හොජ්කින්-නොවන ලිම්ෆෝමාව
| හොජ්කින්-නොවන ලිම්ෆෝමාව | |
|---|---|
| වෙනත් නම් | හොජ්කින්-නොවන රෝගය |
| හොජ්කින්-නොවන ලිම්ෆෝමා ප්රභේදයක් වන ප්රාවර සෛල ලිම්ෆෝමාව නිරූපිත අන්වීක්ෂරේඛයක්; අග්රස්ථ ශේෂාන්ත්රිකය. H&E වර්ණකය. | |
| විශේෂඥතාව | රක්තවේදය සහ පිළිකාවේදය |
| රෝග ලක්ෂණ | වසාගැටිති ඉදිමීම, උණ, රාත්රියට දහඩිය දැමීම, බර අඩුවීම, වෙහෙසකරභාවය, කැසීම[1] |
| සාමාන්ය ආරම්භය | වසර 65–75[2] |
| අවදානම් සාධක | දුර්වල ප්රතිශක්තිය, ස්වයංප්රතිශක්ති රෝග, Helicobacter pylori ආසාදන, හෙපටයිටිස් සී, ස්ථූලතාවය, එප්ස්ටයින්-බාර් වයිරස ආසාදනය[1][3] |
| රෝග විනිශ්චය ක්රමය | ඇටමිදුලු හෝ වසාගැටිති බයොප්සි[1] |
| ප්රතිකාර | රසායනික චිකිත්සාව, විකිරණ චිකිත්සාව, ප්රතිශක්ති චිකිත්සාව, ඉලක්කගත චිකිත්සාව, මූලික සෛල බද්ධය, ශල්යකර්ම, සාවධාන පොරොත්තුව[1] |
| Prognosis | පස්-අවුරුදු ප්රවර්තන අනුපාතිකය 71% (USA)[2] |
| සංඛ්යාතය | 4.3 මිලියන (2015 දී)[4] |
| මරණ | 231,400 (2015)[5] |
හොජ්කින්-නොවන ලිම්ෆෝමාව (NHL) යනු රුධිර පිළිකා කාණ්ඩයක් වන අතර එයට හොජ්කින් ලිම්ෆෝමාව හැර අනෙකුත් සියලුම ලිම්ෆෝමා වර්ග ඇතුළත් වේ.[1] රෝග ලක්ෂණ අතර වසා ගැටිති විශාල වීම, උණ, රාත්රියට දහඩිය දැමීම, බර අඩු වීම සහ වෙහෙස ඇතුළත් වේ.[1] අනෙකුත් රෝග ලක්ෂණ අතර අස්ථි වේදනාව, පපුවේ වේදනාව හෝ කැසීම ඇතුළත් විය හැකිය.[1] සමහර ආකාර සෙමින් වර්ධනය වන අතර අනෙක් ආකාර ශීඝ්රයෙන් වර්ධනය වේ.[1]
ලිම්ෆෝමා යනු සුදු රුධිරාණු වර්ගයක් වන වසා සෛලවලින් වර්ධනය වන පිළිකා වර්ග වේ.[2] අවදානම් සාධක අතර දුර්වල ප්රතිශක්තිකරණ ක්රියාකාරිත්වය, ස්වයං ප්රතිශක්තිකරණ රෝග, හෙලිකොබැක්ටර් පයිලෝරි ආසාදනය, හෙපටයිටිස් සී, තරබාරුකම සහ එප්ස්ටයින්-බාර් වෛරස් ආසාදනය ඇතුළත් වේ.[1][3] ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානය ලිම්ෆෝමා ප්රධාන කාණ්ඩ පහකට වර්ගීකරණය කරයි, ඉන් එකක් හොජ්කින් ලිම්ෆෝමා සඳහා වේ.[6] NHL සඳහා කාණ්ඩ හතර තුළ විශේෂිත ලිම්ෆෝමා වර්ග 60 කට වඩා තිබේ.[7][8] රෝග විනිශ්චය යනු ඇටමිදුළු හෝ වසා ගැටිති බයොප්සි පරීක්ෂාවකි.[1] පිළිකා අවධිය තීරණය කිරීම සඳහා වෛද්ය ප්රතිබිම්බකරණය සිදු කරනු ලැබේ.[1]
ප්රතිකාර රඳා පවතින්නේ ලිම්ෆෝමාව මන්දගාමීද නැතහොත් වේගයෙන් වර්ධනය වේද යන්න සහ එය එක් ප්රදේශයක හෝ බොහෝ ප්රදේශවල තිබේද යන්න මතය.[1] ප්රතිකාර අතරට රසායනික චිකිත්සාව, විකිරණ, ප්රතිශක්ති චිකිත්සාව, ඉලක්කගත චිකිත්සාව, කඳ සෛල බද්ධ කිරීම, සැත්කම් හෝ සෝදිසියෙන් බලා සිටීම ඇතුළත් විය හැකිය.[1] ප්රතිදේහ අධික සංඛ්යාවක් නිසා රුධිරය අධික ලෙස ඝන වුවහොත්, ප්ලාස්මාෆෙරෙසිස් භාවිතා කළ හැකිය.[1] කෙසේ වෙතත්, විකිරණ සහ සමහර රසායනික චිකිත්සාවන්, ඉදිරි දශක කිහිපය තුළ අනෙකුත් පිළිකා, හෘද රෝග හෝ ස්නායු ගැටළු ඇතිවීමේ අවදානම වැඩි කරයි.[1]
2015 දී, මිලියන 4.3 ක් පමණ ජනතාවකට හොජ්කින්-නොවන ලිම්ෆෝමාව වැළඳී ඇති අතර, 231,400 ක් මිය ගියහ.[4][5] එක්සත් ජනපදයේ, මිනිසුන්ගෙන් 2.1% ක් ඔවුන්ගේ ජීවිතයේ යම් අවස්ථාවක දී බලපෑමට ලක්ව ඇත.[2] රෝග විනිශ්චය කිරීමේ වඩාත් සුලබ වයස අවුරුදු 65 ත් 75 ත් අතර වේ.[2] එක්සත් ජනපදයේ පස් අවුරුදු පැවැත්මේ අනුපාතය 71% කි.[2]
ආශ්රේයයන්
[සංස්කරණය]- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 "Adult Non-Hodgkin Lymphoma Treatment (PDQ®)–Patient Version". NCI. 3 August 2016. 16 August 2016 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්රවේශය 13 August 2016. සංරක්ෂිත පිටපත, http://www.cancer.gov/types/lymphoma/patient/adult-nhl-treatment-pdq, ප්රතිෂ්ඨාපනය 23 May 2026
- 1 2 3 4 5 6 "SEER Stat Fact Sheets: Non-Hodgkin Lymphoma". NCI. April 2016. 6 July 2014 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්රවේශය 13 August 2016. සංරක්ෂිත පිටපත, http://www.seer.cancer.gov/statfacts/html/nhl.html, ප්රතිෂ්ඨාපනය 23 May 2026
- 1 2 World Cancer Report 2014. World Health Organization. 2014. pp. Chapter 2.4, 2.6. ISBN 978-9283204299.
- 1 2 GBD 2015 Mortality and Causes of Death Collaborators (8 October 2016). "Global, regional, and national incidence, prevalence, and years lived with disability for 310 diseases and injuries, 1990–2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015". Lancet. 388 (10053): 1545–1602. doi:10.1016/S0140-6736(16)31678-6. PMC 5055577. PMID 27733282.
{{cite journal}}:|last=has generic name (help)CS1 maint: numeric names: authors list (link) - 1 2 GBD 2015 Mortality and Causes of Death Collaborators (8 October 2016). "Global, regional, and national life expectancy, all-cause mortality, and cause-specific mortality for 249 causes of death, 1980–2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015". Lancet. 388 (10053): 1459–1544. doi:10.1016/s0140-6736(16)31012-1. PMC 5388903. PMID 27733281.
{{cite journal}}:|last=has generic name (help)CS1 maint: numeric names: authors list (link) - ↑ "Adult Non-Hodgkin Lymphoma Treatment (PDQ®)–Health Professional Version". NCI. 1 June 2016. 12 August 2016 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්රවේශය 13 August 2016. සංරක්ෂිත පිටපත, http://www.cancer.gov/types/lymphoma/hp/adult-nhl-treatment-pdq, ප්රතිෂ්ඨාපනය 23 May 2026
- ↑ "Different types of non Hodgkin lymphoma". Cancer Research UK. 14 August 2016 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්රවේශය 13 August 2016. සංරක්ෂිත පිටපත, http://www.cancerresearchuk.org/about-cancer/type/non-hodgkins-lymphoma/about/types/the-most-common-types-of-non-hodgkins-lymphoma, ප්රතිෂ්ඨාපනය 23 May 2026
- ↑ Bope, Edward T.; Kellerman, Rick D. (2015). Conn's Current Therapy 2016 (ඉංග්රීසි බසින්). Elsevier Health Sciences. p. 878. ISBN 9780323355353. 10 September 2017 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත.
| වර්ගීකරණය | |
|---|---|
| බාහිර සම්පත් |