ලංකා රාජ්ය මන්ත්රණ සභාව
| ලංකා රාජ්ය මන්ත්රණ සභාව | |
|---|---|
| බ්රිතාන්ය ලංකාව | |
| Type | |
| Type | |
| History | |
| Established | 1931 |
| Disbanded | 1947 |
| Preceded by | ලංකාවේ ව්යවස්ථාදායක සභාව |
| Succeeded by | ලංකාවේ පාර්ලිමේන්තුව |
| Seats | 58 |
| Elections | |
Last election | ලංකා රාජ්ය මන්ත්රණ සභා ඡන්ද විමසීම, 1936 |
| Meeting place | |
 | |
| කොළඹ, ගෝල්පේස් හි ජාතික රාජ්ය සභාව ගොඩනැගිල්ල. 1982 දක්වා රාජ්ය මන්ත්රණ සභාවේ අනුප්රාප්තිකයින් (නියෝජිත මන්ත්රී මණ්ඩලය, ජාතික රාජ්ය සභාව සහ ශ්රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුව) විසින් මෙම ගොඩනැගිල්ල භාවිතා කරන ලදී. අද එය පැරණි පාර්ලිමේන්තු ගොඩනැගිල්ල ලෙස හඳුන්වන අතර ජනාධිපති ලේකම් කාර්යාලය පිහිටා ඇත. | |
| මෙම ලිපිය |
| පිළිබඳ ලිපි මාලාවක කොටසකි |
|---|
 |
1931 දී ඩොනමෝර් ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාව මගින් පිහිටුවන ලද, බ්රිතාන්ය ලංකාව (වර්තමානයේ ශ්රී ලංකාව ) සඳහා ඒක මණ්ඩල ව්යවස්ථාදායකය වූයේ ලංකා රාජ්ය මන්ත්රණ සභාවයි . රාජ්ය මන්ත්රණ සභාව ප්රථම වරට යටත් විජිත ලංකාවේ ජනතාවට ඡන්ද බලය ලබා දුන්නේය. මෙය මගින්ට ත් විජිත ලංකාවේ මුල් ව්යවස්ථාදායක ආයතනය වූ ලංකාවේ ව්යවස්ථාදායක සභාව ප්රතිස්ථාපනය කළේය.
රාජ්ය මන්ත්රණ සභා දෙකක් පමණක් තිබුණි: පළමුවැන්න 1931 දී තේරී පත් වූ අතර දෙවනුව 1936 දී තේරී පත් විය. 1947 සෝල්බරි ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාව මගින් රාජ්ය මන්ත්රණ සභාව ලංකා පාර්ලිමේන්තුව මගින් ප්රතිස්ථාපනය කරන ලදී.
ඉතිහාසය
[සංස්කරණය]ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථා ප්රතිසංස්කරණ සඳහා වූ ලාංකික ඉල්ලීම් හේතුවෙන්, බ්රිතාන්ය බලධාරීන් විසින් ඩොනොමෝර් අර්ල් ගේ සභාපතිත්වය යටතේ රාජකීය කොමිසමක් පිහිටුවන ලදී. ඩොනමෝර් කොමිසම 1927 දී යටත් විජිතයට පැමිණි අතර, එක්සත් රාජධානියට නැවත පැමිණ එහි වාර්තාව නිකුත් කළේය. කොමිසම ප්රතිසංස්කරණ යෝජනා කළ අතර, එය ඩොනමෝර් ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාව ලෙස ක්රියාත්මක කරන ලද අතර, එහි ප්රතිඵලයක් ලෙස යටත් විජිතයේ ව්යවස්ථාදායකය ලෙස ලංකාවේ ව්යවස්ථාදායක සභාව අහෝසි කර, 1931 දී එය "රාජ්ය සභාවක්" මගින් ප්රතිස්ථාපනය විය.
රාජ්ය මන්ත්රණ සභාවේ ව්යුහය සහ ක්රියාකාරිත්වය පර්යේෂණාත්මක වූ අතර, එය අර්ධ වශයෙන් එක්සත් රාජධානියේ ලන්ඩන් ප්රාන්ත සභාව මත පදනම් විය. රාජ්ය මන්ත්රණ සභාව විධායක සහ ව්යවස්ථාදායක ධාරිතාවයෙන් ක්රියාත්මක වූ අතර, විධායක රාජකාරි ඉටු කරන කමිටු හතක් තිබුණි. සෑම කමිටුවක්ම රාජ්ය මන්ත්රණ සභාවේ නම් කරන ලද සාමාජිකයින්ගෙන් සමන්විත වූ අතර, අමාත්යවරයා ලෙස ආමන්ත්රණය කරන ලද තේරී පත් වූ ලාංකිකයෙකු විසින් සභාපතිත්වය දරන ලදී. ලංකා අමාත්යවරු ආරක්ෂක, විදේශ කටයුතු, මූල්ය සහ අධිකරණ කටයුතු හසුරුවන බ්රිතාන්ය අමාත්ය නිලධාරීන් තිදෙනෙකුගෙන් සමන්විත අමාත්ය මණ්ඩලයක් පිහිටුවා ගත්හ.
ඩොනමෝර් ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාව විශාල සාර්ථකත්වයක් ලෙස නොසැලකූ අතර, මෙය තවදුරටත් ව්යවස්ථා ප්රතිසංස්කරණ සඳහා වූ ලාංකික ඉල්ලීම් සමඟ ඒකාබද්ධ වූ අතර, 1944 දී ලංකාවට පැමිණි හර්වල්ඩ් රැම්ස්බොතම්, 1 වන විස්කවුන්ට් සෝල්බරි ගේ සභාපතිත්වය යටතේ නව කොමිසමක් ස්ථාපිත කිරීමට හේතු විය. සෝල්බරි කොමිසම විසින් ඉදිරිපත් කරන ලද වාර්තාව මත පදනම්ව, නව ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවක් නිර්මාණය කරන ලද අතර, එමඟින් රාජ්ය මන්ත්රණ සභාව පාර්ලිමේන්තුවක් මගින් ප්රතිස්ථාපනය කරන ලද අතර, ඒ සඳහා මැතිවරණ 1947 දී පවත්වන ලදී. ලංකාවේ අලුතින් තේරී පත් වූ රජය සමඟ කළ සාකච්ඡාවල ප්රතිඵලයක් ලෙස 1948 දී බ්රිතාන්යයන් ලංකාවට ඩොමීනියන් ලෙස නිදහස ලබා දුන්නේය.
සාමාජිකත්වය
[සංස්කරණය]
රාජ්ය මන්ත්රණ සභාව සාමාජිකයින් 58 දෙනෙකුගෙන් සමන්විත වූ අතර, ඔවුන්ගෙන් 50 දෙනෙකු සර්වජන ඡන්ද බලයෙන් තේරී පත් වූ අතර, ආණ්ඩුකාරවරයා විසින් පත් කරන ලද 8 දෙනෙකුගෙන් සමන්විත විය.
රාජ්ය මන්ත්රණ සභාවේ කථානායකවරු
[සංස්කරණය]- ඇල්ෆ්රඩ් ෆ්රැන්සිස් මොලමුරේ (1931–34)[1]
- සර් ෆොරෙස්ටර් ඔගස්ටස් ඔබේසේකර (1934–35)[1]
- සර් Waitialingm Duraiswamy (1936–47)[1]
රාජ්ය නිලධාරීන්
[සංස්කරණය]මන්ත්රණ සභාවේ නායකයින්
[සංස්කරණය]- සර් ඩොන් බාරොන් ජයතිලක (1931–42)[2]
- ඩොන් ස්ටීවන් සේනානායක (1942–47)[2]
රාජ්ය මන්ත්රණ සභාවේ අමාත්යවරු
[සංස්කරණය]- ලංකාවේ පළමු අමාත්ය මණ්ඩලය (1931–35)
- ලංකාවේ දෙවන අමාත්ය මණ්ඩලය (1936–47)
රාජ්ය මන්ත්රණ සභාවේ ලිපිකරු
[සංස්කරණය]රාජ්ය මන්ත්රණ සභාවේ ජ්යෙෂ්ඨ පරිපාලන නිලධාරියා සහ දේශපාලනයෙන් තොර සිවිල් සේවකයෙකි.
- G. එන්. ෆාර්ක්හාර්, සැකිල්ල:පශ්චාත්-නාමිකයන්, CCS (1930–1932)
- වී. කුමාරස්වාමි, CCS (1932–1933)
- ඊ. ඩබ්ලිව්. කන්නන්ගර, CCS (1933–1940)
- ඩී. සී. ආර්. ගුණවර්ධන, CCS (1940–1947)
- ආර්. ශාන්ත එල්. පී. දැරණියගල, CBE (1947)
රාජ්ය මන්ත්රණ සභාවේ සාමාජිකයන්
[සංස්කරණය]මූලාශ්ර
[සංස්කරණය]- ^ a b c "Speakers". Handbook of Parliament. ශ්රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුව. 2009 ජූලි 25 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී.
{{cite web}}: Check date values in:|archive-date=(help) - ^ a b "මන්ත්රණ සභාවේ නායකයින්". Handbook of Parliament. ශ්රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුව. 16 ජුනි 2010 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී.