Jump to content

බ්‍රසීලයේ ජන විකාශනය

බැඳියන් එක්කරන්න
විකිපීඩියා වෙතින්
බ්‍රසීලියානු මහ නගර සභා වල ජනගහන ඝනත්වය

නවතම නිල ප්‍රක්ෂේපණයට අනුව, 2022 ජූලි 1 වන දින බ්‍රසීලයේ ඇස්තමේන්තුගත ජනගහනය 210,862,983 ක් විය - එය 2022 සංගණනයෙන් වාර්තා වූ මිලියන 203 ක ආරම්භක අගයට වඩා 3.9% ක ගැලපීමකි.[1] 2008 PNAD මගින් වාර්තා කරන ලද බ්‍රසීලයේ ජනගහනය ආසන්න වශයෙන් මිලියන 190 ක් විය[2] (වර්ග කිලෝමීටරයකට වැසියන් 22.31 ක් හෝ වර්ග සැතපුම් 57.8), පිරිමින් සහ කාන්තාවන් අතර අනුපාතය 0.95:1[3] සහ ජනගහනයෙන් 83.75% ක් නාගරික ලෙස අර්ථ දක්වා ඇත.[4] ජනගහනය ගිනිකොනදිග (මිලියන 79.8 ක ජනගහනයක්) සහ ඊසානදිග (මිලියන 53.5 ක ජනගහනයක්) යන ප්‍රදේශවල දැඩි ලෙස සංකේන්ද්‍රණය වී ඇති අතර, වඩාත් පුළුල් කලාප දෙක වන මධ්‍යම-බටහිර සහ උතුර, එක්ව බ්‍රසීලියානු භූමියෙන් 64.12% ක් වන අතර, මුළු ජනගහනය මිලියන 29.1 ක් පමණි.

බ්‍රසීලයේ පළමු සංගණනය 1872 දී සිදු කරන ලද අතර එහි ජනගහනය 9,930,478 ක් ලෙස වාර්තා විය.[5] 1880 සිට 1930 දක්වා යුරෝපීයයන් මිලියන හතරක් පැමිණියහ.[6] උපත් අනුපාතය සුළු වශයෙන් පහත වැටුණද, මරණ අනුපාතය අඩුවීම හේතුවෙන් 1940 සහ 1970 අතර බ්‍රසීලයේ ජනගහනය සැලකිය යුතු ලෙස වැඩි විය. 1940 ගණන්වල වාර්ෂික ජනගහන වර්ධන අනුපාතය 2.4% ක් වූ අතර එය 1950 ගණන්වල 3.0% දක්වා ඉහළ ගිය අතර 1960 ගණන්වල 2.9% ක් ලෙස පැවතුනි, ආයු අපේක්ෂාව අවුරුදු 44 සිට 54 දක්වා[7] සහ 2007 දී අවුරුදු 72.6 දක්වා ඉහළ ගිය බැවින්.[8] 1960 ගණන්වල සිට එය ක්‍රමයෙන් පහත වැටෙමින් පවතී, 1950 සහ 1960 අතර වසරකට 3.04% සිට 2008 දී 1.05% දක්වා සහ 2050 වන විට -0.29% ක සෘණ අගයකට පහත වැටෙනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.[9] එමඟින් ජනවිකාස සංක්‍රාන්තිය සම්පූර්ණ වේ.[10] 2022 දී, සාක්ෂරතා අනුපාතය දළ වශයෙන් 7% ක් වූ අතර,[11] 2008 දී 11.48% සිට සැලකිය යුතු අඩුවීමකි.[12] සංසන්දනය කිරීමේදී, 1940 දී, ජනගහනයෙන් අඩකට වඩා (54%) නූගත් විය.[11]

ජාතිය සහ ජනවාර්ගිකත්වය

[සංස්කරණය]
බ්‍රසීලයේ වාර්ගික කණ්ඩායම් (2022 සංගණනය)[13]
  1. පර්ඩෝ (මිශ්‍ර) (45.34%)
  2. සුදු (43.46%)
  3. කළු (10.17%)
  4. ස්වදේශීක (0.6%)
  5. නැගෙනහිර ආසියානු (0.42%)

2022 බ්‍රසීලියානු සංගණනයට අනුව, ජනගහනයෙන් 45.3% (මිලියන 92.1) තමන් පාර්ඩෝ (දුඹුරු හෝ බහු වාර්ගික යන අර්ථය ඇති), 43.5% (මිලියන 88.2) සුදු, 10.2% (මිලියන 20.7) කළු, 0.6% (මිලියන 1.2) ආදිවාසී, 80.40% ආදිවාසී ලෙස විස්තර කර ඇත. (නිල වශයෙන් කහ හෝ අමරෙලා ලෙස හැඳින්වේ).[14]

1500 දී පෘතුගීසීන් පැමිණීමෙන් පසු, ඇමරින්ඩියන්වරුන්, යුරෝපීයයන් සහ අප්‍රිකානුවන් අතර සැලකිය යුතු ජාන මිශ්‍රණයක් රටේ සියලුම ප්‍රදේශවල සිදුවී ඇත:

  • ජනගහනය ආවරණය කරමින් සිදු කරන ලද සියලුම ස්වයංක්‍රීය අධ්‍යයනයන්ට අනුව යුරෝපීය පරම්පරාව ප්‍රමුඛ වන අතර එය බ්‍රසීලියානු ජනගහනයේ සාමාන්‍ය ජාන සැකැස්මෙන් 60% ත් 65% ත් අතර ප්‍රමාණයක් වේ.[15][16][17][18]
  • බ්‍රසීලියානුවන් අතර අප්‍රිකානු පරම්පරාව සාමාන්‍ය ජාන සැකැස්මෙන් 20% සිට 25% දක්වා ඇස්තමේන්තු කර ඇත[17][19][20]
  • ස්වදේශික පරම්පරාව බ්‍රසීලයේ සියලුම ප්‍රදේශවල සැලකිය යුතු අතර පවතී, එය බ්‍රසීලියානුවන්ගේ සාමාන්‍ය ජානමය පෙළපතෙන් 15% සිට 20% දක්වා පමණ වේ.[19][21][22][23][24][25][26]

19 වන සියවසේ සිට බ්‍රසීලය එහි දේශසීමා සංක්‍රමණය සඳහා විවෘත කළේය. 1808 සිට 1972 දක්වා කාලය තුළ රටවල් 60කට අධික සංඛ්‍යාවකින් මිලියන පහක් පමණ ජනතාවක් බ්‍රසීලයට සංක්‍රමණය වූ අතර, ඔවුන්ගෙන් වැඩි දෙනෙක් පෘතුගීසි, ඉතාලි, ස්පාඤ්ඤ, ජර්මානු, ඉංග්‍රීසි, යුක්‍රේන, පෝලන්ත, යුදෙව්, අප්‍රිකානු, ආර්මේනියානු, රුසියානු, චීන, ජපන්, කොරියානු සහ අරාබි සම්භවයක් ඇති අය වෙති.[27][28][29] ආර්ජන්ටිනාවට පසු ලතින් ඇමරිකාවේ දෙවන විශාලතම යුදෙව් ප්‍රජාව බ්‍රසීලය සතුව ඇති අතර එහි ජනගහනයෙන් 0.06% කි.[30] අරාබි ලෝකයෙන් පිටත, ලොව විශාලතම අරාබි පරම්පරාවේ ජනගහනය ද බ්‍රසීලයේ ඇති අතර, එහි ජනගහනය මිලියන 15-20 කි.[31][32] බ්‍රසීලයේ විදේශ කටයුතු අමාත්‍යාංශයට අනුව, බ්‍රසීලය ලෙබනනයේ වෙසෙන ලෙබනන් පුද්ගලයින්ගේ ජනගහනය ඉක්මවා යන ලෙබනන් ඩයස්පෝරාව මිලියන 7 සිට මිලියන 10 දක්වා වේ.[33]

බ්‍රසීලියානු සමාජය සමාජ පන්ති රේඛා මගින් වඩාත් කැපී පෙනෙන ලෙස බෙදී ඇත, නමුත් වාර්ගික කණ්ඩායම් අතර ඉහළ ආදායම් විෂමතාවයක් දක්නට ලැබේ, එබැවින් ජාතිවාදය සහ පන්තිවාදය බොහෝ විට අතිච්ඡාදනය වේ. දුඹුරු ජනගහනය (නිල වශයෙන් පෘතුගීසි භාෂාවෙන් පාර්ඩෝ ලෙස හැඳින්වේ)[34][35] යනු කබොක්ලෝස් (සාමාන්‍යයෙන් උකහා ගත් ඇමරින්ඩියන්වරුන් සහ සුදු ජාතිකයින් සහ ස්වදේශිකයින්ගෙන් පැවත එන්නන්), මුලටෝස් (ප්‍රධාන වශයෙන් සුදු ජාතිකයින් සහ අප්‍රිකානු-බ්‍රසීලියානුවන්ගෙන් පැවත එන්නන්) සහ කැෆුසෝස් (අප්‍රිකානු-බ්‍රසීලියානුවන් සහ ස්වදේශිකයින්ගෙන් පැවත එන්නන්) ඇතුළත් පුළුල් කාණ්ඩයකි.[34][35][36][37][38] කළු ජාතිකයින්, මුලටෝවරුන් සහ ත්‍රි-වාර්ගිකයන්ගෙන් වැඩි ප්‍රතිශතයක් බහියා සිට පරායිබා දක්වා[38][39] ඊසානදිග කලාපයේ නැගෙනහිර වෙරළ තීරයේ සහ උතුරු මරන්හාඕ,[40][41] දකුණු මිනාස් ජෙරයිස්[42] සහ නැගෙනහිර රියෝ ද ජැනයිරෝ හි ද සොයාගත හැකිය.[38][42]

සැලකිය යුතු ඇමරින්ඩියන් සම්භවයක් ඇති පුද්ගලයින් උතුරු, ඊසානදිග සහ මධ්‍ය-බටහිර කලාපවල ජනගහනයෙන් බහුතරය වේ.[43] 2007 දී, ජාතික ඉන්දියානු පදනම ඇස්තමේන්තු කළේ බ්‍රසීලයේ විවිධ ස්පර්ශ නොකළ ගෝත්‍ර 67 ක් ඇති බවයි, එය 2005 දී ඔවුන්ගේ ඇස්තමේන්තුව 40 ක් වූ අතර එය ඉහළ ගොස් ඇත. ලෝකයේ විශාලතම ස්පර්ශ නොකළ ජනයා සංඛ්‍යාව බ්‍රසීලයේ සිටින බව විශ්වාස කෙරේ.[44]

ආගම

[සංස්කරණය]
බ්‍රසීලයේ ආගම (2022 සංගණනය)
  1. කතෝලික (56.75%)
  2. රෙපරමාදු (26.85%)
  3. ආගමක් නැත (9.28%)
  4. භූතවාදය (1.84%)
  5. වෙනත් ආගම් (5.06%)
  6. සඳහන් කර නැති (0.17%)

ක්‍රිස්තියානි ආගම රටේ ප්‍රමුඛතම ආගම වන අතර, කතෝලික ධර්මය එහි විශාලතම නිකායයි. ලොව විශාලතම කතෝලික ජනගහනය බ්‍රසීලයේ ඇත.[45][46][47] 2022 ජනවිකාස සංගණනයට අනුව (PNAD සමීක්ෂණය ආගම ගැන විමසන්නේ නැත), ජනගහනයෙන් 56.75% ක් කතෝලික ධර්මය අනුගමනය කළහ; 26.85% රෙපරමාදු ආගම; 1.84% කාර්ඩෙක්වාදී ආත්මවාදය; 5.06% වෙනත් ආගම්, ප්‍රකාශ නොකළ හෝ නිශ්චිත නොවන; 9.28% ක් ආගමක් නොතිබුණි.

බ්‍රසීලයේ ආගමික විවිධත්වය වර්ධනය වූයේ වහල්භාවයට පත් අප්‍රිකානු ජනයාගේ සහ ආදිවාසී ජනයාගේ ආගමික සම්ප්‍රදායන් සමඟ කතෝලික පල්ලියේ රැස්වීමෙනි.[48] බ්‍රසීලයේ පෘතුගීසි යටත් විජිතකරණය අතරතුර මෙම ඇදහිලි ඒකාබද්ධ වීම, සාම්ප්‍රදායික පෘතුගීසි උත්සව මගින් සංලක්ෂිත බ්‍රසීලියානු කතෝලික පල්ලියේ ප්‍රධාන කුඩය තුළ විවිධාකාර සමමුහුර්ත පිළිවෙත් මාලාවක් වර්ධනය වීමට හේතු විය.[49]

20 වන සියවස තුළ ආගමික බහුත්වවාදය වැඩි වූ අතර,[50] 2010 වන විට රෙපරමාදු ප්‍රජාව ජනගහනයෙන් 22% කට වඩා ඇතුළත් කර ඇත - අර්ධ වශයෙන් ඇමරිකානු මිෂනාරි සහ රජයේ බලපෑමේ මිශ්‍රණයක් හේතුවෙන්.[51][52] වඩාත් පොදු රෙපරමාදු නිකායන් වන්නේ එවැන්ජලිකල් පෙන්තකොස්ත ඒවාය. රට තුළ කැපී පෙනෙන පැවැත්මක් ඇති අනෙකුත් රෙපරමාදු ශාඛා අතර බැප්ටිස්ට්, සෙවන්ත්-ඩේ ඇඩ්වෙන්ටිස්ට්, ලුතරන් සහ ප්‍රතිසංස්කරණ සම්ප්‍රදාය ඇතුළත් වේ.[53] මෑත දශක කිහිපය තුළ, රෙපරමාදු ආගම, විශේෂයෙන් පෙන්තකොස්තවාදයේ සහ එවැන්ජලිස්තවාදයේ ආකාරවලින්, බ්‍රසීලයේ ව්‍යාප්ත වී ඇති අතර, 2010 ගණන්වලදී කතෝලිකයන්ගේ අනුපාතය සැලකිය යුතු ලෙස පහත වැටී ඇත.[54] ඔවුන් බ්‍රසීලය පුරා ව්‍යාප්ත වී ඇති බැවින්, බොහෝ දෙනෙක් බ්‍රසීලියානු සහ ජාත්‍යන්තර දේශපාලනයට පවා ගැඹුරින් සම්බන්ධ වී ඇත,[55][56] සහ 2022 බ්‍රසීලියානු කුමන්ත්‍රණයට එවැන්ජලිකල් රෙපරමාදු බලපෑම සම්බන්ධ වී ඇත.[57] 2022 සිට, එවැන්ජලිකල්වරුන් සහ කතෝලිකයන් ආගම දේශපාලන සාධකයක් ලෙස නැවත සලකා බැලීම ආරම්භ කර ඇති බව සැලකේ.[58]

රෙපරමාදු ආගමෙන් පසු, කිසිදු ආගමක් ප්‍රකාශ නොකරන පුද්ගලයින් ද සැලකිය යුතු කණ්ඩායමක් වන අතර, 2010 සංගණනයට අනුව ජනගහනයෙන් 8% ඉක්මවා ඇත. බෝවා විස්ටා, සැල්වදෝර් සහ පෝර්ටෝ වෙල්හෝ නගරවල බ්‍රසීලයේ ආගමික නොවන පදිංචිකරුවන් වැඩිම ප්‍රතිශතයක් සිටිති. ටෙරෙසිනා, ෆෝටලේසා සහ ෆ්ලෝරියානෝපොලිස් රටේ වඩාත්ම රෝමානු කතෝලිකයන් විය.[59] මහා රියෝ ද ජැනයිරෝ, නගරය නිසි ලෙස ඇතුළත් නොකර, වඩාත්ම ආගමික නොවන සහ අවම රෝමානු කතෝලික බ්‍රසීලියානු පරිධිය වන අතර, මහා පෝර්ටෝ ඇලග්‍රේ සහ මහා ෆෝටලේසා පිළිවෙලින් ලැයිස්තු වල ප්‍රතිවිරුද්ධ පැතිවල සිටිති.[59]

2009 ඔක්තෝම්බර් මාසයේදී, බ්‍රසීලියානු සෙනෙට් සභාව විසින් 2010 පෙබරවාරි මාසයේදී බ්‍රසීල ජනාධිපතිවරයා විසින් වතිකානුව සමඟ ගිවිසුමක් අනුමත කර බලාත්මක කරන ලද අතර, එහි බ්‍රසීලයේ කතෝලික පල්ලියේ නීතිමය ප්‍රඥප්තිය පිළිගනු ලැබේ.[60][61]

සෞඛ්‍යය

[සංස්කරණය]
පෝර්ටෝ ඇලග්‍රේ හි සායනික රෝහල, රියෝ ග්‍රෑන්ඩ් ඩෝ සුල් ෆෙඩරල් විශ්ව විද්‍යාලයට අධ්‍යාපනික වශයෙන් සම්බන්ධ වී ඇති අතර එය බ්‍රසීලියානු මහජන අරමුදල් සපයන සෞඛ්‍ය සේවා පද්ධතිය වන SUS හි කොටසකි.

බ්‍රසීලියානු මහජන සෞඛ්‍ය පද්ධතිය වන ඒකාබද්ධ සෞඛ්‍ය පද්ධතිය (Sistema Único de Saúde – SUS), රජයේ සියලුම මට්ටම් මගින් කළමනාකරණය කර සපයනු ලබන අතර,[62] ලෝකයේ මෙම වර්ගයේ විශාලතම පද්ධතිය වේ.[63] අනෙක් අතට, පෞද්ගලික සෞඛ්‍ය සේවා පද්ධති අනුපූරක කාර්යභාරයක් ඉටු කරයි.[64] මහජන සෞඛ්‍ය සේවා විශ්වීය වන අතර රටේ සියලුම පුරවැසියන්ට නොමිලේ පිරිනමනු ලැබේ. කෙසේ වෙතත්, සෞඛ්‍ය මධ්‍යස්ථාන සහ රෝහල් ඉදිකිරීම සහ නඩත්තු කිරීම බදු මගින් අරමුදල් සපයනු ලබන අතර, එම ප්‍රදේශයේ වියදම් සඳහා රට එහි දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් 9% ක් පමණ වැය කරයි. 2021 දී, බ්‍රසීලයේ සෑම වැසියන් 1,000 කටම වෛද්‍යවරුන් 2.1 ක් සහ රෝහල් ඇඳන් 2.5 ක් සිටියහ.[65][66]

1988 දී විශ්ව සෞඛ්‍ය සේවා පද්ධතිය නිර්මාණය කිරීමෙන් පසු සියලු ප්‍රගතිය තිබියදීත්, බ්‍රසීලයේ තවමත් මහජන සෞඛ්‍ය ගැටළු කිහිපයක් තිබේ. 2006 දී, විසඳිය යුතු ප්‍රධාන කරුණු වූයේ ඉහළ ළදරු (2.51%) සහ මාතෘ මරණ අනුපාතිකය (උපත් 1000 කට මරණ 73.1) ය.[67]

හෘද වාහිනී රෝග (ජනගහනයෙන් 100,000 කට මරණ 151.7) සහ පිළිකා (ජනගහනයෙන් 100,000 කට මරණ 72.7) වැනි බෝ නොවන රෝගවලින් සිදුවන මරණ සංඛ්‍යාව ද බ්‍රසීල ජනගහනයේ සෞඛ්‍යයට සැලකිය යුතු බලපෑමක් ඇති කරයි. අවසාන වශයෙන්, මෝටර් රථ අනතුරු, ප්‍රචණ්ඩත්වය සහ සියදිවි නසාගැනීම් වැනි බාහිර නමුත් වළක්වා ගත හැකි සාධක රටේ සියලුම මරණ වලින් 14.9% ක් ඇති කළේය.[67] 2000 දී ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය (WHO) විසින් ඇගයීමට ලක් කරන ලද රටවල් 191 අතර බ්‍රසීල සෞඛ්‍ය පද්ධතිය 125 වන ස්ථානයට පත්විය.[68]

අධ්‍යාපනය

[සංස්කරණය]
බ්‍රසීලයේ පැරණිතම විශ්ව විද්‍යාලවලින් එකක් වන, කුරිටිබා හි පිහිටි, පරානා ෆෙඩරල් විශ්ව විද්‍යාලයේ ඓතිහාසික ගොඩනැගිල්ල

ෆෙඩරල් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව සහ ජාතික අධ්‍යාපනයේ මාර්ගෝපදේශ සහ පදනම් නීතිය මගින් සංගමය, ප්‍රාන්ත, ෆෙඩරල් දිස්ත්‍රික්කය සහ මහ නගර සභා ඔවුන්ගේ අදාළ අධ්‍යාපන පද්ධති කළමනාකරණය කර සංවිධානය කළ යුතු බව තීරණය කරයි. මෙම සෑම පොදු අධ්‍යාපන පද්ධතියක්ම තමන්ගේම නඩත්තුව සඳහා වගකිව යුතු අතර, එය අරමුදල් මෙන්ම යාන්ත්‍රණ සහ අරමුදල් ප්‍රභවයන් කළමනාකරණය කරයි. ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව මඟින් රාජ්‍ය අයවැයෙන් 25% ක් සහ ෆෙඩරල් බදු සහ නාගරික බදු වලින් 18% ක් අධ්‍යාපනය සඳහා වෙන් කර ඇත.[69]

IBGE ට අනුව, 2019 දී සාක්ෂරතා අනුපාතය 93.4% ක් වූ අතර, එයින් අදහස් වන්නේ රට තුළ මිලියන 11.3 ක් (ජනගහනයෙන් 6.6%) තවමත් නූගත් බවයි, රියෝ ද ජැනයිරෝ සහ සැන්ටා කැටරිනා වැනි සමහර ප්‍රාන්ත සාක්ෂරතා අනුපාතයෙන් 97% ක් පමණ ළඟා වී ඇත;[70] ක්‍රියාකාරී නූගත්කම ජනගහනයෙන් 21.6% දක්වා ළඟා වී ඇත.[71] ඊසානදිග ප්‍රදේශයේ සාක්ෂරතාවය ඉහළ මට්ටමක පවතින අතර, එහි ජනගහනයෙන් 13.87% ක් සාක්ෂරතාවයෙන් පෙළෙන අතර, දකුණේ ජනගහනයෙන් 3.3% ක් සාක්ෂරතාවයෙන් පෙළෙති.[72][70]

බ්‍රසීලයේ පෞද්ගලික ආයතන වඩාත් සුවිශේෂී වන අතර වඩා හොඳ තත්ත්වයේ අධ්‍යාපනයක් ලබා දෙන බැවින්, බොහෝ ඉහළ ආදායම් ලබන පවුල් තම දරුවන් එහි යවයි. එහි ප්‍රතිඵලය වන්නේ අධික ආදායම් විෂමතා පිළිබිඹු කරන සහ සමාජ අසමානතාවය ශක්තිමත් කරන වෙන් කරන ලද අධ්‍යාපන ක්‍රමයකි. කෙසේ වෙතත්, මෙය වෙනස් කිරීමට ගන්නා උත්සාහයන් බලපෑම් ඇති කරයි.[73] සාඕ පවුලෝ විශ්ව විද්‍යාලය බොහෝ විට බ්‍රසීලයේ සහ ලතින් ඇමරිකාවේ හොඳම විශ්ව විද්‍යාල ලෙස සැලකේ.[74][75] ඉහළම ලතින් ඇමරිකානු විශ්ව විද්‍යාල 20 න් අටක් බ්‍රසීලියානු ය; බොහෝ ඒවා පොදු ය. උසස් අධ්‍යාපන ආයතනයකට සහභාගී වීම මාර්ගෝපදේශ සහ අධ්‍යාපන පදනම් නීතිය මගින් අවශ්‍ය වේ. සියලුම සිසුන් සඳහා ළදරු පාසල්, ප්‍රාථමික සහ මධ්‍යම අධ්‍යාපනය අවශ්‍ය වේ.[76]

භාෂාව

[සංස්කරණය]
සාඕ පවුලෝ හි පෘතුගීසි භාෂා කෞතුකාගාරය
සාඕ ගේබ්‍රියෙල් ඩා කැචොයිරා හි ඇල්ටෝ රියෝ නීග්‍රෝ ආදිවාසී ප්‍රදේශය.

බ්‍රසීලයේ නිල භාෂාව පෘතුගීසි වේ (බ්‍රසීල ෆෙඩරල් ජනරජයේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 13 වන වගන්තිය), එය ජනගහනයෙන් සියල්ලන්ම පාහේ කතා කරන අතර පුවත්පත්, ගුවන්විදුලිය, රූපවාහිනිය සහ ව්‍යාපාරික සහ පරිපාලන අරමුණු සඳහා භාවිතා කරන එකම භාෂාව වේ. ඇමරිකාවේ එකම පෘතුගීසි භාෂාව කතා කරන ජාතිය බ්‍රසීලය වන අතර, භාෂාව බ්‍රසීල ජාතික අනන්‍යතාවයේ වැදගත් කොටසක් බවට පත් කරන අතර එයට ස්පාඤ්ඤ භාෂාව කතා කරන අසල්වැසියන්ගෙන් වෙනස් ජාතික සංස්කෘතියක් ලබා දෙයි.[77]

බ්‍රසීලියානු පෘතුගීසි භාෂාව තමන්ගේම සංවර්ධනයක් ඇති කර ගෙන ඇති අතර, බොහෝ දුරට 16 වන සියවසේ යුරෝපීය පෘතුගීසි[78] හි මධ්‍යම සහ දකුණු උපභාෂා වලට සමාන වේ (පෘතුගීසි යටත් විජිත පදිංචිකරුවන් ඉතා සැලකිය යුතු සංඛ්‍යාවක් සහ උතුරු ප්‍රදේශවලින් පැමිණෙන මෑත කාලීන සංක්‍රමණිකයන් සුළු වශයෙන් තිබියදීත්, සහ සුළු වශයෙන් පෘතුගීසි මැකරෝනීසියාවෙන් පැමිණෙන අතර), ඇමරින්ඩියන් සහ අප්‍රිකානු භාෂාවලින්, විශේෂයෙන් බටහිර අප්‍රිකානු සහ බන්ටු වලින් බලපෑම් කිහිපයක් වචන මාලාවට පමණක් සීමා වී ඇත.[79] එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, භාෂාව පෘතුගාලයේ සහ අනෙකුත් පෘතුගීසි භාෂාව කතා කරන රටවල භාෂාවට වඩා තරමක් වෙනස් වේ, බොහෝ දුරට ශබ්ද විද්‍යාවේදී (අනෙකුත් රටවල උපභාෂා, මෙම කලාපවල පෘතුගීසි යටත් විජිතවාදයේ මෑත කාලීන අවසානය නිසා, සමකාලීන යුරෝපීය පෘතුගීසි භාෂාවට සමීප සම්බන්ධතාවයක් ඇත). මෙම වෙනස්කම් ඇමරිකානු සහ බ්‍රිතාන්‍ය ඉංග්‍රීසි අතර ඒවාට සමාන වේ.[79]

2002 සංඥා භාෂා නීතිය[80] රජයේ බලධාරීන් සහ රාජ්‍ය ආයතන බ්‍රසීලියානු සංඥා භාෂාව වන Língua Brasileira dos Sinais හෝ "LIBRAS" හි තොරතුරු පිළිගැනීමට සහ සැපයීමට අවශ්‍ය කරන අතර, 2005 ජනාධිපති ආඥාවක්[81] මෙය අධ්‍යාපන හා කථන සහ භාෂා ව්‍යාධි විද්‍යා විෂය මාලාවේ කොටසක් ලෙස භාෂාව ඉගැන්වීම අවශ්‍ය කරන පරිදි දීර්ඝ කරයි. LIBRAS ගුරුවරුන්, උපදේශකයින් සහ පරිවර්තකයින් පිළිගත් වෘත්තිකයන් වේ. පාසල් සහ සෞඛ්‍ය සේවා බිහිරි අයට ප්‍රවේශය ("ඇතුළත් කිරීම") ලබා දිය යුතුය.[82]

ජාතිය පුරා සුළුතර භාෂා කතා කෙරේ. දුරස්ථ ප්‍රදේශවල ඇමරිකානු ඉන්දියානු භාෂා එකසිය අසූවක් කතා කරන අතර සැලකිය යුතු සංඛ්‍යාවක් සංක්‍රමණිකයන් සහ ඔවුන්ගෙන් පැවත එන්නන් විසින් කතා කරනු ලැබේ.[79] සාඕ ගේබ්‍රියෙල් ඩා කැචොයිරා නගර සභාවේ, නීන්ගාටු (ටුපි ශබ්දකෝෂය සහ පෘතුගීසි පාදක ව්‍යාකරණ සහිත දැනට වඳවීමේ තර්ජනයට ලක්ව ඇති ක්‍රියෝල් භාෂාවක් වන අතර එහි දකුණු සාපේක්ෂ ලින්ගුවා ජෙරල් පෝලිස්ටා සමඟ එක්ව, වරෙක බ්‍රසීලයේ ප්‍රධාන භාෂා ෆ්‍රැන්කාවක් විය),[83] බනිවා සහ ටුකානෝ භාෂාවලට පෘතුගීසි සමඟ සම-නිල තත්ත්වය ලබා දී ඇත.[84]

දකුණු සහ අග්නිදිග ප්‍රදේශවල ජර්මානු (බොහෝ විට බ්‍රසීලියානු හුන්ස්රුකිෂ්, ඉහළ ජර්මානු භාෂා උපභාෂාවක්) සහ ඉතාලි (බොහෝ විට ටාලියන්, වැනීසියානු උපභාෂාවක්) සම්භවයක් ඇති සැලකිය යුතු ප්‍රජාවන් ඇත, ඔවුන්ගේ මුතුන් මිත්තන්ගේ ස්වදේශීය භාෂා බ්‍රසීලයට ගෙන යන ලද අතර, තවමත් එහි ජීවමානව සිටින අතර, පෘතුගීසි භාෂාවෙන් බලපෑමට ලක්ව ඇත.[85][86] ටාලියන් යනු නිල වශයෙන් රියෝ ග්‍රෑන්ඩ් ඩෝ සුල් හි ඓතිහාසික උරුමයකි,[87] සහ ජර්මානු උපභාෂා දෙකක් නගර සභා කිහිපයක සම-නිල තත්ත්වය හිමිකර ගනී.[88] එස්පිරිටෝ සැන්ටෝ ප්‍රාන්තයේ සැන්ටා තෙරේසා සහ විලා වෙල්හා හි ද ඉතාලි භාෂාව ජනවාර්ගික භාෂාව ලෙස පිළිගනු ලැබේ.

නාගරිකකරණය

[සංස්කරණය]

IBGE (බ්‍රසීලියානු භූගෝල විද්‍යාව සහ සංඛ්‍යාලේඛන ආයතනය) ට අනුව නාගරික ප්‍රදේශ දැනටමත් ජනගහනයෙන් 84.35% ක් සංකේන්ද්‍රණය කර ඇති අතර, අග්නිදිග කලාපය වඩාත්ම ජනාකීර්ණ එකක් ලෙස පවතී, එහි ජනගහනය මිලියන 80 කට වඩා වැඩිය. බ්‍රසීලයේ විශාලතම නාගරික සමූහකරණයන් වන්නේ සාඕ පවුලෝ, රියෝ ද ජැනයිරෝ සහ බෙලෝ හොරයිසොන්ටේ ය - සියල්ලම අග්නිදිග කලාපයේ - පිළිවෙලින් මිලියන 21.1, 12.3 සහ 5.1 ජනගහනයක් ඇත. එස්පිරිටෝ සැන්ටෝ අගනුවර වන විටෝරියා සහ සැන්ටා කැටරිනා අගනුවර වන ෆ්ලෝරියානෝපොලිස් හැරුණු විට, රාජ්‍ය අගනගරවලින් බහුතරයක් ඔවුන්ගේ ප්‍රාන්තවල විශාලතම නගර වේ.

 
බ්‍රසීලය හි විශාලතම නාගරික සමූහකරණයන්
2017 බ්‍රසීලියානු භූගෝල විද්‍යා හා සංඛ්‍යාලේඛන ආයතනයේ ඇස්තමේන්තු[89][90][91]
ස්ථානය ප්‍රාන්තය ජනගහණය ස්ථානය ප්‍රාන්තය ජනගහණය
සාඕ පවුලෝ
සාඕ පවුලෝ
රියෝ ද ජැනයිරෝ
රියෝ ද ජැනයිරෝ		 1සාඕ පවුලෝසාඕ පවුලෝ21,314,71611බෙලෙම්පරා2,157,180
2රියෝ ද ජැනයිරෝරියෝ ඩි ජැනයිරෝ12,389,77512මනාවුස්ඇමසෝනාස්2,130,264
3බෙලෝ හොරිසොන්ටේමිනාස් ගෙරායිස්5,142,26013කැම්පිනස්සාඕ පවුලෝ2,105,600
4රිසයිෆ්පර්නම්බුකෝ4,021,64114විටෝරියාඑස්පිරිටෝ සැන්ටෝ1,837,047
5බ්‍රසිලියාෆෙඩරල් දිස්ත්‍රික්කය3,986,42515බයික්සාඩා සන්ටිස්ටාසාඕ පවුලෝ1,702,343
6පෝර්ටෝ ඇලෙග්‍රේරියෝ ග්‍රන්ඩේ ඩු සල්3,894,23216සාඕ ජෝස් ඩොස් කැම්පෝස්සාඕ පවුලෝ1,572,943
7සැල්වදෝර්බහියා3,863,15417සාවෝ ලුවිස්මරන්හාඕ1,421,569
8ෆොර්ටලීසාකෙයාරා3,594,92418නටල්රියෝ ග්‍රන්ඩේ ඩු නෝර්ටේ1,349,743
9කුරිටිබාපරනා3,387,98519මසියෝඅලගොආස්1,231,965
10ගොයියානියාගොයාස්2,347,55720ජොආඕ පෙස්සෝආපරයිබා1,168,941

යොමු කිරීම්

[සංස්කරණය]
  1. ↑ "Brazilian population likely to start shrinking in 2042". Agência Brasil (ඉංග්‍රීසි බසින්). 2024-08-23. සම්ප්‍රවේශය 2024-08-24.
  2. ↑ 2008 PNAD, IBGE. "População residente por situação, sexo e grupos de idade"
  3. ↑ 2008 PNAD, IBGE. "População residente por situação, sexo e grupos de idade"
  4. ↑ 2008 PNAD, IBGE. "População residente por situação, sexo e grupos de idade".
  5. ↑ "Brazil population reaches 190.8 million" සංරක්ෂණය කළ පිටපත 9 අගෝස්තු 2013 at the Wayback Machine. Brasil.gov.br.
  6. ↑ "Shaping Brazil: The Role of International Migration". Migration Policy Institute.
  7. ↑ José Alberto Magno de Carvalho, "Crescimento populacional e estrutura demográfica no Brasil" සංරක්ෂණය කළ පිටපත 19 ඔක්තෝබර් 2016 at the Wayback Machine Belo Horizonte: UFMG/Cedeplar, 2004 (PDF file), p. 5.
  8. ↑ "Instituto Brasileiro de Geografia e Estatística". IBGE. 29 November 1999. සම්ප්‍රවේශය 25 January 2010.
  9. ↑ "Projeção da População do Brasil – Brazil's populational projection". IBGE. සම්ප්‍රවේශය 25 January 2010.
  10. ↑ Magno de Carvalho, "Crescimento populacional e estrutura demográfica no Brasil"[භින්න වූ සබැඳිය], pp. 7–8.
  11. 1 2 "2022 Census: Illiteracy rate falls from 9.6% to 7.0% in 12 years, though inequalities persist | News Agency". Agência de Notícias - IBGE (බ්‍රිතාන්‍ය ඉංග්‍රීසි බසින්). 2024-05-17. සම්ප්‍රවේශය 2025-05-14.
  12. ↑ PNAD 2008, IBGE. "Pessoas de 5 anos ou mais de idade por situação, sexo, alfabetização e grupos de idade e grupos de idade".
  13. ↑ "Censo 2022 - Panorama".
  14. ↑ 2008 PNAD, IBGE. .
  15. ↑ De Assis Poiares, Lilian; De Sá Osorio, Paulo; Spanhol, Fábio Alexandre; Coltre, Sidnei César; Rodenbusch, Rodrigo; Gusmão, Leonor; Largura, Alvaro; Sandrini, Fabiano; Da Silva, Cláudia Maria Dornelles (2010). "Allele frequencies of 15 STRs in a representative sample of the Brazilian population" (PDF). Forensic Science International: Genetics. 4 (2): e61–63. doi:10.1016/j.fsigen.2009.05.006. PMID 20129458. 8 April 2011 දින මුල් පිටපත (PDF) වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී.
  16. ↑ Brazilian DNA is nearly 80% European, indicates study.
  17. 1 2 NMO Godinho O impacto das migrações na constituição genética de populações latino-americanas සංරක්ෂණය කළ පිටපත 6 ජූලි 2011 at the Wayback Machine. PhD Thesis, Universidade de Brasília (2008).
  18. ↑ Lua දෝෂය in Module:Citation/CS1/Utilities at line 206: Called with an undefined error condition: maint_page_art_num.
  19. 1 2 Lins, T. C.; Vieira, R. G.; Abreu, B. S.; Grattapaglia, D.; Pereira, R. W. (March–April 2009). "Genetic composition of Brazilian population samples based on a set of twenty-eight ancestry informative SNPs". American Journal of Human Biology. 22 (2): 187–192. doi:10.1002/ajhb.20976. PMID 19639555. S2CID 205301927.
  20. ↑ Pena, Sérgio D. J.; Bortolini, Maria Cátira (April 1, 2004). "Pode a genética definir quem deve se beneficiar das cotas universitárias e demais ações afirmativas?". Estudos Avançados. 18 (50): 31–50. doi:10.1590/S0103-40142004000100004. hdl:10183/19857.
  21. ↑ "Allele frequencies of 15 STRs in a representative sample of the Brazilian population" (PDF). අප්‍රේල් 8, 2011 දින මුල් පිටපත (PDF) වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්‍රවේශය අප්‍රේල් 8, 2011.
  22. ↑ Godinho, Neide Maria de Oliveira (2008). "O impacto das migrações na constituição genética de populações latino-americanas". Universidade de Brasília. 2011-07-06 දින මුල් පිටපත (PDF) වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී.
  23. ↑ Lua දෝෂය in Module:Citation/CS1/Utilities at line 206: Called with an undefined error condition: maint_page_art_num.
  24. ↑ "SIDIA M. CALLEGARI-JACQUES et al., Historical Genetics: Spatiotemporal Analysis of the Formation" (PDF). Hereditas.com.br. ජූලි 6, 2011 දින මුල් පිටපත (PDF) වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්‍රවේශය අගෝස්තු 21, 2017.
  25. ↑ Callegari-Jacques, S. M.; Grattapaglia, D.; Salzano, F. M.; Salamoni, S. P.; Crossetti, S. G.; Ferreira, M. R. E.; Hutz, M. H. (නොවැම්බර්–දෙසැම්බර් 2003). "Historical genetics: Spatiotemporal analysis of the formation of the Brazilian population" (PDF). American Journal of Human Biology. 15 (6): 824–834. doi:10.1002/ajhb.10217. PMID 14595874. S2CID 34610130. ජූලි 6, 2011 දින මුල් පිටපත (PDF) වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී.
  26. ↑ "Retrato molecular do Brasil". Publicacoes.gene.com.br. මාර්තු 6, 2008 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්‍රවේශය අගෝස්තු 21, 2017.
  27. ↑ Maria Stella Ferreira-Levy (1974). "O papel da migração internacional na evolução da população brasileira (1872 a 1972)". Revista de Saúde Pública. 8 (supl): 49–90. doi:10.1590/S0034-89101974000500003., Table 2, p. 74. (පෘතුගීසි බසින්)
  28. ↑ Zirin, 2014. Chapter 2, Section "The Beginning of the 'Mosaic' ".
  29. ↑ Grün, Roberto (July 1996). "The Armenian Renaissance in Brazil". The Americas (ඉංග්‍රීසි බසින්). 53 (1): 113–151. doi:10.2307/1007476. ISSN 0003-1615. JSTOR 1007476. S2CID 143656550.
  30. ↑ "The Jewish Community in Brazil". Beit Hatfutsot.
  31. ↑ Silvia Ferabolli (25 September 2014). Arab Regionalism: A Post-Structural Perspective. Routledge. p. 151. ISBN 978-1-317-65803-0. According to estimates by the Brazilian Institute of Geography and Statistics (IBGE), countersigned by the League of Arab States, Brazil has the largest Arab colony outside their countries of origin. There are estimated 15 million Arabs living in Brazil today, with some researchers suggesting numbers around 20 million.
  32. ↑ Paul Amar (15 July 2014). The Middle East and Brazil: Perspectives on the New Global South. Indiana University Press. p. 40. ISBN 978-0-253-01496-2. there are, according to the Ministry of Foreign Affairs, more than sixteen million Arabs and descendants of Arabs in Brazil, constituting the largest community of Arabs descent outside the Middle East.
  33. ↑ cl1289 (8 June 2021). "From Beirut to Brazil". CCAS (ඇමෙරිකානු ඉංග්‍රීසි බසින්). සම්ප්‍රවේශය 7 November 2023.{{cite web}}: CS1 maint: numeric names: authors list (link)
  34. 1 2 Coelho (1996), p. 268.
  35. 1 2 Vesentini (1988), p. 117.
  36. ↑ Adas, Melhem Panorama geográfico do Brasil, 4th ed (São Paulo: Moderna, 2004), p. 268 ISBN 85-16-04336-3
  37. ↑ Azevedo (1971), pp. 2–3.
  38. 1 2 3 Moreira (1981), p. 108.
  39. ↑ Azevedo (1971), pp. 74–75.
  40. ↑ Enciclopédia Barsa, vol. 10 (Rio de Janeiro: Encyclopædia Britannica do Brasil, 1987), p. 355.
  41. ↑ Azevedo (1971), p. 74.
  42. 1 2 Azevedo (1971), p. 161.
  43. ↑ Enciclopédia Barsa, vol. 4, pp. 254–55, 258, 265.
  44. ↑ "In Amazonia, Defending the Hidden Tribes", The Washington Post (8 July 2007).
  45. ↑ "The Global Catholic Population". Pew Research Center. 13 February 2013. සම්ප්‍රවේශය 10 June 2020.
  46. ↑ "Brazil". U.S. Department of State. 8 November 2005. https://2009-2017.state.gov/j/drl/rls/irf/2005/51629.htm. ප්‍රතිෂ්ඨාපනය 8 June 2008.
  47. ↑ "Worldwide Catholic population hits 1.4 billion". Catholic News Agency (ඉංග්‍රීසි බසින්). සම්ප්‍රවේශය 2025-04-03.
  48. ↑ Kevin Boyle; Juliet Sheen (2013). Freedom of Religion and Belief: A World Report. Routledge. p. 211. ISBN 978-1-134-72229-7.
  49. ↑ "Brazil". Berkley Center for Religion, Peace, and World Affairs. 25 August 2011 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්‍රවේශය 7 December 2011.
  50. ↑ Brian Morris (2006). Religion and Anthropology: A Critical Introduction. Cambridge University Press. p. 223. ISBN 978-0-521-85241-8.
  51. ↑ William Jeynes; David W. Robinson (2012). International Handbook of Protestant Education. Springer. p. 405. ISBN 978-94-007-2386-3.
  52. ↑ Tautz, Carlos (2025-04-07). "Como os EUA usaram a religião para combater o comunismo no Brasil". Intercept Brasil (බ්‍රසීල පෘතුගීසි බසින්). සම්ප්‍රවේශය 2025-04-16.
  53. ↑ සැකිල්ල:Cite FTP
  54. ↑ "Brazil". Berkley Center for Religion, Peace, and World Affairs. 25 August 2011 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්‍රවේශය 7 December 2011. See drop-down essay on "The Growth of Religious Pluralism"
  55. ↑ "Conservative evangelicals use social media to sway Brazil election". Rest of World (ඇමෙරිකානු ඉංග්‍රීසි බසින්). 2024-07-08. සම්ප්‍රවේශය 2024-12-04.
  56. ↑ Iacomini, Franco (2024-03-05). "Brazilian Evangelicals Bring Their Political Playbook to Portugal". Christianity Today (ඇමෙරිකානු ඉංග්‍රීසි බසින්). සම්ප්‍රවේශය 2024-12-04.
  57. ↑ "The shared religious roots of twin insurrections in the US and Brazil". The Washington Post. January 18, 2023. සම්ප්‍රවේශය 2024-12-04.
  58. ↑ ""Religião como fator político está diminuindo", diz especialista à CNN". CNN Brasil (බ්‍රසීල පෘතුගීසි බසින්). 14 February 2025. සම්ප්‍රවේශය 2025-04-03.
  59. 1 2 Do G1, em São Paulo (23 August 2011). "G1 – País tem menor nível de adeptos do catolicismo desde 1872, diz estudo". G1.globo.com. සම්ප්‍රවේශය 7 April 2012.{{cite web}}: CS1 maint: numeric names: authors list (link)
  60. ↑ "Senado aprova acordo com o Vaticano". O Globo. 2009. සම්ප්‍රවේශය 28 June 2020.
  61. ↑ "Decreto nº 7.107, de 11 de fevereiro de 2010". Casa Civil da Presidência da República. සම්ප්‍රවේශය 28 June 2020.
  62. ↑ Gerard Martin La Forgia; Bernard F. Couttolenc (2008). Hospital Performance in Brazil: The Search for Excellence. World Bank Publications. p. 17. ISBN 978-0-8213-7359-0.
  63. ↑ "20 Anos do SUS". Conselho Nacional de Saúde. සම්ප්‍රවේශය 13 April 2012.
  64. ↑ Lawrence F. Wolper (2004). Health Care Administration: Planning, Implementing, and Managing Organized Delivery Systems. Jones & Bartlett Learning. p. 33. ISBN 978-0-7637-3144-1.
  65. ↑ "Physicians (per 1,000 people)". World Health Organization's Global Health Workforce Statistics.
  66. ↑ "Hospital beds (per 1,000 people)". World Health Organization The World Bank.
  67. 1 2 "Saúde" (PDF). Radar social. Ministério do Planejamento. 16 December 2008 දින මුල් පිටපත (PDF) වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්‍රවේශය 10 June 2008.
  68. ↑ "Measuring overall health system performance for 191 countries" (PDF). World Health Organization. 2000. 18 November 2006 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත (PDF). සම්ප්‍රවේශය 30 April 2014.
  69. ↑ Usa Ibp Usa (2005). Brazil: Tax Guide. Int'l Business Publications. p. 42. ISBN 978-0-7397-3279-3.
  70. 1 2 "IBGE: Analfabetismo cai no país, mas fica estagnado no Nordeste". Globo.com (පෘතුගීසි බසින්). 15 July 2020.
  71. ↑ The Central Intelligence Agency (2010). The World Factbook 2010 (CIA 2009 ed.). Potomac Books, Inc. p. 143. ISBN 978-1-59797-541-4.
  72. ↑ World Bank (2001). Rural Poverty Alleviation in Brazil: Towards an Integrated Strategy. World Bank Publications. p. 40. ISBN 978-0-8213-5206-9.
  73. ↑ Laplane, Mario (14 May 2019). "Efforts towards inclusion". D + C, Development and cooperation.
  74. ↑ "QS World University Rankings 2024". Top Universities (ඉංග්‍රීසි බසින්). 4 January 2024 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්‍රවේශය 2023-12-06.
  75. ↑ "ShanghaiRanking's Academic Ranking of World Universities". www.shanghairanking.com. 29 September 2023 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්‍රවේශය 2023-12-06.
  76. ↑ "QS University Rankings Latin America". QS World University Rankings. සම්ප්‍රවේශය 11 November 2018.
  77. ↑ "Brazil – Language". countrystudies.us.
  78. ↑ "Learn About Portuguese Language". Sibila.com.br. 25 April 2009. 20 April 2012 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්‍රවේශය 7 April 2012.
  79. 1 2 3 "Languages of Brazil". Ethnologue. සම්ප්‍රවේශය 9 June 2008.
  80. ↑ LEI Nº 10.436, DE 24 DE ABRIL DE 2002. Presidência da República, Casa Civil, Subchefia para Assuntos Jurídicos. Retrieved on 19 May 2012.
  81. ↑ Brazilian decree nº 5626, 22 December 2005. Planalto.gov.br (23 December 2005). Retrieved on 19 May 2012.
  82. ↑ Charles J. Russo (2011). The Legal Rights of Students with Disabilities: International Perspectives. Rowman & Littlefield Publishers. p. 45. ISBN 978-1-4422-1085-1.
  83. ↑ Campbell, Lyle; Grondona, Verónica; Muysken, Peter (2012). "Contacts between indigenous languages in South America". The Indigenous Languages of South America: A Comprehensive Guide. Walter de Gruyter. p. 247. ISBN 978-3-11-025803-5. Nheengatú (also called língua geral of Amazonia, or lingua Brasilica) originated in the 17th century in what are now the states of Pará Maranhão, as lingua franca on the basis of Tupinambá lexicon but with strong grammatical influence from Portuguese, also due to intervention by Jesuit missionaries [...] Around 1700 it was spoken in a large area in Brazil, as a contact language between whites and indians, but it lost some support with the expulsion of the Jesuits in 1758 [...] Its sister language in the colonial period was Língua Geral Paulista (in the state of São Paolo) a lingua franca which is now extinct.
  84. ↑ Rohter, Larry (28 August 2005). "Language Born of Colonialism Thrives Again in Amazon". The New York Times. සම්ප්‍රවේශය 14 July 2008.
  85. ↑ "O alemão lusitano do Sul do Brasil". DW-World.de.
  86. ↑ "ELB". labeurb.unicamp.br.
  87. ↑ "Approvato il progetto che dichiara il 'Talian' come patrimonio del Rio Grande del Sud – Brasile". Sitoveneto. 4 March 2012 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්‍රවේශය 9 March 2012.
  88. ↑ Patrick Stevenson (1997). The German Language and the Real World: Sociolinguistic, Cultural, and Pragmatic Perspectives on Contemporary German. Oxford University Press. p. 39. ISBN 978-0-19-823738-9.
  89. ↑ "Mais da metade da população vive em 294 arranjos formados por contiguidade urbana e por deslocamentos para trabalho e estudo" (පෘතුගීසි බසින්). Brazilian Institute of Geography and Statistics. සම්ප්‍රවේශය 16 March 2017.
  90. ↑ "Arranjos Populacionais e Concentrações Urbanas do Brasil" (PDF) (පෘතුගීසි බසින්). Brazilian Institute of Geography and Statistics. p. 148. සම්ප්‍රවේශය 16 March 2017.
  91. ↑ "Estimativas da população residente no Brasil e Unidades da Federação com data de referência em 1º de julho de 2017" (PDF) (පෘතුගීසි බසින්). Brazilian Institute of Geography and Statistics. සම්ප්‍රවේශය 14 May 2018.
"https://si.wikipedia.org/w/index.php?title=බ්‍රසීලයේ_ජන_විකාශනය&oldid=749640" වෙතින් සම්ප්‍රවේශනය කෙරිණි