ශාන්ත බර්තෙලමි හි භූගෝලය
පෝටෝ රිකෝ සහ ආසන්න වර්ජින් දූපත් වලට නැගෙනහිරින් ආසන්න වශයෙන් කිලෝ මීටර 250 (සැතපුම් 160), ශාන්ත බර්තෙලමි පිහිටා ඇත්තේ ශාන්ත මාර්ටින් සහ ඇන්ගුයිලා දූපත් වලට වහාම ගිනිකොන දෙසින් ය. ශාන්ත බර්තලමි නාලිකාව මගින් ශාන්ත මාටින්ගෙන් වෙන් කරනු ලැබේ. එය සබා සහ ශාන්ත යුස්ටේටියස් වලට ඊසාන දෙසින් සහ ශාන්ත කිට්ස් වලට උතුරින් පිහිටා ඇත. කුඩා ජනාවාස නොවූ දූපත් කිහිපයක් මුහුදු වෙරළේ පිහිටා ඇත.[1]
සමුද්රීය ප්රදේශ
[සංස්කරණය]ශාන්ත බර්තෙලමි ආකෘති, ශාන්ත මාටින්, ඇන්ගුයිලා සහ ඩෝග් අය්ලන්ඩ්දූ සමග, ප්රධාන වශයෙන් ෂෙල් වෙඩි, වැලි සහ කොරල්පර වලින් සමන්විත වූ සමතලා ඉවුරක බටහිර මායිමේ පිහිටා ඇති වෙනස් කණ්ඩායමකි. ශාන්ත බර්තලමි සිට, ඉවුර නැගෙනහිර-ගිනිකොන දෙසට විහිදෙන අතර, කුඩා දිවකින් හෝ කෙළකින් අවසන් වේ. එය ප්රධාන ඉවුරෙන් පටු දිග ගැඹුරු ජලයකින් වෙන් කර ඇත. දිවයිනට නැගෙනහිරින්, ඉවුරේ මායිම කිලෝමීටර 22 (සැතපුම් 14) දුරින් පිහිටා ඇත.[1]
ග්රෑන්ඩ් සේලයින් බොක්ක කුඩා යාත්රා සඳහා තාවකාලික නැංගුරම් පොළක් සපයන අතර වයඹ දෙසින් පිහිටි කොලොම්බියර් බොක්කෙහි මැද පිවිසුම අසල ගැඹුර 4 ක පැල්ලමක් ඇත. ශාන්ත ජීන් බොක්කෙහි වෙරළ තීරයේ, ගල්පරය හරහා පටු කැපුමක් ඇත.[1] දිවයිනේ උතුරු සහ නැගෙනහිර පැති වෙරළේ සිට කෙටි දුරක් දෘශ්යමාන කොරල් පරයකින් මායිම් කර ඇත. ගල්පර බොහෝ දුරට නොගැඹුරු ජලයේ පිහිටා ඇති අතර ඒවා පැහැදිලිව දැකගත හැකිය. වෙරළබඩ ප්රදේශ වෙරළ තීරයන්ගෙන් පිරී ඇති අතර මේවායින් බොහොමයක් අක්වෙරළ ගල්පර ඇති අතර ඒවායින් සමහරක් සමුද්ර රක්ෂිතයක කොටසකි.[2]
1999 දී ආරම්භ කරන ලද සමුද්ර රක්ෂිතය, ආරක්ෂිත සහ අවදානමට ලක්විය හැකි වාසස්ථාන, බොක්ක සහ දූපත් වලින් හෙක්ටයාර 1,000 කට (අක්කර 2,500) වැඩි ප්රමාණයක් ආවරණය කරන අතර විද්යාත්මක නිරීක්ෂණ සඳහා පමණක් සීමා වූ කලාපයක් ඇතුළත් වේ.[3] ශාන්ත බර්තලමි අවට මුහුද කොරල්පර සහ අනෙකුත් වටිනා සාගර ජීවීන්ගෙන් පොහොසත් බැවින්, එම ප්රදේශය 1996 සිට ආරක්ෂිත ප්රදේශයක් ලෙස ප්රකාශයට පත් කර ඇත. ශාන්ත බර්තලමි හි පාරිසරික දැනුවත්භාවය බෙහෙවින් කැපී පෙනෙන අතර එය පරිසර කොමිසම විසින් ප්රවර්ධනය කරනු ලැබේ.[4]
පොදු වෙරළ තීර 22ක් පමණ ඇත (ශාන්ත බාර්තලෙමි හි බොහෝ වෙරළ තීරයන් "ඇන්සේ ඩි..." ලෙස හැඳින්වේ) ඉන් 15ක් පිහිනීම සඳහා සුදුසු යැයි සැලකේ. ඒවා වර්ගීකරණය කර කණ්ඩායම් දෙකකට බෙදා ඇත, ලීවර්ඩ් පැත්ත (දිවයින විසින්ම ආරක්ෂා කරන ලද සන්සුන් ජලය) සහ සුළං මුහුණත පැත්ත (ඒවායින් සමහරක් කඳු සහ ගල්පර වලින් ආරක්ෂා කර ඇත). සුළං මුහුණත වෙරළ තීරයන් සුළං සර්ෆින් සඳහා ජනප්රියයි. ශාන්ත ජීන් වෙරළ තීරය ජල ක්රීඩා සඳහා සුදුසු වන අතර ඒ සඳහා පහසුකම් නිර්මාණය කර ඇත. ලොරියන්ට් හි දිගු වෙරළ තීරය සෙවන සහිත වන අතර ශාන්ත ජීන් හා සසඳන විට නිහඬ වෙරළකි.[4]
ග්රෑන්ඩ්-කුල්-ඩි-සැක් යනු ජල ක්රීඩා සඳහා පහසුකම් සහිත දිගු වෙරළකි. ඇන්සේ ඩි ෆ්ලමන්ඩ්ස් යනු ඉතා පුළුල් වැලි සහිත වෙරළක් වන අතර ඇන්සේ ඩි ෆ්ලමන්ඩ්ස් හි උතුරට වන්නට පිහිටි ලෙ පෙටිට් අන්සේ (කුඩා වෙරළ) ඔවුන්ගේ දරුවන් සඳහා ප්රදේශවාසීන් අතර ඉතා ආරක්ෂිත සහ ජනප්රිය වේ. ඇන්සේ ටොයිනි වෙරළ දුරස්ථ ස්ථානයක පිහිටා ඇති අතර ජල ධාරාව ඉතා ශක්තිමත් බැවින් පළපුරුදු සර්ෆර් සඳහා සුදුසු යැයි සැලකේ.[4]
ලීවඩ් පැත්තේ, කැපී පෙනෙන වෙරළ තීරයන් වන්නේ ඇන්සේ ඩු ගවර්නියුර්, පයින් හෝ බෝට්ටුවෙන් පමණක් ප්රවේශ විය හැකි ඇන්සේ ඩු කොලොම්බියර්, ඇන්සේ ඩි ග්රෑන්ඩ් ගැලට් (ෂෙල් වෙරළ) සහ නිරුවත් කරුවන් අතර ජනප්රිය ඇන්සේ ඩි ග්රෑන්ඩ් සේලයින් ය. ඇන්සේ ඩි ග්රෑන්ඩ් සේලයින් වෙරළ අසල ලුණු පොකුණු වටා ඇති ප්රදේශය වගුරු බිම් වන අතර එය නිවර්තන පක්ෂීන්ගේ වාසස්ථානයකි. ලීවඩ් පැත්තේ ශාඛාවක් වන ඉලේ දූපත සුදු වැලි සහිත වෙරළක් ඇත.[4]
ඇන්සේ ඩි ග්රෑන්ඩ් ගැලට් (ප්රංශ භාෂාවෙන්, 'ඇන්සේ' යන්නෙහි තේරුම "වෙරළ" සහ ගැලට් යන්නෙහි තේරුම "ගල් කැට") ලෙසද හැඳින්වෙන ෂෙල් වෙරළ, ගුස්ටාවියාවේ නිරිතදිග කොටසේ වෙරළකි. මෙම වෙරළ තීරයේ මුහුදු ෂෙල් වෙඩි විශාල ප්රමාණයක් විසිරී ඇත. මෙම වෙරළ තීරය 1999 දී ලෙනී සුළි කුණාටුවේ ප්රබල රළවලට ගොදුරු වූ අතර, එහි ප්රතිඵලයක් ලෙස වැලි ඛාදනය විය. මෙය 2000 දී වෙරළට නව වැලි එකතු කිරීමට අවශ්ය විය.[4]
දිවයිනේ ඈත පෙරදිග පැත්තේ උතුරු වෙරළ තීරයේ, අන්සේ ද මැරිගොට්[5] සහ අන්සේ ඩු ග්රෑන්ඩ් කල්-ඩි-සැක් ලෙස හඳුන්වන කලපු දෙකක් ඇත.[4]
අභ්යන්තර ප්රදේශ
[සංස්කරණය]මීටර් 286 (අඩි 938) උසින් යුත් මෝර්න් ඩි විටෙට්, දිවයිනේ උසම කඳු මුදුනයි.[6] විවිධ භූ විෂමතාවයකින් යුත් කඳු සහ නිම්න දිවයිනේ ඉතිරි කොටස ආවරණය කරයි.[2] මෝර්න් රූජ්, මෝර්න් ක්රීකට්, මෝර්න් ඩි ග්රෑන්ඩ් ෆොන්ඩ්, මෝර්න් ඩි ඩෙපෝඩ්රේ සහ මෝර්න් ලුරින් කැපී පෙනේ. දිවයිනේ විශාලතම ජල කඳන් වන්නේ එටැං ඩි සෙන්ට්-ජීන්, ග්රෑන්ඩ් සේලයින්, ග්රෑන්ඩ් එටැං සහ පෙටිට් එටැං ය.
ජනගහන ප්රදේශ
[සංස්කරණය]
ජනගහනය ජනාවාසවලට අනුරූප වන ක්වාර්ටියර්ස් 40 ක් අතර ව්යාප්ත වී ඇත. ඒවා පැරොයිස් (පැරිෂ්) දෙකකට කාණ්ඩ කර ඇත:
| සූස් ලෙ වෙන්ට්
(ලීවර්ඩ්) |
අවු වෙන්ට්
(වින්වර්ඩ්) |
|---|---|
|
|
.jpg)
දේශගුණය
[සංස්කරණය]දිවයින වර්ග කිලෝමීටර් 25 (වර්ග සැතපුම් 10) ක භූමි ප්රමාණයකින් යුක්ත වේ. නැගෙනහිර පැත්ත බටහිරට වඩා තෙත් වේ. දේශගුණය අත්යවශ්යයෙන්ම ශුෂ්ක වුවද, වාර්ෂිකව වර්ෂාපතනය සාමාන්යයෙන් මිලිමීටර් 1,000 (අගල් 40) වේ, නමුත් භූමි ප්රදේශය අනුව සැලකිය යුතු වෙනස්කම් ඇත. ගිම්හානය මැයි සිට නොවැම්බර් දක්වා වන අතර එය වැසි සමය ද වේ. දෙසැම්බර් සිට අප්රේල් දක්වා ශීත කාලය වියළි කාලයයි. මුළු අවුරුද්ද පුරාම පාහේ සහ වැසි සමයේදී පවා හිරු එළිය ඉතා කැපී පෙනේ. කෙසේ වෙතත්, සුළං හේතුවෙන් ආර්ද්රතාවය ඉතා ඉහළ නොවේ. සාමාන්ය උෂ්ණත්වය 25 °C (77 °F) පමණ වන අතර දිවා කාලයේ උෂ්ණත්වය 32 °C (90 °F) දක්වා ඉහළ යයි. ජනවාරි මාසයේ සාමාන්ය ඉහළ සහ පහළ උෂ්ණත්වයන් පිළිවෙලින් 28 °C (82 °F) සහ 22 °C (72 °F) වන අතර ජූලි මාසයේදී ඒවා 30 °C (86 °F) සහ 24 °C (75 °F) වේ. වාර්තා වන අවම රාත්රී උෂ්ණත්වය 13 °C (55 °F) වේ. අවට ඇති කැරිබියානු මුහුදු ජලය සාමාන්යයෙන් 27 °C (81 °F) පමණ උෂ්ණත්වයක් පවත්වා ගනී.[4]
යොමු කිරීම්
[සංස්කරණය]- ^ a b c Barnett, Edward; Great Britain. Hydrographic Office (1876). The West India pilot: The Caribbean Sea, from Barbados to Cuba; with the Bahama and Bermuda islands, and Florida Strait. Published by order of the Lords Commissioners of the Admiralty for the Hydrographic Office and sold by J. D. Potter. pp. 109–112.
- ^ a b Nash, KC (2008). St Barts Travel Adventures. Hunter Publishing, Inc. p. 14. ISBN 978-1-58843-704-4.
- ^ Speight, Martin R.; Henderson, P. A. (2010). Marine Ecology: Concepts and Applications. John Wiley and Sons. p. 227. ISBN 978-1-4443-3545-3.
- ^ a b c d e f g Sullivan, Lynne M. (13 March 2003). Adventure Guide to St. Martin & St. Barts. Hunter Publishing, Inc. ISBN 9781588433480. සම්ප්රවේශය 5 January 2011.
- ^ Guides, Fodor's Travel (22 November 2016). Fodor's Essential Caribbean (ඉංග්රීසි බසින්). Fodor's Travel. ISBN 978-0-8041-4372-1.
- ^ "The World Fact Book". Government. CIA. සම්ප්රවේශය 8 July 2019.