පෙෂාවර්
පෙෂාවර්
| |
|---|---|
| නාගරිකය | |
 ධජය | |
| අපනාමය(න්): පුෂ්ප පුර[1] | |
  පෙෂාවර්  පෙෂාවර් | |
| ඛණ්ඩාංක: 34°00′52″N 71°34′03″E / 34.01444°N 71.56750°E | |
| රට |  පාකිස්තානය |
| පළාත |  ඛයිබර් පඛ්තුන්ඛ්වා |
| දිස්ත්‍රික්ක | පෙෂාවර් දිස්ත්‍රික්කය |
| ඒකාබද්ධ මණ්ඩල | 92 |
| ආණ්ඩුව / පරිපාලනය[2][3] | |
| • අධිකරණ වර්ගය | නගරාධිපති–මණ්ඩලය |
| • ඉහළම අධිකරණය | දිස්ත්‍රික් රජය |
| • නගරාධිපති | සුබයිර් අලි[4] (JUI-F) |
| සරිය | |
| • City | 215 කිමී2 (83 සතරැස් සැත) |
| • පුරවර | 1,257 කිමී2 (485 සතරැස් සැත) |
| උන්නතාංශය | 331 මී (1,086 අඩි) |
| වැඩිම උස | 450 මී (1,480 අඩි) |
| ජනගහණය(2023)[5] | |
| • City | 1,905,975 |
| • අනුස්ථිතිය | 8වන, පාකිස්තානය |
| • ඝණත්වය | 8,900/කිමී2 (23,000/වර්ග සැත) |
| ජනනාමය(න්) | පෙෂාවරී |
| වේලා කලාප | PKT (UTC+5:00) |
| තැපැල් කේතය | 25000 |
| දුරකථන කේත(ය) | 091 (+92) |
| Languages | පෂ්ටෝ, හින්ද්කෝ |
| වෙබ් අඩවිය | cmgp.gkp.pk/ |
,_Khyber_Pakhtunkhwa,_Pakistan_cropped.jpg)
පෙෂාවර් [a] යනු පාකිස්තානයේ ඛයිබර් පඛ්තුන්ඛ්වා පළාතේ අගනුවර සහ විශාලතම නගරයයි . එය අටවන වැඩිම ජනගහනයක් සහිත පාකිස්තාන නගරය වන අතර එහි ජනගහනය මිලියන 1.9 ඉක්මවයි. [7] [8] එය රටේ වයඹ දෙසින්, ඛයිබර් දුර්ගයෙහි නැගෙනහිරින් පිහිටි පුළුල් ප්‍රදේශයක් වන පෙෂාවර් නිම්නයේ පිහිටා ඇත.
පෙෂාවර් හි වාර්තාගත ඉතිහාසය අවම වශයෙන් ක්‍රි.පූ. හයවන සියවස දක්වා දිවෙන අතර, එය දකුණු ආසියාවේ අඛණ්ඩව ජනාවාස වූ පැරණිතම නගරවලින් එකක් බවට පත් කරයි. [9] [10] පුරාණ ගන්ධාරයේ ප්‍රධාන නගරවලින් එකක් වූ පෙෂාවර්, ක්‍රි.ව. දෙවන සියවසේ මහා කණිෂ්ක රජුගේ පාලන සමයේදී කුෂාණ අධිරාජ්‍යයේ අගනුවර ලෙස භාවිතා විය. [11] [12] [13] ක්‍රි.ව. 1001 දී ඝස්නවිද්වරුන් හින්දු ෂාහිවරුන්ගෙන් පෙෂාවර් යටත් කර ගැනීමෙන් පසු විවිධ මුස්ලිම් අධිරාජ්‍ය නගරය පාලනය කළේය. එය මූඝල් අධිරාජ්‍යයේ වැදගත් වෙළඳ මධ්‍යස්ථානයක් වූ අතර පසුව 1776 සිට 1823 දී සික් අධිරාජ්‍යය විසින් නගරය අල්ලා ගන්නා තෙක් දුර්රානි අධිරාජ්‍යයේ ශීත අගනුවර ලෙස සේවය කළේය. 1849 දී, නැගෙනහිර ඉන්දීය සමාගම විසින් නගරය අල්ලා ගන්නා ලද අතර පසුව බ්‍රිතාන්‍ය රාජ් හි කොටසක් බවට පත්විය. 1901 දී, පෙෂාවර් පන්ජාබ් පළාතේ වයඹ දිග දිස්ත්‍රික්කවලින් නිර්මාණය කිරීමෙන් පසු වයඹ මායිම් පළාතේ අගනුවර බවට පත්විය. 1947 දී බ්‍රිතාන්‍ය ඉන්දියාව බෙදීමෙන් පසුව, එය පකිස්ථානයේ කොටසක් බවට පත්විය.
පෙෂාවර් යනු කලාපයේ ප්‍රධාන සංස්කෘතික, දේශපාලනික සහ ආර්ථික මධ්‍යස්ථානයකි. යටත් විජිත සමයේදී සහ නිදහසින් පසු මුල් වසරවල පෙෂාවර්හි ප්‍රධාන භාෂාව වූයේ හින්ද්කෝ ය ; [14] ඊළඟ දශකවලදී, වේගවත් නාගරීකරණය සහ පළාතේ ග්‍රාමීය සහ ගෝත්‍රික ප්‍රදේශවලින් සංක්‍රමණය වීමේ ඉහළ අනුපාතය මෙන්ම සෝවියට්-ඇෆ්ඝන් යුද්ධයෙන් පසු ඇෆ්ඝන් සරණාගතයින්ගේ ආගමනය, පෙෂාවර් හින්ද්කෝ සිට පෂ්ටෝ භාෂාව කතා කරන නගරයක් බවට පරිවර්තනය කළේය. [15] [14] [16] අද පෙෂාවර් බොහෝ දුරට පෂ්තුන්වරුන්ගෙන් සමන්විත වේ, නමුත් පෙෂෝරිස් ලෙස හැඳින්වෙන මුල් නාගරික ජනගහනය තවමත් පැරණි නගරයේ මධ්‍යම ප්‍රදේශවල සැලකිය යුතු පැවැත්මක් ඇත. [17] [16] [18]
සටහන්
[සංස්කරණය]ආශ්‍රේයයන්
[සංස්කරණය]- ↑ "Peshawar – The city of flowers". The Nation. 2 March 2018. 16 October 2021 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්‍රවේශය 13 June 2020.
- ↑ "KP's new LG system: structure, powers, and voting process". SAMAA TV. 17 December 2021. 5 January 2022 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්‍රවේශය 5 January 2022.
- ↑ "District Peshawar". Department of Local Government, Government of Khyber Pakhtunkhwa. 18 January 2022 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්‍රවේශය 18 January 2022.
- ↑ "Major upset for PTI as JUI-F wins Peshawar mayor seat". Dawn. Pakistan. 21 December 2021. 5 January 2022 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්‍රවේශය 5 January 2022.
- ↑ "Pakistan: Provinces and Major Cities – Population Statistics, Maps, Charts, Weather and Web Information". citypopulation.de. 4 October 2018 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්‍රවේශය 10 May 2020.
- ↑ "Peshawar". Peshawar. Oxford University Press. http://www.lexico.com/definition/Peshawar.
- ↑ "2023 Census KP" (PDF). Pakistan Bureau of Statistics.
- ↑ "NWFP Introduction". Government of Khyber-Pakhtunkhwa. 30 October 2007 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්‍රවේශය 12 December 2007.
- ↑ "Peshawar: Oldest Living City in South Asia". Dawn (ඉංග්‍රීසි බසින්). 3 July 2010. 8 May 2021 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්‍රවේශය 9 May 2021.
- ↑ Nadiem, Ihsan H. (2007). Peshawar: Heritage, History, Monuments (ඉංග්‍රීසි බසින්). Sang-e-Meel Publications. ISBN 978-969-35-1971-6.
- ↑ Baloch, Sikandar Khan (2004). In the Wonderland of Asia, Gilgit & Baltistan (ඉංග්‍රීසි බසින්). Sang-e-Meel Publications. p. 124. ISBN 9789693516142.
Within the next decade, emerged the great kingdom of Gandhra under the great Kushan king Kaniskha (125-160 AD). The seat of his central government was Purushpura which is today known as Peshawar.
- ↑ Chaurasia, Radhey Shyam (2002). History of Ancient India: Earliest Times to 1000 A.D. (ඉංග්‍රීසි බසින්). Atlantic Publishers & Dist. p. 148. ISBN 9788126900275.
Kanishka's coins have been found as far as Ghaznipur and Gorakhpur. These point to the wide extent of his Indian dominion which stretched from Gandhara to Banaras. The eastern portion of this empire was governed by Mahakshatrapa and a Kshatrapa while the northern portion by military governors. He fixed his capital at Purushpura or Peshawar which he adorned with many noble buildings.
- ↑ The Listener, Volume 39 (ඉංග්‍රීසි බසින්). British Broadcasting Corporation. 1948. p. 27.
Of course the Kushan capital established by Kanishka in India was at Purushpura—Peshawar—not Mathura, where the Saka satraps had held sway and probably continued under the overlordship of the Kushans.
- 1 2 Dani, Ahmad Hasan (1995). Peshawar: Historic City of the Frontier (ඉංග්‍රීසි බසින්). Sang-e-Meel Publications. p. 12. ISBN 978-969-35-0554-2.
The Afghan migration to the city of Peshawar has completely changed the character of the city. Peshawar, which was regarded as a 'Khar' (city)—a home of town dwellers engaged in trade and business—by the rurally oriented Pathans, is no longer the same today. The Pathans, or rather the Afghans, have made Peshawar as their own city. The Hindko language, which was the common lingua franca of the Peshawaris, as it was the language of the business class, has almost lost its place. Pashto has now become more dominant and so has increased the number of Pathans in the city.
- ↑ Nadiem, Ihsan H. (2007). Peshawar: Heritage, History, Monuments (ඉංග්‍රීසි බසින්). Sang-e-Meel Publications. p. 15. ISBN 978-969-35-1971-6.
With the influx of these refugees the language pattern of the Peshawar City also changed drastically as they managed to assimilate in the local populace with comparative ease... Pashto-speaking population overwhelmingly dominating the Hindko or Peshawari-speaking populace (also known as Khaari–urban) in the city.
- 1 2 Alimia, Sanaa (2022). "Peshawar's Afghan Transformation". Refugee Cities: How Afghans Changed Urban Pakistan (ඉංග්‍රීසි බසින්). University of Pennsylvania Press. pp. 85–9. ISBN 978-1-5128-2279-3.
- ↑ "PAKISTAN: THE PASHTUN LOSE PATIENCE". a2globalrisk.com. 28 October 2019 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්‍රවේශය 30 October 2019.
- ↑ "Languages". Khyber Pakhtunkhwa Official Web Portal. සම්ප්‍රවේශය 21 August 2025.
Hindko, (a Punjabi dialect) is spoken in the majority in Hazara Division and also in the central old city areas of Nowshera, Kohat, and Peshawar city.
සැකිල්ල:PeshawarTopicsසැකිල්ල:Neighbourhoods of Peshawarසැකිල්ල:PakistanCities
