මයස්තීනියා ග්රාවිස්
| මයස්තීනියා ග්රාවිස් | |
|---|---|
| ඇස අපගමනය වීම සහ ඇසිපිය කඩාවැටීම සහිත මයස්තීනියා ග්රාවිස් රෝගියකු සිය ඇස් විවෘත කිරීමට උත්සාහ කරන අයුරු | |
| විශේෂඥතාව | ස්නායුවේදය |
| රෝග ලක්ෂණ | විවිධ ප්රමාණ්වලින් වූ පේශී දුර්වලතාව, ද්විත්ව දෘෂ්ටිය, ඇසිපිය එල්ලා වැටීම, කථන සහ ඇවිදීමේ අපහසුතා[1] |
| සාමාන්ය ආරම්භය | වයස 40 ට අඩු කාන්තාවන්, වයස 60ට වැසි පිරිමින්[1] |
| පවතින කාල පරාසය | දීර්ඝකාලීන[1] |
| හේතූන් | ස්වයංප්රතිශක්ති රෝග[1] |
| රෝග නිර්ණ ක්රමවේදය | විශේෂිත ප්රතිදේහ සඳහ වූ රුධිර පරීක්ෂණ, එඩ්රොෆෝනියම් පරීක්ෂාව, ස්නායු සන්නයන අධ්යයන[1] |
| වෙනත් රෝග නිර්ණයන් | ගිලන්–බාර් සහලක්ෂණය, බොටියුලිසම්, ඕගනෝෆොස්ෆේට් විෂවීම, මොළමූල ආඝාත,[2] පරිවෘත්තීය පේශීව්යාධීන් |
| ප්රතිකාර | ඖෂධ, තයිමසය ඉවත්කිරීමේ ශල්යකර්මය, ප්ලාස්මාෆෙරෙසිස්[1] |
| ඖෂධ | ඇසිටයිල්කෝලීනෙස්ටරේස් නිෂේධක(නියෝස්ටිග්මයින්, පිරිඩොස්ටිග්මයින්), ප්රතිශක්තිමර්දක[1] |
| Frequency | මිලියනයකට 50 සිට 200 දක්වා[3][4] |
මයස්තීනියා ග්රාවිස් (MG) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ විවිධ ප්රමාණවලින් පේශී දුර්වලතාවලට හේතුවන දිගුකාලීන ස්නායුපේශී සන්ධි රෝගයකි.[1] මෙහිදී වඩාත්ම බලපෑමට ලක්වන පේශීන් සහිත ස්ථාන වන්නේ ඇස්, මුහුණ, සහ ගිලීමට දායකවන පේශී ය.[1][5] මේ හේතුවෙන් ද්විත්ව දෘෂ්ටිය, ඇසිපිය කඩාවැටීම, කථන සහ ඇවිදීමේ අපහසුතා ඇතිවිය හැක.[1] මෙහි ආරම්භය එක්වරම සිදුවිය හැක.[1] මෙහි බලපෑමට ලක්වූවන් සතුව විශාල තයිමසයක් පැවතිය හැකි අතර තයිමෝමා ද වර්ධනය විය හැක.[1]
මයිස්තීනියා ග්රාවිස් යනු ස්නායුව සහ මාංශ පේශි අතර සන්ධියේ නිකොටිනික් ඇසිටයිල්කෝලීන් ප්රතිග්රාහක අවහිර කරන හෝ විනාශ කරන ප්රතිදේහ නිසා ඇතිවන ස්වයං ප්රතිශක්තිකරණ රෝගයකි.[1] මෙය ස්නායු ආවේගයන් මාංශ පේශි සංකෝචනය ප්රේරණය වීම වළක්වයි.[1] සමහර ඖෂධ දුර්වලතාවය තවත් උග්ර කළ හැකිය.[6] කලාතුරකින්, ස්නායු මාංශ පේශි සන්ධියේ උරුම වූ ජානමය දෝෂයක් හේතුවෙන් සංජානනීය මයස්තීනියාව ලෙස හඳුන්වන සමාන තත්ත්වයක් ඇති වේ.[7][8] මයස්තීනියා රෝගයෙන් පෙළෙන මව්වරුන්ගේ ළදරුවන්ට ඔවුන්ගේ ජීවිතයේ මුල් මාස කිහිපය තුළ රෝග ලක්ෂණ අත්විඳිය හැකි අතර එය නවජ මයස්තීනියාව ලෙස හැඳින්වේ.[1] නිශ්චිත ප්රතිදේහ සඳහා රුධිර පරීක්ෂණ, එඩ්රොෆෝනියම් පරීක්ෂණය හෝ ස්නායු සන්නයන අධ්යයනයක් මගින් රෝග විනිශ්චයට සහාය විය හැක.[1]
මයිස්තීනියා ග්රාවිස් සාමාන්යයෙන් ප්රතිකාර කරනු ලබන්නේ නියෝස්ටිග්මයින් සහ පිරිඩොස්ටිග්මයින් වැනි ඇසිටිල්කොලීනෙස්ටරේස් නිෂේධක ලෙස හඳුන්වන ඖෂධ සමඟිනි.[1] ප්රෙඩ්නිසෝන් හෝ ඇස්තයෝප්රීන් වැනි ප්රතිශක්තිකරණ ඖෂධ ද භාවිතා කළ හැකිය.[1] තයිමස් ග්රන්ථිය ශල්යකර්මයෙන් ඉවත් කිරීමෙන් ඇතැම් අවස්ථාවලදී රෝග ලක්ෂණ වැඩිදියුණු විය හැක.[1] තත්ත්වයේ හදිසි උත්සන්නවීම් වලදී ප්ලාස්මාෆෙරෙසිස් සහ ඉහළ මාත්රාවකින් යුත් අන්තඃශිරා ඉමියුනොග්ලොබියුලීන් භාවිතා කළ හැකිය.[1] ශ්වසන මාංශ පේශි සැලකිය යුතු ලෙස දුර්වල වුවහොත්, යාන්ත්රික වාතාශ්රය අවශ්ය විය හැකිය.[1] ඉන්ටියුබේෂන් කළ පසු ඇසිටිල්කොලීනෙස්ටරේස් නිෂේධක තාවකාලිකව රඳවා තබාගෙන වාතයේ ස්රාවය අඩු කළ හැකිය.[9]
MG මිලියනයකට 50 සිට 200 දක්වා පුද්ගලයින්ට බලපායි.[3][4] සෑම වසරකම මිලියනයකට පුද්ගලයින් තුන් දෙනෙකුගේ සිට 30 දක්වා සංඛ්යාවකට එය අලුතින් හඳුනා ගැනේ.[10] දැනුවත්භාවය වැඩි වීම නිසා රෝග විනිශ්චය වඩාත් සුලභ වෙමින් පවතී.[10] එය බොහෝ විට සිදුවන්නේ වයස අවුරුදු 40 ට අඩු කාන්තාවන් තුළ සහ වයස අවුරුදු 60 ට වැඩි පිරිමින් තුළ ය [1] එය ළමුන් තුළ දුර්ලභ ය.[1] ප්රතිකාර සමඟ, බලපෑමට ලක් වූ බොහෝ දෙනෙක් සාපේක්ෂව සාමාන්ය ජීවිත ගත කරන අතර සාමාන්ය ආයු අපේක්ෂාවක් ඇත.[1] මෙම වචනය ග්රීක "mys" "මාංශ පේශි" සහ "astheneia" "දුර්වලතාවය" සහ ලතින් "gravis" "බරපතල" වලින් පැමිණේ.[11]
ආශ්රේයයන්
[සංස්කරණය]- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 "Myasthenia Gravis Fact Sheet". National Institute of Neurological Disorders and Stroke. 16 සැප්තැම්බර් 2021 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්රවේශය 22 සැප්තැම්බර් 2021.
- ↑ Kahan S (2005). In a Page: Neurology. Lippincott Williams & Wilkins. p. 118. ISBN 978-1-4051-0432-6. 8 සැප්තැම්බර් 2017 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත.
- 1 2 Kaminski, Henry J. (2009). Myasthenia Gravis and Related Disorders (ඉංග්රීසි බසින්) (2 ed.). Springer Science & Business Media. p. 72. ISBN 978-1-59745-156-7. 8 සැප්තැම්බර් 2017 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත.
- 1 2 Adams, James G. (2012). Emergency Medicine: Clinical Essentials (ඉංග්රීසි බසින්) (2 ed.). Elsevier Health Sciences. p. 844. ISBN 978-1-4557-3394-1. 8 සැප්තැම්බර් 2017 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත.
- ↑ Salari N, Fatahi B, Bartina Y, Kazeminia M, Fatahian R, Mohammadi P, et al. (දෙසැම්බර් 2021). "Global prevalence of myasthenia gravis and the effectiveness of common drugs in its treatment: a systematic review and meta-analysis". Journal of Translational Medicine. 19 (1) 516. doi:10.1186/s12967-021-03185-7. PMC 8686543. PMID 34930325.
- ↑ "Emergent Management of Myasthenia Gravis: Overview, Patient History, Physical Examination". emedicine. 20 සැප්තැම්බර් 2018. 5 නොවැම්බර් 2021 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්රවේශය 1 පෙබරවාරි 2022.
- ↑ Principles of Neural Science (5 ed.). 2012. pp. 318–319.
- ↑ Lua දෝෂය in Module:Citation/CS1/Utilities at line 206: Called with an undefined error condition: maint_page_art_num.
- ↑ Godoy, DA; Mello, LJ; Masotti, L; Di Napoli, M (සැප්තැම්බර් 2013). "The myasthenic patient in crisis: an update of the management in Neurointensive Care Unit". Arquivos de Neuro-psiquiatria. 71 (9A): 627–39. doi:10.1590/0004-282X20130108. PMID 24141444.
- 1 2 McGrogan A, Sneddon S, de Vries CS (2010). "The incidence of myasthenia gravis: a systematic literature review". Neuroepidemiology. 34 (3): 171–183. doi:10.1159/000279334. PMID 20130418.
- ↑ Ehrlich, Ann; Schroeder, Carol L. (2014). Introduction to Medical Terminology (ඉංග්රීසි බසින්). Cengage Learning. p. 87. ISBN 978-1-133-95174-2. 8 සැප්තැම්බර් 2017 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත.
| වර්ගීකරණය | |
|---|---|
| බාහිර සම්පත් |
|