පාර්තිනන්
| පාර්තිනන් | |
|---|---|
| Παρθενώνας | |
 පාර්තිනන් 1978 දී | |
| සාමාන්ය තොරතුරු | |
| ප්රභේදය | දේවස්ථානය |
| ගෘහනිර්මාණ ශෛලිය | සම්භාව්ය |
| පිහිටීම | ඇතන්ස්, ග්රීසිය |
| ඛණ්ඩාංක | 37°58′17″N 23°43′36″E / 37.9715°N 23.7266°E |
| සමාප්තිය | ක්රි.පූ. 432;[1][2] 2458 years ago |
| උත්සවාකාරයෙන් ඇරඹීම | ක්රි.පූ. 447[1][2] |
| විනාශ කිරීම | අර්ධ වශයෙන් 1687 දී |
| උස | 13.72 m[convert: unknown unit][3] |
| මිනුම් | |
| වෙනත් මිනුම් | Cella: 29.8 by 19.2 m[convert: unknown unit] |
| තාක්ෂණික තොරතුරු | |
| මහල් වර්ගඵලය | 73 by 34 m[convert: unknown unit][4] |
| සැලසුම සහ ඉදිකිරීම | |
| ගෘහනිර්මාණ ශිල්පියා | ඉක්ටිනස්, කැලික්රටීස් |
| වෙනත් සැලසුම්කරුවන් | ෆීඩියස් (ප්රතිමාකරු) |
පාර්තිනන් (/ˈpɑːr θəˌnɒn, - n ən/ ; [par.tʰe.nɔ̌ːn] ; ග්රීක: Παρθενώνας, රෝමානුකෘත: Parthenónas [parθeˈnonas] ) යනු ග්රීසියේ ඇතීනියානු ඇක්රොපොලිස් හි පැරණි දේවස්ථානයක් [5] වන අතර එය ඇතීනා දේවතාවිය වෙනුවෙන් කැප කරන ලදී. එහි අලංකාර මූර්ති සම්භාව්ය ග්රීක කලාවේ උච්චස්ථානයක් ලෙස සලකනු ලබන අතර, පාර්තිනන් පුරාණ ග්රීසියේ, බටහිර ශිෂ්ටාචාරයේ සහ ප්රජාතන්ත්රවාදයේ කල් පවතින සංකේතයක් ලෙස සැලකේ. [6] [7]
ග්රීක-පර්සියානු යුද්ධ වලදී පර්සියානු ආක්රමණිකයන්ට එරෙහිව ග්රීක ජයග්රහණයට ස්තූති කිරීම සඳහා ක්රි.පූ. 5 වන සියවසේදී පාර්තිනන් ඉදිකරන ලදී. [8] බොහෝ ග්රීක දේවස්ථාන මෙන්, පාර්තිනන් ද නගර භාණ්ඩාගාරය ලෙස භාවිතා විය. [9] [10] ඩීලියන් ලීගය එහි බලයේ උච්චතම අවස්ථාව වන විට ක්රි.පූ. 447 දී ඉදිකිරීම් ආරම්භ විය. එය ක්රි.පූ. 438 දී නිම කරන ලදී; කලා කෘති සහ සැරසිලි පිළිබඳ කටයුතු ක්රි.පූ. 432 දක්වා පැවතුනි. යම් කාලයක් සඳහා, එය ඩීලියන් ලීගයේ භාණ්ඩාගාරය ලෙස සේවය කළ අතර එය පසුව ඇතීනියානු අධිරාජ්යයේ කොටසක් බවට පත්විය.
ක්රිස්තු වර්ෂ 6 වන සියවසේ අවසාන දශකයේදී, පාර්තිනන් දේවස්ථානය කන්යා මරියතුමියට කැප වූ ක්රිස්තියානි පල්ලියක් බවට පරිවර්තනය විය. 15 වන සියවසේ මැද භාගයේ ඕටමන්වරුන් විසින් යටත් කර ගැනීමෙන් පසු එය මුස්ලිම් පල්ලියක් බවට පත් විය. මොරියන් යුද්ධයේදී, 1687 දී ඇක්රොපොලිස් වටලෑමේදී ඕටමන්වරුන් ආයුධ ගබඩාවක් ලෙස භාවිතා කළපාර්තිනන් මත වැනීසියානු බෝම්බයක් පතිත විය. එහි ප්රතිඵලයක් ලෙස ඇති වූ පිපිරීම පාර්තිනන් දෙවොලට දැඩි ලෙස හානි කළේය. 1800 සිට 1803 දක්වා, [11] එල්ජින්හි 7 වන අර්ල්වරයා මතභේදාත්මක ලෙස ඉතිරිව ඇති මූර්ති බොහොමයක් ඉවත් කර පසුව එංගලන්තයට නැව්ගත කළ අතර එහිදී ඒවා දැන් එල්ජින් කිරිගරුඬ හෙවත් පාර්තිනන් කිරිගරුඬ ලෙස හැඳින්වේ. [12] 1975 සිට, ඉතිරි කෞතුක වස්තු සංරක්ෂණය කිරීමට සහ එහි ව්යුහාත්මක අඛණ්ඩතාව සහතික කිරීමට මහා පරිමාණ ප්රතිසංස්කරණ ව්යාපෘති රාශියක් සිදු කර ඇත. [13] [14]
සටහන්
[සංස්කරණය]- 1 2 Parthenon සංරක්ෂණය කළ පිටපත 5 මාර්තු 2011 at the Wayback Machine. Academic.reed.edu. Retrieved on 4 September 2013.
- 1 2 The Parthenon සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2 ජූලි 2017 at the Wayback Machine. Ancientgreece.com. Retrieved on 4 September 2013.
- ↑ Penprase, Bryan E. (2010). The Power of Stars: How Celestial Observations Have Shaped Civilization. Springer Science & Business Media. p. 221. ISBN 978-1-4419-6803-6. සම්ප්රවේශය 8 March 2017.
- ↑ Wilson, Benjamin Franklin (1920). The Parthenon at Athens, Greece and at Nashville, Tennessee. Nashville, Tennessee: Stephen Hutcheson and the Online Distributed. Archived from the original on 6 June 2021. සම්ප්රවේශය 11 November 2020.
{{cite book}}: CS1 maint: bot: original URL status unknown (link) - ↑ Barletta, Barbara A. (2005). "The Architecture and Architects of the Classical Parthenon". In Jenifer Neils (ed.). The Parthenon: From Antiquity to the Present. Cambridge University Press. p. 67. ISBN 978-0-521-82093-6.
The Parthenon (Plate 1, Fig. 17) is probably the most celebrated of all Greek temples.
- ↑ Beard, Mary (2010). The Parthenon. Profile Books. p. 118. ISBN 978-1-84765-063-4.
- ↑ Titi, Catharine (2023). The Parthenon Marbles and International Law (ඉංග්රීසි බසින්). pp. 42, 45. doi:10.1007/978-3-031-26357-6. ISBN 978-3-031-26356-9. 29 May 2023 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්රවේශය 30 May 2023.
- ↑ Bury, J. B.; Meiggs, Russell (1956). A history of Greece to the death of Alexander the Great, 3rd ed. Oxford: Oxford University Press. pp. 367–369.
- ↑ Robertson, Miriam (1981). A Shorter History of Greek Art. Cambridge: Cambridge University Press. p. 90. ISBN 978-0-521-28084-6.
- ↑ Davison, Claire Cullen; Lundgreen, Birte (2009). Pheidias:The Sculptures and Ancient Sources. Vol. 105. London: Institute of Classical Studies, University of London. p. 209. ISBN 978-1-905670-21-5. සම්ප්රවේශය 10 September 2017.
- ↑ "Lord Elgin and the Parthenon Sculptures". British Museum. 3 February 2013 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී.
- ↑ "How the Parthenon Lost Its Marbles". History Magazine. 28 March 2017. 17 April 2019 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්රවේශය 17 April 2019.
- ↑ "Reasons of Interventions". YSMA. 10 October 2021 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්රවේශය 10 October 2021.
- ↑ Magazine, Smithsonian. "Unlocking Mysteries of the Parthenon". Smithsonian Magazine (ඉංග්රීසි බසින්). 30 June 2022 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්රවේශය 23 July 2022.
ආශ්රේයයන්
[සංස්කරණය]මූලාශ්ර
[සංස්කරණය]
තවදුරටත් කියවීම්
[සංස්කරණය].jpg)
| |||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||
| ජාත්යන්තර | |
|---|---|
| ජාතික | |
| භූගෝලීය | |
