කාර්මික ක්ෂුද්‍ර ජීව විද්‍යාව

විකිපීඩියා, නිදහස් විශ්වකෝෂය වෙතින්
වෙත පනින්න: සංචලනය, සොයන්න

කාර්මික ක්ෂුද්‍ර ජීව විද්‍යාව හෙවත් ක්ෂුද්‍ර ජීවී ජෛව තාක්ෂණය ආහාර නිෂ්පාදනයේ දී හෝ කාර්මික නිෂ්පාදනයේ දී ක්ෂුද්‍ර ජීවීන්ගේ භාවිතය පිළිබඳ අධ්‍යයනයකි. ආහාර නිෂ්පාදනයේ දී (මිනිස් හෝ සත්ව ආහාර) ක්ෂුද්‍ර ජීවීන්ගේ භාවිතය බොහෝ විට ආහාර ක්ෂුද්‍ර ජීව විද්‍යාවේ එක් අංශයක් ලෙස සලකනු ලබයි. කාර්මික ක්‍රියාවලීන් වලදී උපයෝගී කර ගන්නා ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් ස්වාභාවික ලෙස එකලා කරගත් ‍(වෙන්කො ගත්), විද්‍යාගාරයේ දී තෝරා ගත් වාසිදායක විකෘති සහිත හෝ ජානමය වෙනස් වීම් කර සාදාගත් ජීවීන්ය.

ප්‍රතිජීවක[සංස්කරණය කරන්න]

සමහරවිට කාර්මික ක්ෂුද්‍ර ජීව විද්‍යාව වඩාත් ප්‍රචලිතවී ඇත්තේ ප්‍රතිජීවක හා ඖෂධ කාරක ප්‍රවර්ධනය කිරීම වෙනුවෙනි. පෙනිසිලින්, ස්ට්‍රෙප්ටොමයිසීන්, සහ තවත් බොහෝ ප්‍රතික්ෂුද්‍රජීවී කාරකයන්ගේ සම්භවය 1950 ගණන් හා 1960 ගණන් අතරතුර කාර්මික ක්ෂුද්‍ර ජීව විද්‍යාව තුල සිදු විය.

ආහාර ක්ෂුද්‍ර ජීව විද්‍යාව[සංස්කරණය කරන්න]

යෝගට්, චීස්, චොකලට්, බටර්, අච්චාරු , සෝයා සෝස් , ගෝවා අච්චාරු, විටමින, ඇමයිනෝ අම්ල, ආහාර ඝන කාරක (ක්ෂුද්‍ර ජීවී පොලිසැකරයිඩ), මද්‍යසාරය, සොසේජස් සහ සත්ව ආහාර ආදිය කර්මාන්ත ක්ෂුද්‍ර ජීව ක්‍රියාවලියන්ගෙන් නිර්මිත ආහාර වර්ග ‍වේ. ප්‍රෝබයෝටාවන් වැනි හොඳ බැක්ටීරියාවන් ක්‍රමයෙන් ආහාර කර්මාන්තයේ වැදගත් සන්ධිස්ථානයක් කරා වර්ධනය වෙමින් පවතී.


ජෛව බහු අවයවක[සංස්කරණය කරන්න]

පොලිසැකරයිඩ, පොl]එස්ටර් සහ පොලිඑ\මයිඩ ආදී බහු අවයවක වර්ග ඉතා විශාල ප්‍රමාණයක් නිපදවෙන්නේ ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් මඟිනි. දුස්ස්‍රාවී ද්‍රවණවල සිට ප්ලාස්ටික් දක්වා පරාසයක් තුළ මෙම නිෂ්පාදන පිහිටයි. ජාන සැකසීම මඟින් , ක්ෂුද්‍ර ජිවීන්ගේ ජෛව තාක්ෂණික නිෂ්පාදන වන බහු අවයවක වලට පටක නිෂ්පාදනය, ඖෂධ බෙදා හැරීම වැනි උසස් වටිනාකමකින් යුත් වෛද්‍යමය උපයෝගීන් සඳහා සුදුසු ගුණාංගයක් පවා ඇඳීමට හැකි වී ඇත. කර්මාන්ත ක්ෂුද්‍ර ජීව විද්‍යාව, ක්සැන්තන්, ඇල්නේට්,සෙලියුලෝස් , සයනොෆයිs]න්, පොලි(ගැමා - ග්ලුටමික් අම්ලය), ලීවෑන් හයලුරොනික් අම්ල, කාබනික අම්ල, ඔලිගොසැකරයිඩ සහ පොලිසැකරයිඩ සහ පොලිහයිඩ්‍රොක්සි ඇල්කනේට යන ද්‍රව්‍යයන්ගේ ජෛව සංස්ලේෂණය සඳහා භාවිතා කළ හැක.


ජෛව හායනය[සංස්කරණය කරන්න]

ක්ෂුද්‍ර ජෛව හායනය විෂ වූ අපිරිසිදු වූ පරිසරයක් පිරිසිදු කිරීමට භාවිතා කළ හැක. මෙම ජෛව හායනය සහ ජෛව හුවමාරුv යන ක්‍රම ස්වාභාවිකව හමුවන ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් යොදා ගනිමින් යොදා ගනිමින් වියෝජනය, ද්‍රව්‍ය පරිවර්තනය කිරීම, විශාල පරාසයක ඇති සංයෝග රැස් කිරීම (හයිඩ්‍රොකාබන් ද ඇතුළුව) s]q[ kry]. හයිඩ්‍රොකාබන්(උදා -තෙල්)), බහු ක්ලෝරිනීකෘත බයිෆීනයිල, ‍ෙපාලිඇරෝමැටික හයිඩ්‍රොකාබන , ඹෟෂධ ද්‍රව්‍යයන් , විකිරණ නියුක්ලයිඩ සහ ලෝහ වර්ග ද ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් යොදා ගනිමින් රැස් කරගත හැක.

අපතේ යන ද්‍රව්‍යය සඳහා ජෛව පිළියම් යෙදීම[සංස්කරණය කරන්න]

නව සමාජ පද්ධතීන් තුළ උපදින විශාල පරිමාණයේ අපද්‍රව්‍යවලට පිළියම් යෙදීමට ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් භාවිතා කර ගනු ලැබේ. ජෛව පිළියම් යෙදීම, භෞත රසායනික පිරිසිදු කිරීමට විකල්පයක් ලෙස භාවිතයට ගනු ලැබේ. මෙලෙස ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් අපද්‍රව්‍යය මත ක්‍රියා කිරීමට සැලැස් වීම, පරිසරයට හිතවත් , සාපේක්ෂව සරල වූ , වියදම් අඩු පිරිසිදු කිරීමේ ක්‍රමයකි. අපද්‍රව්‍ය පිරිහදුව සඳහා “ජෛව ප්‍රතික්‍රියාකාරක පද්ධති” නම් සංවෘත පද්ධතීන් යොදා ගත හැක.


සෞඛ්‍ය රැක ගැනීම සහ ඖෂධ[සංස්කරණය කරන්න]

ඉන්සියුලින්, වර්ධන හෝමෝන සහ ප්‍රතිදේහ වැනි ජෛව ද්‍රව්‍යයන් (මනුෂ්‍ය සහ සත්ව) නිෂ්පාදනයට ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් භාවිතා වේ. රෝග නිර්ණ පරීක්ෂණවලදී භාවිතා වන ඒකලිත ප්‍රතිදේහ , DNA ඒෂණ (ප්‍රෝබ්) තාක්ෂණය සහ PCR ආදී වේගවත් පරීක්ෂණ, සායනික විද්‍යාගාර තුළ රෝග කාරක ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් නිර්ණය සඳහා භාවිතා‍ වේ.


ප්‍රාග් ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් (Archaea)[සංස්කරණය කරන්න]

අසාමන්‍ය පරිසරවල (අධික උෂ්ණත්වයේ , අධික ලවණ ඇති, pH අගය අඩු මාධ්‍යවල, අඩු උෂ්ණත්වය ඇති, ඉහළ විකිරණශීලී තැන්වල) සිට පරීක්ෂණවලින් සොයාගන්නා ලද මෙබඳු ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් නව හැකියාවන්ගෙන් යුත් අතර කාර්මික ක්‍රියාවලියේ දී ඒවා භාවිතා කළ හැක.


කොරයින බැක්ටීරියා[සංස්කරණය කරන්න]

වෙනස් පාරිසරික නිකේතන තුළ එනම් පස, එළවළු , අපද්‍රව්‍ය , සම සහ චීස් ආදිය මතින් සොයාගන්නා ලද විවිධ ග්‍රෑම් පොසිටිව් බැක්ටීරියා අඩංගු ක්ෂුද්‍ර ජිවී කාණ්ඩයක් කොරයිනොබැක්ටීරියා නම් වේ. Corynebacterium glutamicum (කොරයින\බැක්ටීරියm| ග්ලූටැමීkම්) යනු වාර්ෂික නිෂ්පාදනය ටොන් මිලියන දෙකක් පමණ වන ඇමයිනෝ අම්ල ප්‍රමාණයක් කාර්මිකව නිපදවන වැදගත් බැක්ටීරියාවකි. මින් L- ග්ලූටැමේට් සහ L- ලයිසීන් නිෂ්පාදනය ප්‍රධාන තැනක් ගනී. C. glutamicum බැක්ටීරියාවේ ජාන අනුපිළිවෙළ ප්‍රකාශයට පත් කර ඇත.