ක්ලිපර්ටන් දූපතේ පරිසරය
ක්ලිපර්ටන් දූපතේ පරිසරය පුළුල් ලෙස අධ්යයනය කර ඇති අතර, 1800 ගණන්වල සිදු කරන ලද පළමු පටිගත කිරීම් සහ සාම්පල එකතු කිරීමත් සමඟ.[1] ක්ලිපර්ටන් පිළිබඳ නවීන පර්යේෂණ ප්රධාන වශයෙන් දේශගුණ විද්යාව සහ සංක්රමණික වන ජීවීන් කෙරෙහි අවධානය යොමු කර ඇත.[2][3][4]
මෙක්සිකෝවේ ජාතික ස්වයං පාලන විශ්ව විද්යාලය සහ නිව් කැලිඩෝනියා නූමියා විශ්ව විද්යාලය ඒකාබද්ධව සිදු කරන ලද SURPACLIP සාගර විද්යාත්මක ගවේෂණය 1997 දී දිවයින පිළිබඳ පුළුල් අධ්යයනයන් සිදු කළේය.[5] 2001 දී, විද්යාත්මක පර්යේෂණ සඳහා වූ ප්රංශ ජාතික මධ්යස්ථානයේ භූගෝල විද්යාඥ ක්රිස්ටියන් ජොස්ට් 1997 අධ්යයනයන් ක්ලිපර්ටන්ගේ පරිසර පද්ධතියේ පරිණාමය කෙරෙහි අවධානය යොමු කළ ප්රංශ පැෂන් 2001 ගවේෂණය හරහා දීර්ඝ කළේය.[6] 2003 දී, සිනමාකරු ලාන්ස් මිල්බ්රෑන්ඩ් දින 41 ක් දිවයිනේ රැඳී සිටිමින්, ජාතික භූගෝලීය ගවේෂකය සඳහා වික්රමය පටිගත කළ අතර ජාතික භූගෝලීය සංගමය සඳහා ක්ලිපර්ටන්ගේ GPS සිතියමක් සැලසුම් කළේය.[7]
2005 දී, ජීන්-ලුවී එටියන් විසින් සංවිධානය කරන ලද මාස හතරක විද්යාත්මක මෙහෙයුමක් මගින් ක්ලිපර්ටන්ගේ ඛනිජ, ශාක සහ සත්ව විශේෂ පිළිබඳ සම්පූර්ණ ඉන්වෙන්ටරියක් සිදු කරන ලදී; මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර් 100 (අඩි 328) ක් ගැඹුරට ඇල්ගී අධ්යයනය කරන ලදී; සහ දූෂණයේ බලපෑම් පරීක්ෂා කරන ලදී..[8][9] වොෂින්ටන් විශ්ව විද්යාලයේ සාගර විද්යා පාසලේ 2008 ගවේෂණයක් මගින් පසුගිය සහස්රයේ දේශගුණික විපර්යාස අධ්යයනය කිරීම සඳහා කලපුවෙන් අවසාදිත හරයන් එකතු කරන ලදී.[10]
කලපුව
[සංස්කරණය]
ක්ලිපර්ටන් යනු වළලු හැඩැති පරමාණුවක් වන අතර එය එකතැන පල්වෙන මිරිදිය කලපුවක් සම්පූර්ණයෙන්ම ආවරණය කරන අතර කිලෝමීටර 12 (සැතපුම් 7.5) ක වට ප්රමාණයකින් සහ හෙක්ටයාර 720 (වර්ග සැතපුම් 2.8) ක භූමි ප්රමාණයකින් යුක්ත වේ.[11][12] නැගෙනහිර පැසිෆික් සාගරයේ ඇති එකම කොරල් දූපත මෙම දූපතයි.[13][14] කලපුව මාළු වලින් තොර වන අතර, විශාල කොටස් වලට වඩා නොගැඹුරු වන අතර, මීටර් 43–72 (අඩි 141–236) ගැඹුරකින් යුත් සමහර ගැඹුරු ද්රෝණි හැරුණු විට,[15] ට්රවු සැන්ස් ෆොන්ඩ් ('පතුලක් නැති සිදුර') ලෙස හැඳින්වෙන ස්ථානයක් එහි පාදයේ ආම්ලික ජලය සහිතව ඇත.[16] ජලය මතුපිට පාහේ නැවුම් බවත් ඉතා යුට්රොෆික් බවත් විස්තර කෙරේ. මුහුදු පැලෑටි ඇඳන් කලපුවේ මතුපිටින් ආසන්න වශයෙන් 45% ක් ආවරණය කරයි. දාරයේ සාමාන්ය පළල මීටර් 150 (අඩි 490) වන අතර, බටහිරින් මීටර් 400 (අඩි 1,300) දක්වා ළඟා වන අතර, ඊසාන දෙසින් මීටර් 45 (අඩි 148) දක්වා පටු වේ, එහිදී මුහුදු රළ ඉඳහිට කලපුවට ගලා යයි.[17] කලපුවේ දූපත් දහයක් පවතින අතර, ඉන් හයක් වෘක්ෂලතාදියෙන් වැසී ඇත, එයට බිත්තර දූපත් (les îles aux Œufs) ඇතුළත් වේ.[18]
කලපුව ආසන්න වශයෙන් වසර 170 කට පෙර වසා දැමීම සහ මුහුදු ජලය කලපුවට ඇතුළු වීම වැළැක්වීම හේතුවෙන් මෙරොමික්ටික් විලක් නිර්මාණය වී ඇත.[16][19][20] විලෙහි නොගැඹුරු කොටස්වල පතුලේ ඛාදනය වූ කොරල් හිස් අඩංගු වේ.[21] කලපුව අවසන් වරට සාගරයට සම්බන්ධ වූ අවස්ථාවේ සිට.[15] 1897 සහ 1898 දී කළ සංචාර වලදී, මියගිය කොරල් හේතුවෙන් කලපුවේ මැද ගැඹුර අඟල් දෙකත් අඩි දෙකත් අතර වූ බව වාර්තා විය.[21] කලපුවේ මතුපිට සෘතු සමඟ තරමක් වෙනස් වන ෆයිටොප්ලැන්ක්ටන් සාන්ද්රණය ඉහළ මට්ටමක පවතී.[22] මෙහි ප්රතිඵලයක් ලෙස ජල තීරු ස්ථරීකරණය වී මිශ්ර නොවන අතර කලපුව ඔක්සික් සහ කිවුල් සහිත ඉහළ ජල තට්ටුවක් සහ ගැඹුරු සල්ෆියුරික් ඇනොක්සික් ලවණ තට්ටුවක් සමඟ ඉතිරි වේ.[20][23][24] ආසන්න වශයෙන් මීටර් 15 (අඩි 49) ගැඹුරකදී ජලය ලවණතාව ඉහළ යාමත් සමඟ මාරු වන අතර pH අගය සහ ඔක්සිජන් යන දෙකම ඉක්මනින් අඩු වේ.[20] කලපුවේ ගැඹුරුම මට්ටම්වල ජල මට්ටම හයිඩ්රජන් සල්ෆයිඩ් වලින් පොහොසත් වන අතර එය කොරල් වර්ධනය වළක්වයි. කලපුව මුහුදු ජලයට වසා දැමීමට පෙර, කොරල් සහ ක්ලැම්ස් ප්රදේශයේ ජීවත් වීමට හැකි වූ බව පොසිලීකරණය කරන ලද නිදර්ශක මගින් පැහැදිලි වේ.[15][25]:112
ජලය පිළිබඳ අධ්යයනයන් සොයාගෙන ඇත්තේ ජල මතුපිට ඇති ක්ෂුද්රජීවී ප්රජාවන් ලොව පුරා ඇති අනෙකුත් ජල සාම්පලවලට සමාන බවත්, ගැඹුරු ජල සාම්පල බැක්ටීරියා සහ ආකියා යන දෙකෙහිම විශාල විවිධත්වයක් පෙන්නුම් කරන බවත්ය.[20] 2005 දී, ප්රංශ විද්යාඥයින් පිරිසක් කලපුවේ ඩයිනොෆ්ලැජලේට් ක්ෂුද්ර ඇල්ගී විශේෂ තුනක් සොයා ගත්හ: බහුල වූ පෙරිඩිනියෝප්සිස් ක්රිස්ටාටා; ඩුරින්ස්කියා බෝල්ටිකා, වෙනත් ස්ථානවල කලින් පැවති බව දන්නා නමුත් ක්ලිපර්ටන් සඳහා අලුත් විය; සහ දිවයිනට අනන්ය වූ පෙරිඩිනියෝප්සිස් ක්රිස්ටාටා වර්. ටියුබුලිෆෙරා.[26] කලපුවේ මිලියන ගණනක් අයිසොපොඩ් ද ඇති අතර, ඒවා වේදනාකාරී දෂ්ට කිරීමක් ලබා දෙන බව වාර්තා වේ.[27]
සමහර මූලාශ්ර කලපුවේ ජලය පානයට නුසුදුසු ලෙස ශ්රේණිගත කර ඇතත්,[28] 1962 දී ඔවුන්ගේ බෝට්ටුව ගිලීමෙන් පසු දින 23 ක් අතරමං වූ ටූනා කපන යන්ත්රයක් වන M/V මොනාර්ක් හි කාර්ය මණ්ඩලයේ සාක්ෂිවලින් පෙනී යන්නේ වෙනත් ආකාරයකින් ය. ඔවුන්ගේ වාර්තාවෙන් හෙළි වන්නේ කලපුවේ ජලය "මඩ සහිත සහ අපිරිසිදු" වුවද, එතරම් හොඳ රසයක් නොතිබුණද පානය කළ හැකි බවයි. කස්ටිය විසින් එය පානය කළ බොහෝ දෙනෙක් කිසිදු අහිතකර බලපෑමක් නොමැතිව එය පානය කළහ.[29] 1917 දී මෙක්සිකානු හමුදා ජනපදයක දිවි ගලවා ගත් අය (පහත බලන්න) සඳහන් කළේ ඔවුන් තම ජල සැපයුම සඳහා වර්ෂාව මත යැපෙන බවත්, පැරණි බෝට්ටුවලින් එය අල්ලා ගත් බවත්ය.[29] දෙවන ලෝක යුද්ධ සමයේදී දිවයිනේ සිටි ඇමරිකානු සෙබළුන්ට කලපුවේ ජලය ලවණීකරණය කිරීම සඳහා වාෂ්පකාරක භාවිතා කිරීමට සිදු විය.[30] කලපුව සහ වර්ෂාවෙන් අල්ලා ගන්නා ජලය හැරුණු විට, මිරිදිය මූලාශ්ර කිසිවක් පවතින බව නොදනී.[19][20]
දේශගුණය
[සංස්කරණය]දිවයිනේ නිවර්තන සාගර දේශගුණයක් ඇති අතර, සාමාන්ය උෂ්ණත්වය 20–32 °C (68–90 °F) සහ උපරිම උෂ්ණත්වය 37.8 °C (100.0 °F) දක්වා ඉහළ යයි.[1][31] වාර්ෂික වර්ෂාපතනය මිලිමීටර 3,000 සිට 5,000 දක්වා (අඟල් 120 සිට 200 දක්වා) වන අතර ආර්ද්රතා මට්ටම සාමාන්යයෙන් සියයට 85 ත් 95 ත් අතර වන අතර දෙසැම්බර් සිට මාර්තු දක්වා වියළි මාස වේ. පවතින සුළං වන්නේ ගිනිකොනදිග වෙළඳ සුළං වේ.[6][32] වැසි සමය මැයි සිට ඔක්තෝබර් දක්වා සිදුවන අතර,[1] කලාපය අප්රේල් සිට සැප්තැම්බර් දක්වා නිවර්තන සුළි සුළං වලට යටත් වේ, නමුත් එවැනි කුණාටු බොහෝ විට ක්ලිපර්ටන් හි ඊසාන දෙසින් ගමන් කරයි.[6] 1997 දී ක්ලිපර්ටන් ෆෙලිසියා සුළි කුණාටුව මෙන්ම 2015 දී සැන්ඩ්රා සුළි කුණාටුව ආරම්භ වන මාර්ගයේ ගමන් කළේය.[33] ඊට අමතරව, ක්ලිපර්ටන් 2003 දී නිවර්තන කුණාටු ඇන්ඩ්රෙස් ඇතුළු බහු නිවර්තන කුණාටු සහ අවපාත වලට ගොදුරු වී ඇත.[34][35] අවට සාගර ජලය උණුසුම් වන අතර, සමක සහ ප්රති-සමක ධාරා මගින් තල්ලු කරනු ලබන අතර ගෝලීය උණුසුම හේතුවෙන් උෂ්ණත්වය ඉහළ යාමක් දක්නට ලැබේ.[36][37][38]
වෘක්ෂලතා සහ සත්ත්ව විශේෂ
[සංස්කරණය]
1898 දී ස්නොඩ්ග්රාස් සහ හෙලර් සංචාරය කළ විට, "කිසිදු භූමි ශාකයක් දිවයිනට ආවේණික නොවේ" යනුවෙන් ඔවුන් වාර්තා කළහ.[39] 1711, 1825 සහ 1839 යන ඓතිහාසික වාර්තාවල අඩු තණකොළ හෝ බහුල (අර්ධ වශයෙන් දැවමය) ශාක විශේෂයක් පෙන්නුම් කරයි. 1958 දී මාරි-හෙලීන් සැචෙට්ගේ සංචාරය අතරතුර, වෘක්ෂලතාදිය කටු සහිත තණකොළ සහ පහත් පඳුරු සහිත විරල ආවරණයක්, බඩගා යන ශාකයක් (ඉපොමෝයා විශේෂ) සහ පොල් තල් ගස් වලින් සමන්විත බව සොයා ගන්නා ලදී. මෙම පහත් බිම් ශාකසාර ශාක ස්වභාවයේ පුරෝගාමියෙකු ලෙස පෙනෙන අතර, එයින් වැඩි කොටසක් මෑතකදී හඳුන්වා දුන් විශේෂ වලින් සමන්විත බව විශ්වාස කෙරේ. හීලියෝට්රොපියම් කුරසාවිකම් සහ සමහර විට පෝර්ටුලකා ඔලරේසියා යන ශාක ස්වදේශික යැයි සැචෙට් සැක කළේය. 1890 ගණන්වල ගුවානෝ පතල් කම්කරුවන් විසින් හඳුන්වා දුන් පොල් ගස් සහ ඌරන් 1940 ගණන්වල තවමත් දක්නට ලැබුණි.[23] විශාලතම පොල් වත්ත දිවයිනේ නිරිතදිග කෙළවරේ පිහිටි බුගන්විල් වුඩ් (බොයිස් ඩි බුගන්විල්) වේ.[40] අතොළුවේ වයඹ දෙසින්, වඩාත් බහුල ශාක විශේෂ වන්නේ සෙන්ක්රස් එචිනටස්, සිඩා රොම්බිෆෝලියා සහ කෝර්කොරස් ඇස්ටුආන්ස් ය. මෙම ශාක සෙන්ටිමීටර 30 (අඟල් 12) ක් උස පඳුරු ආවරණයක් සාදන අතර එක්ලිප්ටා, ෆිලන්තස් සහ සොලනම් මෙන්ම උස බ්රැසිකා ජුන්සියා සමඟ මිශ්ර වේ. කලපුවේ ඇති දූපත් ප්රධාන වශයෙන් සයිපෙරේසී, ස්ක්රොෆුලාරියාසී සහ ඉපොමෝයා පෙස්-කැප්රේ සමඟ වෘක්ෂලතාගත වේ.[41] ක්ලිපර්ටන් හි සුවිශේෂී ලක්ෂණයක් වන්නේ වෘක්ෂලතාදිය සමාන්තර විශේෂ පේළිවලට සකස් කර ඇති අතර, උස විශේෂවල ඝන පේළි පහළ, වඩාත් විවෘත වෘක්ෂලතා සමඟ විකල්පව පොස්පේට් කැණීමේ අගල් කැණීමේ ක්රමයේ ප්රතිඵලයක් ලෙස මෙය සිදු වූ බව උපකල්පනය කරන ලදී.[17]
පවතින එකම ගොඩබිම් සතුන් වන්නේ උරග විශේෂ දෙකක් (පැසිෆික් කඳ-ඇඟිලි සහිත හූනන් සහ තඹ වලිග සහිත හුණු),[42][43] ක්ලිපර්ටන් කකුළුවන් ලෙස හැඳින්වෙන දීප්තිමත්-තැඹිලි පැහැති ගොඩබිම් කකුළුවන් (ජොන්ගාර්තියා ඕෂනිකා, 2019 ට පෙර ජොන්ගාර්ටියා ප්ලැනාටා ලෙස වර්ගීකරණය කර ඇත),[44][45][46] පක්ෂීන් සහ නැව් මීයන් ය. 1999 සහ 2000 දී දිවයිනේ විශාල ධීවර බෝට්ටු සුන්බුන් වූ විට මීයන් පැමිණියා විය හැකිය.[47]
1890 ගණන්වල හඳුන්වා දුන් ඌරන් කකුළුවන් ගහනය අඩු කළ අතර, එමඟින් තණකොළ බිම් ක්රමයෙන් භූමි මතුපිටින් සියයට 80 ක් පමණ ආවරණය කිරීමට ඉඩ සැලසුණි.[48][49] 1958 දී කෙනත් ඊ. ස්ටේජර් විසින් කරන ලද පුද්ගලික ව්යාපෘතියක ප්රතිඵලයක් ලෙස මෙම ඌරන් තුරන් කිරීම,[50][51] ගොඩබිම් කකුළුවන් ගහනය යථා තත්ත්වයට පත්වීමත් සමඟ මෙම වෘක්ෂලතාදියෙන් වැඩි ප්රමාණයක් අතුරුදහන් වීමට හේතු විය.[47] එහි ප්රතිඵලයක් ලෙස, ක්ලිපර්ටන් යනු බොහෝ දුරට වැලි සහිත කාන්තාරයක් වන අතර එහි පැෂන් 2001 ප්රංශ මෙහෙයුම අතරතුර ක්රිස්ටියන් ජොස්ට් විසින් ගණනය කරන ලද තල් ගස් 674 ක් පමණක් සහ භූමිෂ්ඨ කකුළුවන්ට ළඟා විය නොහැකි තණකොළ සහිත කලපුවේ දූපත් පහක් ඇත. ජාතික සාගර හා වායුගෝලීය පරිපාලනයේ නිරිතදිග ධීවර විද්යා මධ්යස්ථානයේ 2005 වාර්තාවකින් පෙන්නුම් කළේ මීයන් හඳුන්වාදීමෙන් පසු සහ ඒවායේ පැවැත්ම වැඩිවීමෙන් පසු කකුළුවන් සහ පක්ෂි ගහනය යන දෙකෙහිම අඩුවීමක් සිදුවී ඇති බවත්, එමඟින් වෘක්ෂලතාදිය සහ පොල් ගස් දෙකෙහිම අනුරූප වැඩිවීමක් ඇති වන බවත්ය. කුරුළු කූඩු ස්ථාන සහ කකුළුවන් ගහනය විනාශ කරමින් සිටි මීයන් මුලිනුපුටා දැමීමට මෙම වාර්තාව හදිසියේ නිර්දේශ කළේය,[52][53] එවිට වෘක්ෂලතාදිය අඩු විය හැකි අතර දිවයින එහි 'පූර්ව-මිනිස්' තත්වයට නැවත පැමිණිය හැකිය.[47]
1825 දී, බෙන්ජමින් මොරල් ක්ලිපර්ටන් හි හරිත මුහුදු කැස්බෑවන් කූඩු කරන බව වාර්තා කළ නමුත් පසුව කළ ගවේෂණවලදී එහි කූඩු කරන කැස්බෑවන් හමු වී නොමැත, සමහර විට ගුවානෝ නිස්සාරණයෙන් ඇති වූ බාධා මෙන්ම ඌරන් සහ මීයන් හඳුන්වාදීම නිසා විය හැකිය. දිවයිනෙන් හමු වූ මුහුදු කැස්බෑවන් ධීවර කටයුතු හේතුවෙන් තුවාල ලබා ඇති බව පෙනේ.[54] 1825 දී මොරල් දිවයිනේ ලොම් සහ අලි මුද්රා ද වාර්තා කළ නමුත් පසුකාලීන ගවේෂණ මගින් ඒවා ද වාර්තා කර නොමැත.[55][56]

දූපතේ කුරුල්ලන් බහුලව දක්නට ලැබේ; 1825 දී මොරල් මෙසේ සඳහන් කළේය: "මුළු දිවයිනම වචනාර්ථයෙන් මුහුදු පක්ෂීන්ගෙන් වැසී ඇත, ගුල්, තල්මසුන්-පක්ෂීන්, ගැන්ට් සහ බූබි වැනි".[56] දූපතේ බෝ වන පක්ෂි විශේෂ දහතුනක් දන්නා අතර තවත් පක්ෂි විශේෂ 26 ක් අමුත්තන් ලෙස නිරීක්ෂණය කර ඇත.[53] වෙස්මුහුණු බූබි විශාල අභිජනන ජනපදයක් නිසා දිවයින බර්ඩ්ලයිෆ් ඉන්ටර්නැෂනල් විසින් වැදගත් කුරුළු ප්රදේශයක් ලෙස හඳුනාගෙන ඇති අතර, තනි පක්ෂීන් 110,000 ක් වාර්තා වී ඇත.[57] නිරීක්ෂණය කරන ලද පක්ෂි විශේෂ අතර සුදු ටර්න්, වෙස්මුහුණු බූබි, සූටි ටර්න්, බ්රොබ්ලැක් නෝඩීස්, මහා ෆ්රිගේට් කුරුල්ලන්, කූට්ස්, මාටින් (ගිල දමන්නන්), කුකුළන් සහ කහ වෝබ්ලර්ස් ඇතුළත් වේ.[58][59][60] කලපුවේ තාරාවන් සහ මුවර්න් වාර්තා වී ඇත.[17]
දිවයිනේ උතුරු පැත්තේ ඇති කොරල් පරයට මීටර් 2 (අඩි 6.6) ට වඩා උස ජනපද ඇතුළත් වේ. 2018 ටාරා පැසිෆික් ගවේෂණයේදී මීටර් 28–32 (අඩි 92–105) ගැඹුරක මිලෙපෝරා ප්ලැටිෆිල්ලා ජනපද පහක් සොයා ගන්නා ලදී, එය කලාපයේ දන්නා මෙම ගිනි කොරල් විශේෂවලින් පළමුවැන්නයි.[61] පෝරයිට්ස් විශේෂ ගල් කොරල් අතර, පරපෝෂිත පණුවන් සහ ක්ෂුද්ර ඇල්ගී ඇතුළු රෝග හෝ ආතතිය පිළිබඳ වෙනත් ඇඟවීම් සමඟ යම් විරංජනයක් නිරීක්ෂණය විය.[62]
ක්ලිපර්ටන් වටා ඇති ගල්පරවල ආවේණික විශේෂවල ඉහළම සාන්ද්රණයක් ඇති අතර විශේෂ 115 කට වඩා හඳුනාගෙන ඇත.[63][64][65] ක්ලිපර්ටන් ඒන්ජල්ෆිෂ් (හොලකාන්තස් ලිම්බෝගි), ක්ලිපර්ටන් ගෲපර් (එපිනෙෆෙලස් ක්ලිපර්ටොනෙන්සිස්), ක්ලිපර්ටන් ඩැම්සෙල්ෆිෂ් (ස්ටෙගාස්ටස් බැල්ඩ්විනි) සහ රොබට්සන්ගේ රැස් (තලසෝමා රොබට්සෝනි) වැනි ආවේණික විශේෂ පහක් හෝ හයක් ඇතුළුව බොහෝ විශේෂ මෙම ප්රදේශයේ වාර්තා වේ. ගල්පර වටා පුළුල්ව පැතිරී ඇති විශේෂ අතර පැසිෆික් ක්රියෝල්ෆිෂ්, නිල්-සහ-රන් ස්නැපර් සහ විවිධ එළු මාළු විශේෂ ඇතුළත් වේ. ජල තීරුවේ, කළු ජැක්, බිගී ට්රෙවාලි සහ බ්ලූෆින් ට්රෙවාලි ඇතුළු ට්රෙවාලි ප්රමුඛ වේ.[66] ක්ලිපර්ටන් වටා ද බහුලව දක්නට ලැබෙන්නේ කළු ට්රිගර්ෆිෂ් ය;, ලෙදර් බාස් සහ තරු කණ්ඩායම් ඇතුළු කණ්ඩායම් විශේෂ කිහිපයක්; මෙක්සිකානු හොග්ෆිෂ්; සුදු කම්මුල්, කන්වික්ට් සහ ඉරි සහිත වරල් ශල්ය වෛද්ය මාළු; කහ දිගු නාසය සහ කළු නාසය සහිත සමනල මාළු; කොරල් උකුස්සන් මාළු; රන් පෆර්ෆිෂ්; මූරිෂ් පිළිම; ගිරවුන් මාළු; සහ මොරේ ඊල්ස්, විශේෂයෙන් පැල්ලම් සහිත මොරේ ඊල්ස්.[67][68] දිවයින වටා ඇති ජලය මෝරුන් සඳහා, විශේෂයෙන් සුදු ඉඟි මෝරා සඳහා වැදගත් තවානකි. ගැලපගෝස් මෝරුන්,[69] ගල්පර මෝරුන්, තල්මසුන් මෝරුන්,[70] සහ මිටි හිස මෝරුන් ද ක්ලිපර්ටන් අවට දක්නට ලැබේ.[71][72]
ක්ලිපර්ටන් වෙත කළ ගවේෂණ තුනකින් ස්පොන්ජ් නිදර්ශක එකතු කර ඇති අතර, 1938 දී එක්සත් ජනපද ජනාධිපති ෆ්රෑන්ක්ලින් රූස්වෙල්ට්ගේ සංචාරය ද ඊට ඇතුළත් ය. එකතු කරන ලද නිදර්ශක 190 න්, විශේෂ 20 ක් සටහන් කර ඇති අතර, ඉන් නවයක් ක්ලිපර්ටන් හි පමණක් හමු විය. 1938 සංචාරයේදී එකතු කරන ලද ආවේණික ස්පොන්ජ් වලින් එකක් රූස්වෙල්ට්ට ගෞරවයක් වශයෙන් කැලිස්පොන්ජියා රූස්වෙල්ටි ලෙස නම් කරන ලදී.[73][74][75]
2009 අප්රේල් මාසයේදී, කැලිෆෝනියාවේ හේවර්ඩ් හි නිවර්තන මත්ස්ය වෙළෙන්දෙකු වන ස්ටීවන් රොබින්සන්, ක්ලිපර්ටන් ඒන්ජල්ෆිෂ් එකතු කිරීම සඳහා ක්ලිපර්ටන් වෙත ගියේය.[76] එක්සත් ජනපදයට ආපසු පැමිණි පසු, ඔහු නීතිවිරෝධී ලෙස එකතු කරන ලද මසුන් 52 දෙනා ෆෙඩරල් වනජීවී බලධාරීන්ට විස්තර කළේ කිං ඒන්ජල්ෆිෂ් ලෙසයි,[77][78] ඔහු ඩොලර් 10,000 කට විකිණීමට අදහස් කළ දුර්ලභ ක්ලිපර්ටන් ඒන්ජල්ෆිෂ් නොවේ.[78][79] 2011 දෙසැම්බර් 15 වන දින රොබින්සන්ට දින 45 ක සිර දඬුවමක්, වසරක පරිවාස කාලයක් සහ ඩොලර් 2,000 ක දඩයක් නියම කරන ලදී.[80]
පාරිසරික තර්ජන
[සංස්කරණය]
2010 පෙබරවාරි 10 වන දින රාත්රියේදී, පැනමා ඇළේ සිට දකුණු කොරියාව දක්වා ගමන් කරමින් සිටියදී, මෝල්ටිස් රසායනික ටැංකියක් වන සිකෙම් ඔස්ප්රේ,[81] ගොඩබිමට කඩා වැටුණි. මීටර් 170 (අඩි 558) ක් දිග මෙම නෞකාවේ සයිලීන් මෙට්රික් ටොන් 10,513 (කෙටි ටොන් 11,589), සෝයා බෝංචි තෙල් මෙට්රික් ටොන් 6,005 (කෙටි ටොන් 6,619) සහ තල මෙට්රික් ටොන් 6,000 (කෙටි ටොන් 6,600) අඩංගු විය.[82]:43 කාර්ය මණ්ඩල සාමාජිකයින් 19 දෙනාම ආරක්ෂිත බව වාර්තා වූ අතර, නෞකාවේ කිසිදු කාන්දුවක් නොමැති බව වාර්තා විය.[83][84] නෞකාව මාර්තු 6 වන දින[85] නැවත පාවී ගොස් සේවයට පැමිණියේය.[86]
2012 මාර්තු මැද භාගයේදී, ක්ලිපර්ටන් ව්යාපෘතියේ කාර්ය මණ්ඩලය, විශේෂයෙන් ඊසානදිග වෙරළ තීරයේ සහ ක්ලිපර්ටන් පර්වතය වටා කුණු කසළ බහුලව පවතින බව නිරීක්ෂණය කළහ. ප්ලාස්ටික් බෝතල් සහ බහාලුම් ඇතුළු සුන්බුන්, දිවයිනේ ශාක හා සත්ත්ව විශේෂ සඳහා හානිකර පරිසරයක් නිර්මාණය කරයි.[87] මෙම කුණු කසළ වෙරළ දෙකකට (ඊසානදිග සහ නිරිතදිග) පමණක් පොදු වන අතර, දිවයිනේ ඉතිරි කොටස තරමක් පිරිසිදුයි. 1944–1945 ඇමරිකානුවන්, 1966–1969 ප්රංශ සහ 2008 විද්යාත්මක ගවේෂණයෙන් පසුව අනෙකුත් කසළ ඉතිරි වී ඇත.[88] 2015 දී ක්ලිපර්ටන් වෙත විද්යාත්මක හා ආධුනික ගුවන් විදුලි ගවේෂණයක් අතරතුර, මෙහෙයුම් කණ්ඩායම කොකේන් 1.2 ක් (රාත්තල් 2.6) අඩංගු පැකේජයක් සොයා ගන්නා ලදී. මුහුදේ ඉවත දැමීමෙන් පසු පැකේජය ගසාගෙන ගොස් ඇති බවට සැක කෙරේ.[32] 2023 අප්රේල් මාසයේදී, ප්රංශයේ සන්නද්ධ හමුදා විසින් ඇන්ටිලස් (fr) හි සිදු කරන ලද Passion 23 මෙහෙයුම සහ ජර්මිනල් නිරීක්ෂණ නෞකාව මගින් දිවයිනේ වෙරළ තීරයෙන් කිලොග්රේම් 200 කට වඩා (රාත්තල් 440) කොකේන් මිටියක් සමඟ එකතු කරන ලදී.[89]
මුහුද වටා අප ව්යාපෘතිය ඇස්තමේන්තු කරන්නේ ක්ලිපර්ටන් EEZ වසරකට මාළු මෙට්රික් ටොන් 50,000 (කෙටි ටොන් 55,000) අස්වැන්නක් නිපදවන බවයි; කෙසේ වෙතත්, ප්රදේශයේ ප්රංශ නාවික මුර සංචාර කලාතුරකින් සිදුවන බැවින්, මෙයට නීති විරෝධී මසුන් ඇල්ලීම සැලකිය යුතු ප්රමාණයක් ඇතුළත් වේ,[90][91] පොකිරිස්සන් අස්වැන්න නෙළීම සහ මෝර වරල් ඇල්ලීම, එහි ප්රතිඵලයක් ලෙස ප්රංශයට අල්ලා ගන්නා ලද මාළු කිලෝග්රෑමයකට යුරෝ 0.42 ක ඇස්තමේන්තුගත පාඩුවක් සිදු විය.[92]
යාබද ක්ලැරියන්-ක්ලිපර්ටන් කලාපයේ ගැඹුරු මුහුදේ බහු ලෝහමය ගැටිති කැණීම වැඩි වන විට, පරමාණුව වටා ඇති ප්රංශයේ සුවිශේෂී ආර්ථික කලාපය තුළ සමාන පතල් ක්රියාකාරකම් ක්ලිපර්ටන් අවට සාගර ජීවීන්ට බලපෑමක් ඇති කළ හැකිය. පැෂන් 2015 ගවේෂණය අතරතුර ක්ලිපර්ටන් EEZ හි බහු ලෝහමය ගැටිති සොයා ගන්නා ලදී.[93]
යොමු කිරීම්
[සංස්කරණය]- 1 2 3 Sachet, Marie-Hélène (1962a). "Geography and land ecology of Clipperton Island". Atoll Research Bulletin. 86: 1–115. doi:10.5479/si.00775630.86.1. ISSN 0077-5630. 10 April 2023 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්රවේශය 1 April 2023.
- ↑ Eckert, Scott A.; Stewart, Brent S. (2001), Tricas, Timothy C.; Gruber, Samuel H., eds., "Telemetry and satellite tracking of whale sharks, Rhincodon typus, in the Sea of Cortez, Mexico, and the north Pacific Ocean", The behavior and sensory biology of elasmobranch fishes: an anthology in memory of Donald Richard Nelson, Developments in environmental biology of fishes (Dordrecht: Springer Netherlands) 20: pp. 299–308, , , http://link.springer.com/10.1007/978-94-017-3245-1_17, ප්රතිෂ්ඨාපනය 2023-05-29
- ↑ Maul, George A.; Hansen, Donald V.; Bravo, Nicolas J. (2013-03-21), Woodworth, P.L.; Pugh, D.T.; DeRonde, J.G. et al., eds., "A Note on Sea Level Variability at Clipperton Island from Geosat and In-Situ Observations", Geophysical Monograph Series (Washington, D.C.: American Geophysical Union): pp. 145–154, , , http://doi.wiley.com/10.1029/GM069p0145, ප්රතිෂ්ඨාපනය 2023-05-29
- ↑ Temmen, John; Montenegro, Alvaro; Juras, Sreya; Field, Julie S.; DeGrand, Jim (2022). "Floating the sweet potato to Polynesia: Considering the feasibility of oceanic drift for the prehistoric introduction of the sweet potato (Ipomoea batatas) to Pacific Islands". Quaternary Science Reviews. 295: 107709. Bibcode:2022QSRv..29507709T. doi:10.1016/j.quascirev.2022.107709. S2CID 252548506. 30 May 2023 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්රවේශය 29 May 2023.
{{cite journal}}: CS1 maint: article number as page number (link) - ↑ Lebigre, Jean-Michel; Decoudras, Pierre-Marie (March 2, 2004). Les aires protégées insulaires et littorales tropicales actes du colloque [Tropical island and coastal protected areas conference proceedings] (ප්රංශ බසින්). Bordeaux: Centre de recherches sur les espaces tropicaux de l'Université Michel de Montaigney. ISBN 2-905081-45-7. OCLC 492187765.
- 1 2 3 Jost, Christian (2014). "Bienvenue sur l'île de La Passion ... Clipperton!" [Welcome to Passion Island ... Clipperton!] (ප්රංශ බසින්). 12 January 2018 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්රවේශය 11 January 2018.
- ↑ Milbrand, Lance. "Lance Milbrand: Special Projects". Milbrand Cinema. 14 May 2012 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්රවේශය 17 June 2012.
- ↑ Étienne, Jean-Louis (2005). "Expédition Clipperton". JeanLouisEtienne.com (ප්රංශ බසින්). Jean-Louis Étienne. 12 May 2008 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්රවේශය 23 May 2005.
- ↑ de la Ronciere, Bertrand (2008). Les Oceans Français en 36 Interviews [The French Oceans in 36 Interviews] (ප්රංශ බසින්). Editions l'Harmattan. ISBN 978-2-296-21555-9. OCLC 1373650260.
- ↑ Nelson, Dan; Sachs, Julian (2 April 2008). "Clipperton Atoll Expedition – 2008". Faculty.Washington.edu. School of Oceanography, University of Washington. 7 October 2012 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්රවේශය 17 June 2012.
- ↑ සැකිල්ල:Cite archive
- ↑ Jost (2003).
- ↑ Shor, Elizabeth Noble (1978). Scripps Institution of Oceanography: Probing the Oceans, 1936 to 1976. San Diego, California: Tofua Press. ISBN 0-914488-17-1. OCLC 4145154. 10 April 2023 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්රවේශය 5 April 2023.
- ↑ Maragos, James E.; Williams, Gareth J. (2011), Hopley, David, ed., Pacific Coral Reefs: An Introduction, Encyclopedia of Earth Sciences Series, Dordrecht: Springer Netherlands, pp. 753–776, , , https://link.springer.com/10.1007/978-90-481-2639-2_122, ප්රතිෂ්ඨාපනය 2023-04-01
- 1 2 3 Carricart-Ganivet, Juan P.; Reyes-Bonilla, Hector (1999). "New and Previous Records of Scleractinian Corals from Clipperton Atoll, Eastern Pacific". Pacific Science. 53 (4): 370–375. hdl:10125/710. ISSN 0030-8870. සම්ප්රවේශය 2 April 2023.
- 1 2 Charpy, Loïc; Rodier, M.; Sarazin, G. (2010), Ceccaldi, Hubert-Jean; Dekeyser, Ivan; Girault, Mathias et al., eds., "Clipperton, a Meromictic Lagoon", Global Change: Mankind-Marine Environment Interactions (Dordrecht: Springer Netherlands): pp. 351–356, , , http://link.springer.com/10.1007/978-90-481-8630-3_62, ප්රතිෂ්ඨාපනය 2023-03-31
- 1 2 3 "Eastern Pacific Ocean, southeast of Mexico". Terrestrial Ecoregions. World Wildlife Fund. සම්ප්රවේශය 17 June 2012.
- ↑ Jost et al. (2016), pp. 12, 18.
- 1 2 Charpy, L.; Rodier, M.; Couté, A.; Perrette-Gallet, C.; Bley-Loëz, C. (2010). "Clipperton, a possible future for atoll lagoons". Coral Reefs. 29 (3): 771–783. Bibcode:2010CorRe..29..771C. doi:10.1007/s00338-010-0627-0. ISSN 0722-4028. S2CID 44581800. 10 April 2023 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්රවේශය 31 March 2023.
- 1 2 3 4 5 Galand, Pierre E.; Bourrain, Muriel; De Maistre, Emmanuel; Catala, Philippe; Desdevises, Yves; Elifantz, Hila; Kirchman, David L.; Lebaron, Philippe (2012). "Phylogenetic and functional diversity of Bacteria and Archaea in a unique stratified lagoon, the Clipperton atoll (N Pacific)". FEMS Microbiology Ecology. 79 (1): 203–217. Bibcode:2012FEMME..79..203G. doi:10.1111/j.1574-6941.2011.01209.x. PMID 22029483. S2CID 954409.
- 1 2 Snodgrass, R. E. & Heller, E. (30 September 1902). "The birds of Clipperton and Cocos Islands". Proceedings of the Washington Academy of Sciences. Papers from the Hopkins Stanford Galápagos expedition 1898–1899. IV: 501–520. 30 May 2020 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්රවේශය 2023-04-12.
- ↑ NASA Ocean Biology Processing Group (2017), VIIRS-SNPP Level 2 Ocean Color Data Version R2018.0, NASA Ocean Biology DAAC, , https://oceancolor.gsfc.nasa.gov/data/10.5067/NPP/VIIRS/L2/OC/2018, ප්රතිෂ්ඨාපනය 2023-04-03
- 1 2 Fluckey (2012), p. 17.
- ↑ Fluckey, Owen (21 August 2004). "Interview with Owen Fluckey". National Museum of the Pacific War (Interview). Interviewed by Misenhimer, Richard; Van Meter, Peg. Fredericksburg, Texas. p. 4. 1 April 2023 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්රවේශය 2023-04-01.
- ↑ Fergusson, G. J.; Libby, W. F. (1962). "UCLA Radiocarbon Dates I". Radiocarbon. 4: 109–114. Bibcode:1962Radcb...4..109F. doi:10.1017/S0033822200036572. ISSN 0033-8222. S2CID 251136625.
- ↑ Couté, Alain; Perrette, Catherine; Chomérat, Nicolas (2012-02-01). "Three Dinophyceae from Clipperton Island lagoon (eastern Pacific Ocean), including a description of Peridiniopsis cristata var. tubulifera var. nov". Botanica Marina. 55 (1): 59–71. doi:10.1515/bot-2011-121. ISSN 1437-4323. S2CID 84994803. 31 March 2023 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්රවේශය 31 March 2023.
- ↑ Goode, Michael. "1992 Clipperton Island expedition". QSL.net. 2000 DXpedition to Clipperton Island. 26 July 2012 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්රවේශය 17 June 2012.
- ↑ Milbrand, Lance (29 August 2003). "Clipperton Journal: The daily record of life on a Pacific atoll". News.NationalGeographic.com. National Geographic News. 12 January 2018 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්රවේශය 27 April 2022.
- 1 2 Atoll Research Bulletin (PDF) (Report). Vol. 94. Washington, D.C.: National Academy of Sciences. 15 December 1962. pp. 8–10. 3 December 2021 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත (PDF). සම්ප්රවේශය 3 December 2021.
- ↑ Fluckey, Owen (July 3, 2012). "An Interview with Owen E. Fluckey". National Museum of the Pacific War (Interview). Interviewed by Richard Misenhimer. Argos, Indiana. p. 16. 1 April 2023 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්රවේශය 2023-04-01.
- ↑ Mitchell, Beverly Marecheau (director), Arnaldo-Guizar, Chico (director), Ling, Lisa (host), Milbrand, Lance (reporter) (2004). National Geographic Ultimate Explorer: Island Castaway (Television production). Washington, D.C.: National Geographic. සම්ප්රවේශය 2023-04-14 – via Alexander Street.
- 1 2 Tchékémian, Anthony (2021). Clipperton, les restes de La Passion : regards sur le seul atoll corallien français dans l'océan Pacifique nord-oriental [Clipperton, the remains of La Passion: a look at the only French coral atoll in the Northeastern Pacific Ocean] (ප්රංශ බසින්). Pointe-à-Pitre, Guadeloupe: Presses universitaires des Antilles. ISBN 979-10-95177-18-0. OCLC 1289359277.
- ↑ Action News at 12:30 PM (Television news production). ABC News (WPVI). November 25, 2015. Event occurs at 20:00. සම්ප්රවේශය 2023-04-15.
- ↑ Irwin, Rossman P.; Davis, Robert E. (1999-08-01). "The relationship between the Southern Oscillation Index and tropical cyclone tracks in the eastern North Pacific". Geophysical Research Letters. 26 (15): 2251–2254. Bibcode:1999GeoRL..26.2251I. doi:10.1029/1999GL900533. S2CID 140602960.
- ↑ Deangelis, Richard (1972). "Stalking the Wild Hurricane". Weatherwise. 25 (4): 156–161. Bibcode:1972Weawi..25d.156D. doi:10.1080/00431672.1972.9931595. ISSN 0043-1672. 1 April 2023 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්රවේශය 1 April 2023.
- ↑ Wu, Henry C.; Moreau, Mélanie; Linsley, Braddock K.; Schrag, Daniel P.; Corrège, Thierry (2014). "Investigation of sea surface temperature changes from replicated coral Sr/Ca variations in the eastern equatorial Pacific (Clipperton Atoll) since 1874". Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology. 412: 208–222. Bibcode:2014PPP...412..208W. doi:10.1016/j.palaeo.2014.07.039. 28 October 2022 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්රවේශය 1 April 2023.
- ↑ Linsley, Braddock K.; Ren, Lei; Dunbar, Robert B.; Howe, Stephen S. (2000). "El Niño Southern Oscillation (ENSO) and decadal-scale climate variability at 10°N in the eastern Pacific from 1893 to 1994: A coral-based reconstruction from Clipperton Atoll". Paleoceanography. 15 (3): 322–335. Bibcode:2000PalOc..15..322L. doi:10.1029/1999PA000428.
- ↑ Linsley, B. K.; Messier, R. G.; Dunbar, R. B. (1999-04-22). "Assessing between-colony oxygen isotope variability in the coral Porites lobata at Clipperton Atoll". Coral Reefs. 18 (1): 13–27. Bibcode:1999CorRe..18...13L. doi:10.1007/s003380050148. ISSN 0722-4028. S2CID 32697159.
- ↑ Snodgrass & Heller (1902).
- ↑ Jost, Christian H.; Andréfouët, Serge (2006). "Long-term natural and human perturbations and current status of Clipperton Atoll, a remote island of the Eastern Pacific". Pacific Conservation Biology. 12 (3): 207–218. doi:10.1071/PC060207. ISSN 1038-2097.
- ↑ Jost et al. (2016), p. 12.
- ↑ Ineich, Ivan; Zug, George R. (1991-12-13). "Nomenclatural Status of Emoia cyanura (Lacertilia, Scincidae) Populations in the Central Pacific". Copeia. 1991 (4): 1132. doi:10.2307/1446114. JSTOR 1446114.
- ↑ Zug, George R. (2013). Reptiles and Amphibians of the Pacific Islands: A Comprehensive Guide. University of California Press. p. 45. ISBN 978-0-520-95540-0.
- ↑ Davie, P. (2015). "Johngarthia planata (Stimpson, 1860)". DecaNet. World Register of Marine Species. සම්ප්රවේශය 22 February 2017.
- ↑ Perger, R. (2019). "Johngarthia oceanica (Perger, 2019)". DecaNet. World Register of Marine Species. සම්ප්රවේශය 2023-06-01.
- ↑ Sanvicente-Añorve, Laura; Lemus-Santana, Elia; Solìs-Weiss, Vivianne (2016). "Body Growth Pattern of an Isolated Land Crab Species (Johngarthia planata) (Decapoda, Gercarcinidae) From the Eastern Tropical Pacific: an Ecological Approach". Crustaceana. 89 (13): 1525–1539. doi:10.1163/15685403-00003602. ISSN 0011-216X. JSTOR 44250144. 31 March 2023 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්රවේශය 31 March 2023.
- 1 2 3 Pitman, Robert L.; Ballance, Lisa T.; Bost, Charly (2005). "Clipperton Island: Pigsty, Rat Hole, and Booby Prize" (PDF). Marine Ornithology. 33 (2): 193–194. CiteSeerX 10.1.1.600.7376. 17 June 2009 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත (PDF). සම්ප්රවේශය 2023-06-21.
- ↑ Sachet, Marie-Hélène (7 March 1962b). "Flora and vegetation of Clipperton Island". Proceedings of the California Academy of Sciences. 4th. 31 (10). San Francisco, California: California Academy of Sciences: 249–307. සම්ප්රවේශය 12 January 2018 – via Internet Archive.
- ↑ McNeill, J.R. (2022-02-02), "Of Rats and Men: A Synoptic Environmental History of the Island Pacific*" (in en), Environmental History in the Pacific World (London: Routledge): pp. 69–119, , , https://www.taylorfrancis.com/books/9781315256313/chapters/10.4324/9781315256313-3, ප්රතිෂ්ඨාපනය 2024-09-23
- ↑ McLellan, Dennis (September 16, 2014). "Kenneth E. Stager dies at 94; curator of birds and mammals at L.A. County Natural History Museum". Los Angeles Times. Los Angeles, California. 2 April 2023 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්රවේශය 2023-04-02.
- ↑ Demelash, Mebea (2024-05-09). "Remembering Kenneth E. Stager: A legacy of passion and inspiration". Defense Visual Information Distribution Service. United States Department of Defense. සම්ප්රවේශය 2024-09-22.
- ↑ Harper, Grant A.; Bunbury, Nancy (2015). "Invasive rats on tropical islands: Their population biology and impacts on native species". Global Ecology and Conservation (ඉංග්රීසි බසින්). 3: 607–627. Bibcode:2015GEcoC...3..607H. doi:10.1016/j.gecco.2015.02.010.
- 1 2 Jost, Christian H.; Friedlander, Alan; Ballesteros, Enric; Brown, Eric; Caselle, Jenn; Henning, Brad; Hoyos, Mauricio; Salinas de León, Pelayo; Rose, Paul; Thompson, Chris; Sala, Enric (2016). L'Atoll de Clipperton (Île de la Passion) : Biodiversité, Menaces, et Recommandations pour sa Conservation. Rapport au Gouvernement de la France. Août 2016 [Clipperton Atol (Île de la Passion) : Biodiversity, Threats, and Recommendations for its Convservation. Report to the French Government. August 2016.] (PDF) (Report) (ප්රංශ බසින්). Papetōසැකිල්ල:'etaai, Moසැකිල්ල:'etaorea, French Polynesia: CRIOBE. p. 10. 26 July 2021 දින මුල් පිටපත (PDF) වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්රවේශය 2023-04-10.
- ↑ Lorvelec, Olivier; Pascal, Michel; Fretey, Jacques (2009). "Sea turtles on Clipperton Island (Eastern Tropical Pacific)". Marine Turtle Newsletter. 10 (13). 1 April 2023 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්රවේශය 1 April 2023.
- ↑ Lorvelec, Pascal & Fretey (2009).
- 1 2 Morrell, Benjamin (1841), A Narrative of Four Voyages to the South Sea, North and South, Pacific Ocean, Chinese Sea, Ethiopic and Southern Atlantic Ocean, Indian and Antarctic Ocean from the Years 1822 to 1831, New York, New York: Harper & Brothers, pp. 219, https://www.biodiversitylibrary.org/item/158890#page/9/mode/1up, ප්රතිෂ්ඨාපනය 2023-04-01
- ↑ "Important Bird Areas factsheet: Clipperton". Datazone.BirdLife.org. BirdLife International. 2018. 12 January 2018 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්රවේශය 11 January 2018.
- ↑ Bustamante, Paco; Le Verge, Thibault; Bost, Charles-André; Brault-Favrou, Maud; Le Corre, Matthieu; Weimerskirch, Henri; Cherel, Yves (2023-10-24). "Mercury contamination in the tropical seabird community from Clipperton Island, eastern Pacific Ocean". Ecotoxicology. 32 (8): 1050–1061. Bibcode:2023Ecotx..32.1050B. doi:10.1007/s10646-023-02691-2. ISSN 0963-9292. PMID 37615819. S2CID 261098767.
- ↑ Stager, Kenneth E. (1964). "The Birds of Clipperton Island, Eastern Pacific". The Condor. 66 (5): 357–371. doi:10.2307/1365428. ISSN 1938-5129. JSTOR 1365428. 10 April 2023 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්රවේශය 1 April 2023.
- ↑ Ehrhardt, Jean P. (December 1971). "Census of the Birds of Clipperton Island, 1968". The Condor. 73 (4): 476–480. doi:10.2307/1366675. ISSN 1938-5129. JSTOR 1366675.
- ↑ Rouan, Alice; Pousse, Melanie; Djerbi, Nadir; Porro, Barbara; Bourdin, Guillaume; Carradec, Quentin; Hume, Benjamin CC.; Poulain, Julie; Lê-Hoang, Julie; Armstrong, Eric; Agostini, Sylvain; Salazar, Guillem; Ruscheweyh, Hans-Joachim; Aury, Jean-Marc; Paz-García, David A. (2023-06-01). "Telomere DNA length regulation is influenced by seasonal temperature differences in short-lived but not in long-lived reef-building corals". Nature Communications. 14 (1): 3038. Bibcode:2023NatCo..14.3038R. doi:10.1038/s41467-023-38499-1. ISSN 2041-1723. PMC 10235076. PMID 37263999.
- ↑ Clua, Eric; Aurat, François; Bin, Nicolas; Bin, Sophie; Boissin, Emilie; Chavance, Yann; Cron, Daniel; Eleneau, Amanda; Hertau, Martin; Lancelot, Jonathan; Moro, Jean-Marc; Moulin, Clémentine; Pey, Alexis; Pogoreutz, Claudia; Pollina, Thibaut; Troublé, Romain; Planes, Serge (2018). Mission Tara Pacific sur l'atoll de Clipperton (île de La Passion – France) du 06 au 13 août 2018. Rapport de mission [Tara Pacific Mission on Clipperton Atoll (île de La Passion – France) 6–13 August 2018. Mission report.] (Report) (ප්රංශ බසින්). Tara Exhibitions Foundation. pp. 52–53. doi:10.13140/RG.2.2.20403.89127. CRIOBE USR3278. RA272.
- ↑ Allen, Gerald R. (2008). "Conservation hotspots of biodiversity and endemism for Indo-Pacific coral reef fishes". Aquatic Conservation: Marine and Freshwater Ecosystems. 18 (5): 541–556. Bibcode:2008ACMFE..18..541A. doi:10.1002/aqc.880. ISSN 1052-7613. 31 March 2023 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්රවේශය 31 March 2023.
- ↑ Crane, Nicole L.; Tariel, Juliette; Caselle, Jennifer E.; Friedlander, Alan M.; Robertson, D. Ross; Bernardi, Giacomo (2018-06-27). Patterson, Heather M. (ed.). "Clipperton Atoll as a model to study small marine populations: Endemism and the genomic consequences of small population size". PLOS One. 13 (6): e0198901. Bibcode:2018PLoSO..1398901C. doi:10.1371/journal.pone.0198901. ISSN 1932-6203. PMC 6021044. PMID 29949612.
{{cite journal}}: CS1 maint: article number as page number (link) - ↑ Allen & Robertson (1997).
- ↑ Béarez, Philippe; Séret, Bernard (2009). "Les poissons". In Charpy, Loïc (ed.). Clipperton: environnement et biodiversité d'un microcosme océanique [Clipperton: environment and biodiversity of an oceanic microcosm]. Patrimoines naturels (French බසින්). Paris Marseille: Publications scientifiques du Muséum national d'histoire naturelle IRD éd. ISBN 978-2-85653-612-4.
{{cite book}}: CS1 maint: unrecognized language (link) - ↑ Clua et al. (2018), pp. 54–57.
- ↑ Allen, Gerald R.; Robertson, D. Ross (1997). "An annotated checklist of the fishes of Clipperton Atoll, tropical eastern Pacific" (PDF). Revista de Biología Tropical. 45 (2): 813–843. ISSN 2215-2075. 6 April 2023 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත (PDF). සම්ප්රවේශය 2023-04-12.
- ↑ Morales-Serrano, Naití; Gonzalez-Pestana, Adriana (2024-06-05). "Identification of the first nursery area of the Galápagos shark (Carcharhinus galapagensis) in the south-east Pacific Ocean". Journal of Fish Biology (ඉංග්රීසි බසින්). 105 (3): 1008–1013. Bibcode:2024JFBio.105.1008M. doi:10.1111/jfb.15820. ISSN 0022-1112. PMID 38840424.
- ↑ "Rastrean al pez más grande del mundo" [The world's largest fish is being tracked]. El Diario de Sonora (මෙක්සිකානු ස්පාඤ්ඤ බසින්). Heroica Nogales, Sonora, Mexico. 2018-05-01. සම්ප්රවේශය 2024-09-03.
Anne permaneció en aguas panameñas durante 116 días, luego nadó hacia la Isla Clipperton (Francia), cerca de la Isla del Coco (Costa Rica) en su ruta hacia la Isla Darwin en Galápagos (Ecuador), un sitio conocido por atraer grupos de tiburones. 266 días después de que la etiquetaron, la señal desapareció, lo que indica que Anne navegaba demasiado profunda para seguirla. Después de 235 días de silencio, las transmisiones comenzaron de nuevo, al sur de Hawai.
[Anne stayed in Panamanian waters for 116 days, then swam to Clipperton Island (France), near Cocos Island (Costa Rica) on her way to Darwin Island in the Galapagos (Ecuador), a site known to attract groups of sharks. 266 days after she was tagged, the signal disappeared, indicating that Anne was sailing too deep to be followed. After 235 days of silence, transmissions began again, south of Hawaii.] - ↑ Hutchinson, Melanie; Coffey, Daniel M.; Holland, Kim; Itano, David; Leroy, Bruno; Kohin, Suzanne; Vetter, Russell; Williams, Ashley J.; Wren, Johanna (2019). "Movements and habitat use of juvenile silky sharks in the Pacific Ocean inform conservation strategies". Fisheries Research. 210: 131–142. Bibcode:2019FishR.210..131H. doi:10.1016/j.fishres.2018.10.016. S2CID 92285864. 2 August 2022 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්රවේශය 1 April 2023.
- ↑ Clua et al. (2018), pp. 62–63.
- ↑ Wheeler, Quentin (2012-08-11). "New to nature No 80: Callyspongia roosevelti". The Guardian. ISSN 0261-3077. 1 April 2023 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්රවේශය 2023-04-01.
- ↑ De Laubenfels, Max Walker (1939). "Sponges collected on the presidential cruise of 1938" (PDF). Smithsonian Miscellaneous Collections. 98 (15). Baltimore, Maryland. 1 April 2023 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත (PDF). සම්ප්රවේශය 1 April 2023.
- ↑ Wheeler, Quentin (2012-08-11). "New to Nature no. 80: Callyspongia roosevelti". The Guardian. ISSN 0261-3077. 1 April 2023 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්රවේශය 2023-04-07.
- ↑ "Hayward Fish Dealer Facing Prison For Importing Rare Species". CBS News. 22 August 2011. 2 April 2023 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්රවේශය 2023-04-02.
- ↑ Kurhi, Eric (20 Aug 2011). Butler, David (ed.). "Fish wholesaler in hot water". Oakland Tribune. Vol. 137, no. 181. Oakland, California. p. 7. 7 July 2023 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්රවේශය 2023-04-01 – via Newspapers.com.
There's a value that's created and that's for select customers who want something ugly but rare.
- 1 2 "United States v. Steven Robinson, No. 11-CR-00513 (N.D. Calif.)" (PDF). Environmental Crimes Section Monthly Bulletin. United States Department of Justice. 2012. p. 17. 2 April 2023 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත (PDF). සම්ප්රවේශය 2023-04-01.
- ↑ Friedlander, Alan M.; Giddens, Jonatha; Ballesteros, Enric; Blum, Shmulik; Brown, Eric K.; Caselle, Jennifer E.; Henning, Bradley; Jost, Christian; Salinas-de-León, Pelayo; Sala, Enric (2019-07-16). "Marine biodiversity from zero to a thousand meters at Clipperton Atoll (Île de La Passion), Tropical Eastern Pacific". PeerJ. 7: e7279. doi:10.7717/peerj.7279. ISSN 2167-8359. PMC 6640628. PMID 31341739.
{{cite journal}}: CS1 maint: article number as page number (link) - ↑ "Hayward man sentenced for smuggling rare exotic fish". East Bay Times. 2011-12-15. 2 April 2023 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්රවේශය 2023-04-02.
- ↑ සැකිල්ල:Cite ship register
- ↑ Report of safety investigation Stranding of the chemical tanker vessel Sichem Osprey on 10 February 2010 on Clipperton Island (PDF) (Report). Bureau d'enquêtes sur les événements de mer. 2 April 2023 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත (PDF). සම්ප්රවේශය 2023-04-01.
- ↑ "Re: Probe into Sichem Osprey grounding". Diver.net. 1 March 2010. 5 March 2012 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්රවේශය 17 June 2012.
- ↑ "Xylene tanker runs aground on Clipperton Island". ReefTools.com. 22 February 2010. සම්ප්රවේශය 17 June 2012.
{{cite web}}: CS1 maint: deprecated archival service (link) - ↑ "Eitzen tanker Sichem Osprey refloated". LloydsList.MaritimeIntelligence.Informa.com. Lloyds List. 8 March 2010. 12 January 2018 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්රවේශය 17 June 2012.
- ↑ "Easterly Osprey: Vessel Information, Ex-Name History". MarineTraffic. 2022-02-24. 12 June 2023 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්රවේශය 12 June 2023.
- ↑ Tchekémian, Anthony (2022). "Clipperton, seul territoire français dans l'océan Pacifique nord-oriental: quels enjeux environnementaux et géopolitiques?" [Clipperton, the only French territory in the Northeastern Pacific Ocean: what are the environmental and geopolitical issues?]. Études caribiéennes (French බසින්). 51. සම්ප්රවේශය 2023-12-22.
{{cite journal}}: CS1 maint: unrecognized language (link) - ↑ "Plastic surveying and collection". ClippertonProject.com. The Clipperton Project. 12 March 2012. 2 May 2012 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්රවේශය 17 June 2012.
- ↑ "Mission PASSION 23 : Le Germinal pose le pied sur l'atoll de Clipperton" [Mission PASSION 23: The Germinal sets foot on Clipperton Atoll]. Ministère des armées: Marine nationale: Actualités. 2023-04-24. 29 April 2023 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්රවේශය 2023-06-23.
- ↑ Song, Y.-h. (2010-12-01). "The Application of Article 121 of the Law of the Sea Convention to the Selected Geographical Features Situated in the Pacific Ocean". Chinese Journal of International Law (ඉංග්රීසි බසින්). 9 (4): 663–698. doi:10.1093/chinesejil/jmq031. ISSN 1540-1650.
- ↑ "French minister questions Pacific fishing policies". RNZ (New Zealand English බසින්). 2009-06-10. සම්ප්රවේශය 2024-09-23.
- ↑ Pauly, Daniel (2009). "The fisheries resources of the Clipperton Island EEZ (France)". In Zeller, Dirk; Harper, Sarah (eds.). Fisheries catch reconstructions: Islands, Part I (PDF). Fisheries Centre Research Reports. Vol. 17. Fisheries Centre, University of British Columbia. pp. 35–37. ISSN 1198-6727. 10 April 2023 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත (PDF). සම්ප්රවේශය 2023-04-10.
- ↑ Friedlander, Alan M.; Giddens, Jonatha; Ballesteros, Enric; et al. (2019-07-16). "Marine Biodiversity from Zero to a Thousand Meters at Clipperton Atoll (Île de La Passion), Tropical Eastern Pacific". PeerJ. 7: e7279. doi:10.7717/peerj.7279. ISSN 2167-8359. PMC 6640628. PMID 31341739.
{{cite journal}}: CS1 maint: article number as page number (link)