Jump to content

හොජ්කින්-නොවන ලිම්ෆෝමාව

විකිපීඩියා වෙතින්
හොජ්කින්-නොවන ලිම්ෆෝමාව
වෙනත් නම්හොජ්කින්-නොවන රෝගය
හොජ්කින්-නොවන ලිම්ෆෝමා ප්‍රභේදයක් වන ප්‍රාවර සෛල ලිම්ෆෝමාව නිරූපිත අන්වීක්ෂරේඛයක්; අග්‍රස්ථ ශේෂාන්ත්‍රිකය. H&E වර්ණකය.
විශේෂඥතාවරක්තවේදය සහ පිළිකාවේදය
රෝග ලක්ෂණවසාගැටිති ඉදිමීම, උණ, රාත්‍රියට දහඩිය දැමීම, බර අඩුවීම, වෙහෙසකරභාවය, කැසීම[1]
සාමාන්‍ය ආරම්භයවසර 65–75[2]
අවදානම් සාධකදුර්වල ප්‍රතිශක්තිය, ස්වයංප්‍රතිශක්ති රෝග, Helicobacter pylori ආසාදන, හෙපටයිටිස් සී, ස්ථූලතාවය, එප්ස්ටයින්-බාර් වයිරස ආසාදනය[1][3]
රෝග විනිශ්චය ක්‍රමයඇටමිදුලු හෝ වසාගැටිති බයොප්සි[1]
ප්‍රතිකාරරසායනික චිකිත්සාව, විකිරණ චිකිත්සාව, ප්‍රතිශක්ති චිකිත්සාව, ඉලක්කගත චිකිත්සාව, මූලික සෛල බද්ධය, ශල්‍යකර්ම, සාවධාන පොරොත්තුව[1]
Prognosisපස්-අවුරුදු ප්‍රවර්තන අනුපාතිකය 71% (USA)[2]
සංඛ්‍යාතය4.3 මිලියන (2015 දී)[4]
මරණ231,400 (2015)[5]

හොජ්කින්-නොවන ලිම්ෆෝමාව (NHL) යනු රුධිර පිළිකා කාණ්ඩයක් වන අතර එයට හොජ්කින් ලිම්ෆෝමාව හැර අනෙකුත් සියලුම ලිම්ෆෝමා වර්ග ඇතුළත් වේ.[1] රෝග ලක්ෂණ අතර වසා ගැටිති විශාල වීම, උණ, රාත්‍රියට දහඩිය දැමීම, බර අඩු වීම සහ වෙහෙස ඇතුළත් වේ.[1] අනෙකුත් රෝග ලක්ෂණ අතර අස්ථි වේදනාව, පපුවේ වේදනාව හෝ කැසීම ඇතුළත් විය හැකිය.[1] සමහර ආකාර සෙමින් වර්ධනය වන අතර අනෙක් ආකාර ශීඝ්‍රයෙන් වර්ධනය වේ.[1]

ලිම්ෆෝමා යනු සුදු රුධිරාණු වර්ගයක් වන වසා සෛලවලින් වර්ධනය වන පිළිකා වර්ග වේ.[2] අවදානම් සාධක අතර දුර්වල ප්‍රතිශක්තිකරණ ක්‍රියාකාරිත්වය, ස්වයං ප්‍රතිශක්තිකරණ රෝග, හෙලිකොබැක්ටර් පයිලෝරි ආසාදනය, හෙපටයිටිස් සී, තරබාරුකම සහ එප්ස්ටයින්-බාර් වෛරස් ආසාදනය ඇතුළත් වේ.[1][3] ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය ලිම්ෆෝමා ප්‍රධාන කාණ්ඩ පහකට වර්ගීකරණය කරයි, ඉන් එකක් හොජ්කින් ලිම්ෆෝමා සඳහා වේ.[6] NHL සඳහා කාණ්ඩ හතර තුළ විශේෂිත ලිම්ෆෝමා වර්ග 60 කට වඩා තිබේ.[7][8] රෝග විනිශ්චය යනු ඇටමිදුළු හෝ වසා ගැටිති බයොප්සි පරීක්ෂාවකි.[1] පිළිකා අවධිය තීරණය කිරීම සඳහා වෛද්‍ය ප්‍රතිබිම්බකරණය සිදු කරනු ලැබේ.[1]

ප්‍රතිකාර රඳා පවතින්නේ ලිම්ෆෝමාව මන්දගාමීද නැතහොත් වේගයෙන් වර්ධනය වේද යන්න සහ එය එක් ප්‍රදේශයක හෝ බොහෝ ප්‍රදේශවල තිබේද යන්න මතය.[1] ප්‍රතිකාර අතරට රසායනික චිකිත්සාව, විකිරණ, ප්‍රතිශක්ති චිකිත්සාව, ඉලක්කගත චිකිත්සාව, කඳ සෛල බද්ධ කිරීම, සැත්කම් හෝ සෝදිසියෙන් බලා සිටීම ඇතුළත් විය හැකිය.[1] ප්‍රතිදේහ අධික සංඛ්‍යාවක් නිසා රුධිරය අධික ලෙස ඝන වුවහොත්, ප්ලාස්මාෆෙරෙසිස් භාවිතා කළ හැකිය.[1] කෙසේ වෙතත්, විකිරණ සහ සමහර රසායනික චිකිත්සාවන්, ඉදිරි දශක කිහිපය තුළ අනෙකුත් පිළිකා, හෘද රෝග හෝ ස්නායු ගැටළු ඇතිවීමේ අවදානම වැඩි කරයි.[1]

2015 දී, මිලියන 4.3 ක් පමණ ජනතාවකට හොජ්කින්-නොවන ලිම්ෆෝමාව වැළඳී ඇති අතර, 231,400 ක් මිය ගියහ.[4][5] එක්සත් ජනපදයේ, මිනිසුන්ගෙන් 2.1% ක් ඔවුන්ගේ ජීවිතයේ යම් අවස්ථාවක දී බලපෑමට ලක්ව ඇත.[2] රෝග විනිශ්චය කිරීමේ වඩාත් සුලබ වයස අවුරුදු 65 ත් 75 ත් අතර වේ.[2] එක්සත් ජනපදයේ පස් අවුරුදු පැවැත්මේ අනුපාතය 71% කි.[2]

ආශ්‍රේයයන්

[සංස්කරණය]
  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 "Adult Non-Hodgkin Lymphoma Treatment (PDQ®)–Patient Version". NCI. 3 August 2016. 16 August 2016 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්‍රවේශය 13 August 2016. සංරක්ෂිත පිටපත, http://www.cancer.gov/types/lymphoma/patient/adult-nhl-treatment-pdq, ප්‍රතිෂ්ඨාපනය 23 May 2026
  2. 1 2 3 4 5 6 "SEER Stat Fact Sheets: Non-Hodgkin Lymphoma". NCI. April 2016. 6 July 2014 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්‍රවේශය 13 August 2016. සංරක්ෂිත පිටපත, http://www.seer.cancer.gov/statfacts/html/nhl.html, ප්‍රතිෂ්ඨාපනය 23 May 2026
  3. 1 2 World Cancer Report 2014. World Health Organization. 2014. pp. Chapter 2.4, 2.6. ISBN 978-9283204299.
  4. 1 2 GBD 2015 Mortality and Causes of Death Collaborators (8 October 2016). "Global, regional, and national incidence, prevalence, and years lived with disability for 310 diseases and injuries, 1990–2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015". Lancet. 388 (10053): 1545–1602. doi:10.1016/S0140-6736(16)31678-6. PMC 5055577. PMID 27733282. {{cite journal}}: |last= has generic name (help)CS1 maint: numeric names: authors list (link)
  5. 1 2 GBD 2015 Mortality and Causes of Death Collaborators (8 October 2016). "Global, regional, and national life expectancy, all-cause mortality, and cause-specific mortality for 249 causes of death, 1980–2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015". Lancet. 388 (10053): 1459–1544. doi:10.1016/s0140-6736(16)31012-1. PMC 5388903. PMID 27733281. {{cite journal}}: |last= has generic name (help)CS1 maint: numeric names: authors list (link)
  6. "Adult Non-Hodgkin Lymphoma Treatment (PDQ®)–Health Professional Version". NCI. 1 June 2016. 12 August 2016 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්‍රවේශය 13 August 2016. සංරක්ෂිත පිටපත, http://www.cancer.gov/types/lymphoma/hp/adult-nhl-treatment-pdq, ප්‍රතිෂ්ඨාපනය 23 May 2026
  7. "Different types of non Hodgkin lymphoma". Cancer Research UK. 14 August 2016 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්‍රවේශය 13 August 2016. සංරක්ෂිත පිටපත, http://www.cancerresearchuk.org/about-cancer/type/non-hodgkins-lymphoma/about/types/the-most-common-types-of-non-hodgkins-lymphoma, ප්‍රතිෂ්ඨාපනය 23 May 2026
  8. Bope, Edward T.; Kellerman, Rick D. (2015). Conn's Current Therapy 2016 (ඉංග්‍රීසි බසින්). Elsevier Health Sciences. p. 878. ISBN 9780323355353. 10 September 2017 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත.


වර්ගීකරණය
බාහිර සම්පත්