ඩොමිනිකාවේ සංස්කෘතිය
යුරෝපීය පදිංචිකරුවන් දිවයිනට ළඟා වූ විට ඩොමිනිකාව ඓතිහාසිකව අරවාක්ස් (ටයිනෝස්) සහ කැරිබ් (කලිනාගෝ) ගෝත්රිකයන් විසින් අත්පත් කරගෙන තිබුණි. "සංහාරය" යනු ශාන්ත කිට්ස් හි ඉංග්රීසි පදිංචිකරුවන් විසින් ස්වදේශික ගම්වැසියන් සමූහ වශයෙන් ඝාතනය කිරීම සඳහා කැප වූ ගංගාවක නමකි - දිවි ගලවා ගත් අයව ඩොමිනිකාවට පිටුවහල් කිරීමට බල කෙරුනි.[1] ප්රංශ සහ බ්රිතාන්ය යන දෙදෙනාම දිවයිනට හිමිකම් කියමින් ශ්රමය සඳහා අප්රිකාවෙන් වහලුන් ආනයනය කළහ. ඉතිරි කලිනාගෝ දූපතේ නැගෙනහිර වෙරළ තීරයේ අක්කර 3,700 (කිලෝමීටර 15) ක භූමි ප්රදේශයක ජීවත් වේ. ඔවුන් තමන්ගේම ප්රධානියා තෝරා ගනී. මෙය නූතන සංස්කෘතික මිශ්රණයක් නිපදවා ඇත.[මුල් පර්යේෂණ?]
සංගීතය සහ නර්තනය ඩොමිනිකන් සංස්කෘතියේ වැදගත් අංග වේ. වාර්ෂික නිදහස් සැමරුම් විවිධ සාම්ප්රදායික ගීත සහ නැටුම් ප්රදර්ශනය කරයි. 1997 සිට, "උද්යානයේ ක්රියෝල්" සහ "ලෝක ක්රියෝල් සංගීත උළෙල" වැනි ක්රියෝල් උත්සව සති ගණනක් ද පවතී.
1973 දී ගෝර්ඩන් හෙන්ඩර්සන් විසින් එක්සයිල් වන් කණ්ඩායම සහ ඔහු "කැඩන්ස්-ලිප්සෝ" ලෙස හැඳින්වූ මුල් සංගීත ප්රභේදයක් ආරම්භ කිරීමත් සමඟ ඩොමිනිකා ජාත්යන්තර සංගීත වේදිකාවේ ප්රමුඛස්ථානයක් ලබා ගත්තේය. මෙය නූතන ක්රියෝල් සංගීතයට මග පෑදීය. අනෙකුත් සංගීත ප්රභේදවලට "ජිං පිං" සහ "කැඩන්ස්" ඇතුළත් වේ. ජිං පිං ඇකෝනියන් වාදනය කරන අතර එය දිවයිනට ආවේණික වේ. ඩොමිනිකා සංගීතය හයිටි, ඇෆ්රෝ-කියුබානු, අප්රිකානු සහ යුරෝපීය සම්ප්රදායන්ගේ මිශ්රණයකි. වසර ගණනාවක් පුරා ජනප්රිය කලාකරුවන් අතර චබී සහ මිඩ්නයිට් ගෲවර්ස්, බෙල්ස් කොම්බෝ, ගේලෝර්ඩ්ස් (ඩොමිනිකන් සංගීත කණ්ඩායම), WCK සහ ට්රිපල් කේ ඇතුළත් විය.
11 වන වාර්ෂික ලෝක ක්රියෝල් සංගීත උළෙල 2007 දී පවත්වන ලද අතර එය නොවැම්බර් 3 වන දින මහා බ්රිතාන්යයෙන් දිවයිනේ නිදහස සැමරීමේ කොටසකි. නිදහසේ වසර 30 ක් සනිටුහන් කරමින් වසරක් පුරා නැවත එක්වීමේ සැමරුමක් 2008 ජනවාරි මාසයේදී ආරම්භ විය.
ඩොමිනිකා බොහෝ විට සාමූහිකවාදයේ සිට පුද්ගලවාදයට සංක්රමණය වන සමාජයක් ලෙස සැලකේ. ආර්ථිකය යනු කලින් කෘෂිකර්මාන්තය මත යැපුණු සංවර්ධනය වෙමින් පවතින එකකි. දිවයින පුරා විසිරී ඇති කුඩා නගර සහ ගම්මානවල සාමූහිකත්වයේ සලකුණු දක්නට ලැබේ.
නවකතාකාරිනි ජීන් රයිස් ඩොමිනිකාවේ ඉපදී හැදී වැඩුණි. ඇගේ වඩාත් ප්රසිද්ධ පොත වන "වයිඩ් සර්ගසෝ මුහුද" හි දූපත වක්රව නිරූපණය කර ඇත. රයිස්ගේ මිතුරිය, දේශපාලන ක්රියාකාරිනිය සහ ලේඛක ෆිලිස් ෂැන්ඩ් ඇල්ෆ්රේ, 1954 දී ඩොමිනිකාවේ ඇගේ නවකතාව වන "ද ඕකිඩ් හවුස්" පසුබිම් කර ඇත.
වෝල්ට් ඩිස්නි චිත්රපටයේ බොහෝ දේ රූගත කර ඇත්තේ ඩොමිනිකාවේ ස්ථානයක ය (චිත්රපටයේ එය "පෙලෙගොස්ටෝ" ලෙස හැඳින්වූ නමුත්, ප්රබන්ධ දූපතක්), සහ මාලාවේ තුන්වන චිත්රපටය වන "ඇට් වර්ල්ඩ්ස් එන්ඩ්" (2007) සඳහා රූගත කිරීම් සමඟ.
ආහාර පිසීම
[සංස්කරණය]ඩොමිනිකාවේ ආහාර පිසීම අනෙකුත් කැරිබියානු දූපත්, විශේෂයෙන් ජැමෙයිකාව, ශාන්ත ලුසියා සහ ට්රිනිඩෑඩ් සහ ටොබැගෝ වලට සමාන වේ. අනෙකුත් පොදුරාජ්ය මණ්ඩලීය කැරිබියානු දූපත් මෙන්, ඩොමිනිකානුවන් ඔවුන්ගේ ආහාර සඳහා සුවිශේෂී පෙරළියක් වර්ධනය කර ගෙන ඇත. උදෑසන ආහාරය වැදගත් දෛනික ආහාර වේලක් වන අතර, සාමාන්යයෙන් ලුණු මාළු, වියලන ලද සහ ලුණු දැමූ කෝඩ් මාළු සහ "බේක්" (බැදපු පිටි ගුලිය) ඇතුළත් වේ. ලුණු මාළු සහ බේක් දවස පුරා ආහාරයට ගත හැකි ක්ෂණික ආහාර සුලු කෑමක් සඳහා ඒකාබද්ධ වේ; ඩොමිනිකා වීදිවල වෙළෙන්දෝ මෙම කෙටි ආහාර, බැදපු කුකුල් මස්, මාළු සහ පළතුරු සහ යෝගට් "ස්මූති" සමඟ ගමන් කරන්නන්ට විකුණති. අනෙකුත් උදෑසන ආහාර වේල් අතර ඉරිඟු පිටි කැඳ ඇතුළත් වේ, එය සිහින් ඉරිඟු පිටි හෝ පොලෙන්ටා, කිරි හෝ උකු කිරි සහ පැණි රස කිරීමට සීනි සමඟ සාදා ඇත. බිත්තර සහ ටෝස්ට් වැනි සාම්ප්රදායික බ්රිතාන්ය බලපෑමට ලක් වූ කෑම, බැදපු මාළු සහ කෙසෙල් ද ජනප්රිය වේ.
පොදු එළවළු අතර කෙසෙල්, ටැනියා (මූල එළවළුවක්), බතල, අර්තාපල්, සහල් සහ ඇට ඇතුළත් වේ. සාමාන්යයෙන් අනුභව කරන මස් සහ කුකුළු මස් අතර කුකුළු මස්, හරක් මස් සහ මාළු ඇතුළත් වේ. මේවා බොහෝ විට ළූණු, කැරට්, සුදුළූණු, ඉඟුරු සහ ඖෂධ පැළෑටි සමඟ ස්ටූ වල සකස් කර ඇත. එළවළු සහ මස් දුඹුරු පැහැයට හැරෙන අතර එමඟින් පොහොසත් අඳුරු සෝස් එකක් නිර්මාණය වේ. ජනප්රිය ආහාර අතර බත් සහ ඇට, දුඹුරු ස්ටූ කුකුල් මස්, ස්ටූ හරක් මස්, බැදපු සහ ස්ටූ කළ මාළු සහ විවිධ වර්ගයේ හෘදයාංගම මාළු සුප් හොද්ද සහ සුප් ඇතුළත් වේ. මේවා ඩම්ප්ලිං, කැරට් සහ බිම් සැපයුම් වලින් පිරී ඇත.
ක්රීඩා
[සංස්කරණය]ක්රිකට් යනු දිවයිනේ ජනප්රිය ක්රීඩාවක් වන අතර, ඩොමිනිකා කණ්ඩායම බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් ක්රිකට් කණ්ඩායමේ කොටසක් ලෙස ටෙස්ට් ක්රිකට් තරඟ කරයි. බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් දේශීය පළමු පෙළ ක්රිකට් ක්රීඩාවේදී, ඩොමිනිකා කණ්ඩායම වින්ඩ්වර්ඩ් දූපත් ක්රිකට් කණ්ඩායමේ කොටසක් ලෙස සහභාගී වේ, නමුත් ඔවුන් බොහෝ විට භූගෝලීය වශයෙන් ලීවර්ඩ් දූපත් වල කොටසක් ලෙස සැලකේ. මෙයට හේතුව 1940 සිට නිදහස ලබන තෙක් බ්රිතාන්ය වින්ඩ්වර්ඩ් දූපත් ජනපදයේ කොටසක් වීමයි; එහි ක්රිකට් සම්මේලනය වින්ඩ්වර්ඩ් දූපත් ක්රිකට් පාලක මණ්ඩලයේ කොටසක් ලෙස පවතී.
2007 ඔක්තෝබර් 24 වන දින, ආසන 8,000 කින් යුත් වින්ඩ්සර් ක්රිකට් ක්රීඩාංගනය මහජන චීන සමූහාණ්ඩුවේ රජයෙන් ලැබුණු EC$33 මිලියන (ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 17, යුරෝ මිලියන 12) පරිත්යාගයකින් නිම කරන ලදී.
නෙට්බෝල්, පැසිපන්දු, රග්බි, ටෙනිස් සහ සංගම් පාපන්දු ජනප්රිය වෙමින් පවතී.
2021 වන විට ඩොමිනිකා හි සර්වකාලීන ඉහළම ගෝල ලාභියා වන ජාත්යන්තර පාපන්දු ක්රීඩක ජූලියන් වේඩ්, ස්කොට්ලන්තයේ බ්රෙචින් සිටි එෆ්.සී. වෙනුවෙන් ක්රීඩා කරයි.[2]
2014 ශීත ඍතු ඔලිම්පික් උළෙල අතරතුර, ගැරී ඩි සිල්වෙස්ට්රි සහ ඇන්ජෙලා මොරෝන් ඩි සිල්වෙස්ට්රි යන සැමියා සහ බිරිඳ කණ්ඩායමක් ඩොමිනිකන් පුරවැසියන් ලෙස ලියාපදිංචි වී පිළිවෙලින් කිලෝමීටර් 15 පිරිමි සහ කිලෝමීටර් 10 කාන්තා හරස්-රට ස්කීං ඉසව්වලට ඇතුළත් වීමට ඇමරිකානු ඩොලර් 175,000 ක් වියදම් කළහ. ඇන්ජෙලා ඇගේ තරඟය ආරම්භ නොකළ අතර ගැරී ඔහුගේ තරඟයට මීටර් සිය ගණනක් ඉදිරියට ගියේය. 2022 වන විට, ඔවුන් ඩොමිනිකා හි එකම ශීත ඍතු ඔලිම්පික් ක්රීඩක ක්රීඩිකාවන් වේ.[3]
1995 ලෝක ශූරතා මලල ක්රීඩා ත්රිත්ව පැනීමේ තරඟයේදී මලල ක්රීඩක ජෙරෝම් රොමේන් ලෝකඩ පදක්කම දිනා ගත්තේය. ඔහු 1996 ඔලිම්පික් ක්රීඩා උළෙලේදී අවසන් මහා තරඟයට ද සුදුසුකම් ලැබීය; තුවාලයක් හේතුවෙන් ඔහුට ඉවත් වීමට සිදු වුවද, 2024 වන තෙක් ඔහුගේ 12 වන ස්ථානය ඔලිම්පික් උළෙලේදී ඩොමිනිකන් ජාතිකයෙකුගේ හොඳම දස්කම් විය.[4]
2007 පෑන් ඇමරිකානු ක්රීඩා උළෙලේදී මීටර් 400 ඉසව්වෙන් ලෝකඩ පදක්කම දිනා ගැනීමට කෙටි දුර ඔලිම්පික් ක්රීස් ලොයිඩ් සමත් විය.[5]
ත්රිත්ව පැනීමේ ඔලිම්පික් ක්රීඩිකාව තියා ලාෆොන්ඩ් 2018 පොදුරාජ්ය මණ්ඩලීය ක්රීඩා උළෙලේදී පදක්කමක් දිනාගත් පළමු ක්රීඩිකාව බවට පත් වූ අතර[6] 2024 ගිම්හාන ඔලිම්පික් උළෙලේදී රන් පදක්කමක් දිනා ගත්තේය.[7]
යොමු කිරීම්
[සංස්කරණය]- ^ Hubbard, Vincent (2002). A History of St. Kitts. Macmillan Caribbean. p. 17. ISBN 9780333747605.
- ^ Smith, Ewan (2021-08-12). "Dominica international striker Julian Wade gives up Caribbean sunshine to hit Brechin City goal trail". The Courier. 3 January 2022 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්රවේශය 3 January 2022.
- ^ McKenna, Dave (2014-02-24). "Dominica's Fake Ski Team Scammed The Olympics and the Press". Deadspin. 26 February 2014 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්රවේශය 2014-02-25.
- ^ "World bronze medallist Romain reflects on Dominica's Olympic debut". trackalerts.com. 15 August 2016. 15 February 2022 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්රවේශය 14 February 2022.
- ^ "Dominica's Participation at Beijing 2008 Olympic Games". dominicaweekly. 5 March 2016 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්රවේශය 14 February 2022.
- ^ "Thea Lafond Records World Leading Jump". dominicaathleticsassociation.org. 24 January 2021. 12 August 2021 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්රවේශය 14 February 2022.
- ^ Reid, Helen (3 August 2024). "LaFond wins triple jump gold to bring Dominica first ever Olympic medal". Reuters. සම්ප්රවේශය 3 August 2024.