ශ්රී ලාංකික ජනාධිපතිවරණය, 1993
 | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||||||
| ||||||||||
| ||||||||||
දෙමළ ඊලාම් විමුක්ති කොටි සංවිධානය විසින් කොළඹ දී ජනාධිපති රණසිංහ ප්රේමදාස ඝාතනය කිරීමෙන් පසු, 1993 මැයි 7 වන දින ශ්රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුව තුළ වක්ර ජනාධිපතිවරණයක් පැවැත්විණි.[1] ප්රේමදාසගේ ඉතිරි ධුර කාලය සම්පූර්ණ කරන්නේ කවුරුන්ද යන්න තීරණය කිරීම සඳහා ශ්රී ලංකාවේ ජනාධිපතිවරයා ශ්රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුව විසින් රහස් ඡන්දයකින් තෝරා පත් කර ගන්නා ලදී.
අගමැති සහ වැඩබලන ජනාධිපති ඩිංගිරි බණ්ඩා විජේතුංග ජනාධිපති ධුරය සඳහා තරඟ කළ එකම අපේක්ෂකයා වූ අතර ශ්රී ලංකාවේ සිව්වන ජනාධිපතිවරයා ලෙස ඡන්දයකින් තොරව ඒකමතිකව තේරී පත් විය. ඔහු පාලක එක්සත් ජාතික පක්ෂයේ අපේක්ෂකයා ලෙස නම් කරන ලදී.[2] 1994 නොවැම්බර් මාසයේ දී ජනාධිපතිවරණය පවත්වන තෙක් ප්රේමදාස මහතාගේ ජනාධිපති ධුර කාලය විජේතුංග මහතා විසින් දිගටම පවත්වාගෙන යාමට නියමිතව තිබුණි.[3]
ක්රියාපටිපාටිය
[සංස්කරණය]1981 ජනාධිපතිවරණ (විශේෂ විධිවිධාන) පනතට අනුව, ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවේ 40 වැනි වගන්තියෙන් සපයා ඇති පරිදි, ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවේ 38 වැනි වගන්තියේ (1) වැනි ඡේදයේ ප්රකාරව ජනාධිපති ධුරය හිස් වූ විට, පාර්ලිමේන්තුව විසින් ජනාධිපති ධුරයට තේරී පත්වීමට සුදුසුකම් ලත් එහි සාමාජිකයෙකු ජනාධිපති ධුරයෙන් ඉවත් වන ජනාධිපතිවරයාගේ ධුර කාලයෙන් ඉතිරි කාලය සඳහා ධුරය දැරීම සඳහා තෝරා පත් කර ගත යුතුය.[4][5]
මැතිවරණ කාලසටහන
[සංස්කරණය]1981 ජනාධිපතිවරණ (විශේෂ විධිවිධාන) පනතට අනුව, ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවේ 40 වැනි වගන්තියෙන් සපයා ඇති පරිදි, ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවේ 38 වැනි වගන්තියේ (1) වැනි ඡේදයේ ප්රකාරව ජනාධිපති ධුරය හිස් වූ විට, පාර්ලිමේන්තුව විසින් ජනාධිපති ධුරයට තේරී පත්වීමට සුදුසුකම් ලත් එහි සාමාජිකයෙකු ජනාධිපති ධුරයට තෝරා පත් කර ගත යුතු අතර, ධුරයෙන් ඉවත් වන ජනාධිපතිවරයාගේ ධුර කාලයෙන් ඉතිරි කාලය සඳහා ධුරය දැරීමට සුදුසුකම් ලබයි.[4] ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාව අනුව දින 30ක් ඇතුළත අනුප්රාප්තිකයෙකු තෝරා පත් කර ගත යුතුය.[6]
| දිනය | දවස | සිදුවීම |
|---|---|---|
| 1 මැයි 1993 | සෙනසුරාදා | ජනාධිපති රණසිංහ ප්රේමදාස කොළඹදී මැයි දින රැලියකට සහභාගී වෙමින් සිටියදී එල්ටීටීඊ බෝම්බ ප්රහාරයකින් ඝාතනයට ලක් වේ. |
| අගමැති ඩිංගිරි බණ්ඩා විජේතුංග වැඩබලන ජනාධිපතිවරයා ලෙස දිවුරුම් දෙයි. | ||
| කථානායකවරයා දින හතක් ඇතුළත පාර්ලිමේන්තුව හරහා ජනාධිපතිවරණය නිවේදනය කරයි. | ||
| 7 මැයි 1993 | සිකුරාදා | පාර්ලිමේන්තු මහලේකම්, ජනාධිපති ධුරය හිස් වී ඇති බව නිල වශයෙන් සභාවට දන්වා නාමයෝජනා කැඳවයි. |
| එකම අපේක්ෂකයා වූ බැවින්, අගමැති ඩිංගිරි බණ්ඩා විජේතුංග ඡන්දයකින් තොරව ශ්රී ලංකාවේ 4 වන ජනාධිපති ලෙස තේරී පත් වන අතර, ප්රේමදාසගේ ධූර කාලය අවසන් වන තෙක් ධුරය භාර ගනී. |
අපේක්ෂකයන්
[සංස්කරණය]ප්රකාශ කරන ලද
[සංස්කරණය]| අපේක්ෂකයා | දේශපාලන කාර්යාලය සහ ඡන්ද කොට්ඨාශය | ප්රකාශිත දිනය | යෝජනා කිරීම/ ස්ථිර කිරීම |
සටහන් | Ref. | |
|---|---|---|---|---|---|---|
 ඩිංගිරි බණ්ඩා විජේතුංග (77) එක්සත් ජාතික පක්ෂය |
වැඩබලන ජනාධිපති (1–7 මැයි 1993) අගමැති (1989–1993) මහනුවර |
7 මැයි 1993 | විජයපාල මෙන්ඩිස් A. C. S. හමීඩ් |
නිතරගයෙන් ජයග්රහණය කලේය. | [2][3] | |
මැතිවරණයෙන් පසු
[සංස්කරණය]ඔහුගේ පත්වීමෙන් පසු, විජේතුංග මහතා එක්සත් ජාතික පක්ෂ මන්ත්රී රනිල් වික්රමසිංහ අගමැති ලෙස පත් කළේය.[7]
1994 අගෝස්තු පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයේදී, චන්ද්රිකා කුමාරතුංග නායකත්වය දුන් ශ්රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය විසින් එක්සත් ජාතික පක්ෂ රජය පරාජය කරන ලද අතර, එම නිසා චන්ද්රිකා කුමාරතුංග කෙටි කලකට රනිල් වික්රමසිංහ පසු අගමැති ධුරයට පත් වනු ඇත.[8]
මේවාත් බලන්න
[සංස්කරණය]
මූලාශ්ර
[සංස්කරණය]- ^ Moore, Molly (2024-02-24). "SUICIDE BOMBER KILLS LEADER OF SRI LANKA". The Washington Post (ඇමෙරිකානු ඉංග්රීසි බසින්). ISSN 0190-8286. 10 May 2023 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්රවේශය 2024-03-03.
- ^ a b Weerasooriya, Sahan (2021-09-12). "How D.B. Wijetunga became Executive President of Sri Lanka". Sunday Island (ඇමෙරිකානු ඉංග්රීසි බසින්). 9 June 2023 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්රවේශය 2024-03-03.
- ^ a b Perera, Miran. "Elected President by unanimous decision of Parliament". Daily News. සම්ප්රවේශය 2024-03-03.
- ^ a b "Presidential Elections (Special Provisions) Act". LawNet. Parliament of Sri Lanka. 1981. 21 July 2022 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්රවේශය 17 July 2022.
- ^ Zulfick Farzan (16 July 2022). "Vacant Presidency? Parliament procedure for election of President". News First. 15 July 2022 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්රවේශය 15 July 2022.
- ^ Mihindukulasuriya, Regina; Krishnankutty, Pia (12 July 2022). "Who will succeed Gotabaya when he resigns? Game of Thrones begins to pick next Lanka President". ThePrint. 15 July 2022 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්රවේශය 15 July 2022.
- ^ "Profile: Ranil Wickramasinghe" සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2 අගෝස්තු 2009 at the Wayback Machine. BBC News. 2005-11-22. Retrieved 2008-10-04.
- ^ "Hon Chandrika Bandaranaike Kumaratunga (1994–2005)" සංරක්ෂණය කළ පිටපත 3 ජූනි 2004 at the Wayback Machine . The official website of the Government of Sri Lanka. Retrieved 2008-10-04.
| සෘජු මැතිවරණයන් | |
|---|---|
| වක්ර මැතිවරණ | |
 | ශ්රී ලංකාවේ දේශපාලනය හා සබැඳි මෙම ලිපිය තවමත් අංකුර ලිපියකි. විකිපීඩියාවට උදවුවක් ලෙසින් ඔබ හට එය විහිදුවාලිය හැක. |