සින්ට් මාර්ටන් හි රජය සහ දේශපාලනය
නෙදර්ලන්ත රාජධානිය තුළ තත්ත්වය
[සංස්කරණය]සින්ට් මාර්ටන් යනු නෙදර්ලන්ත රාජධානියේ සංඝටක රටක් වන අතර, එම නිසා නෙදර්ලන්තයේ රජතුමා රාජ්ය නායකයා වන අතර, ආණ්ඩුකාරවරයෙකු විසින් දේශීයව නියෝජනය කරනු ලැබේ.[1] නෙදර්ලන්ත ඇන්ටිලස් විසුරුවා හැරීමෙන් පසුව, සින්ට් මාර්ටන් ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාව 2010 ජූලි 21 වන දින සින්ට් මාර්ටන් දූපත් කවුන්සිලය විසින් ඒකමතිකව සම්මත කරන ලදී. ආසන සංඛ්යාව 11 සිට 15 දක්වා වැඩි කළ බැවින්, නව දූපත් කවුන්සිලයක් සඳහා මැතිවරණ 2010 සැප්තැම්බර් 17 වන දින පැවැත්විණි. අලුතින් තේරී පත් වූ දූපත් කවුන්සිලය ඔක්තෝබර් 10 වන දින සින්ට් මාර්ටන් හි වතු බවට පත් විය.[2] සින්ට් මාර්ටන් අභ්යන්තර කටයුතු සම්බන්ධයෙන් බොහෝ දුරට ස්වාධීන වන අතර, විදේශ රාජ්ය තාන්ත්රිකභාවය සහ ආරක්ෂාව සඳහා නෙදර්ලන්තය වගකිව යුතුය.[1] සින්ට් මාර්ටන් හි ජනාධිපති ධුරයට පත් වූ පළමු කාන්තාව 2010 දී ප්රථම වරට තේරී පත් වූ ග්රැසිටා අරින්ඩෙල් ය.[3][4]
තමන්ගේම ධජයක් ඇති ශාන්ත මාර්ටින් දූපත[5] එක්සත් කිරීම අරමුණු කරගත් ව්යාපාරයක් සින්ට් මාර්ටන් හි දැනට පවතී.[6]
යුරෝපීය සංගමයට සම්බන්ධය
[සංස්කරණය]යුරෝපීය සංගමයේ ක්රියාකාරීත්වය පිළිබඳ ගිවිසුමේ (TFEU) ඇමුණුම II හි සින්ට් මාර්ටන් විදේශීය රටක් සහ ප්රදේශයක් (OCT) ලෙස වර්ගීකරණය කර ඇත.[7][8] මෙම ඇමුණුම EU සාමාජික රාජ්යයන් සමඟ ඇති සම්බන්ධතාවය හේතුවෙන් යුරෝපීය සංගමය සමඟ විශේෂ සබඳතා ඇති නමුත් සංගමයේම කොටසක් නොවන සියලුම භූමි ප්රදේශ ලැයිස්තුගත කරයි.
OCT ලෙස වර්ගීකරණය කිරීම සින්ට් මාර්ටන් යුරෝපීය සංගමයේ කොටසක් නොවේ. සින්ට් මාර්ටන්ගේ තත්ත්වය TFEU හි හතරවන කොටස - 198 සිට 204 දක්වා වගන්ති සමඟ ඒකාබද්ධව 355(2)[9] වගන්තියේ දක්වා ඇත. ප්රධාන කරුණු අතරට:
- 198 වන වගන්තියේ සඳහන් වන්නේ යුරෝපීය සංගමය EU සාමාජික රටවල ස්වෛරීභාවය යටතේ පවතින නමුත් EU හි කොටසක් නොවන OCTs සමඟ විශේෂ සබඳතා පවත්වාගෙන යන බවයි.[10]
- 199 වන වගන්තියේ සඳහන් වන්නේ මෙම OCTs විශේෂ තත්වයක් ඇති බවයි, එනම් ඒවා EU හි අභ්යන්තර වෙළඳපොළේ හෝ රේගු සංගමයේ කොටසක් නොවන නමුත් විශේෂ සහයෝගීතාවයෙන් සහ සංවර්ධන ආධාරවලින් ප්රතිලාභ ලබන බවයි.[11]
මෙම වර්ගීකරණයෙන් අදහස් වන්නේ සින්ට් මාර්ටන් යුරෝපා සංගමය සමඟ ආර්ථික හා සංවර්ධන සහයෝගීතාවයෙන් ප්රතිලාභ ලබන අතර, එය පූර්ණ සාමාජික රටවල් මෙන් යුරෝපා සංගම් ආයතන හෝ ප්රතිපත්තිවලට සහභාගී නොවන බවයි.[12]
විදේශ ප්රතිපත්තිය සහ ආරක්ෂාව
[සංස්කරණය]රාජධානියේ කැරිබියානු ප්රදේශවල විදේශ සබඳතා, ආරක්ෂක සහ ලන්දේසි ජාතිකත්ව නීතිය සඳහා නෙදර්ලන්ත රාජධානියට ප්රධාන වගකීමක් ඇත.[13] රාජකීය නෙදර්ලන්ත මැරීන් බළකායේ කණ්ඩායමක් සින්ට් මාර්ටන් හි සිටින අතර රාජකීය නෙදර්ලන්ත නාවික හමුදාව කුරකාඕ වෙතින් ක්රියාත්මක වන HNLMS ආධාරක යාත්රාව සමඟ භ්රමණ පදනමක් මත කැරිබියන් දූපතේ ආරක්ෂක නෞකාවක් යොදවයි.[14] ඊට අමතරව, කැරිබියන් දූපතේ රාජකීය නෙදර්ලන්ත නාවික හමුදාවේ අණදෙන නිලධාරියා විසින් මෙහෙයවනු ලබන ලන්දේසි කැරිබියන් වෙරළාරක්ෂක බලකාය කැරිබියන් දූපත පුරා ක්රියාත්මක වන අතර රාජධානියේ සංඝටක රටවල් හතරෙන් අරමුදල් සපයනු ලැබේ.[15]
පාරිසරික නීති
[සංස්කරණය]වෙරළ ප්රතිපත්තිය (1994 වන විට)[16] වෙරළ තීරය විනෝදාත්මක ක්රියාකාරකම් සඳහා පරිසර පද්ධති සේවාවක් වීමේ දෘෂ්ටිකෝණයෙන් බලයි. මෙයට හේතුව සින්ට් මාර්ටන් හි ආර්ථිකය සංචාරක ව්යාපාරය මත පදනම් වූවක් වන අතර, බොහෝ සංචාරකයින් දිවයිනේ වෙරළ තීර 37 භුක්ති විඳීමට දිවයිනට පැමිණේ. ප්රතිපත්තියට ප්රධාන කරුණු තුනක් ඇත: වෙරළ සෑම කෙනෙකුටම භාවිතා කළ හැකි විය යුතුය, විනෝදාත්මක භාවිතයට අහිතකර ලෙස බලපාන සංවර්ධනයන් වලක්වනු ඇත, සහ වෙරළ තීරයන් ඔවුන්ගේ විනෝදාත්මක ක්රියාකාරිත්වයට බාධා කළ හැකි මානව බලපෑම් වලින් ආරක්ෂා කළ යුතුය. ප්රතිපත්තියේ ප්රධාන අරමුණ වන්නේ වෙරළ තීරයේ විනෝදාත්මක වටිනාකම ආරක්ෂා කිරීමයි. කැදලි මුහුදු කැස්බෑවන් ආරක්ෂා කිරීම, වෙරළ තීරය සංරක්ෂණය කිරීම හෝ වෙරළ තීරයේ සහ ඒ දිගේ ජීවත් වන ශාක සංරක්ෂණය කිරීම සම්බන්ධයෙන් නීති මගින් මෙම වාසස්ථානයේ ආරක්ෂාව සහ පාරිසරික වටිනාකම නොසලකයි.
1998 වන විට,[16] කඳු බෑවුමේ ප්රතිපත්තිය ප්රධාන වශයෙන් නේවාසික සංවර්ධනය කෙරෙහි සැලකිලිමත් වේ. කඳු බෑවුමේ, නේවාසික සංවර්ධනයට පමණක් අවසර ඇත, වැදගත් "දෘශ්ය බලපෑමක්" ඇති ඇතැම් කඳු බෑවුම් ආරක්ෂා කර ඒවායේ සාමාන්ය භූ දර්ශනය සඳහා සංරක්ෂණය කර ඇත. පහත සඳහන් කඳු සඳහා ස්වාභාවික උද්යානයක් ප්රක්ෂේපණය කර ඇත: කෝල් බේ හිල්, සෙන්ට්රි හිල්, ශාන්ත පීටර්ස් හිල්, කොන්කෝඩියා හිල්, මැරිගොට් හිල්, වේමූත් හිල් සහ විලියම්ස් හිල්. හරිත කඳු බෑවුම සංරක්ෂණය කිරීම සහ නඩත්තු කිරීම සහ අවශ්ය නම් ඕනෑම ස්වාභාවික වාසස්ථානයක් ප්රතිසංස්කරණය කිරීම ප්රධාන අරමුණ බව ප්රතිපත්තියේ සඳහන් විය. කෙසේ වෙතත්, 2020 වන විට, මෙම ස්වාභාවික උද්යාන තවමත් ස්ථාපිත කර නොතිබුණි.
දූෂණය
[සංස්කරණය]1978 දී, නෙදර්ලන්ත ඇන්ටිලස් රජය විසින් දිවයිනේ රජයේ දූෂණ චෝදනා විමර්ශනය කිරීම සඳහා වින්ඩ්වර්ඩ් දූපත් පිළිබඳ පර්යේෂණ කමිටුවක් (: කොමිස්සි වැන් ඔන්ඩර්සොක් බොවන්වින්ඩ්සේ අයිලන්ඩන්) පිහිටුවන ලදී. මෙම කොමිසම විසින් නිකුත් කරන ලද වාර්තාව දිවයිනේ රජයට හානිකර වුවද, දූෂණය මැඩපැවැත්වීම සඳහා පියවර ගෙන නොතිබුණි, මන්ද නෙදර්ලන්ත ඇන්ටිලස් රජය නෙදර්ලන්ත ඇන්ටිලස් වතුවල වටේගේ ප්රජාතන්ත්රවාදී පක්ෂයේ සහයෝගය මත රඳා පැවතුන බැවිනි. 1990 අගෝස්තු මාසයේදී, නෙදර්ලන්ත ඇන්ටිලස්හි රජයේ නීතිඥවරයා සින්ට් මාර්ටන් දූපත් රජය සහ සිසිලියානු මාෆියාව අතර ඇති බවට චෝදනා එල්ල වන සබඳතා පිළිබඳව පරීක්ෂණයක් ආරම්භ කළ අතර, 1991 දී නෙදර්ලන්ත ඇන්ටිලස්හි විගණන අධිකරණය වාර්තාවක් නිකුත් කරමින් සින්ට් මාර්ටන් දූපත් රජය අසනීපයෙන් සිටින බව නිගමනය කළේය.[17]
නෙදර්ලන්ත රජය සහ පාර්ලිමේන්තුව තුළ, පියවර සඳහා වන ඉල්ලීම වඩාත් ඝෝෂාකාරී විය. ලන්දේසි පීඩනයත් සමඟ, නෙදර්ලන්ත ඇන්ටිලස් රජය 1991 දෙසැම්බර් මාසයේදී සින්ට් මාර්ටන් දූපත් රජයේ කටයුතු විමර්ශනය කිරීමේ වගකීම පැවරුණු පෝරියර් කොමිසම පත් කළේය. එහි වාර්තාව නිගමනය කළේ දිවයින දැඩි මූල්ය අර්බුදයක පවතින බවත්, ප්රජාතන්ත්රවාදී තීරණ ගැනීමේ නීති අඛණ්ඩව බිඳ දමා ඇති බවත්, දූපත් රජය කතිපයාධිකාරී මණ්ඩලයක් පිහිටුවා ඇති බවත්ය. කෙටියෙන් කිවහොත්, වාර්තාවට අනුව දූපත් රජය සම්පූර්ණයෙන්ම අසාර්ථක විය. දිගු සාකච්ඡාවලින් පසුව, 1993 මුල් භාගයේදී රාජධානියේ රජය රාජ්ය පරිපාලනය පිළිබඳ සාමාන්ය මිනුමක් (ඕලන්දය: ඇල්ජෙමේන් මැට්රෙගල් වැන් රිජ්ක්ස්බෙස්ටූර්) ක්රියාත්මක කළ අතර, සින්ට් මාර්ටන් රාජධානියේ සෘජු අධීක්ෂණය යටතේ තැබීය. මුලින් වසරක් සඳහා අදහස් කළද, රාජධානිය සඳහා වූ නියෝගය අවසානයේ 1996 මාර්තු 1 දක්වා දීර්ඝ කරන ලදී.[18]
එතැන් සිට බොහෝ දේ වෙනස් වී ඇතත්, අපරාධ ක්රියාකාරකම් පිළිබඳ චෝදනා සින්ට් මාර්ටන් නගරයට තවමත් පීඩා කරයි. 2004 දී, නෙදර්ලන්ත ඇන්ටිලීස් අධිකරණ අමාත්යවරයා, සින්ට් මාර්ටන් හි සංවිධානාත්මක අපරාධ පිළිබඳව පර්යේෂණ පවත්වන ලෙස ලන්දේසි අධිකරණ අමාත්යාංශයේ විද්යාත්මක පර්යේෂණ සහ ප්රලේඛන මධ්යස්ථානයෙන් (ඕලන්ද: Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC)) ඉල්ලා සිටියේය. මුදල් විශුද්ධිකරණය සහ කොකේන් වෙළඳාම සින්ට් මාර්ටන් හි බහුලව දක්නට ලැබෙන බව වාර්තාව නිගමනය කළේය. හමාස්, එහි සහචර ශුද්ධ භූමි පදනම සහ තලේබාන් සංවිධානයට මුදල් සැපයීම සඳහා දිවයිනෙන් ලැබෙන මුදල් භාවිතා කළ බවට ද එය චෝදනා කළේය.[19][20]
2009 අප්රේල් මාසයේදී, හිටපු කොමසාරිස් ලුයි ලැවිස්ට් වරදකරු කරනු ලැබූ අතර, සින්ට් මාර්ටන් අධිකරණය විසින් මාස 18 ක සිර දඬුවමක් නියම කරන ලදී. ව්යාජ ලේඛන සකස් කිරීම, වංචා කිරීම සහ අල්ලස් ගැනීම යන චෝදනා මත ඔහු නිදහස් කරන ලදී.[21] පසුව නෙදර්ලන්ත ඇන්ටිලස් සහ අරුබාහි පොදු අධිකරණය විසින් ව්යාජ ලේඛන සකස් කිරීම සහ වංචා කිරීම යන චෝදනා මත ඔහු නිදහස් කරන ලදී. නමුත් අල්ලස් ගැනීම සම්බන්ධයෙන් නොවේ.[22]
යොමු කිරීම්
[සංස්කරණය]- 1 2 "CIA World Factbook – Sint Maarten". සම්ප්රවේශය 24 July 2019.
- ↑ RNW.nl - Eilandsraad Sint Maarten unaniem achter staatsregeling
- ↑ "Arrindell elected president of first parliament of St. Maarten" (PDF). The Daily Herald. 2010-10-11. p. 4. Archived from the original on 2016-06-04.
- ↑ "Gracita Arrindell back as President of the Parliament" (PDF). The Daily Herald. 2013-06-25. pp. 1, 10. Archived from the original on 2016-11-26.
- ↑ Badejo, Fabian Adekunle (25 December 2004). "The reunification of St. Martin: A pipe dream or an inevitable choice?". House of Nehesi Publishers.
- ↑ "12th anniversary of St. Martin's "Unity Flag" observed Saturday on Conscious Lyrics; students raise money for unity bumper stickers". House of Nehesi Publishers. 29 August 2002.
- ↑ "Overseas Countries and Territories". European Commission. සම්ප්රවේශය 2024-12-02.
- ↑ සැකිල්ල:CELEX
- ↑ සැකිල්ල:CELEX
- ↑ සැකිල්ල:CELEX
- ↑ සැකිල්ල:CELEX
- ↑ "Status Caribisch gebied". netherlands.representation.ec.europa.eu (ලන්දේසි බසින්). 2023-12-23 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්රවේශය 2024-12-02.
- ↑ "Responsibilities of the Netherlands, Aruba, Curaçao and St Maarten - Caribbean Parts of the Kingdom - Government.nl". 16 October 2019.
- ↑ "Units and locations - Caribbean territories - Defensie.nl". 3 June 2022.
- ↑ "Kustwacht - Taken in Nederland - Defensie.nl". 7 November 2022.
- 1 2 "Ministry Policies and Reports". www.sintmaartengov.org. 2020-02-26 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්රවේශය 2020-02-26.
- ↑ Oostindie and Klinkers 2001:188-189
- ↑ Oostindie and Klinkers 2001:189-191
- ↑ NRC.nl - Sint Maarten bloeit, politici leven in luxe සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2010-07-21 at the Wayback Machine
- ↑ NRC.nl - Sint Maarten vrijhaven voor criminele gelden සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2008-12-24 at the Wayback Machine
- ↑ NRC.nl - Gedeputeerde Sint Maarten veroordeeld voor corruptie සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2009-04-30 at the Wayback Machine
- ↑ The Daily Herald - Louie Laveist partially vindicated on appeal සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2013-02-24 at the Wayback Machine