පතනශීල වනාන්තර
වසරේ උනුසුම් ගිම්හාන සෘතුවක් පැවතීමත් ශීත සෘතුවක් පැවතීමත් යන දේශගුන තත්වයන්ට අනුරූප වූ පතනශීල වනාන්තර දක්නට ලැබේ. වාර්ෂික ව පත්ර හැලීම මෙම වනාන්තරවල විශේෂ ලක්ෂනයකි. ඕක්, මල්බෙරි, චෙස්නට්, පයින්, යුකැලිප්ටස්, ඩග්ලස්ෆර් මෙම වනාන්තරවල විශේෂිත ශාක වර්ගයන් ය. වෘකයා, වලසා, ගෝනා, මුවා, ඇන්ටිලොප් වැනි වන ජීවීන් මෙහි දක්නට ඇත.
•වර්ෂාපතනය
පතනශීලී වනාන්තරවල වර්ෂාපතනය සාමාන්යයෙන් පහත ලක්ෂණ වලින් යුක්ත වේ:[1]
* ඍතුමය වර්ෂාපතනය: පතනශීලී වනාන්තර සාමාන්යයෙන් පැහැදිලි ඍතු දෙකක් සහිත ප්රදේශවල පිහිටා ඇත: ගිම්හානය සහ ශීත කාලය. ගිම්හාන කාලයේදී වර්ෂාපතනය බහුල වන අතර ශීත කාලයේදී වියළි කාලගුණයක් පවතී.
* මධ්යස්ථ වර්ෂාපතනය: පතනශීලී වනාන්තරවල වාර්ෂික වර්ෂාපතනය සාමාන්යයෙන් මධ්යස්ථ මට්ටමක පවතී. නිවර්තන වැසි වනාන්තර තරම් වර්ෂාපතනයක් නොලැබෙන නමුත් වියළි කලාපවලට වඩා වැඩි වර්ෂාපතනයක් ලැබේ.
* වාර්ෂික වර්ෂාපතනය: පතනශීලී වනාන්තර වල වාර්ෂික වර්ෂාපතනය සාමාන්යයෙන් 700 - 2000 mm අතර පරාසයක පවතී.
* හිම පතනය: සමහර පතනශීලී වනාන්තර වල ශීත කාලයේදී හිම පතනයක් සිදුවිය හැක.
* කලාපීය වෙනස්කම්: පතනශීලී වනාන්තර පිහිටා ඇති ස්ථානය අනුව වර්ෂාපතනයේ ප්රමාණය වෙනස් විය හැකිය.
පතනශීලී වනාන්තර ප්රධාන වශයෙන් සෞම්ය කලාපයේ දක්නට ලැබේ. විශේෂයෙන්ම සෘතුමය වෙනස්වීම් සහිත ප්රදේශවල ඒවා බහුලව දක්නට ලැබෙන අතර, ශීත ඍතුවේදී පත්ර හැලීම සහ ගිම්හානයේදී නැවත පත්ර වැඩීම විශේෂ ලක්ෂණයකි.[2]
පතනශීලී වනාන්තර ව්යාප්ත ප්රදේශ කිහිපයක් පහත දැක්වේ:
* උතුරු ඇමරිකාව: නැගෙනහිර එක්සත් ජනපදය, කැනඩාව සහ අප්පලාචියන් කඳුකරය වැනි ප්රදේශවල මෙම වනාන්තර බහුලව දක්නට ලැබේ.
* යුරෝපය: බටහිර සහ මධ්යම යුරෝපය, විශේෂයෙන්ම ප්රංශය, ජර්මනිය සහ එක්සත් රාජධානිය වැනි රටවල පතනශීලී වනාන්තර බහුලව ඇත.
* ආසියාව: නැගෙනහිර ආසියාවේ, විශේෂයෙන්ම චීනය, ජපානය සහ කොරියාව වැනි රටවල පතනශීලී වනාන්තර ව්යාප්තව පවතී.
* ඕස්ට්රේලියාව: ඕස්ට්රේලියාවේ ගිනිකොණදිග ප්රදේශවල සහ ටස්මේනියාවේ පතනශීලී වනාන්තර ඇත.
* ශ්රී ලංකාව: ශ්රී ලංකාවේ වියළි කලාපයේ පතනශීලී වනාන්තර දක්නට ලැබේ.
මෙම වනාන්තරවල ඕක්, මේපල්, බීච්, අළු සහ චෙස්නට් වැනි විවිධ ගස් වර්ග දක්නට ලැබේ. මෙම ගස්වල පළල් පත්ර ඇති අතර, ශීත ඍතුවේදී ඒවා හැලී යයි.
පතනශීලී වනාන්තරවල විවිධ සතුන් සහ ශාක විශේෂ වාසය කරන අතර, ඒවා පෘථිවියේ ජෛව විවිධත්වයට වැදගත් දායකත්වයක් සපයයි.