Jump to content

ශාන්ත කිට්ස් සහ නෙවිස් හි භූගෝලය

විකිපීඩියා වෙතින්
ශාන්ත කිට්ස් සහ නෙවිස් සිතියමක්
ශාන්ත කිට්ස් හි ගිනිකොනදිග අර්ධද්වීපයේ සිට නෙවිස් දූපතේ දර්ශනයක්

අගනුවර වන්නේ බැසෙටෙරේ වන අතර එය විශාල ශාන්ත කිට්ස් දූපතේ පිහිටා ඇත.[1] බැසෙටෙරේ යනු මගීන් ඇතුළුවීම (කෲස් නැව් හරහා) සහ භාණ්ඩ ප්‍රවාහනය සඳහා ප්‍රධාන වරාය ද වේ. කුඩා නෙවිස් දූපත ශාන්ත කිට්ස් හි ගිනිකොන දෙසින්, ද නැරෝස් නම් නොගැඹුරු නාලිකාවක් හරහා කිලෝමීටර් 3 (සැතපුම් 2) ක් පමණ දුරින් පිහිටා ඇත.[1] සින්ට් යුස්ටේටියස්, සාබා, ශාන්ත බාර්තලමි, ශාන්ත-මාටින්/සින්ට් මාර්ටන් සහ ඇන්ගුයිලා දූපත් රටේ උතුරු-වයඹ දෙසින් පිහිටා ඇත. නැගෙනහිර සහ ඊසාන දෙසින් ඇන්ටිගුවා සහ බාබුඩා වන අතර ගිනිකොන දෙසින් කුඩා ජනාවාස නොවූ රෙඩොන්ඩා දූපත (ඇන්ටිගුවා සහ බාබුඩාවේ කොටසක්) සහ මොන්ට්සෙරාට් දූපත ඇත.

රට ප්‍රධාන දූපත් දෙකකින් සමන්විත වේ, ශාන්ත කිට්ස් සහ නෙවිස්, සැතපුම් 2 (කිලෝමීටර් 3) දුරින් පටු සමුද්‍ර සන්ධියෙන් වෙන් කර ඇත.[2] දෙකම ගිනිකඳු සම්භවයක් ඇති අතර නිවර්තන වැසි වනාන්තරවලින් වැසී ඇති විශාල මධ්‍යම කඳු මුදුන් ඇත.[1] ජනගහනයෙන් බහුතරයක් ජීවත් වන්නේ පැතලි වෙරළබඩ ප්‍රදේශවල ය.[1] ශාන්ත කිට්ස් හි මධ්‍යයේ කඳු වැටි කිහිපයක් (වයඹ දිග පරාසය, මධ්‍යම පරාසය සහ නිරිතදිග පරාසය) අඩංගු වන අතර, රටේ උසම කඳු මුදුන වන ලියමුයිගා කන්ද 1,156 මීටර් (අඩි 3,793) සොයාගත හැකිය.[2] නැගෙනහිර වෙරළ තීරයේ කැනඩා කඳු සහ කොනරී කඳු සොයාගත හැකිය. ගිනිකොන දෙසින් භූමිය සැලකිය යුතු ලෙස පටු වන අතර, විශාලතම ජල කඳ වන මහා ලුණු පොකුණ අඩංගු බොහෝ පැතලි අර්ධද්වීපයක් සාදයි. ගිනිකොන දෙසින්, පටු දූපතේ, බූබි දූපතේ කුඩා දූපත පිහිටා ඇත. දූපත් දෙකෙහිම කඳු වලින් බැස යන ගංගා රාශියක් ඇති අතර, ඒවා දේශීය ජනගහනයට මිරිදිය සපයයි. ප්‍රධාන දූපත් දෙකෙන් කුඩා වන සහ දළ වශයෙන් රවුම් හැඩයෙන් යුත් නෙවිස්, නෙවිස් පීක් 985 මීටර් (අඩි 3,232) විසින් ආධිපත්‍යය දරයි.[1]

ශාන්ත කිට්ස් සහ නෙවිස් හි භූමිෂ්ඨ පරිසර කලාප දෙකක් ඇත: ලීවර්ඩ් දූපත් තෙතමනය සහිත වනාන්තර සහ ලීවර්ඩ් දූපත් වියළි වනාන්තර.[[3] රට 2019 වනාන්තර භූ දර්ශන අඛණ්ඩතා දර්ශකයේ සාමාන්‍ය ලකුණු 4.55/10 ක් ලබා ඇති අතර, එය රටවල් 172 න් ගෝලීය වශයෙන් 121 වන ස්ථානයට පත්ව ඇත.[4]

වෘක්ෂලතා සහ සත්ත්ව විශේෂ

[සංස්කරණය]

ජාතික මල ඩෙලෝනික්ස් රෙජියා ය. පොදු ශාක අතර පැල්මෙටෝ, හිබිස්කස්, බෝගන්විලියා සහ සියඹලා ඇතුළත් වේ. පයිනස් විශේෂ දූපත් වල ඝන වනාන්තරවල බහුලව දක්නට ලැබෙන අතර සාමාන්‍යයෙන් විවිධ පර්ණාංග විශේෂ වලින් වැසී ඇත.[5]

ජාතික පක්ෂියා දුඹුරු පෙලිකන් ය.[6] රටෙන් පක්ෂි විශේෂ 176 ක් වාර්තා වී ඇත.[7]

දේශගුණය

[සංස්කරණය]

කොප්පන් දේශගුණික වර්ගීකරණයට අනුව, ශාන්ත කිට්ස් හි නිවර්තන සැවානා දේශගුණයක් (කොප්පන් අව්) ඇති අතර නෙවිස් හි නිවර්තන මෝසම් දේශගුණයක් (කොප්පන් අම්) ඇත.[8] බැසෙටෙරේ හි සාමාන්‍ය මාසික උෂ්ණත්වය 23.9 °C (75.0 °F) සිට 26.6 °C (79.9 °F) දක්වා සුළු වශයෙන් වෙනස් වේ. වාර්ෂික වර්ෂාපතනය ආසන්න වශයෙන් මිලිමීටර 2,400 (අඟල් 90) වේ, නමුත් එය 1901-2015 කාලසීමාව තුළ මිලිමීටර 1,356 (අඟල් 53.4) සිට 3,183 මිලිමීටර (අඟල් 125.3) දක්වා වෙනස් වී ඇත.

ශාන්ත කිට්ස් සහ නෙවිස් (1991–2015) සඳහා කාලගුණ දත්ත
මාසය ජන පෙබ මාර් අප්‍රි මැයි ජුනි ජූලි අගෝ සැප් ඔක් නොවැ දෙසැ වසර
දෛනික සාමාන්‍යය °C (°F) 23.9
(75.0)
23.8
(74.8)
24.0
(75.2)
24.7
(76.5)
25.5
(77.9)
26.2
(79.2)
26.3
(79.3)
26.6
(79.9)
26.4
(79.5)
26.0
(78.8)
25.4
(77.7)
24.4
(75.9)
25.3
(77.5)
සාමාන්‍ය වර්ෂාපතනය mm (inches) 150
(5.9)
102
(4.0)
99
(3.9)
153
(6.0)
219
(8.6)
181
(7.1)
214
(8.4)
232
(9.1)
222
(8.7)
289
(11.4)
286
(11.3)
225
(8.9)
2,372
(93.3)
Source: දේශගුණික විපර්යාස දැනුම ද්වාරය[9]

ජාතික උද්‍යාන

[සංස්කරණය]

ශාන්ත කිට්ස් සහ නෙවිස් හි ජාතික වනෝද්‍යාන දෙකක් ඇත: බ්‍රිම්ස්ටන් හිල් බලකොටුව ජාතික වනෝද්‍යානය සහ මධ්‍යම වන රක්ෂිත ජාතික වනෝද්‍යානය. බ්‍රිම්ස්ටන් හිල්ස් බලකොටුව 1985 දී නිල වශයෙන් ජාතික වනෝද්‍යානයක් ලෙස නම් කරන ලද අතර එය 1999 දී යුනෙස්කෝ ලෝක උරුම අඩවියක් ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී. මධ්‍යම වන රක්ෂිතය 2006 ඔක්තෝබර් 23 වන දින රජය විසින් ජාතික වනෝද්‍යානයක් ලෙස නම් කරන ලද අතර 2007 මාර්තු 29 වන දින නිල වශයෙන් ගැසට් කරන ලදී.

යොමු කිරීම්

[සංස්කරණය]
  1. 1 2 3 4 5 "CIA World Factbook- St Kitts and Nevis". www.cia.gov. 5 December 2020 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්‍රවේශය 10 July 2019.
  2. 1 2 "Enclopedia Britannica – St Kitts and Nevis". 3 August 2023 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්‍රවේශය 10 July 2019.
  3. Dinerstein, Eric; et al. (2017). "An Ecoregion-Based Approach to Protecting Half the Terrestrial Realm". BioScience. 67 (6): 534–545. doi:10.1093/biosci/bix014. ISSN 0006-3568. PMC 5451287. PMID 28608869.
  4. Grantham, H. S.; et al. (2020). "Anthropogenic modification of forests means only 40% of remaining forests have high ecosystem integrity - Supplementary Material". Nature Communications. 11 (1): 5978. Bibcode:2020NatCo..11.5978G. doi:10.1038/s41467-020-19493-3. ISSN 2041-1723. PMC 7723057. PMID 33293507.
  5. "Saint Kitts and Nevis Flora and Fauna" (ඇමෙරිකානු ඉංග්‍රීසි බසින්). 2017-12-23. 3 April 2023 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්‍රවේශය 2022-06-08.
  6. "Homepage". Uscis.gov. 25 January 2018 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්‍රවේශය 30 August 2017.
  7. Denis Lepage (9 January 2013). "Avibase – Bird Checklists of the World Saint Kitts". Avibase. 6 September 2023 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්‍රවේශය 27 November 2017.
  8. "Climate of Saint Kitts and Nevis: Temperature, Climograph, Climate table for Saint Kitts and Nevis – Climate-Data.org". Climate-data.org. Alexander Merkel. 26 June 2018 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්‍රවේශය 15 March 2018.
  9. "Country Historical Climate – St. Kitts & Nevis". Climate Change Knowledge Portal. The World Bank Group. 6 November 2018 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්‍රවේශය 15 March 2018.