අලියා
thumb|400px|අලි අලි බැලීමත් බලි බැලීමත් ඇතිවන්ෙන් නැහැ යැයි කියමනක් අෙප් ජනවහෙ එයි.අලින්ෙග් හැසිම නිසුන්ෙග් සිත් සතන් ඇදගන්නා තර අපුරැය.ෙමවන් කියමනක් අෙප් ජනවහෙ එන්ෙන් ඒ නිසා හා අලියා අතර ඇති සබන්ධය ෙබාෙහා් ඈත කාලය දක්වා ຩෙවයි.ඒ ගැන ඇති මුල්ම සාක්ෂිය වන්ෙන් ගල් යුගෙය් නිසුන් ජීවත්වුණු ගල් ගුහාවල ඇති අලින්ෙග් රෑපසටහන්ය.කැෙළ් යද්ຬ ෙමම අලින්ෙග් රෑප සටයන් සිෙතහි ෙහාຩන් කාවැຬම ෙහ්තු ෙකාටෙගන ෙමාවුන් නැවත පැຒ පසු ෙමම රෑප ගල් ෙලන්වල නිමාණය කරන්නට ඇත.
නිස් ඉතිහාසෙය්ຬ බල්ලන්, ගවයන් වැනි සතුන්ෙගන් පසු හීලෑ කරගත් ප්රෙයා්ජනවත්ම සත්ත්ව වගය වන්ෙන්ද අලි ඇතුන්ය. ෙමෙස් අලි ඇතුන් හීලෑකරගත් ආකාරය පිළිබඳ කරැණු සඳහන් ෙනාවන නමුත් සමහරැන්ෙග් අදහස වන්ෙන් කුඩා කාලෙය් මව ය යාම නිසා අතරමං වූ අලි පැෙයක් ෙහා්දඩය සඳහා කැපූ වලවල් වල වැටුණු අලි පැටවුන් නිසුන් සින් ෙගන ඒම මගින් අලි හීලෑ කරගත් බවය. ෙමම අලි ඇතුන් අතීතෙය් සිටම බර වැඩ සඳහා නිසුන් සින් ෙයාදා ගන්නා ලຩ.
පටුන |
අලින්ෙග් පණාමය [සංස්කරණය]
අලියා දැනටෙ ගාඩෙමහි ජීවත් වන ශාලම සත්ත්වයාෙ . අලියොග් මුල්ම මුත්තා ඌෙරකුට සමාන සෙතකු බව ද අදහසක්ෙ . එෙමන්ම අද සිනවාට වඩා ශාල අලි ඈත අතීෙතය් ජීවත් වූ බවට වනෙ පාසිල සාක්ෂි තෙි. හිම සහිත පරෙද්ශවල ජීවත්වු මැමත් ෙමවන් දැවැන්ත අලි වගයකි. එෙමන්ම ෙපා්නිෙයකු තර වන කුඩා අලිද සි බවට ෙපාසිල සාක්ෂි හමු තිෙ.
අලින්ෙග් හැඩරැව [සංස්කරණය]
අලියාෙග් හැසිම ෙමන්ම ෙපනුමත් අෙනක් ෙබාෙහා් සතුන්ට වඩා ෙවනස්ය.සුෙශ්ෂය.අලියාෙග් කැපී ෙපෙනන ශරාංගයක් වන්ෙන් ෙහාඬවැලය.ධ කායයන් සඳහා ෙයාදාගන්නා ෙ ෙහාඬවැෙල් ක්යාකාත්වයට මාංශෙප්ශීන් 40,000 ක් පමණ එකිෙනකට සබන්ධව පවතී.ෙහාඬවැල නාසය ෙලසට ෙමන්ම අතක් ෙලසටද සමහර අවස්ථාවලຬ අලියාට ප්රෙයා්ජනවත් ෙ.ຩය ෙຬ හා ශරයට ຩය ඉසගැනීෙຬ පමණක් ෙනාව සතුෙරකුට පහරຬම සඳහා ශක්තිමත් අයුධයක් ෙලසද ෙයාදාගනී.
අලි ශරෙය් ඇති අෙනක් අංගයක් වන්ෙන් කන් යුවලයි. ෙ කන් සැකසී ඇත්ෙත් අවට ඇති ශද තරංග හැකිතාක් කන් ඇතුළට ෙයාමුවන ෙලසටය. එනිසා අලින්ට ඉතා සු ශදයක් පවා ඉතා ෙහාຩන් ඇසීෙ හැකියාව ඇත.එෙමන්ම ශර උෂ්ණත්වය පිටකිෙຬ ෙමම කන් වැදගත් කායයක් ඉටු කරයි. අලි නිතරම තම ෙදකන් වලින් පවන් සලයි. පවන් සලන ට නිතරම කන් ෙසලම නිසා රැරෙය් ඇති උෂ්ණත්වය කෙන් සම හරහා බාහිර පසරයට හිෙද්.
අලින්ෙග් ෙපනිම ຺වලය.නමුත් ඉතා ෙහාຩන් ඉව දැෙනයි.උණුසූමට අකමැති මත්, ඇස් ෙපනීෙ ຺බලතාවය හා ෙහාຩන් ඉව දැනිම යන ෙ ෙහ්තුන් නිසා අලි නිශාචර ຩයකට වැຌ කැමැත්තක් දක්වයි.
අලින්ෙග් සම සංෙຬ ඉන්ියකි.එය සිරැෙ සමහර තැන්වලຩ සිනි຺ වන අතර සමහර තැන්වලຬ ඝන ෙ. කන්වල සම ඉතා සිනි຺ය. නමුත් සිරැර පසු ෙකාටෙස් සම සමහර තැන් වල සම ඝන ෙ. සිනි຺ හා ර ෙලා සිරැර පුරා තැනින් තැන සි පවතී අලිෙයකුෙග් වල්ගෙය් ඇති ෙලා ඌ වැෙඩන ට ක්රමෙයන් ඝන අවසානෙය් ප්ලාස්ක් ෙකන්දක් ෙමන් ඝන තත්වයට පත් ෙ.
අලින්ෙග් පාද වංෙගຌ ෙමන් මහතය.ෙමම පාද සකස් ඇත්ෙත් අලින්ෙග් සිරැෙ ශාල බර දරා ගැනීමට හැකිවන පຩය.එෙමන්ම පාදවල අස් ඉතා ශක්තිමත්ව වැຎ ඇත්ෙත් සිරැෙ බර දරා ගැනීමට හැකිවන පຩය. එෙමන්ම පාදෙය් යට ඹ ෙකාටස ෙකාටයක් ෙමන් ශාල සැකසී තිෙ. ෙ නිසා සිරැෙ බර දරා ගැනිමට ෙමන්ම ෙබාෙහා් ຺ර ඇද යාමටද පහසු ඇත. කකුෙල් පතුල ඝන වන අතර එහි පැ හා ෙඛා සටහන් දැකිය හැකිය. ෙමය ගල් උඩ නැගීෙຬ හා ක຺ බෑවු මත යන ට ලිස්සායාම වලක්වා ගැනීමට උපකා ෙ.
අලින්ෙග් දන්ත පද්ධතියද සුෙශ්ෂී ෙ. එය නිසා හා අෙනක් ක්ෂීරපායී සතුන්ෙග් දන්ත පද්ධති වලට වඩා ප්රමාණෙයන් , හැඩෙයන් හා වැෙඩන ආකාරෙයන් ධ ෙ. නිසා හා අෙනක් ක්ෂීරපායී සතුන්ෙග් ජීත කාලෙය්ຬ දන්ත පද්ධති 2 ක් ඇතිවන අතර අලින්ට තම ජීත කාලෙය්ຬ දන්ත පද්ධති 6 ක් ඇති ෙ.
-
Elephants tung.jpg
ෙහාඬ වැල
-
ෙහාඬවැල ຩය මට ෙයාදාගනී
-
ෙහාඬවැල ආහාර ගැනීමට ෙයාදාගනී
-
අලියාෙග් කන්
-
අලියාෙග් පාද
-
-
-
අලින්ෙග් ජීවන චයාවන් [සංස්කරණය]
අලියා අධ ජලජ සත්ත්වෙයකි. එනිසාම ຩනකට පැය කිහිපයක්වත් ຩයට බැස කාලය ගතකිමට ඔවුන්ට අවශ්ය ෙ. අලින්ෙග් සිරැෙ ශාල මාංශෙප්ශී ක්යාකාත්වය නිසා ශාල උෂ්ණත්වයක් ඇති ෙ. එම ශර උෂ්ණත්වය අඩු කරගත හැකි පහසු ක්රමයක් වන්ෙන් ຩයට බැස සිම හා දහවල් උණුසු අවස්ථාවලຬ ක්යාශීලී ෙනා සිමය. අලින්ෙග් ຩය ෙකළි ෙවෙහසක් ෙනාමැතිව බලා සිය හැකි තර සුන්දරය. චමත්කාරජනකය.
අලියා සපූණෙයන්ම ශාක භක්ෂක සත්ත්වෙයකි. ඔවුන්ෙග් ຩනපතා ආහාරය 70% පමණ අඩංගු වන්ෙන් ධ තණෙකාළ වගය. ෙකාළ වග පමණක් ෙනාව ຩවුල් වැනි පළතුරැ ෙමන්ම කැෙළ්ຬ කන්නට ෙනාලැෙබන ෙපාල්ෙකාළ, කිතුල්, අන්නාසි, ෙකෙසල්බඩ හා ෙකෙසල්ෙගຌද අලින්ට රසවත් ආහාර ෙ. එෙමන්ම ෙහ්න් වල වගාෙකෙරන වටක්කා, පුහුල්, පැຒ ෙකාමඩු, කුරක්කන්, බඩ ඉඟු වැනි ආහාර වලටද ෙමාවුන් ෙශ්ෂ කැමැත්තක් දක්වයි.අලි නිස් ගැටුෙ මුලාරභයද ෙමය ෙ.එන තම ෙහ්න් නාශ කරන අලි තම සතුරන් ෙලසට නිසුන් සිතයි.
අලි නිස් ගැටුෙ ප්රතිඵල
ෙමම අලි නිස් ගැටුෙ ප්රතිඵලයක් ෙලස වතමානෙය් අලි පරපුර වඳෙවන් පවතින හා අනාගතෙය් ຺ලභ සත්ත්ව ඝනයට වැෙටන සත්ත්ව වගයක් ෙලස හැຩන්ෙ.අද වන ට ෙලා්කෙය් ඉතිව ඇත්ෙත් අලි ෙශ්ෂ 2 ක් පමຒ.ඒ අප්කානු හා ආසියානු අලියාය.
-
Africa 1.jpg
අප්කානු අලියා
-
ආසියානු අලියා
ශරෙයන් ශාල වුවද අලියා නිසාට හිතවත් ෙමන්ම අහිංසක සත්ත්වෙයකි.සත්ත්ව ෙලා්කෙය් දැවැන්තයා වන අලියා ආරක්ෂා කරගැනීම නිස් සංහතිෙය් වඟකීම ෙ.
ෙ අඩයත් බලන්න [සංස්කරණය]
අඩෙයන් බැහැර පිටු [සංස්කරණය]
ආශ්ත ග්රන්ථ [සංස්කරණය]
හිමඬල සගරාෙවනි
