Jump to content

එක්සත් ජනපදයේ ජන විකාශනය

බැඳියන් එක්කරන්න
විකිපීඩියා වෙතින්

ජනගහනය

[සංස්කරණය]
එක්සත් ජනපදයේ වඩාත්ම ජනාකීර්ණ ප්‍රාන්ත 10
(2024 ඇස්තමේන්තු)[a]
ජනපදය ජනගහනය (මිලියන)
කැලිෆෝනියාව
39.4
ටෙක්සාස්
31.3
ෆ්ලොරිඩාව
23.4
නිව්යෝර්ක්
19.9
පෙන්සිල්වේනියාව
13.1
ඉලිනොයිස්
12.7
ඔහියෝ
11.9
ජෝර්ජියා
11.2
උතුරු කැරොලිනා
11.0
මිචිගන්
10.1

එක්සත් ජනපද සංගණන කාර්යාංශය 2020 අප්‍රේල් 1 වන දින පදිංචිකරුවන් 331,449,281 ක් වාර්තා කළ අතර,[b][2] චීනය සහ ඉන්දියාවට පසුව එක්සත් ජනපදය ලෝකයේ තුන්වන වැඩිම ජනගහනයක් සහිත රට බවට පත් කළේය.[3] සංගණන කාර්යාංශයේ නිල 2024 ජනගහන ඇස්තමේන්තුව 340,110,988 ක් වූ අතර එය 2020 සංගණනයෙන් පසු 2.6% ක වැඩිවීමකි. [4] කාර්යාංශයේ එක්සත් ජනපද ජනගහන ඔරලෝසුවට අනුව, 2024 ජූලි 1 වන දින, එක්සත් ජනපද ජනගහනය සෑම තත්පර 16 කට වරක් එක් පුද්ගලයෙකුගේ ශුද්ධ වැඩිවීමක් හෝ දිනකට පුද්ගලයින් 5400 ක් පමණ විය.[5] 2023 දී, වයස අවුරුදු 15 සහ ඊට වැඩි ඇමරිකානුවන්ගෙන් 51% ක් විවාහක වූ අතර, 6% ක් වැන්දඹුවන් වූ අතර, 10% ක් දික්කසාද වූ අතර, 34% ක් කිසිදා විවාහ වී සිටියේ නැත.[6] 2023 දී, එක්සත් ජනපදයේ මුළු සරු භාවය අනුපාතය කාන්තාවකට දරුවන් 1.6 ක් වූ අතර,[7] සහ, 23% ක් වූ අතර, 2019 දී එය තනි-මාපිය නිවාසවල ජීවත් වන ලොව ඉහළම ළමා අනුපාතය විය.[8]

එක්සත් ජනපදයේ විවිධ ජනගහනයක් ඇත; මුතුන් මිත්තන්ගේ කණ්ඩායම් 37 ක සාමාජිකයින් මිලියනයකට වඩා සිටිති.[9] යුරෝපය, මැද පෙරදිග හෝ උතුරු අප්‍රිකාවෙන් මුතුන් මිත්තන් සිටින සුදු ඇමරිකානුවන් එක්සත් ජනපද ජනගහනයෙන් 57.8% ක් වන විශාලතම වාර්ගික සහ ජනවාර්ගික කණ්ඩායම සාදයි.[10][11] හිස්පැනික් සහ ලතින් ඇමරිකානුවන් දෙවන විශාලතම කණ්ඩායම වන අතර එක්සත් ජනපද ජනගහනයෙන් 18.7% කි. අප්‍රිකානු ඇමරිකානුවන් රටේ තුන්වන විශාලතම මුතුන් මිත්තන්ගේ කණ්ඩායම වන අතර මුළු එක්සත් ජනපද ජනගහනයෙන් 12.1% කි.[9] ආසියානු ඇමරිකානුවන් රටේ සිව්වන විශාලතම කණ්ඩායම වන අතර එය එක්සත් ජනපද ජනගහනයෙන් 5.9% කි. රටේ ස්වදේශික ඇමරිකානුවන් මිලියන 3.7 ක් පමණ 1% ක් පමණ වන අතර,[9] සහ ස්වදේශික ගෝත්‍ර 574 ක් පමණ ෆෙඩරල් රජය විසින් පිළිගනු ලැබේ.[12] 2022 දී, එක්සත් ජනපද ජනගහනයේ මධ්‍යන්‍ය වයස අවුරුදු 38.9 කි.[13]

භාෂාව

[සංස්කරණය]
ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ වැඩිපුරම කතා කරන භාෂා.

එක්සත් ජනපදයේ බොහෝ භාෂා කතා කරන අතර, ඉංග්‍රීසි බොහෝ විට කතා කරන සහ ලියන භාෂාව වේ.[14] ෆෙඩරල් මට්ටමින් නිල භාෂාවක් නොමැති වුවද, එක්සත් ජනපද ස්වභාවිකකරණ අවශ්‍යතා වැනි සමහර නීති ඉංග්‍රීසි ප්‍රමිතිකරණය කරන අතර, බොහෝ ප්‍රාන්ත එය නිල භාෂාව ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කර ඇත.[සාකච්ඡා කරන්න][15] ප්‍රාන්ත තුනක් සහ එක්සත් ජනපද ප්‍රදේශ හතරක් ඉංග්‍රීසි වලට අමතරව දේශීය හෝ ස්වදේශීය භාෂා පිළිගෙන ඇති අතර, ඒවාට හවායි (හවායි),[16] ඇලස්කාව (ස්වදේශීය භාෂා විස්සක්),[c][17] දකුණු ඩැකෝටා (සියොක්ස්),[18] ඇමරිකානු සැමෝවා (සමෝවන්), පුවර්ටෝ රිකෝ (ස්පාඤ්ඤ), ගුවාම් (චමෝරෝ) සහ උතුරු මරියානා දූපත් (කැරොලිනියානු සහ චමෝරෝ) ඇතුළත් වේ. සමස්තයක් වශයෙන්, එක්සත් ජනපදයේ ස්වදේශික ඇමරිකානු භාෂා 169 ක් කතා කෙරේ.[19] පුවර්ටෝ රිකෝ හි, ස්පාඤ්ඤ භාෂාව ඉංග්‍රීසි වලට වඩා පුළුල් ලෙස කතා කෙරේ.[20]

ඇමරිකානු ප්‍රජා සමීක්ෂණයට (2020) අනුව,[21] එක්සත් ජනපදයේ වයස අවුරුදු පහ සහ ඊට වැඩි පුද්ගලයින් මිලියන 245.4 ක් පමණ නිවසේදී ඉංග්‍රීසි පමණක් කතා කළහ. මිලියන 41.2 ක් පමණ නිවසේදී ස්පාඤ්ඤ භාෂාව කතා කළ අතර එය දෙවන වඩාත් බහුලව භාවිතා වන භාෂාව බවට පත්විය. මිලියනයක් හෝ ඊට වැඩි පිරිසක් නිවසේදී කතා කරන අනෙකුත් භාෂා අතර චීන (මිලියන 3.40), ටගාලොග් (මිලියන 1.71), වියට්නාම (මිලියන 1.52), අරාබි (මිලියන 1.39), ප්‍රංශ (මිලියන 1.18), කොරියානු (මිලියන 1.07) සහ රුසියානු (මිලියන 1.04) ඇතුළත් වේ. 2010 දී නිවසේදී මිලියන 1 ක ජනතාවක් කතා කළ ජර්මානු භාෂාව 2020 දී මුළු කථිකයන් 857,000 දක්වා පහත වැටුණි.[22]

ආගමන

[සංස්කරණය]
සැන් ඩියාගෝ (වමේ) සහ ටිජුවානා (දකුණේ) අතර මෙක්සිකෝ-එක්සත් ජනපද මායිම් තාප්පය

ඇමරිකාවේ සංක්‍රමණික ජනගහනය නිරපේක්ෂ වශයෙන් ලෝකයේ විශාලතම වේ.[23][24] 2022 දී, එක්සත් ජනපදයේ සංක්‍රමණිකයින්ගේ සහ එක්සත් ජනපදයේ උපන් දරුවන් මිලියන 87.7 ක් සිටි අතර, එය සමස්ත එක්සත් ජනපද ජනගහනයෙන් 27% කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් විය.[25] 2017 දී, එක්සත් ජනපද විදේශයන්හි උපන් ජනගහනයෙන්, 45% ක් (මිලියන 20.7) ස්වභාවිකකරණය වූ පුරවැසියන් වූ අතර, 27% (මිලියන 12.3) නීත්‍යානුකූල ස්ථිර පදිංචිකරුවන් වූ අතර, 6% (මිලියන 2.2) තාවකාලික නීත්‍යානුකූල පදිංචිකරුවන් වූ අතර, 23% (මිලියන 10.5) අනවසර සංක්‍රමණිකයන් විය.[26] 2019 දී, සංක්‍රමණිකයින්ගේ ඉහළම සම්භවය ඇති රටවල් වූයේ මෙක්සිකෝව (සංක්‍රමණිකයන්ගෙන් 24%), ඉන්දියාව (6%), චීනය (5%), පිලිපීනය (4.5%) සහ එල් සැල්වදෝරය (3%) ය.[27] 2022 මූල්‍ය වර්ෂයේදී, මිලියනයකට අධික සංක්‍රමණිකයින් (ඔවුන්ගෙන් වැඩි දෙනෙක් පවුල් නැවත එක්වීම හරහා ඇතුළු වූ) නීත්‍යානුකූල පදිංචිය ලබා දෙන ලදී.[28] 2024 මූල්‍ය වර්ෂයේදී පමණක්, සංක්‍රමණ ප්‍රතිපත්ති ආයතනයට අනුව, එක්සත් ජනපදය සරණාගතයින් 100,034 ක් නැවත පදිංචි කර ඇති අතර, එය "යුරෝපයේ සහ කැනඩාවේ අනෙකුත් ප්‍රධාන නැවත පදිංචි කිරීමේ රටවල් අභිබවා යමින් ඉහළම ගෝලීය නැවත පදිංචි කිරීමේ ගමනාන්තය ලෙස එක්සත් ජනපදයේ භූමිකාව නැවත තහවුරු කරයි".[29]

ආගම

[සංස්කරණය]
2023 ගැලප්, ඉන්කෝපරේෂන් මත විමසුමකට අනුව, එක්සත් ජනපදයේ ආගමික අනුබද්ධය:[30]
  1. රෙපරමාදු (33%)
  2. කතෝලික (22%)
  3. නිශ්චිත නොවන කිතුනු (11%)
  4. යුදෙව් (2%)
  5. මෝමන්වාදය (1%)
  6. වෙනත් ආගම් (6%)
  7. අනුබද්ධ නොවන (22%)
  8. පිළිතුරු නොලැබුණු (3%)

පළමු සංශෝධනය රට තුළ නිදහසේ ආගම ක්‍රියාත්මක කිරීම සහතික කරන අතර එහි ස්ථාපිත කිරීම සම්බන්ධයෙන් කොංග්‍රසයට නීති සම්මත කිරීම තහනම් කරයි.[31][32] ලෝකයේ වඩාත්ම විවිධාකාර ආගමික පිළිවෙත් අතර බහුලව දක්නට ලැබේ,[33] සහ ගැඹුරින් සජීවී වේ.[34] ලොව විශාලතම ක්‍රිස්තියානි ජනගහනය රට තුළ ඇත.[35] අනෙකුත් කැපී පෙනෙන ඇදහිලි අතර යුදෙව් ආගම, බුද්ධාගම, හින්දු ආගම, ඉස්ලාම්, බොහෝ නව යුගයේ ව්‍යාපාර සහ ස්වදේශික ඇමරිකානු ආගම් ඇතුළත් වේ.[36] ආගමික පිළිවෙත් කලාපය අනුව සැලකිය යුතු ලෙස වෙනස් වේ.[37] "උත්සව දේවවාදය" ඇමරිකානු සංස්කෘතිය තුළ බහුලව දක්නට ලැබේ.[38]

ඇමරිකානුවන්ගෙන් අතිමහත් බහුතරයක් උසස් බලයක් හෝ අධ්‍යාත්මික බලයක් විශ්වාස කරති, යාච්ඤාව වැනි අධ්‍යාත්මික පිළිවෙත්වල නිරත වෙති, තමන් ආගමික හෝ අධ්‍යාත්මික යැයි සලකති.[39][40] දකුණු එක්සත් ජනපදය තුළ පිහිටා ඇති "බයිබල් තීරය" තුළ, එවැන්ජලිකල් රෙපරමාදු ආගම සංස්කෘතික වශයෙන් සැලකිය යුතු කාර්යභාරයක් ඉටු කරන අතර, නව එංගලන්තය සහ බටහිර එක්සත් ජනපදය වඩාත් ලෞකික වීමට නැඹුරු වෙති.[37] ජෝසප් ස්මිත් ඝාතනයෙන් පසු 1847 දී බ්‍රිගම් යන්ග්ගේ නායකත්වය යටතේ මිසූරි සහ ඉලිනොයිස් සිට බටහිර දෙසට සංක්‍රමණය වූ සාමාජිකයින් වන මෝමන්වාදය - ප්‍රතිසංස්කරණවාදී ව්‍යාපාරයක්[41] - අද දක්වාම උටාහි ප්‍රමුඛ ආගම ලෙස පවතී.

නාගරීකරණය

[සංස්කරණය]

ඇමරිකානුවන්ගෙන් 82% ක් පමණ නාගරික ප්‍රදේශවල ජීවත් වෙති, තදාසන්න ප්‍රදේශ ඇතුළුව;[3] ඉන් අඩක් පමණ ජීවත් වන්නේ 50,000 ට වැඩි ජනගහනයක් සිටින නගරවල ය.[42] 2022 දී, සංස්ථාපිත මහ නගර සභා 333 ක ජනගහනය 100,000 ඉක්මවූ අතර, නගර නවයක පදිංචිකරුවන් මිලියනයකට වඩා වැඩි වූ අතර, නිව්යෝර්ක් නගරය, ලොස් ඇන්ජලීස්, චිකාගෝ සහ හූස්ටන් යන නගර හතරක ජනගහනය මිලියන දෙකකට වඩා වැඩි විය.[43] එක්සත් ජනපදයේ බොහෝ අගනගර ජනගහනය, විශේෂයෙන් දකුණේ සහ බටහිර ප්‍රදේශවල වේගයෙන් වර්ධනය වෙමින් පවතී.[44]


 
එක්සත් ජනපදය හි විශාලතම නාගරික ප්‍රදේශ
එක්සත් ජනපද සංගණන කාර්යාංශයෙන් මෙට්‍රොපොලිටන් සංඛ්‍යානමය ප්‍රදේශය[45]
ස්ථානය කලාපය ජනගහණය ස්ථානය කලාපය ජනගහණය
නිව් යෝර්ක්
නිව් යෝර්ක්
ලොස් ඇන්ජලීස්
ලොස් ඇන්ජලීස් 		1 නිව් යෝර්ක් ඊසාන 19,498,249 11 බොස්ටන් ඊසාන 4,919,179 චිකාගෝ
චිකාගෝ
ඩලස්-ෆෝට් වර්ත්
ඩලස්-ෆෝට් වර්ත්
2 ලොස් ඇන්ජලීස් බටහිර 12,799,100 12 රිවර්සයිඩ්–සැන් බර්නාඩිනෝ බටහිර 4,688,053
3 චිකාගෝ මධ්‍ය බටහිර 9,262,825 13 සැන් ෆ්‍රැන්සිස්කෝ බටහිර 4,566,961
4 ඩලස්-ෆෝට් වර්ත් දකුණ 8,100,037 14 ඩිට්‍රොයිට් මධ්‍ය බටහිර 4,342,304
5 හූස්ටන් දකුණ 7,510,253 15 සියැටල් බටහිර 4,044,837
6 ඇට්ලන්ටා දකුණ 6,307,261 16 මිනියාපොලිස්-සාන්ත පාවුලු මධ්‍ය බටහිර 3,712,020
7 වොෂින්ටන්, ඩී.සී. දකුණ 6,304,975 17 ටැම්පා–ශාන්ත පීටර්ස්බර්ග් දකුණ 3,342,963
8 ෆිලඩෙල්ෆියා ඊසාන 6,246,160 18 සැන් ඩියාගෝ බටහිර 3,269,973
9 මියාමි දකුණ 6,183,199 19 ඩෙන්වර් බටහිර 3,005,131
10 ෆීනික්ස් බටහිර 5,070,110 20 බැල්ටිමෝර් දකුණ 2,834,316

සෞඛ්‍යය

[සංස්කරණය]
හූස්ටන්හි ටෙක්සාස් වෛද්‍ය මධ්‍යස්ථානය ලොව විශාලතම වෛද්‍ය සංකීර්ණයයි.[46][47] 2018 දී එය පුද්ගලයින් 120,000 ක් සේවයේ යොදවා ඇති අතර රෝගීන් මිලියන 10 කට ප්‍රතිකාර කර ඇත.[48]

රෝග පාලන හා වැළැක්වීමේ මධ්‍යස්ථාන (CDC) ට අනුව, උපතේදී සාමාන්‍ය ඇමරිකානු ආයු අපේක්ෂාව 2023 දී අවුරුදු 78.4 ක් විය (පිරිමින් සඳහා අවුරුදු 75.8 ක් සහ කාන්තාවන් සඳහා අවුරුදු 81.1). මෙය 2022 දී වසර 77.5 සිට වසර 0.9 ක වැඩිවීමක් වන අතර, CDC සඳහන් කළේ නව සාමාන්‍යය බොහෝ දුරට "COVID-19, හෘද රෝග, අහම්බෙන් සිදුවන තුවාල, පිළිකා සහ දියවැඩියාව හේතුවෙන් සිදුවන මරණ අඩුවීම" මගින් මෙහෙයවනු ලබන බවයි.[49] 1998 සිට, එක්සත් ජනපදයේ ආයු අපේක්ෂාව අනෙකුත් ධනවත් කාර්මික රටවලට වඩා පහත වැටුණු අතර, ඇමරිකානුවන්ගේ "සෞඛ්‍ය අවාසි" පරතරය එතැන් සිට වැඩි වෙමින් පවතී.[50]

2020 දී පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලීය අරමුදල වාර්තා කළේ ඉහළ ආදායම් ලබන රටවල් අතර එක්සත් ජනපදය ඉහළම සියදිවි නසා ගැනීමේ අනුපාතය ඇති බවයි.[51] එක්සත් ජනපද වැඩිහිටි ජනගහනයෙන් තුනෙන් එකක් පමණ තරබාරු වන අතර තවත් තුනෙන් එකක් අධික බරින් යුක්ත වේ.[52] ඒක පුද්ගල වියදම් සහ දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයේ ප්‍රතිශතයක් ලෙස මනින ලද වෙනත් ඕනෑම රටකට වඩා එක්සත් ජනපද සෞඛ්‍ය සේවා පද්ධතිය බොහෝ දුරට වියදම් කරයි, නමුත් විවාදයට භාජනය වන හේතූන් මත සම වයසේ රටවල් හා සසඳන විට නරක සෞඛ්‍ය සේවා ප්‍රතිඵල අත්කර ගනී.[53] විශ්වීය සෞඛ්‍ය සේවා පද්ධතියක් නොමැති එකම සංවර්ධිත රට එක්සත් ජනපදය වන අතර, සෞඛ්‍ය රක්ෂණයක් නොමැති ජනගහනයෙන් සැලකිය යුතු ප්‍රතිශතයක් වේ.[54] දුප්පතුන් (Medicaid) සහ වයස අවුරුදු 65 සහ ඊට වැඩි (Medicare) සඳහා රජයේ අරමුදල් සහිත සෞඛ්‍ය සේවා ආවරණය වැඩසටහන්වල ආදායම හෝ වයස් සුදුසුකම් සපුරාලන ඇමරිකානුවන්ට ලබා ගත හැකිය. 2010 දී, හිටපු ජනාධිපති ඔබාමා රෝගී ආරක්ෂණ සහ දැරිය හැකි සත්කාර පනත සම්මත කළේය.[d][55] එක්සත් ජනපදයේ ගබ්සාව ෆෙඩරල් ලෙස ආරක්ෂා කර නොමැති අතර, එය නීති විරෝධී හෝ ප්‍රාන්ත 17 ක සීමා කර ඇත.[56]

අධ්‍යාපනය

[සංස්කරණය]
Photograph of the University of Virginia
ඇමරිකානු විද්‍යාල සිසුන්ගෙන් 77% ක් පමණ 1819 දී තෝමස් ජෙෆර්සන් විසින් ආරම්භ කරන ලද වර්ජිනියා විශ්ව විද්‍යාලය වැනි පොදු ආයතනවලට[57] සහභාගී වෙති.

ඇමරිකානු ප්‍රාථමික සහ ද්විතීයික අධ්‍යාපනය (එක්සත් ජනපදයේ K-12 ලෙස හැඳින්වේ, "ළදරු පාසල සිට 12 වන ශ්‍රේණිය දක්වා") විමධ්‍යගත කර ඇත. පාසල් පද්ධති රාජ්‍ය, භෞමික සහ සමහර විට නාගරික රජයන් විසින් ක්‍රියාත්මක කරනු ලබන අතර එක්සත් ජනපද අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුව විසින් නියාමනය කරනු ලැබේ. සාමාන්‍යයෙන්, දරුවන් වයස අවුරුදු පහේ හෝ හය (ළදරු පාසල හෝ පළමු ශ්‍රේණිය) සිට අවුරුදු 18 වන තෙක් පාසලකට හෝ අනුමත නිවාස පාසලකට යාමට අවශ්‍ය වේ. මෙය බොහෝ විට සිසුන් 12 වන ශ්‍රේණිය හරහා, එක්සත් ජනපද උසස් පාසලක අවසාන වසර වන නමුත් සමහර ප්‍රාන්ත සහ ප්‍රදේශ ඔවුන්ට වයස අවුරුදු 16 හෝ 17 දී කලින් පාසලෙන් පිටවීමට ඉඩ සලසයි.[58] එක්සත් ජනපදය වෙනත් ඕනෑම රටකට වඩා අධ්‍යාපනය සඳහා වැඩි මුදලක් වැය කරයි,[59] 2020–2021 දී රජයේ ප්‍රාථමික හා ද්විතීයික පාසල් සිසුවෙකුට වසරකට සාමාන්‍යයෙන් ඩොලර් 18,614 කි.[60] වයස අවුරුදු 25 සහ ඊට වැඩි ඇමරිකානුවන් අතර, 92.2% ක් උසස් පාසලෙන් උපාධිය ලබා ගත් අතර, 62.7% ක් යම් විද්‍යාලයකට සහභාගී වූ අතර, 37.7% ක් උපාධියක් ලබා ගත් අතර, 14.2% ක් උපාධි උපාධියක් ලබා ගත්හ.[61] එක්සත් ජනපද සාක්ෂරතා අනුපාතය විශ්වීය මට්ටමට ආසන්නය.[3][62] ඕනෑම රටක නොබෙල් ත්‍යාගලාභීන් වැඩිම සංඛ්‍යාවක් සිටින්නේ මෙම රට වන අතර, 411 දෙනෙකු (සම්මාන 413ක් දිනා ඇත) සමඟින්.[63][64]

එක්සත් ජනපද තෘතීයික හෝ උසස් අධ්‍යාපනය ගෝලීය කීර්තියක් ලබා ඇත. විවිධ ශ්‍රේණිගත කිරීමේ සංවිධාන විසින් ලැයිස්තුගත කර ඇති පරිදි, ලෝකයේ ඉහළම විශ්ව විද්‍යාල බොහොමයක්, ඉහළම 25 න් 19 ක් ඇතුළුව එක්සත් ජනපදයේ ඇත.[65][66] ඇමරිකානු උසස් අධ්‍යාපනය රාජ්‍ය විශ්ව විද්‍යාල පද්ධති මගින් ආධිපත්‍යය දරනු ලැබේ, නමුත් රටේ බොහෝ පෞද්ගලික විශ්ව විද්‍යාල සහ විද්‍යාල සියලුම ඇමරිකානු සිසුන්ගෙන් 20% ක් පමණ ඇතුළත් වේ. දේශීය ප්‍රජා විද්‍යාල සාමාන්‍යයෙන් විද්‍යාල අධ්‍යයනයේ පළමු වසර දෙක ආවරණය වන පරිදි පාඨමාලා සහ උපාධි වැඩසටහන් පිරිනමයි. ඔවුන්ට බොහෝ විට විවෘත ඇතුළත් වීමේ ප්‍රතිපත්ති, කෙටි අධ්‍යයන වැඩසටහන් සහ අඩු උපකාරක පන්ති ඇත.[67]

උසස් අධ්‍යාපනය සඳහා වන රාජ්‍ය වියදම් සම්බන්ධයෙන් ගත් කල, එක්සත් ජනපදය OECD සාමාන්‍යයට වඩා එක් සිසුවෙකුට වැඩි මුදලක් වැය කරන අතර ඇමරිකානුවන් සියලු ජාතීන්ට වඩා ඒකාබද්ධ රාජ්‍ය හා පෞද්ගලික වියදම් සඳහා වියදම් කරයි.[68] ෆෙඩරල් රජය විසින් සෘජුවම අරමුදල් සපයන විද්‍යාල සහ විශ්ව විද්‍යාල උපකාරක පන්ති අය නොකරන අතර එක්සත් ජනපද සේවා ඇකඩමි, නාවික පශ්චාත් උපාධි පාසල සහ හමුදා කාර්ය මණ්ඩල විද්‍යාල ඇතුළුව හමුදා නිලධාරීන්ට සහ රජයේ සේවකයින්ට සීමා වේ. සමහර ශිෂ්‍ය ණය සමාව දීමේ වැඩසටහන් ක්‍රියාත්මක වුවද,[69] 2010 සහ 2020 අතර ශිෂ්‍ය ණය ණය 102% කින් වැඩි වූ අතර,[70] 2022 දී ඩොලර් ට්‍රිලියන 1.7 ඉක්මවා ගියේය.[71]

යොමු කිරීම්

[සංස්කරණය]
  1. ^ "Annual and cumulative estimates of residential population change for the United States, regions, states, District of Columbia, Puerto Rico". U.S. Census Bureau. සම්ප්‍රවේශය December 20, 2024.
  2. ^ "Census Bureau's 2020 Population Count". United States Census. සම්ප්‍රවේශය April 26, 2021.
  3. ^ a b c "The World Factbook: United States". Central Intelligence Agency. සම්ප්‍රවේශය November 10, 2018.
  4. ^ "National Population Totals and Components of Change: 2020-2024".
  5. ^ "Population Clock". Census.gov.
  6. ^ "Table MS-1. Marital Status of the Population 15 Years Old and Over, by Sex, Race and Hispanic Origin: 1950 to Present". Historical Marital Status Tables. U.S. Census Bureau. සම්ප්‍රවේශය September 11, 2019.
  7. ^ Saric, Ivana (April 25, 2024). "Births dropped in 2023, ending pandemic baby boom" (ඉංග්‍රීසි බසින්). Axios. සම්ප්‍රවේශය July 1, 2024.
  8. ^ "U.S. has world's highest rate of children living in single-parent households". Pew Research Center (ඉංග්‍රීසි බසින්). December 12, 2019. සම්ප්‍රවේශය March 17, 2020.
  9. ^ a b c "Ancestry 2000" (PDF). U.S. Census Bureau. June 2004. December 4, 2004 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත (PDF). සම්ප්‍රවේශය December 2, 2016.
  10. ^ "The Chance That Two People Chosen at Random Are of Different Race or Ethnicity Groups Has Increased Since 2010".
  11. ^ "Table 52. Population by Selected Ancestry Group and Region: 2009" (PDF). U.S. Census Bureau. 2009. December 25, 2012 දින මුල් පිටපත (PDF) වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්‍රවේශය February 11, 2017.
  12. ^ "Federally recognized American Indian tribes and Alaska Native entities | USAGov". www.usa.gov (ඉංග්‍රීසි බසින්). සම්ප්‍රවේශය April 5, 2024.
  13. ^ "America Is Getting Older". Census.gov. June 22, 2023. සම්ප්‍රවේශය June 30, 2024.
  14. ^ Kaur, Harmeet (May 20, 2018). "FYI: English isn't the official language of the United States" (ඉංග්‍රීසි බසින්). CNN. සම්ප්‍රවේශය May 11, 2023.
  15. ^ "States Where English Is the Official Language". The Washington Post. August 12, 2014. සම්ප්‍රවේශය September 12, 2020.
  16. ^ "The Constitution of the State of Hawaii, Article XV, Section 4". Hawaii Legislative Reference Bureau. November 7, 1978. July 24, 2013 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්‍රවේශය June 19, 2007.
  17. ^ Chapel, Bill (April 21, 2014). "Alaska OKs Bill Making Native Languages Official". NPR.
  18. ^ "South Dakota recognizes official indigenous language". Argus Leader. සම්ප්‍රවේශය March 26, 2019.
  19. ^ Siebens, Julie; Julian, Tiffany (December 2011). "Native North American Languages Spoken at Home in the United States and Puerto Rico: 2006–2010" (PDF). United States Census Bureau. සම්ප්‍රවේශය April 5, 2024.
  20. ^ "Translation in Puerto Rico". Puerto Rico Channel. December 30, 2013 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්‍රවේශය December 29, 2013.
  21. ^ "ACS B16001". ACS B16001. U.S. Census Bureau. සම්ප්‍රවේශය December 26, 2022.
  22. ^ "American FactFinder—Results". February 12, 2020 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්‍රවේශය May 29, 2017.
  23. ^ United Nations, Department of Economic and Social Affairs, Population Division (August 2019). "International Migrant Stock 2019 Documentation" (PDF). United Nations. සම්ප්‍රවේශය June 19, 2023.
  24. ^ "UN Migrant Stock Total 2019". United Nations. සම්ප්‍රවේශය June 19, 2023.
  25. ^ "Frequently Requested Statistics on Immigrants and Immigration in the United States". Migration Policy Institute. March 14, 2019.
  26. ^ "Key findings about U.S. immigrants". Pew Research Center. June 17, 2019.
  27. ^ "Immigrants in the United States" (PDF). americanimmigrationcouncil.org. September 21, 2021. සම්ප්‍රවේශය August 18, 2023.
  28. ^ "Who Are America's Immigrants?". Population Reference Bureau. May 22, 2024.
  29. ^ Chisti, Muzaffar; Bush-Joseph, Kathleen; Greene, Madeleine (October 30, 2024). "How the rebuilt U.S. system resettled the most refugees in 30 years". Migration Policy Institute. සම්ප්‍රවේශය January 3, 2025.
  30. ^ උපුටාදැක්වීම් දෝෂය: අනීතික <ref> ටැගය; Staff-2007 නමැති ආශ්‍රේයන් සඳහා කිසිදු පෙළක් සපයා නොතිබුණි
  31. ^ Donadio, Rachel (November 22, 2021). "Why Is France So Afraid of God?". The Atlantic (ඉංග්‍රීසි බසින්). සම්ප්‍රවේශය March 25, 2023.
  32. ^ "First Amendment". Constitution Annotated. United States Congress.
  33. ^ Alesina, Alberto; et al. (2003). "Fractionalization" (PDF). Journal of Economic Growth. 8 (2): 155–194. doi:10.1023/a:1024471506938. S2CID 260685524. August 31, 2012 දින මුල් පිටපත (PDF) වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්‍රවේශය September 13, 2012.
  34. ^ Fahmy, Dalia (July 31, 2018). "Americans are far more religious than adults in other wealthy nations". Pew Research Center. January 9, 2020 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්‍රවේශය January 23, 2020.
  35. ^ ANALYSIS (December 19, 2011). "Global Christianity". Pewforum.org. July 30, 2013 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්‍රවේශය August 17, 2012.
  36. ^ Sewell, Elizabeth (2010). "Religious Liberty and Religious Minorities in the United States". In Davis, Derek (ed.). The Oxford Handbook of Church and State in the United States. University of Oxford. pp. 249–275. ISBN 9780199892228.
  37. ^ a b Williams, Daniel (March 1, 2023). "'Christian America' Isn't Dying. It's Dividing". Christianity Today (ඉංග්‍රීසි බසින්). සම්ප්‍රවේශය March 25, 2023.
  38. ^ Merriam, Jesse; Lupu, Ira; Elwood, F; Davis, Eleanor (August 28, 2008). "On Ceremonial Occasions, May the Government Invoke a Deity?". Pew Research Center's Religion & Public Life Project (ඇමෙරිකානු ඉංග්‍රීසි බසින්). සම්ප්‍රවේශය March 31, 2023.
  39. ^ Kallo, Becka; et al. (December 7, 2023). "Spirituality Among Americans". Pew Research Center's Religion & Public Life Project (ඇමෙරිකානු ඉංග්‍රීසි බසින්). සම්ප්‍රවේශය December 8, 2023.
  40. ^ Froese, Paul; Uecker, Jeremy E. (September 2022). "Prayer in America: A Detailed Analysis of the Various Dimensions of Prayer". Journal for the Scientific Study of Religion (ඉංග්‍රීසි බසින්). 61 (3–4): 663–689. doi:10.1111/jssr.12810. ISSN 0021-8294. S2CID 253439298.
  41. ^ Howe 2008, පිටු අංක: 727–728.
  42. ^ "United States—Urban/Rural and Inside/Outside Metropolitan Area". U.S. Census Bureau. April 3, 2009 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්‍රවේශය September 23, 2008.
  43. ^ "City and Town Population Totals: 2020-2022". Census.gov. සම්ප්‍රවේශය November 26, 2023.
  44. ^ "Counties in South and West Lead Nation in Population Growth". The United States Census Bureau (ඉංග්‍රීසි බසින්). April 18, 2019. සම්ප්‍රවේශය August 29, 2020.
  45. ^ "Metropolitan and Micropolitan Statistical Areas Population Totals: 2020–2023". United States Census Bureau. May 2023. සම්ප්‍රවේශය February 14, 2024.
  46. ^ "About Us".
  47. ^ "Texas Medical Center, largest medical complex in the world, reaches 98 percent ICU capacity". Newsweek. August 19, 2020.
  48. ^ "TMC Facts & Figures" (PDF).
  49. ^ Murphy, Sherry, BS; Kochanek, Kenneth D., MA; Xu, Jiaquan, MD; Arias, Elizabeth, PhD (December 19, 2024). "Mortality in the United States, 2023". CDC National Center for Health Statistics. සම්ප්‍රවේශය January 7, 2025.{{cite news}}: CS1 maint: multiple names: authors list (link)
  50. ^ Achenbach, Joel (November 26, 2019). "'There's something terribly wrong': Americans are dying young at alarming rates". The Washington Post. සම්ප්‍රවේශය December 19, 2019.
  51. ^ "New International Report on Health Care: U.S. Suicide Rate Highest Among Wealthy Nations | Commonwealth Fund". Commonwealthfund.org (ඉංග්‍රීසි බසින්). January 30, 2020. සම්ප්‍රවේශය March 17, 2020.
  52. ^ "Prevalence of Overweight and Obesity Among Adults: United States, 2003–2004". Centers for Disease Control and Prevention, National Center for Health Statistics. සම්ප්‍රවේශය June 5, 2007.
  53. ^ "The U.S. Healthcare System: The Best in the World or Just the Most Expensive?" (PDF). University of Maine. 2001. March 9, 2007 දින මුල් පිටපත (PDF) වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්‍රවේශය November 29, 2006.
  54. ^ Vladeck, Bruce (January 2003). "Universal Health Insurance in the United States: Reflections on the Past, the Present, and the Future". American Journal of Public Health. 93 (1): 16–19. doi:10.2105/ajph.93.1.16. PMC 1447684. PMID 12511377.
  55. ^ Oberlander, Jonathan (June 1, 2010). "Long Time Coming: Why Health Reform Finally Passed". Health Affairs (ඉංග්‍රීසි බසින්). 29 (6): 1112–1116. doi:10.1377/hlthaff.2010.0447. ISSN 0278-2715. PMID 20530339.
  56. ^ Glenza, Jessica; Noor, Poppy. "Tracking abortion laws across the United States". The Guardian (ඉංග්‍රීසි බසින්). සම්ප්‍රවේශය August 14, 2024.
  57. ^ National Center for Education Statistics. "U.S. Undergraduate Enrollment". Accessed July 29, 2024.
  58. ^ "Ages for Compulsory School Attendance ..." U.S. Dept. of Education, National Center for Education Statistics. සම්ප්‍රවේශය June 10, 2007.
  59. ^ Rushe, Dominic (September 7, 2018). "The US spends more on education than other countries. Why is it falling behind?". The Guardian (බ්‍රිතාන්‍ය ඉංග්‍රීසි බසින්). ISSN 0261-3077. සම්ප්‍රවේශය August 29, 2020.
  60. ^ "Fast Facts: Expenditures". nces.ed.gov (ඉංග්‍රීසි බසින්). April 2020. සම්ප්‍රවේශය August 29, 2020.
  61. ^ "Educational Attainment in the United States: 2022". U.S. Census Bureau. සම්ප්‍රවේශය July 20, 2024.
  62. ^ For more detail on U.S. literacy, see A First Look at the Literacy of America's Adults in the 21st century, U.S. Department of Education (2003).
  63. ^ "All Nobel Prizes". Nobel Foundation.
  64. ^ "2022–2023 Best Global Universities Rankings". U.S. News & World Report. සම්ප්‍රවේශය April 27, 2023.
  65. ^ Fink, Jenni (October 22, 2019). "U.S. Schools Take 8 of 10 Top Spots on U.S. News' Best Global Universities". Newsweek (ඉංග්‍රීසි බසින්). සම්ප්‍රවේශය April 18, 2023.
  66. ^ "Best Countries for Education: North American and European countries are seen as offering the best opportunities for education". U.S. News & World Report. April 19, 2023.
  67. ^ Pannoni, Alexandra; Kerr, Emma (July 14, 2020). "Everything You Need to Know About Community Colleges: FAQ". U.S. News & World Report. සම්ප්‍රවේශය July 9, 2022.
  68. ^ "U.S. education spending tops global list, study shows". CBS. Associated Press. June 25, 2013. July 26, 2013 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්‍රවේශය October 5, 2013.
  69. ^ "The Biden administration cancelled $9.5B in student loan debt. Here's who it affects". USAFacts (ඉංග්‍රීසි බසින්). සම්ප්‍රවේශය July 15, 2022.
  70. ^ Hess, Abigail Johnson (December 22, 2020). "U.S. student debt has increased by more than 100% over the past 10 years". CNBC. සම්ප්‍රවේශය January 8, 2022.
  71. ^ Dickler, Jessica; Nova, Annie (May 6, 2022). "This is how student loan debt became a $1.7 trillion crisis". CNBC. සම්ප්‍රවේශය July 8, 2022.


උපුටාදැක්වීම් දෝෂය: "lower-alpha" නම් කණ්ඩායම සඳහා <ref> ටැග පැවතුණත්, ඊට අදාළ <references group="lower-alpha"/> ටැග සොයාගත නොහැකි විය.

"https://si.wikipedia.org/w/index.php?title=එක්සත්_ජනපදයේ_ජන_විකාශනය&oldid=736901" වෙතින් සම්ප්‍රවේශනය කෙරිණි