ පණිවිඩ
අපගේ ශාස්තෘන් වහන්සේ වන, භාග්‍යවත් බුදු රජාණන් වහන්සේ වදාළේ මිනිසත් බව ලැබීම ම ඉතා දුලබ අවස්ථාවක් බවයි. වාසනාවකට, අපි සියලු දෙනා එම දුලබ අවස්ථාව දැන් ලබා සිටිමු. එනමුත්, මිනිසාගේ උසස් බව ඔහුගේ ජාතිය, කුලය, ගෝත්‍රය හෝ වෙනත් එවන් ලක්‍ෂණ මත රඳා නොපවතින බැව්‍ පසක් කළ යුතුය. ඔහුගේ ශ්‍රෙෂ්ටත්වය රඳා පවතින්නේ ඔහු ගේ හැසිරීම මත ම පමණි. මිනිසකු සැප සහ දුක අත්විඳින ආකාරය පවා සබැඳී ඇත්තේ ඔහු මනස, වචනය සහ කය යන තුන් දොරින් ක්‍රියා කරන ආකාරය මත ය.
භාග්‍යවත් බුදු රජාණන් වහන්සේ සිය දිවියම කැප කළේ මිනිසාව දුකින් මුදවා ගැනීම උදෙසාම ය. අපි උන් වහන්සේ ගේ අනුගාමිකයෝ වෙමු; අපගේ එකම පැතුම මෙසේ දුකින් අත්මිදුනු මිනිසුන්ගෙන් පිරි ලොවක් දැකීම ය.
මිනිස් වර්ගයාගේ අසිරිමත් ප්‍රඥා නිධානය නම් භාග්‍යවත් බුදු රජාණන් වහන්සේ ගේ ඉගැන්වීමයි. මෙම දහම අපගේ ජීවිත ආලෝකවත් කරන්නේ සතුට ප්‍රමෝදය ළඟා කර දෙමිනි. ඔබම මෙම අසිරිමත් ධර්මය සොයා යන්න; ඒ අනුවම ජීවිතය හසුරුවා ගන්න; සියළු දුකින් අත් මිදෙන්න; උතුම් සැපත (නිවන) පසක් කර ගත් වාසනාවන්ත පිරිසට එක් වන්න
— පූජ්‍ය ඤාණානන්ද හිමියන්ගෙන් පණිවිඩයක්[51]
අමතර ලිපි
මූලාශ්‍ර
- ↑ "අප ගැන". මහමෙව්නාව භාවනා අසපු. සම්ප්‍රවේශය 2026-10-03.
- ↑ "Our Founder". Mahamevnawa Buddhist Monastery. සම්ප්‍රවේශය 2026-10-03.
- ↑ "Starting of the Monastery". Mahamevnawa Buddhist Monastery. සම්ප්‍රවේශය 2026-10-03.
- ↑ "Propagation of Dhamma". Mahamevnawa Buddhist Monastery. සම්ප්‍රවේශය 2026-10-03.
- ↑ "Our Founder". Mahamevnawa Buddhist Monastery. සම්ප්‍රවේශය 2026-10-03.
- ↑ "Our Founder". Mahamevnawa Buddhist Monastery. සම්ප්‍රවේශය 2026-10-03.
- ↑ "The Spiritual Journey of Most Ven. Kiribathgoda Gnānānanda Thero". Dhammawood Meditation Center. සම්ප්‍රවේශය 2026-10-03.
- ↑ "Most Venerable Kiribathgoda Gnānānanda Thero". Mahamevnawa International Meditation Centre. සම්ප්‍රවේශය 2026-10-03.
- ↑ "මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ නිර්මාතෘවරයාණෝ". මහමෙව්නාව භාවනා අසපු. සම්ප්‍රවේශය 2026-10-03.
- ↑ "Our Founder". Mahamevnawa Buddhist Monastery. සම්ප්‍රවේශය 2026-10-03.
- ↑ "Our Founder". Mahamevnawa Buddhist Monastery. සම්ප්‍රවේශය 2026-10-03.
- ↑ "Home Page – Our Founder / About Mahamevnawa". Mahamevnawa Buddhist Monastery. සම්ප්‍රවේශය 2026-10-03.
- ↑ "Our Founder". Mahamevnawa Buddhist Monastery. සම්ප්‍රවේශය 2026-10-03.
- ↑ "Our Founder". Mahamevnawa Buddhist Monastery. සම්ප්‍රවේශය 2026-10-03.
- ↑ "Most Venerable Kiribathgoda Gnanananda Thero". Mahamevnawa International Meditation Centre. සම්ප්‍රවේශය 2026-10-03.
- ↑ "Home Page – Our Founder / About Mahamevnawa". Mahamevnawa Buddhist Monastery. සම්ප්‍රවේශය 2026-10-03.
- ↑ "Most Ven. Kiribathgoda Gnānānanda Thero". Dhammawood Meditation Center. සම්ප්‍රවේශය 2026-10-03.
- ↑ "Our Founder". Mahamevnawa Buddhist Monastery. සම්ප්‍රවේශය 2026-10-03.
- ↑ "Would you donate a kidney to a stranger?". BBC News.
- ↑ "Our Founder". Mahamevnawa Buddhist Monastery. සම්ප්‍රවේශය 2026-10-03.
- ↑ "Most Venerable Kiribathgoda Gnanananda Thero". Mahamevnawa International Meditation Centre. සම්ප්‍රවේශය 2026-10-03.
- ↑ "Our Founder". Mahamevnawa Buddhist Monastery. සම්ප්‍රවේශය 2026-10-03.
- ↑ "About Mahamevnawa". Mahamevnawa Buddhist Monastery. සම්ප්‍රවේශය 2026-10-03.
- ↑ "Most Venerable Kiribathgoda Gnanananda Thero". Mahamevnawa International Meditation Centre. සම්ප්‍රවේශය 2026-10-03.
- ↑ "About Mahamevnawa". Mahamevnawa Buddhist Monastery. සම්ප්‍රවේශය 2026-10-03.
- ↑ "About Mahamevnawa". Mahamevnawa Buddhist Monastery. සම්ප්‍රවේශය 2026-10-03.
- ↑ "Information Practices of the Buddhist Temple Mahamewnawa Asapuwa" (PDF). University of Technology Sydney. සම්ප්‍රවේශය 2026-10-03.
- ↑ "නමෝ බුද්ධාය". මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව. සම්ප්‍රවේශය 2026-10-03.
- ↑ "About us". ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය. සම්ප්‍රවේශය 2026-10-03.
- ↑ "About us". ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය. සම්ප්‍රවේශය 2026-10-03.
- ↑ "Who We Are - Great Worshiping Ceremonies". Mahamevnawa Buddhist Monastery of Adelaide. සම්ප්‍රවේශය 2026-10-03.
- ↑ "Who We Are - Great Worshiping Ceremonies". Mahamevnawa Buddhist Monastery of Adelaide. සම්ප්‍රවේශය 2026-10-03.
- ↑ "Ven. Ajahn Sumedho Dhamma sermon on December 12 in Kaduwela". Daily Mirror. 2017-12-11. සම්ප්‍රවේශය 2026-10-03.
- ↑ "Ven. Ajahn Sumedho Dhamma sermon on December 12 in Kaduwela". Daily Mirror. 2017-12-11. සම්ප්‍රවේශය 2026-10-03.
- ↑ "About Mahamevnawa". Mahamevnawa Buddhist Monastery. සම්ප්‍රවේශය 2026-10-03.
- ↑ "Our Founder". Mahamevnawa Buddhist Monastery. සම්ප්‍රවේශය 2026-10-03.
- ↑ "Kiribathgoda Gnanananda Thera". Wikipedia. සම්ප්‍රවේශය 2026-10-03.
- ↑ "Kiribathgoda Gnanananda Thera". Wikipedia. සම්ප්‍රවේශය 2026-10-03.
- ↑ "Sacred Commendations". Siri Gautama Sambuddha Raja Maligawa. සම්ප්‍රවේශය 2026-10-03.
- ↑ "Sacred Commendations". Siri Gautama Sambuddha Raja Maligawa. සම්ප්‍රවේශය 2026-10-03.
- ↑ "Sacred Commendations". Siri Gautama Sambuddha Raja Maligawa. සම්ප්‍රවේශය 2026-10-03.
- ↑ "Sacred Commendations". Siri Gautama Sambuddha Raja Maligawa. සම්ප්‍රවේශය 2026-10-03.
- ↑ "Sacred Commendations". Siri Gautama Sambuddha Raja Maligawa. සම්ප්‍රවේශය 2026-10-03.
- ↑ "Sacred Commendations". Siri Gautama Sambuddha Raja Maligawa. සම්ප්‍රවේශය 2026-10-03.
- ↑ "Sacred Commendations". Siri Gautama Sambuddha Raja Maligawa. සම්ප්‍රවේශය 2026-10-03.
- ↑ "Sacred Commendations". Siri Gautama Sambuddha Raja Maligawa. සම්ප්‍රවේශය 2026-10-03.
- ↑ "Sacred Commendations". Siri Gautama Sambuddha Raja Maligawa. සම්ප්‍රවේශය 2026-10-03.
- ↑ "Pali Tipitaka Chanting: Oral Tradition of Theravada Buddhism" (PDF). Indira Gandhi National Centre for the Arts. සම්ප්‍රවේශය 2026-10-03.
- ↑ "Pali Tipitaka Chanting: Oral Tradition of Theravada Buddhism" (PDF). Indira Gandhi National Centre for the Arts. සම්ප්‍රවේශය 2026-10-03.
- ↑ "Pali Tipitaka Chanting: Oral Tradition of Theravada Buddhism" (PDF). Indira Gandhi National Centre for the Arts. සම්ප්‍රවේශය 2026-10-03.
- ↑
සටහන: ඤාණානන්ද හිමියන් ගේ ඉංග්‍රීසි බසින් පළ කර තිබූ ප්‍රකාශයක සිංහල අනුවාදයකි.
බාහිර සබැඳි
මහමෙව්නාව