සොෆියා
| සොෆියා София | |
|---|---|
| අගනුවර | |
Panoramic view over central Sofia and the Vitosha Mountain Former Royal Palace | |
 ධජය  Coat of arms | |
| උද්යෝග පාඨය(න්): "Расте, но не старее"[1] "Raste, no ne staree" ("Ever growing, never aging") | |
  සොෆියා  සොෆියා | |
| ඛණ්ඩාංක: 42°42′N 23°20′E / 42.70°N 23.33°E | |
| Country | Bulgaria |
| Province | Sofia City |
| Municipality | Capital |
| Cont. inhabited | since 7000 BC[2] |
| Neolithic settlement | 5500–6000 BC[3] |
| Serdi settlement | ca. 390 BC[4][5] |
| Roman administration | 46 AD (as Serdica)[6] |
| Conquered by Krum | 809 AD (as Sredets)[6] |
| ආණ්ඩුව / පරිපාලනය | |
| • Mayor | Vasil Terziev (PP-DB-Spasi Sofia) |
| සරිය | |
| • අගනුවර | 500 කිමී2 (200 සතරැස් සැත) |
| • නාගරික[7] | 5,723 කිමී2 (2,210 සතරැස් සැත) |
| • පුරවර[8] | 11,738 කිමී2 (4,532 සතරැස් සැත) |
| උන්නතාංශය[9] | 500–699 මී (1,640–2,293 අඩි) |
| ජනගහණය(2025)[10] | |
| • අගනුවර | 1,295 591 |
| • නාගරික[11] | 1,531,867 |
| • නාගරික ඝණත්වය | 270/කිමී2 (690/වර්ග සැත) |
| • පුරවර[12] | 1,619,690 |
| • පුරවර ඝණත්වය | 140/කිමී2 (360/වර්ග සැත) |
| ජනනාමය(න්) | Sofian (en) Софиянец/Sofiyanets (bg) |
| GDP (Nominal, 2023)[13] | |
| • Capital city | €40.583 billion |
| • Per capita | €31,616 |
| වේලා කලාප | EET (UTC+02:00) |
| • ගිම්හානය (DST) | EEST (UTC+03:00) |
| දුරකථන කේතය(න්) | (+359) 02 |
| HDI (2022) | 0.856[14] very high |
| Vehicle registration plate | C, CA, CB |
| වෙබ් අඩවිය | sofia.bg |
.jpg)
.jpg)
සොෆියා යනු බල්ගේරියාවේ අගනුවර සහ විශාලතම නගරයයි . එය රටේ බටහිර කොටසේ විටෝෂා කන්ද පාමුල සොෆියා නිම්නයේ පිහිටා ඇත. නගරය ඉස්කාර් ගඟට බටහිරින් ඉදිකර ඇති අතර සොෆියා මධ්යම ඛනිජ ස්නානය වැනි ඛනිජ උල්පත් රාශියක් ඇත. එය තෙතමනය සහිත මහාද්වීපික දේශගුණයක් ඇත.
පුරාණ කාලයේ සර්ඩිකා ලෙස හැඳින්වූ සොෆියා, අවම වශයෙන් ක්රි.පූ. 7000 සිට මිනිස් වාසයක් සහිත ප්රදේශයක් විය. නගරයේ වාර්තාගත ඉතිහාසය ආරම්භ වන්නේ ක්රි.පූ. 29 දී රෝම ජනරජය විසින් සෙල්ටික් ගෝත්රික සර්ඩිගෙන් සර්ඩිකා යටත් කර ගැනීම පිළිබඳ සාක්ෂි සමඟිනි. රෝම අධිරාජ්යයේ පරිහානිය අතරතුර, නගරය හුන්ස්, විසිගොත්, අවාර් සහ ස්ලාව් ජාතිකයන් විසින් වටලනු ලැබීය. 809 දී, සර්ඩිකා ඛාන් ක්රම් විසින් පළමු බල්ගේරියානු අධිරාජ්යයට ඇතුළත් කරන ලද අතර එය ස්රෙඩෙට්ස් ලෙස ප්රසිද්ධ විය. 1018 දී, බයිසැන්තියානුවන් 1194 දක්වා බල්ගේරියානු පාලනය අවසන් කළ අතර, එය දෙවන බල්ගේරියානු අධිරාජ්යය විසින් නැවත සංස්ථාගත කරන ලදී. 1382 දී ඔටෝමාන්වරුන් විසින් එය යටත් කර ගන්නා තෙක් ස්රෙඩෙට්ස් ප්රධාන පරිපාලන, ආර්ථික, සංස්කෘතික සහ සාහිත්ය මධ්යස්ථානයක් බවට පත්විය. 1530 සිට 1836 දක්වා, සොෆියා ඔටෝමාන් අධිරාජ්යයේ විශාලතම සහ වැදගත්ම පළාත වන රුමේලියා අයලෙට් හි කලාපීය අගනුවර විය. 1878 දී බල්ගේරියානු පාලනය යථා තත්ත්වයට පත් කරන ලදී. ඊළඟ වසරේදී තුන්වන බල්ගේරියානු රාජ්යයේ අගනුවර ලෙස සොෆියා තෝරා ගන්නා ලද අතර, එය දැඩි ජන විකාශන හා ආර්ථික වර්ධනයේ කාල පරිච්ඡේදයක් ආරම්භ කළේය.
සොෆියා යනු යුරෝපීය සංගමයේ 14 වන විශාලතම නගරයයි . එය දකුණින් විටෝෂා, බටහිරින් ලියුලින් සහ උතුරින් බෝල්කන් කඳු වැනි කඳු වලින් වටවී ඇත. එය ඇන්ඩෝරා ලා වෙල්ලා සහ මැඩ්රිඩ් වලින් පසු තුන්වන උසම යුරෝපීය අගනුවර වේ. සොෆියා විශ්ව විද්යාල, සංස්කෘතික ආයතන සහ වාණිජ සමාගම් කිහිපයකට නිවහන වේ. නගරය "ආගමික ඉවසීමේ ත්රිකෝණය" ලෙස විස්තර කර ඇත. මෙයට හේතුව ප්රධාන ලෝක ආගම් තුනක - ක්රිස්තියානි ධර්මය, ඉස්ලාම් සහ යුදෙව් ආගම - පන්සල් තුනක් එකිනෙකට සමීපව පිහිටා ඇති බැවිනි: ස්වෙටා නෙඩෙල්යා පල්ලිය, බන්යා බාෂි පල්ලිය සහ සොෆියා සිනගෝගය.[15] මෙම ත්රිකෝණය මෑතකදී "චතුරස්රයක්" දක්වා පුළුල් කරන ලද අතර එයට ශාන්ත ජෝසප් කතෝලික ආසන දෙව්මැදුර ඇතුළත් වේ.[16]
දෙවන බල්ගේරියානු අධිරාජ්යය සමයේ ඉදිකරන ලද සහ බල්ගේරියානු ඕතඩොක්ස් පල්ලියට බොහෝ පාරම්පරික සංකේතවාදයක් ඇති සොෆියා හි බෝයානා පල්ලිය 1979 දී ලෝක උරුම ලැයිස්තුවට ඇතුළත් කරන ලදී. අග්නිදිග යුරෝපයේ සංස්කෘතික වැදගත්කමක් ඇති සොෆියා, බල්ගේරියාවේ ජාතික ඔපෙරා සහ මුද්රා නාට්යය, ජාතික සංස්කෘතික මාළිගාව, වාසිල් ලෙව්ස්කි ජාතික ක්රීඩාංගනය, අයිවන් වාසොව් ජාතික රඟහල, ජාතික පුරාවිද්යා කෞතුකාගාරය සහ සර්ඩිකා ඇම්ෆිතියේටර් යන ස්ථානවල නිවහන වේ. සමාජවාදී කලා කෞතුකාගාරයේ කොමියුනිස්ට් බල්ගේරියාවේ ජීවන රටාව පිළිබඳව අමුත්තන් දැනුවත් කරන මූර්ති සහ පෝස්ටර් රාශියක් ඇතුළත් වේ. [17]
18 වන සියවසේ අගභාගයේදී 70,000 ක් වූ සොෆියා හි ජනගහනය 1870 දී 19,000 ක් දක්වා 1878 දී 11,649 දක්වා අඩු වූ අතර පසුව එය වැඩි වීමට පටන් ගත්තේය. [18] සොෆියා හි ජනගහනය වර්ග කි.මී. 500 ක භූමි ප්රදේශයක් තුළ පදිංචිකරුවන් මිලියන 1.28 ක් පමණ වේ.[19] රටේ ජනගහනයෙන් 17.9% ක සාන්ද්රණයක් රටේ භූමි ප්රමාණයෙන් 200 න් එකක් වන ප්රතිශතය තුළ පවතී. සොෆියා නාගරික ප්රදේශය තුල මිලියන 1.5 ක් පමණ වාසය කරයි. සොෆියා නගර පළාත සහ සොෆියා පළාතේ කොටස් ( ඩ්රැගෝමන්, ස්ලිව්නිට්සා, කොස්ටින්බ්රොඩ්, බොෂුරිෂ්ට්, ස්වෝජ්, එලින් පෙලින්, ගෝර්නා මලිනා, ඉහ්ටිමන්, කොස්ටෙනෙට්ස් ) සහ පර්නික් පළාත ( පර්නික්, රඩොමිර් ) ඇතුළත් වන අතර එය රටේ භූමි ප්රමාණයෙන් 5.16% ක් නියෝජනය කරයි. [7] සොෆියාහි අගනගර ප්රදේශය පැයක මෝටර් රථ ගමන් කාලය මත පදනම් වන අතර ජාත්යන්තරව විහිදෙන අතර සර්බියාවේ ඩිමිත්රොව්ග්රෑඩ් ද ඇතුළත් වේ. [20]
යොමු කිරීම්
[සංස්කරණය]- ^ "Sofia through centuries". Sofia Municipality. 19 August 2009 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්රවේශය 16 October 2009.
- ^ Ghodsee, Kristen (2005). The Red Riviera: Gender, Tourism, and Postsocialism on the Black Sea. Duke University Press. p. 21. ISBN 0822387174.
- ^ Prehistory, Ivan Dikov · in (7 December 2015). "Archaeologist Discovers 8,000-Year-Old Nephrite 'Frog-like' Swastika in Slatina Neolithic Settlement in Bulgaria's Capital Sofia – Archaeology in Bulgaria". archaeologyinbulgaria.com. 22 December 2015 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්රවේශය 20 December 2015.
- ^ "The Serdi were a Celtic people who, at the end of a fourth century BC migration, established a settlement Serdica." For more see: John Moss (2025) The Celtic Tribes. Origins, Ancestry & The Warrior Class, ISBN 9781399056885, Pen and Sword History, pp. 229-230.
- ^ The Cambridge Ancient History, Volume 3, Part 2: The Assyrian and Babylonian Empires and Other States of the Near East, from the Eighth to the Sixth Centuries BC by John Boardman, I. E. S. Edwards, E. Sollberger, and N. G. L. Hammond, ISBN 0-521-22717-8, 1992, page 600: "The Triballi were the western neighbours of the Treres and the Tilataei who occupied in general the region of Serdica...In the place of the vanished (Thracian tribes) Treres and Tilataei we find the Serdi for whom there is no evidence before the first century BC. It has for long being supposed on convincing linguistic and archeological grounds that this tribe was of Celtic origin"
- ^ a b Sofia 2016.
- ^ a b "CITIES AND THEIR URBANISED AREAS IN THE REPUBLIC OF BULGARIA" (PDF). National Statistical Institute: 91. 15 July 2018 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත (PDF). සම්ප්රවේශය 15 July 2018.
- ^ "Archived copy". 24 November 2020 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්රවේශය 25 August 2020.
{{cite web}}: CS1 maint: archived copy as title (link) - ^ "Nsi • National Register of Populated Places •". 11 July 2020 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්රවේශය 8 July 2020.
- ^ "Население по градове и пол | Национален статистически институт". www.nsi.bg (බල්ගේරියානු බසින්). 12 April 2021 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්රවේශය 29 May 2021.
- ^ "Population on 1 January by age groups and sex - functional urban areas".
- ^ "Population on 1 January by age groups and sex -".
- ^ "GDP by Regions". MSI.bg.
- ^ "Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab". hdi.globaldatalab.org (ඉංග්රීසි බසින්). 23 September 2018 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්රවේශය 2018-09-13.
- ^ "Triangle of Religious Tolerance (1903) – iCulturalDiplomacy". www.i-c-d.de. 27 January 2020 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්රවේශය 27 December 2019.
- ^ "10 Things We Can all Learn from Bulgaria's Square of Religious Tolerance". 15 February 2017. 29 September 2020 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්රවේශය 4 September 2020.
- ^ "Triangle of Religious Tolerance (1903) – iCulturalDiplomacy". www.i-c-d.de. 27 January 2020 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්රවේශය 27 December 2019.
- ^ "История". www.kmeta.bg. 10 May 2017. 31 October 2018 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්රවේශය 31 October 2018.
- ^ "NATIONAL STATISTICAL INSTITUTE – Information for the area of city of Sofia". Nsi.bg. 7 February 2018 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්රවේශය 11 April 2018.
- ^ "Triangle of Religious Tolerance (1903) – iCulturalDiplomacy". www.i-c-d.de. 27 January 2020 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්රවේශය 27 December 2019.