Jump to content

වෙනිසියුලාවේ ජන විකාශනය

විකිපීඩියා වෙතින්

ලතින් ඇමරිකාවේ වඩාත්ම නාගරීකරණය වූ රටවල් අතර වෙනිසියුලාව ද වේ.[1][2] ජනගහනයෙන් 93% ක් පමණ උතුරු වෙනිසියුලාවේ නාගරික ප්‍රදේශවල ජීවත් වෙති, විශේෂයෙන් විශාලතම නගරය වන කැරකස් අගනුවර; 73% ක් වෙරළ තීරයේ සිට කිලෝමීටර 100 (සැතපුම් 62) ට වඩා අඩු දුරකින් ජීවත් වෙති.[3] වෙනිසියුලාවේ භූමි ප්‍රමාණයෙන් අඩක් පමණ ඔරිනෝකෝට දකුණින් පිහිටා තිබුණද, වෙනිසියුලානු ජාතිකයන්ගෙන් 5% ක් පමණක් එහි වාසය කරති. ඔරිනෝකෝට දකුණින් පිහිටි විශාලතම සහ වැදගත්ම නගරය සියුඩාඩ් ගුවායානා වන අතර එය හයවන වැඩිම ජනගහනයක් සහිත නගරයයි.[4] අනෙකුත් ප්‍රධාන නගර අතර බාර්කිසිමෙටෝ, වැලෙන්සියා, මරකේ, මරකයිබෝ, බාර්සිලෝනා-පුවර්ටෝ ලා කෲස්, මෙරිඩා සහ සැන් ක්‍රිස්ටෝබල් ඇතුළත් වේ.

2022 ලෝක ජනගහන අපේක්ෂා සංශෝධනයට අනුව 2021 දී මුළු ජනගහනය 28,199,867 ක් විය. වෙනිසියුලාවේ මධ්‍යම විශ්ව විද්‍යාලයේ සමාජ විද්‍යාඥයින් විසින් 2014 දී කරන ලද අධ්‍යයනයකින් හෙළි වූයේ වෙනිසියුලානු ජාතිකයින් මිලියන 1.5 කට වඩා හෝ රටේ ජනගහනයෙන් 4% සිට 6% දක්වා ප්‍රමාණයක් 1999 සිට වෙනිසියුලාව හැර ගොස් ඇති බවයි.[5][6]

ජනවාර්ගිකත්වය

[සංස්කරණය]
වෙනිසියුලාවේ වාර්ගික කණ්ඩායම් (2011 සංගණනය)[7]
  1. මිශ්‍ර (51.6%)
  2. සුදු (43.6%)
  3. කළු (3.6%)
  4. අනෙකුත් (1.2%)
ස්පාඤ්ඤ ජාතිකත්වය දරන වෙනිසියුලානු ජනගහනයේ අනුපාතය හෝ වෙනිසියුලාවේ පදිංචිව සිටින පුද්ගලයින් ස්පාඤ්ඤ ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කර ඇති හෝ ප්‍රකාශිත අයිබීරියානු ස්පාඤ්ඤ සම්භවයක් ඇති පුද්ගලයින් පෙන්වන සිතියම.

වෙනිසියුලාවේ ජනතාව විවිධ මුතුන් මිත්තන්ගෙන් පැවත එන්නන්. ජනගහනයෙන් බහුතරයක් පාර්ඩෝ හෙවත් මිශ්‍ර වාර්ගික පරම්පරාවට අයත් බව ගණන් බලා ඇත. වෙනිසියුලානු ජාතිකයන්ගෙන් ඔවුන්ගේ සිරිත් විරිත් සහ මුතුන් මිත්තන් අනුව තමන්ව හඳුනා ගැනීමට ඉල්ලා සිටි 2011 සංගණනයේදී, පාර්ඩෝ යන පදය පිළිතුරු වලින් බැහැර කරන ලදී. බහුතරය මොරෙනෝ හෝ සුදු යැයි කියා සිටියහ - පිළිවෙලින් 51.6% සහ 43.6%. ජනගහනයෙන් අඩකට වඩා තරමක් වැඩි පිරිසක් මොරෙනෝ යැයි කියා සිටියහ, මෙම අවස්ථාවේදී ඉබෙරෝ-ඇමරිකාව පුරා භාවිතා වන යෙදුමක් වන අතර එහි තේරුම "අඳුරු සමක්" හෝ "දුඹුරු සමක්" යන්නයි, එය සැහැල්ලු සමක් තිබීමට ප්‍රතිවිරුද්ධව ය.

වෙනිසියුලාවේ ජනවාර්ගික සුළුතරයන් ප්‍රධාන වශයෙන් අප්‍රිකානු හෝ ආදිවාසී ජනයාගෙන් පැවත එන කණ්ඩායම් වලින් සමන්විත වේ; 2.8% ක් තමන් "කළු" ලෙසත් 0.7% ක් ඇෆ්‍රොඩෙසෙන්ඩියන්ට් (ඇෆ්‍රො-පරම්පරාව) ලෙසත් හඳුනා ගත්හ, 2.6% ක් ආදිවාසී ජනයාට අයත් යැයි කියා ගත් අතර 1.2% ක් "වෙනත් ජාතීන්" ලෙස පිළිතුරු දුන්හ.

ආදිවාසී ජනතාව අතර, 58% ක් වයියු, 7% වරාඕ, 5% කරීනා, 4% පෙමෝන්, 3% පියාරෝවා, 3% ජිවි, 3% අනු, 3% කුමනාගෝටෝ, 2% යුක්පා, 2% චයිමා සහ 1% යනොමාමි විය; ඉතිරි 9% අනෙකුත් ආදිවාසී ජාතීන්ගෙන් සමන්විත විය.[8]

2008 දී බ්‍රසීලියා විශ්ව විද්‍යාලය විසින් සිදු කරන ලද ස්වයංක්‍රීය DNA අධ්‍යයනයකට අනුව, වෙනිසියුලාවේ ජනගහනයේ සංයුතිය යුරෝපීයයන් 60.60% ක්, ආදිවාසීහු 23% ක් සහ අප්‍රිකානුවන් 16.30% ක් වේ.[9]

2011 දී වෙනිසියුලාවේ මොරෙනෝ (මෙස්ටිසෝ) ජනගහනය
2011 දී වෙනිසියුලාවේ සුදු ජනගහනය
2011 දී වෙනිසියුලාවේ ඇමරිකානු ඉන්දියානු ජනගහනය
2011 දී වෙනිසියුලාවේ කළු සහ අප්‍රිකානු සම්භවයක් ඇති ජනගහනය

යටත් විජිත සමයේ සහ දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසුව, වෙනිසියුලාවට පැමිණි යුරෝපීය සංක්‍රමණිකයින්ගෙන් බොහෝ දෙනෙක් කැනරි දූපත්[10] සහ ස්පාඤ්ඤයෙන්[11] පැමිණි අතර ගැලීසියානුවන් සහ ඇස්ටූරියානුවන් සැලකිය යුතු ප්‍රමාණයක් සිටියහ. ස්පාඤ්ඤයෙන් පැමිණි මෙම සංක්‍රමණිකයන් වෙනිසියුලාවේ ආහාර සහ සිරිත් විරිත් කෙරෙහි සැලකිය යුතු සංස්කෘතික බලපෑමක් ඇති කළහ.[12][13] වෙනිසියුලාව කෙරෙහි ඇති මෙම බලපෑම් ජාතිය කැනරි දූපත් වල 8 වන දූපත ලෙස හැඳින්වීමට හේතු වී තිබේ.[14][15] 20 වන සියවසේ මුල් භාගයේ තෙල් සූරාකෑම ආරම්භ වීමත් සමඟ, එක්සත් ජනපදයේ සමාගම් වෙනිසියුලාවේ මෙහෙයුම් ආරම්භ කිරීමට පටන් ගත් අතර, ඔවුන් සමඟ එක්සත් ජනපද පුරවැසියන් ද රැගෙන ආහ. පසුව, යුද්ධය අතරතුර සහ පසුව, යුරෝපයේ, මැද පෙරදිග සහ චීනයේ අනෙකුත් ප්‍රදේශවලින් සංක්‍රමණිකයන්ගේ නව රැළි ආරම්භ විය; බොහෝ දෙනෙකුට රජය විසින් ස්ථාපිත කරන ලද සංක්‍රමණ වැඩසටහන් සහ ලිහිල් සංක්‍රමණ ප්‍රතිපත්ති මගින් දිරිමත් කරන ලදී.[16] 20 වන සියවසේදී, ලතින් ඇමරිකාවේ සෙසු ප්‍රදේශ සමඟ වෙනිසියුලාවට යුරෝපයෙන් මිලියන ගණනක් සංක්‍රමණිකයන් ලැබුණි.[17] යුද්ධයෙන් පසු දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු මෙය විශේෂයෙන් සත්‍ය විය, යුද්ධයෙන් පීඩා විඳි යුරෝපයේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙසය.[17][18] 1970 ගණන්වලදී, තෙල් අපනයන උත්පාතයක් අත්විඳිමින් සිටියදී, වෙනිසියුලාවට ඉක්වදෝරය, කොලොම්බියාව සහ ඩොමිනිකන් ජනරජයෙන් මිලියන ගණනක් සංක්‍රමණිකයන් ලැබුණි.[18] මෙම සංක්‍රමණික ප්‍රවාහය වැටුප් පහත හෙලන බවට ඇති විශ්වාසය නිසා, සමහර වෙනිසියුලානු ජාතිකයන් යුරෝපීය සංක්‍රමණිකයන්ට විරුද්ධ විය.[18] කෙසේ වෙතත්, වෙනිසියුලානු රජය ඉංජිනේරුවන්ගේ අවශ්‍යතාවය සපුරාලීම සඳහා නැගෙනහිර යුරෝපයෙන් සංක්‍රමණිකයන් ක්‍රියාකාරීව බඳවා ගනිමින් සිටියේය. 21 වන සියවසේ මුල් භාගයේදී මිලියන ගණනක් කොලොම්බියානුවන් මෙන්ම මැද පෙරදිග සහ හයිටි ජනගහනය වෙනිසියුලාවට සංක්‍රමණය වීම දිගටම කරගෙන යනු ඇත.[16]

එක්සත් ජනපද සරණාගතයින් සහ සංක්‍රමණිකයින් සඳහා වූ කමිටුව විසින් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද 2008 ලෝක සරණාගත සමීක්ෂණයට අනුව, වෙනිසියුලාව 2007 දී කොලොම්බියාවෙන් පැමිණි සරණාගතයින් සහ සරණාගතයින් 252,200 ක් වූ අතර 2007 දී නව සරණාගතයින් 10,600 ක් වෙනිසියුලාවට ඇතුළු විය.[19] නීතිවිරෝධී සංක්‍රමණිකයන් 500,000 ත් මිලියනයත් අතර සංඛ්‍යාවක් රට තුළ ජීවත් වන බවට ගණන් බලා ඇත.[20]

රටේ මුළු ආදිවාසී ජනගහනය 500,000 ක් (මුළු ජනගහනයෙන් 2.8%) ලෙස ඇස්තමේන්තු කර ඇති අතර එය ආදිවාසී ජනතාව 40 ක් අතර බෙදා හරිනු ලැබේ.[21] වෙනිසියුලාවේ ජීවත් වන ස්පර්ශ නොකළ ගෝත්‍ර තුනක් ඇත. ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව රටේ බහු-වාර්ගික, බහු-සංස්කෘතික සහ බහුභාෂා ස්වභාවය පිළිගන්නා අතර ආදිවාසී ජනතාවගේ අයිතිවාසිකම් සඳහා කැප වූ පරිච්ඡේදයක් ඇතුළත් වන අතර එමඟින් 1999 දී ජාතික හා ප්‍රාදේශීය මට්ටමින් ඔවුන්ගේ දේශපාලන ඇතුළත් කිරීම සඳහා අවකාශයන් විවෘත විය. බොහෝ ආදිවාසී ජනතාව බ්‍රසීලය, ගයනාව සහ කොලොම්බියාව සමඟ වෙනිසියුලාවේ දේශසීමා දිගේ ප්‍රාන්ත අටක සංකේන්ද්‍රණය වී ඇති අතර බහුතර කණ්ඩායම් වන්නේ බටහිරින් වායූ, නැගෙනහිරින් වරාඕ, දකුණේ ස්ථාපිත යනෝමාමි සහ බොහෝ දුරට වෙනිසියුලාවේ ගිනිකොන දෙසින් පිහිටි පෙමොන් ය.

බොහෝ පදිංචිකරුවන් ඒකභාෂා ස්පාඤ්ඤ කතා කරන්නන් වුවද, වෙනිසියුලාවේ බොහෝ භාෂා කතා කරයි. ස්පාඤ්ඤ භාෂාවට අමතරව, ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව මගින් වායු, වරාඕ, පෙමන් සහ තවත් බොහෝ දේ ඇතුළුව ආදිවාසී භාෂා තිහකට වඩා පිළිගනී. බොහෝ දුරට කථිකයන් ස්වල්පයක් සිටින අතර - මුළු ජනගහනයෙන් 1% කටත් වඩා අඩුය. වායු යනු වැඩිපුරම කතා කරන ස්වදේශික භාෂාව වන අතර කථිකයන් 170,000 ක් සිටිති.[22]

වෙනිසියුලානු භාෂා ඇකඩමිය රටේ ස්පාඤ්ඤ භාෂාවේ සංවර්ධනය අධ්‍යයනය කරයි.

ස්පාඤ්ඤ භාෂාවට අමතරව සංක්‍රමණිකයන් තමන්ගේම භාෂා කතා කරයි. චීන (400,000), පෘතුගීසි (254,000),[22] සහ ඉතාලි (200,000)[23] යනු ස්පාඤ්ඤ නිල භාෂාවෙන් පසු වෙනිසියුලාවේ වැඩිපුරම කතා කරන භාෂා වේ. ඉස්ලා ඩි මාගරිටා, මරකයිබෝ, පුන්ටෝ ෆිජෝ, පුවර්ටෝ ලා කෲස්, එල් ටිග්‍රේ, මරකේ සහ කැරකස් හි ලෙබනන් සහ සිරියානු ජනපද විසින් අරාබි භාෂාව කතා කරයි. සැන්ටා එලේනා ඩි උයිරේන්හි පෘතුගීසි ප්‍රජාව විසින් පමණක් නොව, බ්‍රසීලයට ආසන්නව පිහිටා ඇති නිසා ජනගහනයෙන් බොහෝ දෙනෙකු විසින් ද පෘතුගීසි භාෂාව කතා කරනු ලැබේ.[24] ජර්මානු ප්‍රජාව ඔවුන්ගේ මව් භාෂාව කතා කරන අතර, කොලෝනියා ටෝවර්හි ජනතාව බොහෝ දුරට ඇලෙමන් කොලනියෝරෝ ලෙස හඳුන්වන ජර්මානු භාෂාවේ ඇලමනික් උපභාෂාව කතා කරති.

ඉංග්‍රීසි යනු ඉල්ලුමේ බහුලව භාවිතා වන විදේශීය භාෂාව වන අතර එය විදේශීය සමාගම් විසින් තෙල් ගවේෂණය කිරීමේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස බොහෝ වෘත්තිකයන්, ශාස්ත්‍රඥයින් සහ ඉහළ සහ මධ්‍යම පන්තික සාමාජිකයින් විසින් කතා කරනු ලැබේ, ඊට අමතරව එය පොදු භාෂාවක් ලෙස පිළිගැනීමට ලක් වේ. සංස්කෘතික වශයෙන්, එල් කැලාඕ වැනි දකුණු නගරවල ඉංග්‍රීසි බහුලව දක්නට ලැබෙන අතර, ස්වදේශීය ඉංග්‍රීසි කතා කරන (ඉංග්‍රීසි-ක්‍රියෝල් කතා කරන) බලපෑම කලාපයේ ජන සහ කැලිප්සෝ ගීතවල දක්නට ලැබේ. නැගෙනහිර-කැරිබියානු ඉංග්‍රීසි පාදක ක්‍රියෝල් වල විවිධ උපභාෂා ට්‍රිනිඩෑඩියානු සහ අනෙකුත් බ්‍රිතාන්‍ය බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් සංක්‍රමණිකයන් විසින් වෙනිසියුලාවට ගෙන එන ලදී, [25] ඒවා සාමූහිකව වෙනිසියුලා ඉංග්‍රීසි ක්‍රියෝල් ලෙස හැඳින්වේ. ඇන්ටිලියන් ක්‍රියෝල් විවිධත්වයක් එල් කැලාඕ සහ පරියා හි කුඩා ප්‍රජාවක් විසින් කතා කරනු ලැබේ.[26] ඉතාලි භාෂා ඉගැන්වීම පෞද්ගලික වෙනිසියුලානු පාසල් සහ ආයතන මගින් සිදු කෙරේ. රටේ විශාල ප්‍රජාවන් විසින් කතා කරන අනෙකුත් භාෂා වන්නේ බාස්ක් සහ ගැලීසියානු ය.

වෙනිසියුලාවේ ආගම (2011)[27]
  1. කතෝලික (71%)
  2. ප්‍රොතෙස්තන්ත (17%)
  3. ආගමක් නැත (7%)
  4. වෙනත් ආගමක් (3%)
  5. පිළිතුරක් නැත (1%)

2011 මත විමසුමකට අනුව, ජනගහනයෙන් 88% ක් ක්‍රිස්තියානි, ප්‍රධාන වශයෙන් රෝමානු කතෝලික (71%), සහ ඉතිරි 17% රෙපරමාදු, ප්‍රධාන වශයෙන් එවැන්ජලිකල් (ලතින් ඇමරිකාවේ රෙපරමාදු භක්තිකයන් සාමාන්‍යයෙන් "එවැන්ජලිකෝස්" ලෙස හැඳින්වේ). වෙනිසියුලානු ජාතිකයන්ගෙන් 8% ක් ආගමික නොවන අය වෙති. ජනගහනයෙන් 3% ක් පමණ වෙනත් ආගමක් අනුගමනය කරති (මෙම පුද්ගලයින්ගෙන් 1% ක් සැන්ටේරියා අනුගමනය කරති).

කුඩා නමුත් බලගතු මුස්ලිම්, ඩෲස්,[28][29] බෞද්ධ සහ යුදෙව් ප්‍රජාවන් ඇත. 100,000 කට අධික මුස්ලිම් ප්‍රජාවක් නුවෙවා එස්පාර්ටා ප්‍රාන්තයේ, පුන්ටෝ ෆිජෝ සහ කැරකස් ප්‍රදේශයේ ජීවත් වන ලෙබනන් සහ සිරියානු සම්භවයක් ඇති පුද්ගලයින් අතර සංකේන්ද්‍රණය වී ඇත. වෙනිසියුලාව මැද පෙරදිගින් පිටත විශාලතම ඩෲස් ප්‍රජාවන්ගේ නිවහන වන අතර,[30] ඩෲස් ප්‍රජාව 60,000 ක් පමණ වන බවට ඇස්තමේන්තු කර ඇති අතර,[30] ලෙබනන් සහ සිරියානු සම්භවයක් ඇති පුද්ගලයින් අතර සංකේන්ද්‍රණය වී ඇත.[31][28] බුද්ධාගම 52,000 කට අධික පිරිසක් විසින් අනුගමනය කරනු ලැබේ. බෞද්ධ ප්‍රජාව ප්‍රධාන වශයෙන් චීන, ජපන් සහ කොරියානු ජනතාවගෙන් සමන්විත වේ.

වෙනිසියුලාවේ ආර්ථික පීඩනය සහ යුදෙව් විරෝධී වාදය ඉහළ යාම හේතුවෙන් මෑත වසරවලදී යුදෙව් ප්‍රජාව හැකිලී ඇත,[32][33][34][35] 1999 දී[36] ජනගහනය 22,000 සිට 2015 දී 7,000 ට වඩා අඩු වීමත් සමඟ[37]

යොමු කිරීම්

[සංස්කරණය]
  1. "South America". Encarta. http://encarta.msn.com/encyclopedia_761574914_3/South_America.html. ප්‍රතිෂ්ඨාපනය 13 March 2007.
  2. "Annex tables" (PDF). World Urbanization Prospects: The 1999 Revision. United Nations. 28 August 2003 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත (PDF). සම්ප්‍රවේශය 13 March 2007.
  3. "Coastal and Marine Ecosystems—Venezuela" (PDF). EarthTrends Country Profiles. World Resources Institute. 2003. 18 March 2007 දින මුල් පිටපත (PDF) වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්‍රවේශය 10 March 2007.
  4. "Cuadro Magnitud y Estructura Demográfica". Ine.gob.ve. 29 September 2011 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්‍රවේශය 25 April 2010.
  5. Maria Delgado, Antonio (28 August 2014). "Venezuela agobiada por la fuga masiva de cerebros". El Nuevo Herald. 27 August 2014 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්‍රවේශය 28 August 2014.
  6. "El 90% de los venezolanos que se van tienen formación universitaria". El Impulso. 23 August 2014. 17 October 2015 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්‍රවේශය 28 August 2014.
  7. "Censo 2011" (PDF). ine.gov.ve. p. 29. 5 August 2019 දින මුල් පිටපත (PDF) වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්‍රවේශය 8 September 2014.
  8. Benítez, Deivis (2011) [Updated 13 August 2012]. "Poblaciones Indígenas en aumento según censo poblacional 2011" (ස්පාඤ්ඤ බසින්). PRENSA MINPPPI. 16 January 2013 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්‍රවේශය 10 October 2012.

    ජාතික සංඛ්‍යාලේඛන ආයතනය විසින් පවත්වන ලද 2011 ජන සංගණනයේ ප්‍රතිඵලවලින් පෙනී යන්නේ 2001 සංගණනයට සාපේක්ෂව ආදිවාසී ජනගහනය ක්‍රමයෙන් වැඩි වී ඇති බවයි.

    INE විසින් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද සංඛ්‍යාලේඛන දත්ත වලට අනුව, ලිංගිකත්වය අනුව තමන් ආදිවාසී බව ප්‍රකාශ කළ මුළු ජනගහනය පිරිමින්ගෙන් 50.46% ක් සහ කාන්තාවන්ගෙන් 49.54% ක් වූ අතර, එය පිරිමින්ගෙන් 365,920 ක් සහ කාන්තාවන්ගෙන් 359,208 ක් නියෝජනය කරන අතර, වෙනිසියුලාවේ තමන් ආදිවාසී බව ප්‍රකාශ කළ මුළු පුද්ගලයින් සංඛ්‍යාව 725,148 කි.

    ඒ හා සමානව, ප්‍රාන්තය අනුව ජනගහනයේ ප්‍රතිශතය තීරණය කරන ලද අතර, සුලියා ප්‍රාන්තය 61% ක ඉහළම ආදිවාසී ජනගහනයක් සිටින අතර, පසුව ඇමසෝනාස් ප්‍රාන්තය 10% ක්, බොලිවර් ප්‍රාන්තය 8% ක්, ඩෙල්ටා අමකුරෝ ප්‍රාන්තය 6% ක්, ඇන්සොටෙගුයි ප්‍රාන්තය 5% ක්, සුක්‍රේ ප්‍රාන්තය 3% ක්, අපූර් ප්‍රාන්තය 2% ක් සහ මොනාගාස් ප්‍රාන්තය 3% ක් ඇත.

    මේ අතර, විශාලතම ජනගහනය සහිත ආදිවාසී ජනතාව වනුයේ Wayuu (58%), Warao (7%), Kariña (5%), Pemón (4%), Piaroa (3%), Jivi (2%), Añu (2%), Cumanágoto (2%), Yukpa (2%), Chaima (1%), Yanomami (1%), Yanomami (2%), සහ අනෙකුත්).

  9. Godinho, Neide Maria de Oliveira (2008). "O impacto das migrações na constituição genética de populações latino-americanas" (PDF). Universidade de Brasília. 6 July 2011 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්‍රවේශය 1 August 2012.
  10. "The Spanish of the Canary Islands". personal.psu.edu. 20 March 2012 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්‍රවේශය 13 March 2012.
  11. "Ministerio de Trabajo y Economía Social". www.mites.gob.es. 29 April 2023 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්‍රවේශය 22 December 2022.
  12. "Gran Canaria Culture". GranCanariaInfo. 24 June 2015 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්‍රවේශය 30 June 2015.
  13. "History". Sazon Latino Restaurant. 29 May 2015 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්‍රවේශය 30 June 2015.
  14. Calder, Simon (31 October 2014). "Secret Canaries: Explore these warm volcanic islands all year round". The Independent. London. 11 August 2022 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්‍රවේශය 30 June 2015.
  15. Ross, Ben; Calder, Simon (5 December 2009). "Tale of Two Travellers: The two sides of the Canaries". The Independent. London. 25 September 2015 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්‍රවේශය 30 June 2015.
  16. 1 2 Romero, Simon (7 November 2010). "In Venezuela, a New Wave of Foreigners". The New York Times. 3 February 2016 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්‍රවේශය 30 June 2015.
  17. 1 2 Padilla, Beatriz; Peixoto, Joāo (28 June 2007). "Latin American Immigration to Southern Europe". Migration Policy. 22 June 2015 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්‍රවේශය 30 June 2015.
  18. 1 2 3 Brooke, James (17 February 1992). "Latin America Offers 'New World' to East Europe Emigrants". The New York Times. 26 May 2015 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්‍රවේශය 30 June 2015.
  19. "World Refugee Survey 2008". U.S. Committee for Refugees and Immigrants. 19 June 2008. 29 April 2009 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී.
  20. Venezuela – Population සංරක්ෂණය කළ පිටපත 12 ඔක්තෝබර් 2011 at the Wayback Machine. U.S. Library of Congress.
  21. > Censos de población y vivienda සංරක්ෂණය කළ පිටපත 19 ජූලි 2017 at the Wayback Machine. INE (23 February 2012). Retrieved on 16 April 2012.
  22. 1 2 "Venezuela". Ethnologue. 4 April 2022 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්‍රවේශය 23 January 2017.
  23. Bernasconi, Giulia (2012). "L'Italiano in Venezuela". Italiano LinguaDue (ඉතාලි බසින්). 3 (2): 20. doi:10.13130/2037-3597/1921 (inactive 12 July 2025). 2 February 2017 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්‍රවේශය 22 January 2017. L'italiano come lingua acquisita o riacquisita è largamente diffuso in Venezuela: recenti studi stimano circa 200.000 studenti di italiano nel Paese{{cite journal}}: CS1 maint: DOI inactive as of ජූලි 2025 (link)
  24. "What Languages Are Spoken in Venezuela?". WorldAtlas. සම්ප්‍රවේශය 17 June 2018.
  25. Maddicks, Russell (1 October 2012). Venezuela – Culture Smart!: The Essential Guide to Customs & Culture. Kuperard. ISBN 978-1-85733-661-0.
  26. Ferreira, Jo-Anne S. "Patuá in Paria: The Status of French-lexicon Creole in Venezuela (pre-published version)".
  27. Aguire, Jesus Maria (June 2012). "Informe Sociográfico sobre la religión en Venezuela" (PDF) (ස්පාඤ්ඤ බසින්). El Centro Gumilla. 24 September 2015 දින මුල් පිටපත (PDF) වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්‍රවේශය 5 April 2015.
  28. 1 2 Khalifa 2013, 6-7.
  29. "As crisis deepens, more Venezuelans are emigrating to Lebanon". NBC News. 18 July 2017.
  30. 1 2 "Sending relief--and a message of inclusion and love—to our Druze sisters and brothers". Los Angeles Times. 6 April 2021.
  31. "Tariq Alaiseme [reportedly to be] vice-president of Venezuela" (අරාබි බසින්). Aamama. 2013. 20 May 2019 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්‍රවේශය 2 March 2021.: Referring governor Tareck El Aissami.
  32. Thor Halvorssen Mendoza (8 August 2005). "Hurricane Hugo". The Weekly Standard. 10 (44). 20 May 2011 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්‍රවේශය 20 November 2010.
  33. Annual Report 2004: Venezuela. සංරක්ෂණය කළ පිටපත 23 ඔක්තෝබර් 2006 at the Wayback Machine Stephen Roth Institute. Accessed 11 August 2006.
  34. Berrios, Jerry. S. Fla. Venezuelans: Chavez incites anti-Semitism. සංරක්ෂණය කළ පිටපත 6 මාර්තු 2008 at the Wayback Machine Miami Herald, 10 August 2006.
  35. The Chavez Regime: Fostering Anti-Semitism and Supporting Radical Islam. සංරක්ෂණය කළ පිටපත 4 ජූනි 2011 at the Wayback Machine Anti-Defamation League, 6 November 2006. Accessed 3 April 2008.
  36. Rueda, Jorge (4 December 2007). "Jewish leaders condemn police raid on community center in Venezuela". U-T San Diego. 8 April 2015 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්‍රවේශය 8 April 2015.
  37. "ADL Denounces Anti-Semitic Graffiti Sprayed on Synagogue in Venezuela". Algemeiner Journal. 2 January 2015. සම්ප්‍රවේශය 4 January 2015.