ක්රොඒෂියාවේ සංස්කෘතිය
එහි භූගෝලීය පිහිටීම නිසා, ක්රොඒෂියාව විවිධ සංස්කෘතික ක්ෂේත්ර හතරක මිශ්රණයක් නියෝජනය කරයි. බටහිර රෝම අධිරාජ්යය සහ බයිසැන්තියානු අධිරාජ්යය අතර භේදයෙන් පසු එය බටහිර සංස්කෘතියෙන් සහ නැගෙනහිරින් මෙන්ම මධ්යම යුරෝපයෙන් සහ මධ්යධරණී සංස්කෘතියෙන් ද බලපෑම්වල සන්ධිස්ථානයක් වී ඇත.[2] 19 වන සියවස ක්රොඒෂියානුවන්ගේ විමුක්තියට තීරණාත්මක බව ඔප්පු වූ අතර කලා හා සංස්කෘතික ක්ෂේත්රවල සියලු ක්ෂේත්රවල පෙර නොවූ විරූ වර්ධනයන් දක්නට ලැබුණු අතර, බොහෝ ඓතිහාසික චරිත බිහි විය.[3]
සංස්කෘතික අමාත්යාංශයට ජාතියේ සංස්කෘතික හා ස්වාභාවික උරුමයන් ආරක්ෂා කිරීම සහ එහි සංවර්ධනය අධීක්ෂණය කිරීම පැවරී ඇත. සංස්කෘතිය සංවර්ධනයට සහාය වන වැඩිදුර ක්රියාකාරකම් පළාත් පාලන මට්ටමින් සිදු කෙරේ.[4] යුනෙස්කෝවේ ලෝක උරුම ලැයිස්තුවට ක්රොඒෂියාවේ ස්ථාන දහයක් සහ ක්රොඒෂියාවේ අස්පෘශ්ය සංස්කෘතික උරුම ලැයිස්තුවක් ඇතුළත් වේ.[5] රට අස්පෘශ්ය සංස්කෘතියෙන් පොහොසත් වන අතර යුනෙස්කෝවේ ලෝකයේ අස්පෘශ්ය සංස්කෘතික කලාකෘති 15 ක් ඇති අතර එය ලෝකයේ සිව්වන ස්ථානයේ සිටී.[6] ක්රොඒෂියාවෙන් ගෝලීය සංස්කෘතික දායකත්වයක් ලැබෙන්නේ 17 වන සියවසේ ප්රංශයේ ක්රොඒෂියානු කුලී හේවායන් විසින් මුලින් පැළඳ සිටි ක්රාවට් එකෙන් ලබාගත් කරපටියයි.[7][8]
2019 දී ක්රොඒෂියාවේ වෘත්තීය රංග ශාලා 95 ක්, වෘත්තීය ළමා රංග ශාලා 30 ක් සහ ආධුනික රංග ශාලා 51 ක් වසරකට නරඹන්නන් මිලියන 2.27 කට වඩා නැරඹූහ. වෘත්තීය රංග ශාලා කලාකරුවන් 1,195 ක් සේවය කරති. වෘත්තීය වාද්ය වෘන්ද, සංගීත කණ්ඩායම් සහ ගායන කණ්ඩායම් 42 ක් ඇති අතර, වාර්ෂිකව 297,000 ක් සහභාගී වේ. තිර 166 ක් සහ මිලියන 5.026 ක සහභාගීත්වයක් සහිත සිනමා ශාලා 75 ක් ඇත.[9]
2016 දී ක්රොඒෂියාවේ කෞතුකාගාර 222 ක් ඇති අතර, එය මිලියන 2.71 කට වැඩි පිරිසක් නැරඹූහ. තවද, වෙළුම් මිලියන 26.8 ක් අඩංගු පුස්තකාල 1,768 ක් සහ රාජ්ය ලේඛනාගාර 19 ක් ඇත.[10] පොත් ප්රකාශන වෙළඳපොළ ප්රධාන ප්රකාශකයින් කිහිප දෙනෙකු විසින් ආධිපත්යය දරන අතර කර්මාන්තයේ කේන්ද්රීය සිදුවීම - සාග්රෙබ් ප්රදර්ශනයේ වාර්ෂිකව පැවැත්වෙන අන්තර්-ලිබර් ප්රදර්ශනය.[11]
කලාව, සාහිත්යය සහ සංගීතය
[සංස්කරණය]
ක්රොඒෂියාවේ ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය මායිම් ජාතීන්ගේ බලපෑම් පිළිබිඹු කරයි. ඔස්ට්රියානු සහ හංගේරියානු බලපෑම උතුරේ සහ මධ්යම ප්රදේශවල පොදු අවකාශයන් සහ ගොඩනැගිලිවල දක්නට ලැබේ, ඩල්මැටියා සහ ඉස්ට්රියා වෙරළ තීරයේ දක්නට ලැබෙන ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය වැනීසියානු බලපෑම පෙන්නුම් කරයි.[12] සංස්කෘතික වීරයන්, උද්යාන සහ පදිකයින් සඳහා පමණක් කලාප ලෙස නම් කර ඇති චතුරශ්ර, ක්රොඒෂියානු නගර සහ නගරවල ලක්ෂණ වේ, විශේෂයෙන් මහා පරිමාණ බැරොක් නාගරික සැලසුම් සිදු වූ ස්ථාන, උදාහරණයක් ලෙස ඔසිජෙක් (ට්ව්රා), වරස්ඩින් සහ කාර්ලොවැක් හි.[13][14] ආර්ට් නූවෝ හි පසුකාලීන බලපෑම සමකාලීන ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය තුළ පිළිබිඹු විය.[15] ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය මධ්යධරණී මුහුද වන අතර, ප්රධාන වෙරළබඩ නාගරික ප්රදේශවල වැනීසියානු සහ පුනරුදයේ බලපෑම පෙන්නුම් කරයි. ජියෝර්ජියෝ ඩා සෙබෙනිකෝ සහ ෆ්ලෝරන්ස්හි නිකොලස්ගේ කෘතිවල උදාහරණ වේ. ෂිබෙනික්හි ශාන්ත ජේම්ස් ආසන දෙව්මැදුර වැනි. ක්රොඒෂියානු ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයේ පැරණිතම සංරක්ෂිත උදාහරණ වන්නේ 9 වන සියවසේ පල්ලි වන අතර, ඒවා අතර විශාලතම සහ වඩාත්ම නියෝජනය වන්නේ සාඩාර්හි ශාන්ත ඩොනාටස් පල්ලියයි.[16][17]
පැරණිතම කලා කෘති ඇතුළත් ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයට අමතරව, මධ්යතන යුගය දක්වා ක්රොඒෂියාවේ කලාකරුවන්ගේ ඉතිහාසයක් ඇත. එම කාලය තුළ ට්රොගීර් ආසන දෙව්මැදුරේ ගල් ද්වාරය රඩෝවන් විසින් සාදන ලද අතර එය මධ්යකාලීන ක්රොඒෂියාවේ රෝමනෙස්ක් මූර්තිවල වැදගත්ම ස්මාරකය නියෝජනය කරයි. ඉතිරි කොටස සිය ගණනක් ක්රොඒෂියානු-ඔටෝමන් යුද්ධයට පැටලී සිටි දා සිට පුනරුදය ඇඩ්රියාටික් මුහුදු වෙරළට විශාලතම බලපෑමක් ඇති කළේය. ඔටෝමාන් අධිරාජ්යයේ පරිහානියත් සමඟ, බැරොක් සහ රොකෝකෝ සමයේදී කලාව සමෘද්ධිමත් විය. 19 වන සහ 20 වන සියවස් වලදී බොහෝ ක්රොඒෂියානු ශිල්පීන් තහවුරු කරන ලද අතර, බිෂොප් ජොසිප් ජුරාජ් ස්ට්රොස්මේයර් වැනි කලා අනුග්රාහකයින් කිහිප දෙනෙකුගේ සහාය ඇතිව.[18] කීර්තියක් අත්කර ගත් යුගයේ ක්රොඒෂියානු කලාකරුවන් වූයේ ව්ලාහෝ බුකොවැක්, අයිවන් මෙස්ට්රොවිච් සහ අයිවන් ජෙනරලික් ය.[16][19]
ක්ර්ක් දූපතෙන් හමු වූ සහ ක්රි.ව. 1100 දක්වා දින නියම කර ඇති ග්ලැගෝලිටික් හෝඩියෙන් කොටා ඇති ගලක් වන බාස්කා පුවරුව, ක්රොඒෂියානු භාෂාවෙන් ඉතිරිව ඇති පැරණිතම ගද්යය ලෙස සැලකේ.[20] ක්රොඒෂියානු සාහිත්යයේ වඩාත් ප්රබල සංවර්ධනයේ ආරම්භය පුනරුදය සහ මාර්කෝ මරුලික් විසින් සනිටුහන් කරන ලදී. මරුලිච් හැරුණු විට, පුනරුද නාට්ය රචක මැරින් ඩ්රිච්, බැරොක් කවියෙකු වන අයිවන් ගුන්ඩුලිච්, ක්රොඒෂියානු ජාතික පුනර්ජීවන කවියෙකු වන අයිවන් මජුරානිච්, නවකතාකරු, නාට්ය රචක, සහ කවියෙකු වන ඕගස්ට් සෙනෝවා, ළමා ලේඛක ඉවානා බ්රික්-මසුරානික්, ලේඛකයා සහ මාධ්යවේදියෙකු වන මරියග්ජොරානික් මැටොස්, කවියෙකු වන ඇන්ටන් බ්රැන්කෝ ෂිමික්, ප්රකාශනවාදී සහ යථාර්ථවාදී ලේඛක මිරොස්ලාව් ක්රලේසා, කවියෙකු ටින් උජෙවික් සහ නවකතාකරු, සහ කෙටිකතා ලේඛක අයිවෝ ඇන්ඩ්රික් බොහෝ විට ක්රොඒෂියානු සාහිත්යයේ ශ්රේෂ්ඨතම චරිතයන් ලෙස දක්වා ඇත.[21][22]
ක්රොඒෂියානු සංගීතය සම්භාව්ය ඔපෙරාවල සිට නූතන රොක් දක්වා වෙනස් වේ. වට්රොස්ලාව් ලිසින්ස්කි විසින් 1846 දී රටේ ප්රථම ඔපෙරා, Love and Malice නිර්මාණය කරන ලදී. පියානෝ වාදක අයිවෝ පොගොරෙලික් ලොව පුරා රඟ දක්වා ඇත.[19]
මාධ්ය
[සංස්කරණය]ක්රොඒෂියාවේ, ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාව මාධ්ය නිදහස සහ කතා කිරීමේ නිදහස සහතික කරයි.[23] දේශසීමා නොමැති වාර්තාකරුවන් විසින් සම්පාදනය කරන ලද 2019 මාධ්ය නිදහස් දර්ශක වාර්තාවේ ක්රොඒෂියාව 64 වන ස්ථානයට පත්විය. එහි සඳහන් වූයේ දූෂණය, සංවිධානාත්මක අපරාධ හෝ යුද අපරාධ විමර්ශනය කරන මාධ්යවේදීන් අභියෝගවලට මුහුණ දෙන බවත් රජය මහජන විකාශක HRT හි කතුවැකි ප්රතිපත්තිවලට බලපෑම් කිරීමට උත්සාහ කරන බවත්ය.[24] එහි 2019 ලෝකයේ නිදහස වාර්තාවේ, නිදහස් මන්දිරය ක්රොඒෂියාවේ මාධ්ය සහ කථන නිදහස සාමාන්යයෙන් දේශපාලන මැදිහත්වීම් සහ උපාමාරු වලින් තොර ලෙස වර්ගීකරණය කළ අතර, මාධ්යවේදීන් තවමත් තර්ජන සහ ඉඳහිට ප්රහාරවලට මුහුණ දෙන බව සඳහන් කළේය.[25] රජයට අයත් ප්රවෘත්ති ඒජන්සිය වන HINA දේශපාලනය, ආර්ථික විද්යාව, සමාජය සහ සංස්කෘතිය පිළිබඳව ක්රොඒෂියානු සහ ඉංග්රීසි භාෂාවෙන් වයර් සේවාවක් පවත්වාගෙන යයි.[26]
2021 වන විට, රට පුරා නොමිලේ විකාශනය වන DVB-T රූපවාහිනී නාලිකා දහතුනක් ඇති අතර, ක්රොඒෂියානු රේඩියෝටෙලිවිෂන් (HRT) නාලිකා හතරක්, RTL ටෙලිවිසිජා තුනක් සහ නෝවා ටීවී නාලිකා දෙකක් ක්රියාත්මක කරන අතර, ක්රොඒෂියානු ඔලිම්පික් කමිටුව, කැපිටල් නෙට් ඩි.ඕ.ඕ. සහ කර්තෘ ඩි.ඕ.ඕ. සමාගම් ඉතිරි තුන ක්රියාත්මක කරයි.[28] එසේම, කලාපීය හෝ දේශීය ඩී.ඕ.ඕ. රූපවාහිනී නාලිකා 21 ක් ඇත.[29] HRT චන්ද්රිකා රූපවාහිනී නාලිකාවක් ද විකාශනය කරයි.[30] 2020 දී, ක්රොඒෂියාවේ ගුවන් විදුලි මධ්යස්ථාන 147 ක් සහ රූපවාහිනී මධ්යස්ථාන 27 ක් තිබුණි.[31][32] කේබල් රූපවාහිනී සහ IPTV ජාල ප්රචලිත වෙමින් පවතී. කේබල් රූපවාහිනිය දැනටමත් 450,000 කට සේවය කරයි, එය රටේ මුළු ජනගහනයෙන් 10% ක් පමණ වේ.[33][34]
2010 දී, ක්රොඒෂියාවේ පුවත්පත් 267 ක් සහ සඟරා 2,676 ක් ප්රකාශයට පත් කරන ලදී.[31] මුද්රිත මාධ්ය වෙළඳපොළ ආධිපත්යය දරන්නේ ක්රොඒෂියානු හිමිකාරීත්වය දරන හන්සා මීඩියා සහ ඔස්ට්රියානු හිමිකාරීත්වය දරන ස්ටයිරියා මාධ්ය සමූහය විසිනි. ඔවුන් ඔවුන්ගේ ප්රමුඛතම දිනපතා පුවත්පත් වන ජුටර්න්ජි ලැයිස්තුව, වීචර්න්ජි ලැයිස්තුව සහ 24සාටා ප්රකාශයට පත් කරයි. අනෙකුත් බලගතු පුවත්පත් වන්නේ නොවි ලැයිස්තුව සහ ස්ලොබොඩ්නා ඩල්මාසිජා ය.[35][36] 2020 දී, 24සාටා වඩාත් පුළුල් ලෙස සංසරණය වූ දිනපතා පුවත්පත වූ අතර, පසුව වීචර්න්ජි ලැයිස්තුව සහ ජුටර්න්ජි ලැයිස්තුව විය.[37][38]
1961 සිට යුගෝස්ලාවියාවේ කොටසක් ලෙස ක්රොඒෂියාව යුරෝවිෂන් ගීත තරඟයට තරඟ කළේය. තරඟයේදී යුගෝස්ලාවියාව ලබා ගත් පළමු සහ එකම ජයග්රහණය 1989 දී ක්රොඒෂියානු පොප් සංගීත කණ්ඩායමක් වන රීවා විසින් ලබා ගන්නා ලදී. 1993 තරඟයේදී එහි මංගල දර්ශනයේ සිට, ක්රොඒෂියාව 1996 සහ 1999 තරඟවලදී සිව්වන ස්ථාන දෙකක් සහ 2024 තරඟයේදී දෙවන ස්ථානයක් දිනා ගත් අතර, එය ස්වාධීන ජාතියක් ලෙස මේ දක්වා රටේ හොඳම ප්රතිඵලය සනිටුහන් කරයි.[39]
චිත්රපට කර්මාන්තය
[සංස්කරණය]ක්රොඒෂියාවේ චිත්රපට කර්මාන්තය කුඩා වන අතර රජය විසින් දැඩි ලෙස සහනාධාර ලබා දෙනු ලැබේ, ප්රධාන වශයෙන් සංස්කෘතික අමාත්යාංශය විසින් අනුමත කරන ලද ප්රදාන හරහා සහ චිත්රපට බොහෝ විට HRT විසින් සම-නිෂ්පාදනය කරනු ලැබේ.[40][41] ක්රොඒෂියානු සිනමාව වසරකට වෘත්තාන්ත චිත්රපට පහක් සහ දහයක් අතර ප්රමාණයක් නිෂ්පාදනය කරයි.[42] පුලා හි වාර්ෂිකව පැවැත්වෙන ජාතික චිත්රපට සම්මාන උළෙල වන පුලා චිත්රපට උළෙල, ජාතික හා ජාත්යන්තර නිෂ්පාදන ඇතුළත් වඩාත්ම කීර්තිමත් චිත්රපට උළෙලයි.[43] 1972 දී ආරම්භ කරන ලද ඇනිමෙෆෙස්ට් සාග්රෙබ්, සජීවිකරණ චිත්රපට සඳහා කැප වූ කීර්තිමත් වාර්ෂික චිත්රපට උළෙලයි. ක්රොඒෂියානු චිත්රපට නිෂ්පාදකයින් විසින් කරන ලද පළමු ශ්රේෂ්ඨතම ජයග්රහණය වූයේ ඩුෂාන් වුකොටික් විසින් 1961 දී හොඳම සජීවිකරණ කෙටි චිත්රපටය සඳහා වූ ඇකඩමි සම්මානය එර්සැට්ස් (ක්රොඒෂියානු: Surogat) සඳහා දිනා ගැනීමයි.[44] ක්රොඒෂියානු චිත්රපට නිෂ්පාදක බ්රැන්කෝ ලුස්ටිග් ෂින්ඩ්ලර්ස් ලිස්ට් සහ ග්ලැඩියේටර් සඳහා හොඳම චිත්රපටය සඳහා ඇකඩමි සම්මාන දිනා ගත්තේය.[45] ඊට අමතරව, ක්රොඒෂියානු චිත්රපට නිෂ්පාදක නෙබොජ්සා ස්ලිජෙප්සෙවික් ඔහුගේ 2024 චිත්රපටය වන ද මෑන් හූ කුඩ් නොට් රිමේන් සයිලන්ට් (ක්රොඒෂියානු: Čovjek koji nije mogao šutjeti) සඳහා හොඳම සජීවී ක්රියාදාම කෙටි චිත්රපටය සඳහා වන කාණ්ඩයේ 97 වන ඇකඩමි සම්මාන සඳහා නම් කරන ලද අතර එය එම කාණ්ඩයේ පළමු ක්රොඒෂියානු නාමයෝජනා බවට පත් වූ අතර නිදහසින් පසු පළමු වරට සිදු විය.[46]
නිදහස ලැබීමට පෙර සහ ඉන් පසුව, ක්රොඒෂියාව ජාත්යන්තර රූගත කිරීම් නිෂ්පාදන අතර ජනප්රිය රූගත කිරීමේ ගමනාන්තයක් බවට පත්ව ඇති අතර, බොහෝ බ්ලොක්බස්ටර් චිත්රපට සහ රූපවාහිනී කතා මාලා ක්රොඒෂියාවේ රූගත කර ඇත: Game of Thrones, Star Wars: The Last Jedi, Dubrovnik හි Robin Hood, Speak No Evil, Season of the Witch and Titius in Istria, Infinity Pool in Šibenik, Canary Black, Hitman's Wife's Bodyguard, Sophie's Choice, Armour of God and Fiddler on the roof in Zagreb, Mamma Mia! Here We Go Again on Island of Vis, Succession on the Island of Korčula, Hercules, The Weekend Away, Bliss in Split, The Peacemaker සහ තවත් බොහෝ දේ.[47][48] ක්රොඒෂියාව ජාත්යන්තර රූගත කිරීමේ ස්ථානයක් බවට පත් වූයේ එහි ජෛව විවිධත්වය, සෑම දෘශ්ය අවශ්යතාවක්ම සපුරාලිය හැකි භූ දර්ශනයක් සහ ලාභදායී රූගත කිරීමේ පිරිවැයක් දැරීම නිසාය.[49][50] පසුගිය වසර 11 තුළ ක්රොඒෂියාවේ ජාත්යන්තර චිත්රපට සඳහා ව්යාපෘති 122 ක් ක්රියාත්මක වී ඇති අතර, ක්රොඒෂියාවේ රූගත කිරීම්වල කොටසක් ලෙස යුරෝ මිලියන 263 ක් වැය කර ඇති අතර එය පසුගිය වසරවලදී එහි පිහිටීම සඳහා ඇති ඉහළ ඉල්ලුම හේතුවෙන් වැඩි විය.[51]
ආහාර පිසීම
[සංස්කරණය]
ක්රොඒෂියානු සාම්ප්රදායික ආහාර එක් කලාපයකින් තවත් කලාපයකට වෙනස් වේ. ඩල්මැටියාව සහ ඉස්ට්රියාව ඉතාලි සහ අනෙකුත් මධ්යධරණී ආහාරවල සූපශාස්ත්ර බලපෑම් ඇති අතර ඒවා විවිධ මුහුදු ආහාර, පිසූ එළවළු සහ පැස්ටා සහ ඔලිව් තෙල් සහ සුදුළූණු වැනි කුළුබඩු කැපී පෙනෙන ලෙස දක්වයි. ඔස්ට්රියානු, හංගේරියානු, තුර්කි සහ බෝල්කන් සූපශාස්ත්ර විලාසයන් මහාද්වීපික ආහාරවලට බලපෑම් කළේය. එම ප්රදේශයේ මස්, මිරිදිය මාළු සහ එළවළු කෑම ප්රමුඛ වේ.[52]
ක්රොඒෂියාවේ වයින් නිපදවන කලාප දෙකක් තිබේ. රටේ ඊසාන දෙසින් පිහිටි මහාද්වීපික, විශේෂයෙන් ස්ලාවෝනියාව, වාරික වයින්, විශේෂයෙන් සුදු වයින් නිෂ්පාදනය කරයි. උතුරු වෙරළ තීරයේ, ඉස්ට්රියානු සහ ක්ර්ක් වයින් අසල්වැසි ඉතාලියේ වයින් වලට සමාන වන අතර, ඩල්මැටියාවේ දකුණින්, මධ්යධරණී විලාසිතාවේ රතු වයින් සාමාන්ය වේ.[52] 2017 වන විට වාර්ෂික වයින් නිෂ්පාදනය ලීටර් මිලියන 72 ඉක්මවයි.[53] 18 වන සියවසේ අගභාගයේදී වඩාත් දැවැන්ත බියර් නිෂ්පාදනයක් සහ පරිභෝජනයක් ආරම්භ වන තෙක් ක්රොඒෂියාව පාහේ වයින් පරිභෝජනය කරන රටක් විය.[54]
ක්රොඒෂියාවේ මිචෙලින් තරුවක් සහිත අවන්හල් 11 ක් සහ මිචෙලින්ගේ සලකුණු කිහිපයක් දරන අවන්හල් 89 ක් ඇත.[55]
ක්රීඩා
[සංස්කරණය]
ක්රොඒෂියාව රෝම යුගයේ සිට පැවත එන ක්රීඩා පිළිබඳ දිගු සම්ප්රදායක් ඇති අතර, පසුව ජනප්රිය මධ්යකාලීන නයිට්වරුන්ගේ තරඟාවලි ඇත.[56] නූතන සංවිධානාත්මක ක්රීඩා 19 වන සියවසේ අගභාගයේදී 1874 දී හ්ර්වාට්ස්කි සොකොල් වැනි ක්රීඩා සංගම් ආරම්භ කිරීමත් සමඟ ආරම්භ විය.[56] 20 වන සියවසේ මුල් භාගය වන විට, 1909 දී පිහිටුවන ලද ක්රොඒෂියානු ක්රීඩා සංගමය ඇතුළු බොහෝ ක්රීඩා සංවිධාන මතු විය.[57] ක්රොඒෂියානු ක්රීඩා සංවර්ධනය ඔලිම්පික් ව්යාපාරයට සමීපව සම්බන්ධ වී ඇති අතර, ෆ්රැන්ජෝ බුකාර් ක්රොඒෂියානු නිදහස සඳහා ක්රීඩා ප්රවර්ධනය කිරීමේදී ප්රධාන කාර්යභාරයක් ඉටු කරයි.[57] ක්රීඩාව පාසල් විෂය මාලාවේ කොටසක් වන අතර බොහෝ දරුවන් විෂය බාහිර ක්රියාකාරකම්වල නිරත වේ.[58] ක්රීඩා සංවර්ධනයට සහාය වීම සඳහා, ක්රොඒෂියාව 2019 දී ජාතික ක්රීඩා වැඩසටහන ක්රියාත්මක කළේය.[59] ක්රීඩා සඳහා අරමුදල් ලැබෙන්නේ රාජ්ය අයවැය, අනුග්රාහකත්වය සහ සාමාජික ගාස්තු මගිනි.[60] 1991 දී පිහිටුවන ලද ක්රොඒෂියානු ඔලිම්පික් කමිටුව ජාතික ක්රීඩා සංගම් 80 කට අධික සංඛ්යාවක් අධීක්ෂණය කරයි.[61]
ක්රොඒෂියාවේ වඩාත් ජනප්රිය ක්රීඩා වන්නේ පාපන්දු, පැසිපන්දු, අත්පන්දු සහ වෝටර් පෝලෝ ය.[56] ක්රීඩා සංගම් 12,500 ක් පමණ ඇති පාපන්දු වඩාත් ජනප්රිය ක්රීඩාව වන අතර, සමාජ ශාලා 1,500 ක් සහ ක්රීඩකයින් 110,000 ක් පමණ සත්කාරකත්වය දරයි, 1998 ලෝක කුසලානයේ ලෝකඩ, 2018 ලෝක කුසලානයේ රිදී සහ 2022 ලෝක කුසලානයේ තවත් ලෝකඩ ඇතුළු සැලකිය යුතු සන්ධිස්ථාන අත්කර ගනී.[56] 1992 සිට ක්රොඒෂියානුවන් ඔලිම්පික් උළෙලට සහභාගී වී ඇති අතර රන් පදක්කම් 20 ක් ඇතුළුව ඔලිම්පික් පදක්කම් 59 ක් දිනා ඇත.[62] ජාතික ටෙනිස් කණ්ඩායම ඩේවිස් කුසලාන ශූරතා දෙකක් දිනා ඇති අතර 2020 ගිම්හාන ඔලිම්පික් උළෙලේදී පිරිමි යුගල ඉසව්වෙන් රන් පදක්කමක් දිනා ඇත.[63] ජාතික හෑන්ඩ්බෝල් සහ වෝටර් පෝලෝ කණ්ඩායම් ද සාර්ථක වී ඇති අතර, ඒ සෑම එකක්ම බහු ශූරතා සහ පදක්කම් ලබා ඇත.[64] ඔරු පැදීම ද සාර්ථක වී ඇති අතර, බහු ඔලිම්පික් සහ ලෝක ශූරතා පදක්කම් දිනා ඇත.[65] ජිම්නාස්ටික් ක්රීඩාවේදී, ක්රීඩක ක්රීඩිකාවන් යුරෝපීය සහ ලෝක ශූරතා තරඟාවලියේදී පදක්කම් දිනා ගනිමින් ඔවුන්ගේ සලකුණ තබා ඇත.[66]
ක්රොඒෂියාව 2009 ලෝක පිරිමි හෑන්ඩ්බෝල් ශූරතාවලිය, 2007 ලෝක මේස පන්දු ශූරතාවලිය, 2000 ලෝක ඔරු පැදීමේ ශූරතාවලිය, 1987 ගිම්හාන විශ්ව විද්යාලය, 1979 මධ්යධරණී ක්රීඩා උළෙල සහ 2000, 2018 සහ 2025 ලෝක පිරිමි හෑන්ඩ්බෝල් ශූරතාවලිය, 2024 පිරිමි යුරෝපීය වෝටර් පෝලෝ ශූරතාවලිය ඇතුළු යුරෝපීය ශූරතා කිහිපයක් සඳහා සත්කාරකත්වය ලබා දුන්නේය.
යොමු කිරීම්
[සංස්කරණය]- ↑ "Historic City of Trogir". UNESCO World Heritage Centre. සම්ප්රවේශය 2015-08-01.
- ↑ "Culture and History". Croatian National Tourist Board. 2011-10-16 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්රවේශය 2011-10-07.
- ↑ Stančić, Nikša (February 2009). "Hrvatski narodni preporod – ciljevi i ostvarenja" [Croatian National Revival – goals and achievements]. Cris: Časopis Povijesnog društva Križevci (කෝඒෂියානු බසින්). 10 (1): 6–17. ISSN 1332-2567. සම්ප්රවේශය 2011-10-07.
- ↑ "Djelokrug" [Scope of authority] (කෝඒෂියානු බසින්). Ministry of Culture (Croatia). සම්ප්රවේශය 2011-10-07.
- ↑ "Croatia – intangible heritage – Culture Sector". සම්ප්රවේශය 2024-04-26.
- ↑ "Browse the Lists of Intangible Cultural Heritage and the Register of good safeguarding practices – intangible heritage". UNESCO.
- ↑ Nash, Eric P. (30 July 1995). "STYLE; Dressed to Kill". The New York Times. සම්ප්රවේශය 2011-10-12.
- ↑ Huzjan, Vladimir (July 2008). "Pokušaj otkrivanja nastanka i razvoja kravate kao riječi i odjevnoga predmeta" [The origin and development of the tie (kravata) as a word and as a garment]. Povijesni prilozi (කෝඒෂියානු බසින්). 34 (34). Croatian Institute of History: 103–120. ISSN 0351-9767. සම්ප්රවේශය 2011-10-17.
- ↑ 2018 Statistical Yearbook of the Republic of Croatia, පිටු අංක: 512–513.
- ↑ 2018 Statistical Yearbook of the Republic of Croatia, පිටු අංක: 516–521.
- ↑ Piteša, Adriana (10 November 2010). "Interliber: Nobelovci se prodaju za 20, bestseleri za 50, remek-djela za 100 kuna" [Interliber: Nobel Laureates Sold for 20, Bestsellers for 50, Masterpieces for 100 Kuna]. Jutarnji list (කෝඒෂියානු බසින්). 2012-01-24 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්රවේශය 2011-10-13.
- ↑ Clissold, Stephen; Henry Clifford Darby (1968). A short history of Yugoslavia from early times to 1966. CUP Archive. pp. 51–52. ISBN 978-0-521-09531-0. සම්ප්රවේශය 2011-11-30.
- ↑ MacGregor, Sandra (17 June 2013). "Varaždin: Croatia's 'little Vienna'". Telegraph Media Group. 2022-01-10 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්රවේශය 2013-09-04.
- ↑ "Najljepši gradovi Sjeverne Hrvatske – Karlovac, Ozalj, Ogulin" [The Most Beautiful Cities of the Northern Croatia – Karlovac, Ozalj, Ogulin]. Jutarnji list (කෝඒෂියානු බසින්). 14 August 2010. සම්ප්රවේශය 2011-10-10.
- ↑ Darja Radović Mahečić (2006). "Sekvenca secesije – arhitekt Lav Kalda" [Sequence of the Art Nouveau – Architect Lav Kalda] (PDF). Radovi Instituta Za Povijest Umjetnosti (කෝඒෂියානු බසින්). 30. Institute of Art History (Croatia): 241–264. ISSN 0350-3437. 2011-07-21 දින මුල් පිටපත (PDF) වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්රවේශය 2011-10-10.
- 1 2 "Croatian Art History – Overview of Prehistory". Ministry of Foreign Affairs and European Integration (Croatia). 2011-10-07 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්රවේශය 2011-10-10.
- ↑ "Church of Saint Donat". Zadar Tourist Board. 2014-03-24 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්රවේශය 2011-10-10.
- ↑ Nujić, Pavao (September 2011). "Josip Juraj Strossmayer – Rođeni Osječanin" [Josip Juraj Strossmayer – Native of Osijek]. Essehist (කෝඒෂියානු බසින්). 2. University of Osijek – Faculty of Philosophy: 70–73. ISSN 1847-6236. සම්ප්රවේශය 2011-10-10.
- 1 2 Hintz, Martin (2004). Croatia: Enchantment of the World. Scholastic. pp. 105–107. ISBN 0-516-24253-9.
- ↑ "The Baška tablet". Island of Krk Tourist Board. 2019-05-02 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්රවේශය 2011-10-13.
- ↑ "Hrvatska književnost u 270.000 redaka" [Croatian Literature in 270,000 Lines] (කෝඒෂියානු බසින්). Miroslav Krleža Institute of Lexicography. 11 February 2011. 2011-12-17 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්රවේශය 2011-10-13.
- ↑ Kaplan, Robert D. (18 April 1993). "A Reader's Guide to the Balkans". The New York Times.
- ↑ Benfield, Richard W. (2003). "Croatia". in Quick, Amanda C.. World Press Encyclopedia. 1 (2 ed.). Detroit: Gale. . http://www.pressreference.com/Co-Fa/Croatia.html. ප්රතිෂ්ඨාපනය 2011-09-13.
- ↑ "Press Freedom Index 2019". Reporters Without Borders. සම්ප්රවේශය 2019-09-10.
- ↑ "Croatia". freedomhouse.org. 28 January 2019. 2019-07-19 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්රවේශය 2019-09-10.
- ↑ "About Hina". HINA. 2011-10-11 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්රවේශය 2011-10-13.
- ↑ Tomorad, Darko (July 2002). "Marina Mučalo: Radio in Croatia, book review". Politička Misao. 38 (5). University of Zagreb, Faculty of Political Sciences: 150–152. ISSN 0032-3241.
- ↑ "Popis programa DTV | OIV digitalni signali i mreže". oiv.hr (කෝඒෂියානු බසින්). සම්ප්රවේශය 2021-01-23.
- ↑ "Popis programa digitalne televizije" [List of Digital Television Programmes] (කෝඒෂියානු බසින්). Odašiljači i veze. 2018-11-06 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්රවේශය 2018-12-23.
- ↑ "HRT broadcasting via satellite". Croatian Radiotelevision. 20 May 2008. 2013-08-28 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්රවේශය 2011-10-13.
- 1 2 2018 Statistical Yearbook of the Republic of Croatia, පිටු අංකය: 510.
- ↑ v.k. (11 October 2020). "Radio stanice u Zagrebu i Zagrebačkoj županiji". ZGportal Zagreb (කෝඒෂියානු බසින්). සම්ප්රවේශය 2021-01-23.
- ↑ Babić, Sandra (15 January 2007). "Prva Internet televizija u Hrvatskoj" [The First Internet Television in Croatia] (කෝඒෂියානු බසින්). Lider. 2012-01-11 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්රවේශය 2011-10-13.
- ↑ Arslani, Merita (6 November 2010). "Već je 450 tisuća Hrvata prešlo na kabelsku i gleda 200 TV programa" [450 thousand Croats already switched to cable, watching 200 TV channels]. Jutarnji list (කෝඒෂියානු බසින්). 2012-01-24 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්රවේශය 2011-10-13.
- ↑ "Print Products". Europapress Holding. 2011-10-08 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්රවේශය 2011-10-13.
- ↑ "Daily papers". Styria Media Group. 2011-09-21 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්රවේශය 2011-10-13.
- ↑ Vozab, Dina (December 2014). "Tisak u krizi: analiza trendova u Hrvatskoj od 2008. do 2013". Medijske Studije (කෝඒෂියානු බසින්). 5 (10): 141. සම්ප්රවේශය 2015-12-26.
- ↑ "AZTN: Prodaja dnevnih i tjednih novina nastavlja padati". tportal.hr. සම්ප්රවේශය 2021-01-23.
- ↑ "Croatia". Eurovision Song Contest. සම්ප්රවේශය 2024-05-19.
- ↑ Piteša, Adriana (12 September 2006). "Ministarstvo financira rekordan broj filmova" [Ministry [of Culture] funding a record number of films]. Jutarnji list (කෝඒෂියානු බසින්). 2012-01-26 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්රවේශය 2011-10-13.
- ↑ "Potpora hrvatskim filmovima i koprodukcijama" [Supporting Croatian Films and Co-Productions] (කෝඒෂියානු බසින්). Croatian Radiotelevision. 18 March 2011. 2013-08-28 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්රවේශය 2011-10-13.
- ↑ Smith, Ian Hayden (2012). International Film Guide 2012. International Film Guide. p. 94. ISBN 978-1-908215-01-7.
- ↑ Jerbić, Vedran (12 July 2011). "Trierova trijumfalna apokalipsa" [Trier's Triumphant Apocalypse]. Vjesnik (කෝඒෂියානු බසින්). 2011-12-17 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්රවේශය 2011-10-13.
- ↑ Trkulja, Božidar (29 May 2011). ""Surogat" napunio pola stoljeća" ["Ersatz" celebrates half a century]. Vjesnik (කෝඒෂියානු බසින්). 2011-12-17 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්රවේශය 2011-10-13.
- ↑ "Film Producer Branko Lustig Becomes Honorary Citizen of Zagreb". Total Croatia News. 23 April 2019. 2023-04-05 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්රවේශය 2019-09-10.
- ↑ Stošić, Dino (23 January 2025). "Gdje pogledati film 'Čovjek koji nije mogao šutjeti', koji je sad i službeno nominiran za Oscara?". 24sata.hr. සම්ප්රවේශය 2025-01-23.
- ↑ "Filming Locations in Croatia". IMDb. සම්ප්රවේශය 2024-10-12.
- ↑ "Movies and TV Shows filmed in Croatia". SaltyMiles. සම්ප්රවේශය 2024-10-12.
- ↑ "Why Croatia is a Filming and Production Paradise". Lbbonline. සම්ප්රවේශය 2024-10-12.
- ↑ "Filming in Croatia". Hrvatski audiovizualni centar. සම්ප්රවේශය 2024-10-12.
- ↑ "How Croatia has become a hub for filmmakers". Croatia Week. 2 October 2023. සම්ප්රවේශය 2024-10-12.
- 1 2 "Gastronomy and enology". Croatian National Tourist Board. සම්ප්රවේශය 2011-10-13.
- ↑ 2018 Statistical Yearbook of the Republic of Croatia, පිටු අංකය: 265.
- ↑ Skenderović, Robert (2002). "Kako je pivo došlo u Hrvatsku". Hrvatska revija (කෝඒෂියානු බසින්). සම්ප්රවේශය 2011-09-10.
- ↑ "Michelin guide: Croatia". සම්ප්රවේශය 2023-06-15.
- 1 2 3 4 "Croatia.eu – land and people". Croatia.eu – land and people. සම්ප්රවේශය 2025-03-02.
- 1 2 Sanela Škorić, Zlatko Hodak • The system of sports financing and management. Zb. rad. Ekon. fak. Rij. • 2011 • vol. 29 • sv. 2 • 443–464
- ↑ Pedišić, Željko; Strika, Melanija; Matolić, Tena (1 June 2023). "Physical Activity of Children and Adolescents in Croatia: A Global Matrix 4.0 Systematic Review of Its Prevalence and Associated Personal, Social, Environmental, and Policy Factors" (PDF). Journal of Physical Activity and Health. 20 (6). Human Kinetics: 487–499. doi:10.1123/jpah.2022-0500. ISSN 1543-3080. PMID 37076241. සම්ප්රවේශය 2025-03-02.
- ↑ "News". Croatian Parliament. 1 January 1970. සම්ප්රවේශය 2025-03-02.
- ↑ Škorić, Sanela; Hodak, Zlatko (16 December 2011). "The System of Sports Financing and Management in the Republic of Croatia". Zbornik Radova Ekonomskog Fakulteta u Rijeci / Proceedings of Rijeka School of Economics. 29 (2). University of Rijeka, Faculty of Economics. ISSN 1846-7520. සම්ප්රවේශය 2025-03-02.
- ↑ "National Sports Federations". Croatian Olympic Committee. සම්ප්රවේශය 2025-03-02.
- ↑ "Croatians at the Olympic Games". Expat in Croatia. 22 July 2024. සම්ප්රවේශය 2025-03-02.
- ↑ "Tennis in Croatia". tennis-academies.com. 18 April 2021. සම්ප්රවේශය 2025-03-02.
- ↑ "Croatia the only nation with medals in football, handball & waterpolo world cups". Croatia Week. 3 February 2025. සම්ප්රවේශය 2025-03-02.
- ↑ "Sportska Hrvatska". Sportska Hrvatska. 25 November 2019. සම්ප්රවේශය 2025-03-02.
- ↑ "History". DOBRO World Cup (ලතින් බසින්). 20 February 2019. සම්ප්රවේශය 2025-03-02.