ටයිරෝල් ජනපදය, ඔස්ට්රියාව
| ටයිරෝල් Tirol | |
|---|---|
| ජනපදය | |
| Federal State of Tyrol Bundesland Tirol (ජර්මන්) Bundesland Tirol (Bavarian) Stato Federale della Tirolo (ඉතාලි) | |
 ධජය  Coat of arms | |
| ජාතික ගීය(ගී): Andreas-Hofer-Lied | |
 | |
| ඛණ්ඩාංක: 47°16′N 11°24′E / 47.27°N 11.4°E | |
| Country |  ඔස්ට්රියාව |
| Capital | Innsbruck |
| ආණ්ඩුව / පරිපාලනය | |
| • ඉහළම අධිකරණය | Tyrolean Landtag |
| • Governor | Anton Mattle (ÖVP) |
| • Deputy Governors | Josef Geisler (ÖVP) Philip Wohglemuth (SPÖ) |
| සරිය | |
| • මුළු | 12,534 කිමී2 (4,839 සතරැස් සැත) |
| ජනගහණය(1 January 2023) | |
| • මුළු | 771,304 |
| • ඝණත්වය | 62/කිමී2 (160/වර්ග සැත) |
| GDP[1] | |
| • Total | €45.400 billion (2021) |
| • Per capita | €46,700 (2021) |
| වේලා කලාප | CET (UTC+1) |
| • ගිම්හානය (DST) | CEST (UTC+2) |
| ISO 3166 කේතය | AT-7 |
| HDI (2022) | 0.938[2] very high · 3rd of 9 |
| NUTS Region | AT3 |
| Votes in Bundesrat | 5 (of 62) |
| වෙබ් අඩවිය | www.tirol.gv.at |
ටයිරොල් (/tɪˈroʊl,_taɪˈroʊl,_ˈtaɪroʊl/ tih-ROHL-,_-ty-ROHL;[3] ජර්මන්: Tirol [tiˈroːl] ; ඉතාලි: Tirolo [tiˈrɔːlo]) යනු ඔස්ට්රියානු රාජ්යයකි . එය උතුරු ටයිරෝල් සහ නැගෙනහිර ටයිරෝල් යන අසම්බන්ධිත කොටස් දෙකකින් සමන්විත වන අතර, ඔස්ට්රියානු සල්ස්බර්ග් ප්රාන්තය සහ 1919 වන තෙක් ටයිරෝල්හි කොටසක් වූ ඉතාලි පළාතේ දකුණු ටයිරෝල් මගින් වෙන් කරනු ලැබේ. එය වර්තමාන යුරෝ කලාපයේ ටයිරෝල්–දකුණු ටයිරෝල්–ට්රෙන්ටිනෝ ( ඉතාලියේ දකුණු ටයිරෝල් සහ ට්රෙන්ටිනෝ සමඟ) හි සංඝටක කොටසකි. ටයිරෝල්හි අගනුවර ඉන්ස්බෲක් ය. [4]
ටිරෝල් ප්රදේශය ඔට්ස්ටල් ඇල්ප්ස්, සිලර්ටල් ඇල්ප්ස් සහ කිට්ස්බුහෙල් ඇල්ප්ස් ඇතුළු උස් කඳු වැටි වලින් ආධිපත්යය දරන අතර ග්රොස්ග්ලොක්නර් සහ අනෙකුත් ප්රධාන ඇල්පයින් කඳු මුදුන් ඒ අසල පිහිටා ඇත. මෙම කලාපය ඉන් සහ ඉසෙල් වැනි වැදගත් ගංගා හරහා ගමන් කරන අතර එහි නිම්න, ග්ලැසියර සහ ඇල්පයින් මාර්ග සඳහා ප්රසිද්ධය. එහි උපායමාර්ගික පිහිටීම ඓතිහාසිකව ටිරෝල් උතුරු සහ දකුණු යුරෝපය අතර ප්රධාන සංක්රමණ කලාපයක් බවට පත් කර ඇති අතර, බ්රෙනර් මාර්ග රෝම යුගයේ සිට ඇල්ප්ස් හරහා වඩාත් වැදගත් උතුරු-දකුණු මාර්ගවලින් එකක් ලෙස සේවය කරයි.
ඓතිහාසික වශයෙන්, ටයිරොල් , ටයිරොල් ප්රාන්තයේ කොටසක් වූ අතර, එය අග මධ්යතන යුගයේ ශුද්ධ රෝම අධිරාජ්යයේ සුවිශේෂී භෞමික ආයතනයක් ලෙස මතු විය. එය 14 වන සියවසේදී හැබ්ස්බර්ග් රාජවංශයට ගිය අතර, හැබ්ස්බර්ග් රාජාණ්ඩුවේ අනිවාර්ය අංගයක් බවට පත්විය. පළමුවන ලෝක යුද්ධය අවසන් වී ඔස්ට්රියා-හංගේරියාව විසුරුවා හැරීමෙන් පසුව, ටයිරොල් බෙදී ගියේය: දකුණු ටයිරොල් සහ ට්රෙන්ටිනෝ 1919 දී ශාන්ත-ජර්මේන් ගිවිසුම යටතේ ඉතාලියට පවරා දෙන ලද අතර, උතුරු සහ නැගෙනහිර ටයිරොල් අලුතින් ආරම්භ කරන ලද ඔස්ට්රියා ජනරජය තුළ ඉතිරි විය. මෙම අංශය කලාපයේ දේශපාලන භූගෝල විද්යාවේ සහ සංස්කෘතික අනන්යතාවයේ නිර්වචන ලක්ෂණයක් ලෙස පවතී.
අද වන විට, ටයිරොල් එහි ශක්තිමත් ඇල්පයින් සම්ප්රදායන්, විචිත්රවත් සංචාරක කර්මාන්තය සහ ස්කීං, කඳු නැගීම සහ කඳු නැගීම සඳහා ඔස්ට්රියාවේ වඩාත් ජනප්රිය ගමනාන්තයක් ලෙස ප්රසිද්ධය. රාජ්යය නවීන යටිතල පහසුකම් දේශීය සංස්කෘතියේ ශක්තිමත් සංරක්ෂණය සමඟ ඒකාබද්ධ කරයි, එය එහි ජන සංගීතය, උත්සව සහ වාස්තු විද්යාත්මක උරුමයන්ගෙන් පැහැදිලි වේ. ටයිරොල් ඔස්ට්රියාවේ ආර්ථිකයේ වැදගත් කාර්යභාරයක් ඉටු කරයි, සංචාරක ව්යාපාරය, ශීත ක්රීඩා සහ ඇල්පයින් කෘෂිකර්මාන්තය ඉන්ස්බෲක් කේන්ද්ර කරගත් නවීන කර්මාන්ත සහ විශ්ව විද්යාල මගින් අනුපූරක වේ.
යොමු කිරීම්
[සංස්කරණය]- ^ "Basisdaten Bundesländer" (PDF). සම්ප්රවේශය 1 September 2023.
- ^ "Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab". hdi.globaldatalab.org (ඉංග්රීසි බසින්). සම්ප්රවේශය 13 September 2018.
- ^ "Tyrol". Random House Webster's Unabridged Dictionary.
- ^ "Tyrol, Austria". Lonely Planet. සම්ප්රවේශය 1 November 2016.