Jump to content

මළ මුහුද

බැඳියන් එක්කරන්න
විකිපීඩියා වෙතින්
Dead Sea
A view of the sea from the Jordanian shore with the hills of the West Bank in the background
ස්ථානයWestern Asia
Coordinates31°30′N 35°30′E / 31.500°N 35.500°E / 31.500; 35.500
Primary inflowsJordan River
Primary outflowsNone
Catchment area41,650 km2 (16,080 sq mi)
Basin countriesJordan, Palestine (Israeli-occupied West Bank), Israel
උපරිම දිග50 km (31 mi)[1] (northern basin only)
උපරිම පළල15 km (9.3 mi)
පෘෂ්ඨ ක්ෂේත්‍රඵලය605 km2 (234 sq mi) (2016)[2]
Average depth188.4 m (618 ft)[3]
උපරිම ගැඹුර298 m (978 ft) (elevation of deepest point, 728 m (2,388 ft) BSL [below sea level], minus current surface elevation)
ජල ධාරිතාවය114 km3 (27 cu mi)[3]
Shore length1135 km (84 mi)
Surface elevation−439.78 m (−1,443 ft) (2025)[4]
References[3][5]
1 Shore length is not a well-defined measure.
  1. ^ "Virtual Israel Experience: The Dead Sea". Jewish Virtual Library. https://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/vie/Deadsea.html. ප්‍රතිෂ්ඨාපනය 21 January 2013. 
  2. ^ "The Dead Sea Is Dying Fast: Is It Too Late to Save It, or Was It Always a Lost Cause?". Haaretz. 7 October 2016. 22 December 2016 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී.
  3. ^ a b c Dead Sea Data Summary 2015 සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2015-02-21 at archive.today.Water Authority of Israel.
    "Red Sea – Dead Sea Water Conveyance Study Program". The World Bank Group. 2013. 2013-09-15 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී.
  4. ^ "מפלס ים המלח משנת 1976 (Dead Sea Level since 1976)". Government Data (Israel) (හීබෲ බසින්). සම්ප්‍රවේශය 2025-03-11.
  5. ^ "Long-Term changes in the Dead Sea". Israel Oceanographic and Limnological Research – Israel Marine Data Center (ISRAMAR). 2018-11-06 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්‍රවේශය 2014-05-31.

මළ මුහුද ( අරාබි: اَلْبَحْر الْمَيِّت, romanized: al-Baḥr al-Mayyit  ; හෝ اَلْبَحْر الْمَيْت, al-Baḥr al-Mayt  ; හීබෲ: יַם הַמֶּלַח, romanized: Yam hamMelaḥ ), වෙනත් නම් වලින් ද හඳුන්වනු ලබන අතර, නැගෙනහිරින් ජෝර්දානය, බටහිරින් ඊශ්‍රායල-අල්ලාගත් බටහිර ඉවුර සහ නිරිත දෙසින් ඊශ්‍රායලය මායිම් වූ ගොඩබිම් සහිත ලුණු විලයකි . [1] [2] එය ජෝර්දාන් රිෆ්ට් නිම්නයේ එන්ඩෝර්හයික් ද්‍රෝණියේ පිහිටා ඇති අතර එහි ප්‍රධාන අතු ගංගාව වන්නේ ජෝර්දාන් ගඟයි .

2025 වන විට, විලෙහි මතුපිට 439.78 මීටර (1,443 ft) කි. මුහුදු මට්ටමට පහළින්, [3] එහි වෙරළ තීරය පෘථිවියේ පහළම ගොඩබිම් පාදක උන්නතාංශය බවට පත් කරයි. එය 304 m (997 ft) යි ගැඹුරු, ලොව ගැඹුරුම හයිපර්ලයින් විල . 342 g/kg ලවණතාවයක් හෙවත් 34.2% (2011 දී) සමඟ, එය ලොව ලවණතාවයෙන් වැඩිම ජල කඳන්ගෙන් එකකි, [4] සාගරයට වඩා 9.6 ගුණයකින් ලුණු සහිතයි - සහ ඝනත්වය 1.24 කි. කිලෝග්‍රෑම්/ලීටරය, එමඟින් පිහිනීම පාවීමට සමාන වේ. [5] [6] මෙම ලවණතාවය ශාක හා සතුන්ට සමෘධිමත් විය නොහැකි කටුක පරිසරයක් නිර්මාණය කරයි, එබැවින් එයට එහි නම ලැබුණි. මළ මුහුදේ ප්‍රධාන, උතුරු ද්‍රෝණිය 50 කිලෝමීටර (31 mi) කි. දිග සහ 15 කිලෝමීටර (9 mi)එහි පළලම ස්ථානයේ පළල .

මළ මුහුද වසර දහස් ගණනක් තිස්සේ මධ්‍යධරණී ද්‍රෝණිය අවට සිට සංචාරකයින් ආකර්ෂණය කර ගෙන ඇත. එය ලොව ප්‍රථම සෞඛ්‍ය නිකේතනවලින් එකක් වූ අතර, ඊජිප්තු මමීකරණය සඳහා ඇස්ෆල්ට් සිට පොහොර සඳහා පොටෑෂ් දක්වා විවිධ නිෂ්පාදන සැපයුම්කරු වී ඇත. අද වන විට සංචාරකයින් ඊශ්‍රායල, ජෝර්දාන සහ බටහිර ඉවුර වෙරළ තීරයන්හි මුහුද නැරඹීමට පැමිණෙති.

මළ මුහුද වේගයෙන් පසුබසිමින් පවතී; අද එහි මතුපිට වර්ගඵලය අඩි 605 km2 (234 sq mi) කි. කි.මී. 2 (234 වර්ග අඩි සැතපුම්), 1,050 km2 (410 sq mi) වී තිබීම කි.මී. 2 (410 වර්ග අඩි සැතපුම්) 1930 දී. එහි අවපාතය අඩු කිරීම සඳහා අතහැර දැමූ රතු මුහුද–මළ මුහුදේ ජල ප්‍රවාහන ව්‍යාපෘතිය වැනි බහු ඇළ මාර්ග සහ නල මාර්ග යෝජනා [7] ඉදිරිපත් කර ඇත.

__LEAD_SECTION__

[සංස්කරණය]
Dead Sea
A view of the sea from the Jordanian shore with the hills of the West Bank in the background
ස්ථානයWestern Asia
Coordinates31°30′N 35°30′E / 31.500°N 35.500°E / 31.500; 35.500
Primary inflowsJordan River
Primary outflowsNone
Catchment area41,650 km2 (16,080 sq mi)
Basin countriesJordan, Palestine (Israeli-occupied West Bank), Israel
උපරිම දිග50 km (31 mi)[8] (northern basin only)
උපරිම පළල15 km (9.3 mi)
පෘෂ්ඨ ක්ෂේත්‍රඵලය605 km2 (234 sq mi) (2016)[9]
Average depth188.4 m (618 ft)[10]
උපරිම ගැඹුර298 m (978 ft) (elevation of deepest point, 728 m (2,388 ft) BSL [below sea level], minus current surface elevation)
ජල ධාරිතාවය114 km3 (27 cu mi)[10]
Shore length1135 km (84 mi)
Surface elevation−439.78 m (−1,443 ft) (2025)[11]
References[10][12]
1 Shore length is not a well-defined measure.
  1. ^ "A Rare Middle East Agreement, on Water". The New York Times. 9 December 2013. සම්ප්‍රවේශය 4 December 2023. About 25 miles of the Dead Sea's shoreline lie in the Israeli-occupied West Bank and are claimed by the Palestinians as part of a future state.
  2. ^ "The Dead Sea is dying. These beautiful, ominous photos show the impact". NPR. 11 December 2022. සම්ප්‍රවේශය 4 December 2023. The Dead Sea is a landlocked lake that's partly in Jordan, Israel and the Israeli-occupied West Bank.
  3. ^ "מפלס ים המלח משנת 1976 (Dead Sea Level since 1976)". Government Data (Israel) (හීබෲ බසින්). සම්ප්‍රවේශය 2025-03-11.
  4. ^ Goetz, P. W., ed (1986). "Dead Sea". The New Encyclopædia Britannica. 3 (15th ed.). Chicago: Encyclopædia Britannica, Inc.. p. 937. 
  5. ^ McColl, R W, ed. (2005). Encyclopedia of world geography. Facts on File. p. 237. ISBN 978-0-8160-7229-3. 2023-10-30 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්‍රවේශය 2020-11-10.
  6. ^ "Dead Sea—Composition of Dead Sea Water". 2013-11-04 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී.
  7. ^ "5 alliances shortlisted to execute Red-Dead's phase I". The Jordan Times. 27 November 2016. 29 November 2016 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්‍රවේශය 3 December 2016.
  8. ^ "Virtual Israel Experience: The Dead Sea". Jewish Virtual Library. https://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/vie/Deadsea.html. ප්‍රතිෂ්ඨාපනය 21 January 2013. 
  9. ^ "The Dead Sea Is Dying Fast: Is It Too Late to Save It, or Was It Always a Lost Cause?". Haaretz. 7 October 2016. 22 December 2016 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී.
  10. ^ a b c Dead Sea Data Summary 2015 සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2015-02-21 at archive.today.Water Authority of Israel.
    "Red Sea – Dead Sea Water Conveyance Study Program". The World Bank Group. 2013. 2013-09-15 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී.
  11. ^ "מפלס ים המלח משנת 1976 (Dead Sea Level since 1976)". Government Data (Israel) (හීබෲ බසින්). සම්ප්‍රවේශය 2025-03-11.
  12. ^ "Long-Term changes in the Dead Sea". Israel Oceanographic and Limnological Research – Israel Marine Data Center (ISRAMAR). 2018-11-06 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්‍රවේශය 2014-05-31.

මළ මුහුද ( අරාබි: اَلْبَحْر الْمَيِّت, romanized: al-Baḥr al-Mayyit  ; හෝ اَلْبَحْر الْمَيْت, al-Baḥr al-Mayt  ; හීබෲ: יַם הַמֶּלַח, romanized: Yam hamMelaḥ ), වෙනත් නම් වලින් ද හඳුන්වනු ලබන අතර, නැගෙනහිරින් ජෝර්දානය, බටහිරින් ඊශ්‍රායල-අල්ලාගත් බටහිර ඉවුර සහ නිරිත දෙසින් ඊශ්‍රායලය මායිම් වූ ගොඩබිම් සහිත ලුණු විලයකි . [1] [2] එය ජෝර්දාන් රිෆ්ට් නිම්නයේ එන්ඩෝර්හයික් ද්‍රෝණියේ පිහිටා ඇති අතර එහි ප්‍රධාන අතු ගංගාව වන්නේ ජෝර්දාන් ගඟයි .

2025 වන විට, විලෙහි මතුපිට 439.78 මීටර (1,443 ft) කි. මුහුදු මට්ටමට පහළින්, [3] එහි වෙරළ තීරය පෘථිවියේ පහළම ගොඩබිම් පාදක උන්නතාංශය බවට පත් කරයි. එය 304 m (997 ft) යි ගැඹුරු, ලොව ගැඹුරුම හයිපර්ලයින් විල . 342 g/kg ලවණතාවයක් හෙවත් 34.2% (2011 දී) සමඟ, එය ලොව ලවණතාවයෙන් වැඩිම ජල කඳන්ගෙන් එකකි, [4] සාගරයට වඩා 9.6 ගුණයකින් ලුණු සහිතයි - සහ ඝනත්වය 1.24 කි. කිලෝග්‍රෑම්/ලීටරය, එමඟින් පිහිනීම පාවීමට සමාන වේ. [5] [6] මෙම ලවණතාවය ශාක හා සතුන්ට සමෘධිමත් විය නොහැකි කටුක පරිසරයක් නිර්මාණය කරයි, එබැවින් එයට එහි නම ලැබුණි. මළ මුහුදේ ප්‍රධාන, උතුරු ද්‍රෝණිය 50 කිලෝමීටර (31 mi) කි. සැත) දිග සහ 15 කිලෝමීටර (9 mi)එහි පළලම ස්ථානයේ පළල සැතපුම්) . [7]

මළ මුහුද වසර දහස් ගණනක් තිස්සේ මධ්‍යධරණී ද්‍රෝණිය අවට සිට සංචාරකයින් ආකර්ෂණය කර ගෙන ඇත. එය ලොව ප්‍රථම සෞඛ්‍ය නිකේතනවලින් එකක් වූ අතර, ඊජිප්තු මමීකරණය සඳහා ඇස්ෆල්ට් සිට පොහොර සඳහා පොටෑෂ් දක්වා විවිධ නිෂ්පාදන සැපයුම්කරු වී ඇත. අද වන විට සංචාරකයින් ඊශ්‍රායල, ජෝර්දාන සහ බටහිර ඉවුර වෙරළ තීරයන්හි මුහුද නැරඹීමට පැමිණෙති.

මළ මුහුද වේගයෙන් පසුබසිමින් පවතී; අද එහි මතුපිට වර්ගඵලය අඩි 605 km2 (234 sq mi) කි. කි.මී. 2 (234 වර්ග අඩි සැතපුම්), 1,050 km2 (410 sq mi) වී තිබීම කි.මී. 2 (410 වර්ග අඩි සැතපුම්) 1930 දී. එහි අවපාතය අඩු කිරීම සඳහා අතහැර දැමූ රතු මුහුද–මළ මුහුදේ ජල ප්‍රවාහන ව්‍යාපෘතිය වැනි බහු ඇළ මාර්ග සහ නල මාර්ග යෝජනා [8] ඉදිරිපත් කර ඇත.

  1. ^ "A Rare Middle East Agreement, on Water". The New York Times. 9 December 2013. සම්ප්‍රවේශය 4 December 2023. About 25 miles of the Dead Sea's shoreline lie in the Israeli-occupied West Bank and are claimed by the Palestinians as part of a future state.
  2. ^ "The Dead Sea is dying. These beautiful, ominous photos show the impact". NPR. 11 December 2022. සම්ප්‍රවේශය 4 December 2023. The Dead Sea is a landlocked lake that's partly in Jordan, Israel and the Israeli-occupied West Bank.
  3. ^ "מפלס ים המלח משנת 1976 (Dead Sea Level since 1976)". Government Data (Israel) (හීබෲ බසින්). සම්ප්‍රවේශය 2025-03-11.
  4. ^ Goetz, P. W., ed (1986). "Dead Sea". The New Encyclopædia Britannica. 3 (15th ed.). Chicago: Encyclopædia Britannica, Inc.. p. 937. 
  5. ^ McColl, R W, ed. (2005). Encyclopedia of world geography. Facts on File. p. 237. ISBN 978-0-8160-7229-3. 2023-10-30 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්‍රවේශය 2020-11-10.
  6. ^ "Dead Sea—Composition of Dead Sea Water". 2013-11-04 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී.
  7. ^ උපුටාදැක්වීම් දෝෂය: අනීතික <ref> ටැගය; JVL නමැති ආශ්‍රේයන් සඳහා කිසිදු පෙළක් සපයා නොතිබුණි
  8. ^ "5 alliances shortlisted to execute Red-Dead's phase I". The Jordan Times. 27 November 2016. 29 November 2016 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්‍රවේශය 3 December 2016."5 alliances shortlisted to execute Red-Dead's phase I".
"https://si.wikipedia.org/w/index.php?title=මළ_මුහුද&oldid=768755" වෙතින් සම්ප්‍රවේශනය කෙරිණි