Jump to content

කොළඹ සැහැල්ලු දුම්රිය සංක්‍රමණ පද්ධතිය

විකිපීඩියා වෙතින්

 

කොළඹ සැහැල්ලු දුම්රිය සංක්‍රමණ පද්ධතිය (පෙර කොළඹ සැහැල්ලු දුම්රිය ලෙස හැඳින්විණි) යනු ශ්‍රී ලංකාවේ කොළඹ දිස්ත්‍රික්කය තුළ නම් කර ඇති බස්නාහිර මහනගර සහ සංවර්ධන කලාපය සේවය කරන යෝජිත අගනගර සැහැල්ලු දුම්රිය පද්ධතියකි. මෙම පද්ධතිය ශ්‍රී ලංකා රජය සහ තෝරාගත් පෞද්ගලික ආයතන අතර රාජ්‍ය-පෞද්ගලික හවුල්කාරිත්වයක් ලෙස ක්‍රියාත්මක කිරීමට සැලසුම් කර ඇත. [1]

ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 1.5 ක වටිනාකමකින් යුත් මෙම ව්‍යාපෘතිය 2017 දී මෛත්‍රීපාල සිරිසේන මහතාගේ ජනාධිපති ධුර කාලය තුළ ආරම්භ කරන ලද අතර එය ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම තනි විදේශ අරමුදල් සහිත යටිතල පහසුකම් ව්‍යාපෘතිය ලෙස සැලකේ. මෙම අරමුදල් ජපන් ජාත්‍යන්තර සහයෝගිතා ඒජන්සියෙන් (JICA) ලැබුණු අතර, එය 0.1% ක පොලී අනුපාතයක් සහිත අතිශය අඩු පොලී ණයක් ලබා දුන් අතර එය වසර 12 ක සහන කාලයක් සහිතව වසර 40 ක් තුළ ආපසු ගෙවිය හැකිය. 2020 සැප්තැම්බර් මාසයේදී ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂ ඒකපාර්ශ්විකව ව්‍යාපෘතිය අවලංගු කරන ලද.[2] [3] [4] එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ශ්‍රී ලංකා රජයට රුපියල් බිලියන ගණනක පාඩු සිදු වුන අතර [5] උපදේශකයින් සඳහා වන්දි ගෙවීමට සිදු විය. [6] මෙම අවලංගු කිරීම ශ්‍රී ලංකාවට මූල්‍ය හා තාක්ෂණික ආධාර සපයන ප්‍රධාන මූලාශ්‍රයක් වූ ජපානය සමඟ සබඳතාවලට ද දැඩි ලෙස බලපෑ අතර, රාජපක්ෂ පරිපාලනයට තවදුරටත් ආධාර සැපයීමට ජපානය අකමැති විය. [7]

2022 දෙසැම්බර් මාසයේදී අලුතින් පත් කරන ලද ජනාධිපති රනිල් වික්‍රමසිංහ මහතා නිවේදනය කළේ ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මහතා ඉල්ල අස් වීමෙන් පසු රජය ව්‍යාපෘතිය නැවත ආරම්භ කිරීමට උත්සාහ කරන බවයි.[8] කෙසේ වෙතත්, ජපාන රජය ප්‍රකාශ කර ඇත්තේ ව්‍යාපෘතිය නැවත ආරම්භ කිරීමට තමන් තීරණය කර නොමැති බවත්, ජපානයේ සහ ව්‍යාපාරික ප්‍රජාවේ විශ්වාසය නැවත ලබා ගැනීම සඳහා ශ්‍රී ලංකා රජයට ප්‍රතිසංස්කරණ සිදු කළ හැකිද යන්න නිරීක්ෂණය කරන බවත්ය.[9]

ඉතිහාසය

[සංස්කරණය]

මෙම ව්‍යාපෘතිය 2017 දී ආරම්භ කරන ලද නමුත් 2020 සැප්තැම්බර් මාසයේදී ශ්‍රී ලංකාවේ පරිපාලනයේ සිදු වූ වෙනසක් හේතුවෙන්, අලුතින් තේරී පත් වූ ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මහතා එය ලාභදායී විසඳුමක් නොවන බව පවසමින් ව්‍යාපෘතිය අවලංගු කිරීමට නියෝග කළේය. [2] [3] [4] පසුව රජය කියා සිටියේ ව්‍යාපෘතිය අවලංගු කර නොමැති බවත් වෙනස්කම් සමඟ ඉදිරියට යන බවත්ය [10] [11] නමුත් 2022 දී විගණකාධිපති දෙපාර්තමේන්තුව ගෝඨාභය රාජපක්ෂ පරිපාලනය විසින් ඒකපාර්ශ්විකව ව්‍යාපෘතිය අවලංගු කළ බව තහවුරු කර අවලංගු කිරීම සම්බන්ධයෙන් පරීක්ෂණයක් ආරම්භ කරන ලදි. [12] රාජපක්ෂ පරිපාලනයේ ඒකපාර්ශ්වික ක්‍රියාමාර්ග හේතුවෙන් ශ්‍රී ලංකා රජයට ව්‍යාපෘතිය සඳහා මේ දක්වා වැය කර තිබූ රුපියල් බිලියන 6 කට ආසන්න පාඩුවක් සිදුවී ඇති බව විගණනයෙන් හෙළි විය. [5]

2021 ජුනි මාසයේදී, ව්‍යාපෘතියට සම්බන්ධ ජපන් සමාගමක් ව්‍යාපෘතිය අත්හැරීමේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස රුපියල් බිලියන 5.8 ක අලාභ හා වන්දි ඉල්ලා සිටි බව වාර්තා විය. [6] 2022 දෙසැම්බර් මාසයේදී, රජය ව්‍යාපෘතිය නැවත පණ ගැන්වීමට උත්සහ දරන බවට නිවේදනය කරන ලදි. [13]

ව්‍යාපෘතිය

[සංස්කරණය]
වර්ණය තත්ත්වය දිග පර්යන්තය අරමුදල් සැපයීම
කොළ ශක්‍යතා අධ්‍යයනය අවසන් කරන ලදී 28.6 km[convert: unknown unit] කැලණිය මොරටුව රාජ්‍ය-පෞද්ගලික හවුල්කාරිත්වය
රතු ශක්‍යතා අධ්‍යයනය අවසන් කරන ලදී 32.4 km[convert: unknown unit] රාගම කිරුලපන රාජ්‍ය-පෞද්ගලික හවුල්කාරිත්වය
දම් පාට ශක්‍යතා අධ්‍යයනය අවසන් කරන ලදී 15.8 km[convert: unknown unit] මාලබේ පිටකොටුව ජපන් ජාත්‍යන්තර සහයෝගිතා ඒජන්සිය
නිල් ශක්‍යතා අධ්‍යයනය අවසන් කරන ලදී 21.5 km[convert: unknown unit] හුණුපිටිය කොට්ටාව රාජ්‍ය-පෞද්ගලික හවුල්කාරිත්වය

මෙයද බලන්න

[සංස්කරණය]

ආශ්‍රිත

[සංස්කරණය]
  1. ↑ Gunasekara, Skandha (23 November 2017). "Light Rail project to kick off in December 2018". ft.lk. Daily Financial Times. Retrieved 6 February 2018.
  2. 1 2 "Sri Lanka scraps $1.5bn Japan-funded light rail system". France 24 (in ඉංග්‍රීසි). 2020-09-24. Retrieved 2021-06-19. උපුටාදැක්වීම් දෝෂය: Invalid <ref> tag; name ":0" defined multiple times with different content.
  3. 1 2 Weerasooriya, Sahan. "Cancellation of light rail project" (in ඇමෙරිකානු ඉංග්‍රීසි). Retrieved 2021-06-19. උපුටාදැක්වීම් දෝෂය: Invalid <ref> tag; name ":1" defined multiple times with different content.
  4. 1 2 "Sri Lanka president orders immediate termination of Japan-funded light rail project". EconomyNext (in ඉංග්‍රීසි). 2020-09-23. Retrieved 2021-06-19. උපුටාදැක්වීම් දෝෂය: Invalid <ref> tag; name ":2" defined multiple times with different content.
  5. 1 2 "Sri Lanka : Unilaterally terminating Light Rail project cost nearly Rs. 6 Billion to Sri Lanka, audit report reveals". www.colombopage.com. Archived from the original on December 7, 2022. Retrieved 14 December 2022.
  6. 1 2 "Japan firm claims damages of LKR 5.8bn from Sri Lanka after LRT deal scrapped". EconomyNext (in ඉංග්‍රීසි). 2021-06-18. Retrieved 2021-06-19. උපුටාදැක්වීම් දෝෂය: Invalid <ref> tag; name ":4" defined multiple times with different content.
  7. ↑ "Crisis-hit Sri Lanka in the process to mend Japanese ties after cancelling LRT, ECT projects". EconomyNext (in ඉංග්‍රීසි). 16 June 2022. Retrieved 20 June 2022.
  8. ↑ https://archives1.sundayobserver.lk/2022/12/11/news/light-rail-transit-project-resume
  9. ↑ https://www.newswire.lk/2023/03/30/japan-yet-to-consider-revival-of-light-rail-project/
  10. ↑ "LRT project not cancelled, but under review – Minister".
  11. ↑ "Colombo Light Rail Transit project still alive".
  12. ↑ "Auditor General to probe LRT cancellation". Sri Lanka News - Newsfirst (in ඉංග්‍රීසි). 1 October 2022. Retrieved 19 November 2022.
  13. ↑ "Light Rail Transit project to resume".

බාහිර සබැඳි

[සංස්කරණය]