Avukana Buddha Statue

විකිපීඩියා වෙතින්
Jump to navigation Jump to search

වාරි කර්මාන්තයට හා කර්මික කර්මාන්තයට මෙහෙවරක් කළ රජවරු

ධාතුසේන රජතුමා

අප රටේ පළමු මෞර්ය වංශික රජතුමා වන්නේ මොහු ය

ධාතුසේන රජ සමය

මින්නේරිය වැව හා මහසෙන් රජුගේ නාමය බැදී පවතිනවා සේම ධාතුසේන රජුගේ නාමය සමග කලා වැවද බැදී පවතී.ක්‍රි.ව.459-471 කාලය තුළ මෙම රජු අනුරාධපුරය අගනුවර කරගත්හ.මෙම රජුගේ විශිෂ්ටතම නිර්මානය ලෙස සලකනු ලබන්නේ කලා වැව ඉදිකිරීමය.කලා වැවේ සිට තිසා වැව දක්වා ජලය ගෙන යන ජය ගඟ හෙවත් යෝධ ඇළ ආරම්භ කළේද මෙම රජු බවට පිළිගැනේ.මෙලෙස ජය ගඟ ඔස්සේ තිසා වැවට අතිරේක ජලය ලබා දෙමින් තිසා වැවේ ජල ධාරිතාව වැඩිකොට,අස්වද්දනු ලැබූ කෘෂිකාර්මික කටයුතු වලට අවශ්‍ය ජල සැපයුම නිසි පරිදි ඉටු කරනු ලැබීය.මෙම රජු වැව් 18ක් කළ බව මහාවංශයේ සදහන් වේ.මෙයින් හදුනාගෙන ඇත්තේ වැව් කිහිපයකි. ඒවා ලෙස,

  • මාදතුගම වැව
  • යෝධ වැව
  • මාඑළිය වැව
  • පානන්කාමකුලම වැව
  • මැද්දකැටිය වැව
  • කලාවැව දැක්විය හැකිය.රජරට විශාල වැව් වලට වඩා වෙනස් ආකෘතියක් ගත් යෝධ වැවේ බැම්ම සකසනු ලැබුවේ චාප හැඩයටය.මේ අනුව අනුරාධපුර යුගයේ වාරි කර්මාන්තයේ උන්නතිය සම්බන්ධයෙන් ධාතුසේන රජු විශාල මෙහෙයක් කරඇති බව පැහැදිලි වේ.

අවුකන බුද්ධ ප්‍රතිමාව

අවූකන ප්‍රතිමාව උතුරු මැද ශ්‍රී ලංකාවේ කකිරාවා අසල බුදුන්ගේ පිළිමයක් වේ. අඩි 40 (මීටර් 12) ට වඩා උසකින් යුත් මෙම ප්‍රතිමාව 5 වන සියවසේදී විශාල කළුගල් මුහුණකින් කැටයම් කර ඇත. එය අභය මුද්‍රාවේ විචල්‍යතාවයක් නිරූපණය කරන අතර සමීපව පැළඳ සිටින සිවුර සවිස්තරාත්මකව කැටයම් කර ඇත.

ධාතුසේන රජුගේ  පාලන සමයේදී ඉදිකරන ලද මෙය සෑදී ඇත්තේ ස්වාමියා සහ ශිෂ්‍යයෙකු අතර තරඟයක ප්‍රතිඵලයක් ලෙස විය හැකිය. පුරාණ ශ්‍රී ලංකාවේ ඉදිකරන ලද පිළිමයක් සඳහා හොඳම උදාහරණය වන්නේ අවුකන ප්‍රතිමාවයි. එය දැන් ජනප්‍රිය සංචාරක ආකර්ෂණයකි.

කලා වැව

307 බී.සී. හි ධාතුසේන නම් රජු විසින් ඉදිකරන ලද කලා වේවා යනු cub න මීටර් මිලියන 123 ක ධාරිතාවයකින් යුත් ද්විත්ව ජලාශ සංකීර්ණයකි (කලා වැව   සහ බලලු වේවා). ... එය ජලාශ හා වාරිමාර්ග පද්ධතියක් ලෙස ඉදිකර ඇති අතර සැතපුම් 40 ක වට ප්‍රමාණයකින් සහ වර්ග සැතපුම් 7 ක භූමි ප්‍රදේශයකින් යුක්ත වේ.

එහි ධාරිතාව cub න මීටර් මිලියන 123 කි. මෙම ජලාශ සංකීර්ණයට ගල් වලින් සාදන ලද වාන් දොරටු සහ ප්‍රධාන සොරොව් තුනක් ඇත. මධ්‍යම ප්‍රධාන සොරොව්වෙන් අඩි 40 ක් පළල මධ්‍යම ප්‍රමාණයක් කුඹුරු ඉඩම් අක්කර දහස් ගණනක් පෝෂණය කිරීම සඳහා ජලය ගෙන යන අතර end තිහාසික අගනුවර වන අනුරාධපුර නගර ටැංකිය වන තිසා වේවා සිට කි.මී. පුරාණ ලංකාවේ ප්‍රාථමික හයිඩ්‍රොලික් ඉංජිනේරු පහසුකම පිළිබඳ තවත් පුදුමයකි. ජල කළමනාකරණ පද්ධතිය ඉගෙන ගැනීමට යමෙකුට අවශ්‍ය නම් මෙය ඔබ නැරඹිය යුතු ස්ථානයයි

මහසෙන් රජ සමය
ජේතවනාරාමය

ජේතවනාරාමය යනු ශ්‍රී ලංකාවේ අග නගරයක් වන අනුරාධපුර නගරයේ ජෙතවන ආරාමයේ නටබුන් අතර පිහිටා ඇති ස්තූපයක් හෝ බෞද්ධ ස්මාරකයකි. මීටර 122 ක උසකින් යුත් එය අනුරාධපුරයේ මහසේන රජු විසින් ඉදිකරන විට ලොව උසම ස්ථූපය සහ ලොව තුන්වන උසම ව්‍යුහය විය.

පුරාණ ලෝකයේ 'ගීසා' හි පිහිටි මහා පිරමීඩ දෙක හැරුණු විට 3 වැනි විශාලතම ඉදි කිරීමයි. දළ වශයෙන් එය ඉදි කිරීමට පිළිස්සූ ගඩොල් 93,300,000 ක් යොදන්නට ඇත. (රත්නායක 1993) මෙම ථූපය සාගලික නිකායට අයත් විය. ඒ වටා පරිශ්‍රය අක්කර 8 ක් පමණ (හෙක්. 5.6) විශාලය. 3000 ට වඩා බෞද්ධ භික්ෂූන්ට වැඩ සිටීමට පහසුකම් තිබුනේය. ථූපයේ එක පැත්තක දිග අඩි 576 කි. හතර පැත්තෙන් ඇතුළුවීම සඳහා තිබෙන පිය ගැට පෙළ අඩි 28 ක් පමණ පළලින් යුතුය. අංගනයෙහි පිහිටුවා තිබෙන පූජාසනයෙහි උළුවහු කණුවක උස අඩි 27 කි. ස්ථූපයේ අඩිතාලම මීටර් 6 ක් ගැඹුරට විහිදෙන අතර එය පිහිටි ගල මත ඉදි වූයේය. ගොඩනැගිලි කර්මාන්තයට උර දුන් මහජනතාවගේ නම් ශෛලමය පුවරුවක සටහන් කර ඇත.


වසභ රජුගෙන් පසු වාරිකර්මාන්තයේ වැදගත් අවදියක් ලෙස මහසෙන් රජ සමය හැදින්විය හැකිය.මොහුගේ රාජ්‍ය කාලය වසර 27ක් වු අතර මෙකළ පැවති සාමකාමී දේශපාලන වාතාවරණය ඒ සඳහා මනා පිටුවහලක් වන්නට ඇත.මොහු විසින් කරවන ලද වාරි කටයුතු අතර වැව් 16ක් ද විශාල ඇළක්ද ප්‍රධාන වේ.ඒවා අතරින් හඳුනාගත් වැව් කිහිපයක් ලෙස,

  • මින්නේරිය වැව
  • කණදරා වැව
  • කවුඩුල්ල වැව
  • මහගල්කඩවල වැව
  • හුලුගල්ල වැව
  • හිරාමුල්ල වැව
  • හුරුළු වැව
  • මාමිණියා වැව
  • මාගල් වැව
  • කළවාණ වැව
  • මෙරවාපිය වැව
  • ආදිය දැක්විය හැකිය.මෙම රජු අඹන් ගඟ හරහා වේල්ලක් බැද තල්වතු ඇළෙන් මින්නේරි වැවට ජලය ගෙනයන ලදැයි සැලකේ.මහසෙන් රජුගේ මින්නේරි ව්‍යාපාරයට පදනම වැටුනේද වසභ රජු ඉදිකළ ඇළහැර ඇළ නිසාය.මෙම ඇළහැර මින්නේරි ව්‍යාපාරය වාරිමාර්ග ඉතිහාසයේ අලුත් පරිච්ඡේදයක් ලෙසද සැලකේ.ඒ නිසා මහසෙන් රජු අදත් හත්රජ්ජුරුබණ්ඩාර නමින් දේවත්වයෙහි ලා සලකනු ලබයි.මහවැලි ගඟෙන් ආරම්භ වන පබ්බතන්ත ඇළද මහසෙන් රජු විසින්ම කරන ලද්දක් බව සැලකේ.

මින්නේරිය වැව
මින්නේරියා වැව යනු ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණි ශිෂ්ටාචාරයක් විසින් සාදන ලද ජලාශයකි; අනුරාධපුර රාජධානිය. මහසේන රජ              මින්නේරියා ගඟ හරහා වේල්ලක් ඇණවුම් කළ අතර එය විල සෑදුවේය. වැව අක්කර 4,670 ක් ආවරණය කළේය. මින්නේරියා වැව ඉදිකර ඇත්තේ අනුරාධපුරයේ පාලනය කළ මහාසේන් රජ විසිනි.

මින්නේරිය වැව පොළොන්නරුව තුල පිහිටා ඇති විශාල වැවකි. එය ක්‍රිස්තු වර්ෂ 286 දී මහසෙන් රජතුමා විසින් මින්නේරිය නදිය හරස්කොට ඉදිකරවන ලද්දකි.

වර්ග කිලෝමීටර 18.9 ක පමණ වපසරියකින් යුතු වැව වෙත, මහවැලි ගඟේ සිට ඇලහැර ඇල ඔස්සේ ජලය ගලා ඒම සිදුවෙයි.

ප්‍රතිසංස්කරණ

අතීත මූලාශ්‍රයන්ට අනූව පරාක්‍රමභාහු රජු විසින් මින්නේරිය වැව ප්‍රතිසංස්කරණය කරන්නට යෙදුනු බව සඳහන් වෙයි.

මීට අමතරව 1903 හා 1953 යන වර්ෂ වලදී වැවෙහි ප්‍රතිසංස්කරණ කටයුතු සිදු කොට තිබෙයි.

අතීත වාර්ථාවන්

ක්‍රි.ව. 1820 බ්‍රිතාන්‍ය ජාතික නිළදාරියෙකු වූ Ralf Bachaus විසින්, මින්නේරිය වැව ප්‍රතිසංස්කරණය කලහොත් සම්පූර්ණ ප්‍රදේශයම වාරිගත කල හැකි බවට සඳහන් කොට තිබෙයි.

ක්‍රි.ව. 1856, බ්‍රිතාන්‍ය ජාතික ආණ්ඩුකාරවරයෙකු වූ Henry Ward විසින් මින්නේරිය වැව විස්මිත නිර්මාණයක් බවට වාර්ථා කොට ඇත.

ආශ්‍රිත

1. http://amazinglanka.com/tanks/minneriya/minneriya.php

2. rajaratetanks.site11.com: Minneriya Tank

3. http://www.damsafety.lk/Information/Dams/Dams/Minneriya%20Wewa.html

මහා කනදරාව වැව

මහ කනදරාව වැව, මහා සේන රජ විසින් කරවන ලද මහ වැවකි.

දුටුගැමුණු රජ සමය

ලෝවාමහාපාය

ශ්‍රී මහා බෝධියත් රුවන්වැලිසෑයත් අතර නැගෙනහිර දෙසට වන්නට ලොවමහපයේ නටබුන් පිහිට ඇත. මෙහි එක් පේළියකට

ගල් කණු 40 ක ගල්කණු 1600 ඇත. මෙය මහා විහාරයේ පොයෝ ගෙය යැයි කියැවේ. දෙවනපතිස් රජු විසින් භික්ෂුන් වහන්සේලාට අඩමසකට වරක් පාතිමොක්ඛ්ය  කියවීම සදහා පෝය ගෙයක් ඉදිකළ අතර දුටුගැමුණු රජු (ක්‍රි.පූ .161-137). එය නව මහල් කරවා තබ ලෝහ උලුසෙවිලි කරවීය.

දැනට මෙහි ගල් කණු 1600ක් පිහිටා තිබේ.

මිරිසවැටිය වෙහෙර

මිරිසාවැටිය  ස්ථූපය යනු ස්මාරකයක් වන ස්මාරක ගොඩනැගිල්ලකි. එය ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාණ නගරයක් වන අනුරාධපුරයේ පිහිටා ඇත. දුටුගමුනු රජ මිරිසවැටිය ස්ථූපය ඉදි කිරීමෙන් පසු එලාරා රජු ආරක්ෂා කරයි. බුදු ධාතූන් තැන්පත් කිරීමෙන් පසු ඔහු ස්නානය සඳහා තිසා වැව  වෙත ගොස් තිබුණි.

මිරිසාවතී ස්ථූපය (සිංහල: සිරිලා, මිරිසාවියා) යනු ස්මාරක ස්මාරකයක් වන අතර එය ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාණ නගරයක් වන අනුරාධපුරයේ පිහිටා ඇත. [1] දුතුගමුනු රජු (ක්‍රි.පූ. 161 සිට ක්‍රි.පූ. 137 දක්වා) එලාරා රජු පරාජය කිරීමෙන් පසු මිරිසවේති ස්ථූපය ඉදි කළේය. බුදු ධාතූන් යෂ්ටියේ තැබීමෙන් පසු ඔහු යෂ්ටියෙන් පිටත් වී ස්නානය කිරීම සඳහා තිස්ස වේවා වෙත ගොස් තිබේ. ස්නානය කිරීමෙන් පසු ඔහු යෂ්ටිය තැබූ ස්ථානයට ආපසු ගිය අතර එය ගෙන යා නොහැකි බව කියනු ලැබේ. යෂ්ටිය ඉදිකර ඇති ස්ථානයේ ස්ථූපය ඉදිකර තිබේ. ඔහු සංගා වෙත පූජා නොකර මිරිස් ව්‍යංජන පානය කළ බව ඔහුට මතක් වූ බව ද කියනු ලැබේ. තමාට ද punish ුවම් කිරීම සඳහා ඔහු මිරිසවේතිය දාගබා ඉදි කළේය. මෙම ඉඩමේ ප්‍රමාණය අක්කර 50 ක් (හෙක්ටයාර 20) පමණ වේ. පළමුවන කාශ්‍යප රජු සහ පස්වන කාශ්‍යප රජු මෙය ප්‍රතිසංස්කරණය කළද වරින් වර එය අබලන් විය.

වළගම්බා රජසමය (වට්ට ගාමිණී අභය )

තෙවන වරට ශ්‍රී ලංකාව එක්සත් කල රජු ලෙස මොහුව හැදින්වේ.මොහුම තුන්වරක් රට පාලනය කර ඇත.

අභයගිරිය වෙහෙර

අභයගිරි විහාර යනු ශ්‍රී ලංකාවේ අනුරාධපුරයේ පිහිටි මහායාන, ථේරවාද සහ වජ්‍රයාන බුද්ධාගමේ ප්‍රධාන ආරාම ස්ථානයකි. එය ලෝකයේ වඩාත්ම පුළුල් නටබුන් වලින් එකක් වන අතර ජාතියේ වඩාත්ම පූජනීය බෞද්ධ වන්දනා නගරවලින් එකකි. Ically තිහාසික වශයෙන් එය මහා පැවිදි මධ්‍යස්ථානයක් මෙන්ම රාජකීය අගනුවරක් විය. අතිවිශිෂ්ට ආරාම බොහෝ කථා වලට නැඟී, ගිල්ට් ලෝකඩවලින් හෝ වහලෙන් පුළුස්සා දැමූ මැටි උළු වලින් වර්ණවත් කර ඇත. නගරයට උතුරින්, විශාල තාප්ප වලින් වටවී ඇති අතර, නාන තටාක, කැටයම් කළ බැලස්ට්‍රේඩ් සහ සඳකඩ පහණ සහිත, "අභයගිරි", අනුරාධපුරයේ එවැනි ආගමික ඒකක 17 න් එකක් වන අතර එහි ප්‍රධාන විහාර පහෙන් විශාලතම වේ. සංකීර්ණයේ කේන්ද්‍රීය ස්ථානවලින් එකක් වන්නේ අභයගිරි දාගබා නම් පුරාණ ස්ථූපයකි. හම්ප් කරන ලද දාගබා වටා, අභයගිරි විහාර යනු උතුරු ආරාමයේ හෝ උත්තාරා විහාරයේ ආසනයක් වූ අතර දිවයිනේ දත් ධාතූන් වහන්සේගේ මුල් භාරකරු විය.

"අභයගිරි විහාර" යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ පැවිදි ගොඩනැඟිලිවල සංකීර්ණය පමණක් නොව, තමන්ගේම historical තිහාසික වාර්තා, සම්ප්‍රදායන් සහ ජීවන රටාව පවත්වා ගෙන ගිය බෞද්ධ භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ හෝ සං ha යාගේ සහෝදරත්වයයි. ක්‍රි.පූ 2 වන සියවසේදී ආරම්භ කරන ලද එය ක්‍රි.ව. 1 වන සියවස වන විට ජාත්‍යන්තර ආයතනයක් දක්වා වර්ධනය වී ඇති අතර එය ලොව පුරා විද්වතුන් ආකර්ෂණය කර ගනිමින් බෞද්ධ දර්ශනයේ සියලු සෙවණැලි ආවරණය කර ඇත. එහි බලපෑම ලෝකයේ වෙනත් ප්‍රදේශවලට, වෙනත් තැනක පිහිටුවා ඇති ශාඛා හරහා සොයාගත හැකිය. මේ අනුව, අභයගිරි විහාරය පුරාණ ශ්‍රී ලාංකික අගනුවර වන අනුරාධපුරයේ මහාවිහාර සහ ජේතවන බෞද්ධ පැවිදි නිකායන් අතර විශිෂ්ට ආයතනයක් ලෙස වර්ධනය විය.




ආශ්‍රිත[සංස්කරණය]

මහ වැව් නාමාවලිය

වසභ රජ සමය

මෙම රජුගේ යුගයේ ඉදිවූ වැව් පෙරට වඩා තරමක විශාල ඒවා විය.වැඩිවන ජනගහනයට සරිලන ස්වයංපෝෂිත ආර්ථිකයක් උදෙසාම ඒවා නිර්මාණය කළ බව පෙනෙයි.මෙම රජුගේ රාජ්‍ය කාලය ක්‍රි.ව.66-110 දක්වා වන අතර මහා වැව් තැනීමේ ආරම්භක රජු ලෙස සලනනුයේ මොහුය.මොහු විසින් වැව් 12ක් කළ බව මහාවංසයේ සඳහන් වේ.මේවායින් දැන‍ට හදුනාගෙන ඇත්තේ වැව් කිහිපයකි.ඒවා ලෙස,

  • මහවිලච්චිය වැව
  • කලිය වැව
  • නොච්ච්යාගම වැව
  • කොලොම්ගල වැව
  • අක්වඩුන්න වැව
  • මහාපත්පහත් වැව
  • නොච්චිපොතාන වැව
  • රතුපුල වැව
  • කොහාල වැව
  • මහරන්මෙන්ති වැව
  • මානන්කැටිය වැව
  • මහවිලච්චිය වැව
"https://si.wikipedia.org/w/index.php?title=Avukana_Buddha_Statue&oldid=455574" වෙතින් සම්ප්‍රවේශනය කෙරිණි