ග්රෙනඩාවේ දේශපාලනය
ග්රෙනඩා යනු ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාපිත රාජාණ්ඩුවක් වන අතර, එය රාජ්ය නායකයා ලෙස III වන චාල්ස් ප්රාදේශීය වශයෙන් ආණ්ඩුකාර ජෙනරාල්වරයෙකු විසින් නියෝජනය කරනු ලැබේ.[1][2] විධායක බලය රජයේ ප්රධානියා වන අගමැති වෙත පැවරේ. ආණ්ඩුකාර ජෙනරාල් භූමිකාව ප්රධාන වශයෙන් චාරිත්රානුකූල වන අතර, අගමැති සාමාන්යයෙන් පාර්ලිමේන්තුවේ විශාලතම පක්ෂයේ නායකයා වේ.[1]
ග්රෙනඩා පාර්ලිමේන්තුව සෙනෙට් සභාවක් (සාමාජිකයින් 13 දෙනෙකු) සහ නියෝජිත මන්ත්රී මණ්ඩලයක් (සාමාජිකයින් 15 දෙනෙකු) සමන්විත වේ. රජය සහ විපක්ෂය ආණ්ඩුකාර ජෙනරාල්වරයාට සෙනෙට් සභිකයින් පත් කිරීම නිර්දේශ කරන අතර ජනගහනය වසර පහක කාලයක් සඳහා නියෝජිතයින් තෝරා පත් කර ගනී.[1] ග්රෙනඩා බහු-පක්ෂ පද්ධතියක් ක්රියාත්මක කරන අතර, විශාලතම පක්ෂ වන්නේ මධ්යම-දකුණු නව ජාතික පක්ෂය (NNP) සහ මධ්යම-වාම ජාතික ප්රජාතන්ත්රවාදී කොංග්රසය (NDC) ය.[1]
2013 පෙබරවාරි මාසයේදී, පාලක ජාතික ප්රජාතන්ත්රවාදී කොංග්රසය (NDC) මැතිවරණයෙන් පරාජයට පත් විය. විපක්ෂයේ නව ජාතික පක්ෂය (NNP) මහ මැතිවරණයේදී ආසන 15ම දිනා ගත්තේය. 1995 සහ 2008 අතර අගමැති ධුරය සඳහා වාර තුනක් සේවය කළ NNP නායක කීත් මිචෙල් නැවත බලයට පත් විය.[3] පසුව මිචෙල් 2018 දී නැවතත් නියෝජිත මන්ත්රී මණ්ඩලයේ ආසන 15ම දිනා ගැනීමට NNP මෙහෙයවූ අතර, ඔහු මෙම ජයග්රහණය අත්කර ගත් වෙනම අවස්ථා තුනක් සනිටුහන් කළේය.
2021 නොවැම්බර් මාසයේදී අගමැති කීත් මිචෙල් පැවසුවේ ව්යවස්ථානුකූලව 2023 ජුනි මාසයට පසුව පැවැත්වීමට නියමිතව තිබූ ඉදිරි මහ මැතිවරණය තමාට අවසාන මැතිවරණය විය යුතු බවයි.[4] ව්යවස්ථාමය අවශ්යතාවයට වඩා වසරකට පෙර පාර්ලිමේන්තුව විසුරුවා හැරීමට මිචෙල් 2022 මැයි 16 වන දින ආණ්ඩුකාර ජෙනරාල්වරයාට උපදෙස් දුන්නේය.[5] පසුව නව ජාතික පක්ෂය 2022 මැතිවරණයෙන් ජාතික ප්රජාතන්ත්රවාදී කොංග්රසයට පරාජය වූ අතර, NDC පක්ෂය NNP හි ආසන 6 ට ආසන 9 ක් දිනා ගත්තේය. මැතිවරණයට වසරකටත් අඩු කාලයකට පෙර ජාතික ප්රජාතන්ත්රවාදී කොංග්රසයේ නායකයා ලෙස පමණක් භාරගෙන කිසිදා තේරී පත් වූ තනතුරක් දැරූ දේශපාලන නවකයෙකු වන ඩිකන් මිචෙල් පසුව අගමැති ධුරයට පත් කරන ලදී.
විදේශ සබඳතා
[සංස්කරණය]ග්රෙනඩාව කැරිබියානු ප්රජාව (CARICOM) සහ නැගෙනහිර කැරිබියානු රාජ්ය සංවිධානය (OECS) යන දෙකෙහිම පූර්ණ සහ සහභාගී වන සාමාජිකයෙකි.[1]
පොදුරාජ්ය මණ්ඩලය
[සංස්කරණය]කැරිබියානු කලාපයේ වැඩි කොටසක් සමඟ ග්රෙනඩාව, පොදුරාජ්ය මණ්ඩලීය ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ සාමාජිකයෙකි. මෙම සංවිධානය ප්රධාන වශයෙන් පැරණි බ්රිතාන්ය යටත් විජිත වලින් සමන්විත වන අතර එහි සාමාජිකයින් අතර ජාත්යන්තර සබඳතා වර්ධනය කිරීම කෙරෙහි අවධානය යොමු කරයි.
ඇමරිකානු රාජ්ය සංවිධානය (OAS)
[සංස්කරණය]ග්රෙනඩාව යනු OAS ප්රඥප්තිය අනුමත කර ඇති සහ සංවිධානයේ සාමාජිකයෙකු වන ප්රාන්ත 35 න් එකකි.[6][7] OAS හි වෙබ් අඩවියට අනුව ග්රෙනඩාව 1975 දී අන්තර්-ඇමරිකානු පද්ධතියට ඇතුල් විය.[8]
ද්විත්ව බදු සහන (CARICOM) ගිවිසුම
[සංස්කරණය]1994 ජූලි 6 වන දින බාබඩෝස් හි ශාන්ත මයිකල් හි ෂර්බෝර්න් සම්මන්ත්රණ මධ්යස්ථානයේදී ජෝර්ජ් බ්රිසාන් ග්රෙනඩා රජය වෙනුවෙන් ද්විත්ව බදු සහන (CARICOM) ගිවිසුමට අත්සන් තැබීය.[9] මෙම ගිවිසුම මගින් බදු, පදිංචිය, බදු අධිකරණ බලය, ප්රාග්ධන ලාභ, ව්යාපාර ලාභ, පොලී, ලාභාංශ, රාජකීය මුදල් සහ අනෙකුත් ක්ෂේත්ර වැනි සංකල්ප ආවරණය කරන ලදී.[තහවුරු කර නොමැත]
FATCA
[සංස්කරණය]2014 ජුනි 30 වන දින, විදේශ ගිණුම් බදු අනුකූලතා පනත (FATCA) සක්රීය කිරීම සඳහා ග්රෙනඩා ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය සමඟ විධිමත් ලෙස ආදර්ශ 1 ගිවිසුමක් අත්සන් කළේය.[10]
ALBA
[සංස්කරණය]2014 දෙසැම්බර් මාසයේදී, ග්රෙනඩා අපේ ඇමරිකාවේ ජනතාව සඳහා වූ බොලිවේරියානු සන්ධානයට (ALBA) පූර්ණ සාමාජිකයෙකු ලෙස සම්බන්ධ විය. අගමැති මිචෙල් පැවසුවේ සාමාජිකත්වය කියුබාව සහ වෙනිසියුලාව සමඟ වසර ගණනාවක් පුරා ග්රෙනඩා සතුව ඇති සහයෝගීතාවයේ ස්වාභාවික දිගුවක් බවයි.[11]
හමුදා
[සංස්කරණය]ග්රෙනඩාවට ස්ථාවර හමුදාවක් නොමැති අතර, සාමාන්ය හමුදා කාර්යයන් රාජකීය ග්රෙනඩා පොලිස් බලකායට (RGFP) සහ ග්රෙනඩා වෙරළාරක්ෂක බලකායට ඉතිරි වේ.[1] RGFP හි විශේෂ සේවා ඒකකය (SSU) සටන් නිල ඇඳුම් අඳින අතර නැගෙනහිර කැරිබියන් (1983 දී එක්සත් ජනපදය ග්රෙනඩා ආක්රමණයට සහභාගී වූ) හමුදා ආරක්ෂක ආයතනයක් වන කලාපීය ආරක්ෂක පද්ධතියට (RSS) සහභාගී වේ.[12]
2019 දී ග්රෙනඩා න්යෂ්ටික අවි තහනම් කිරීම පිළිබඳ එක්සත් ජාතීන්ගේ ගිවිසුමට අත්සන් තැබීය.[13]
යොමු කිරීම්
[සංස්කරණය]- ^ a b c d e f "CIA World Factbook – Grenada". සම්ප්රවේශය 7 July 2024.
- ^ "Encyclopedia Britannica – Grenada". සම්ප්රවේශය 12 July 2019.
- ^ "Grenada opposition wins clean sweep in general election". BBC News. 20 February 2013.
- ^ "PM Mitchell: Upcoming general elections will be fascinating | NOW Grenada". 2 November 2021. 21 April 2022 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්රවේශය 13 December 2021.
- ^ "UPDATE: Election bell rung, PM Mitchell going after historic 6th term". Loop. 15 May 2022. 18 June 2022 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්රවේශය 15 October 2024.
- ^ "Member States". OAS. August 2009. සම්ප්රවේශය 18 May 2017.
- ^ "SLA :: Department of International Law (DIL) :: Inter-American Treaties". OAS. August 2009. සම්ප්රවේශය 18 May 2017.
- ^ "Member State :: Grenada". OAS. August 2009. සම්ප්රවේශය 18 May 2017.
- ^ "The double taxation relief (Caricom) order, 1994" (PDF).
- ^ "Foreign Account Tax Compliance Act (FATCA)". Treasury.gov. සම්ප්රවේශය 18 May 2017.
- ^ "Grenada Joins ALBA". Now Grenada. 15 December 2014. සම්ප්රවේශය 2022-04-13.
- ^ Special Services Unit (SSU), 2023, https://www.rgpf.gd/index.php/departments/special-services-unit-ssu, ප්රතිෂ්ඨාපනය 6 October 2023
- ^ "Chapter XXVI: Disarmament – No. 9 Treaty on the Prohibition of Nuclear Weapons". United Nations Treaty Collection. 7 July 2017.