ඇන්ගුයිලාවේ ජනගහනය
ජන විකාශනය
[සංස්කරණය]පදිංචිකරුවන්ගෙන් බහුතරයක් (90.08%) බටහිර අප්රිකානු සම්භවයක් ඇති අය වන අතර, ඔවුන්ගෙන් බොහෝ දෙනෙක් අප්රිකාවෙන් ප්රවාහනය කරන ලද වහල්භාවයෙන් පැවත එන්නන් වේ.[1] සුළු ජාතීන් අතර සුදු ජාතිකයින් 3.74% ක් සහ මිශ්ර ජාතියේ පුද්ගලයින් 4.65% ක් (2001 සංගණනයෙන් ලබාගත් සංඛ්යා) ඇතුළත් වේ. ජනගහනයෙන් 72% ක් ඇන්ගුයිලන් වන අතර 28% ක් ඇන්ගුයිලන් නොවන අය වේ (2001 සංගණනයෙන් ලබාගත් සංඛ්යා). ඇන්ගුයිලන් නොවන ජනගහනයෙන් බොහෝ දෙනෙක් එක්සත් ජනපදය, එක්සත් රාජධානිය, ශාන්ත කිට්ස් සහ නෙවිස්, ඩොමිනිකන් ජනරජය සහ ජැමෙයිකාවේ පුරවැසියන් වෙති.[2]
2006 සහ 2007 වර්ෂවලදී, ශ්රම අවශ්යතා සපුරාලීමට දේශීය ජනගහනය ප්රමාණවත් නොවීම හේතුවෙන් ප්රධාන සංචාරක සංවර්ධනය සඳහා ශ්රමය ලෙස ගෙන එන ලද චීන, ඉන්දියානු සහ මෙක්සිකානු කම්කරුවන් විශාල සංඛ්යාවක් ගලා ඒම දක්නට ලැබුණි.[3]
ආගම
[සංස්කරණය]ඉංග්රීසි යටත් විජිතකරණයේ ආරම්භක කාල පරිච්ඡේදය තුළ ක්රිස්තියානි පල්ලිවලට ස්ථාවර හෝ ශක්තිමත් පැවැත්මක් නොතිබුණි; යුරෝපීයයන්ගේ සහ අප්රිකානුවන්ගේ අධ්යාත්මික සහ ආගමික පිළිවෙත් ඔවුන්ගේ කලාපීය සම්භවය පිළිබිඹු කිරීමට නැඹුරු විය. 1813 තරම් මුල් කාලයේ දී, ක්රිස්තියානි දේවසේවකයින් වහල්භාවයට පත් අප්රිකානුවන්ට විධිමත් ලෙස සේවය කළ අතර ආගමට හැරුණු අය අතර සාක්ෂරතාවය ප්රවර්ධනය කළහ.[4] එංගලන්තයේ වෙස්ලියන් (මෙතඩිස්ට්) මිෂනාරි සංගමය 1817 සිට පල්ලි සහ පාසල් ඉදි කළේය.[5]
2001 සංගණනයට අනුව, ක්රිස්තියානි ධර්මය ඇන්ගුයිලාවේ ප්රමුඛ ආගම වන අතර ජනගහනයෙන් 29% ක් ඇන්ග්ලිකන්වාදය අනුගමනය කරයි; තවත් 23.9% ක් මෙතඩිස්ට් වේ.[1] දිවයිනේ අනෙකුත් පල්ලි අතර සෙවන්ත්-ඩේ ඇඩ්වෙන්ටිස්ට්, බැප්ටිස්ට්, රෝමානු කතෝලික (ශාන්ත ජෝන්-බැසෙටෙරේ රදගුරු පදවිය විසින් සේවය කරනු ලැබේ, ඇන්ටිගුවා සහ බාබුඩා හි ශාන්ත ජෝන් හි සී සමඟ) සහ යෙහෝවාගේ සාක්ෂිකරුවන්ගේ කුඩා ප්රජාවක් (0.7%) ඇතුළත් වේ.[6] 1992 සහ 2001 අතර, දෙවියන් වහන්සේගේ පල්ලියේ සහ පෙන්තකොස්තවරුන්ගේ අනුගාමිකයින්ගේ සංඛ්යාව සැලකිය යුතු ලෙස වැඩි විය.[තහවුරු කර නොමැත] දිවයිනේ අවම වශයෙන් පල්ලි 15 ක් ඇත. දිවයිනේ සුළුතරයක් වුවද, ඇන්ගුයිලා යනු රස්තෆරියානු ආගමේ අනුගාමිකයින්ට වැදගත් ස්ථානයකි, මන්ද රස්තෆරියානු සහ අනෙකුත් අප්රිකානු-කේන්ද්රීය විශ්වාස පද්ධති කෙරෙහි ප්රබල බලපෑමක් ඇති කළ ශුද්ධ පිබි හි කතුවරයා වන රොබට් ඇත්ලි රොජර්ස්ගේ උපන් ස්ථානයයි.[7][8] මෑතකදී, දිවයිනේ මුස්ලිම් සංස්කෘතික මධ්යස්ථානයක් විවෘත කර ඇත.[6]
| ආගම් | 1992 | 2001 | 2011 |
|---|---|---|---|
| ඇන්ග්ලිකන් | 40.4 | 29.0 | 22.7 |
| මෙතෝදිස්ත | 33.2 | 23.9 | 19.4 |
| පෙන්තකොස්ත | – | 7.7 | 10.5 |
| සෙවන්ත්-ඩේ ඇඩ්වෙන්ටිස්ට් | 7.0 | 7.6 | 8.3 |
| බැප්ටිස්ට් | 4.7 | 7.3 | 7.1 |
| කතෝලික | 3.2 | 5.7 | 6.8 |
| චර්ච් ඔෆ් ගෝඩ් | – | 7.6 | 4.9 |
| යෙහෝවාගේ සාක්ෂිකරුවන් | – | 0.7 | 1.1 |
| රස්තාෆරියන් | – | 0.7 | |
| එවැන්ජලිකල් | – | 0.5 | |
| ප්ලයිමූත් බ්රෙදරින් | – | 0.3 | 0.1 |
| මුස්ලිම් | – | 0.3 | |
| ප්රෙස්බිටේරියන් | – | 0.2 | 0.2 |
| හින්දු | – | 0.4 | |
| යුදෙව් | – | 0.1 | |
| කිසිවක් නැත | – | 4.0 | 4.5 |
| වෙනත් | 10.7 | 3.5 | |
| ප්රකාශ කර නැත | 0.7 | 0.3 |
භාෂා
[සංස්කරණය]
අද ඇන්ගුයිලාවේ බොහෝ දෙනෙක් බ්රිතාන්ය බලපෑමට ලක් වූ සම්මත ඉංග්රීසි ප්රභේදයක් කතා කරති.[9] ස්පාඤ්ඤ, චීන සහ අනෙකුත් සංක්රමණික ප්රජාවන්ගේ භාෂා ඇතුළුව අනෙකුත් භාෂා ද දිවයිනේ කතා කරති. කෙසේ වෙතත්, සම්මත ඉංග්රීසි හැරුණු විට වඩාත් පොදු භාෂාව වන්නේ දිවයිනේම ඉංග්රීසි-ලෙක්සිෆයර් ක්රියෝල් භාෂාවයි (ඇන්ටිලියන් ක්රියෝල් ('ප්රංශ ක්රියෝල්') සමඟ පටලවා නොගත යුතුය), මාටිනික් සහ ග්වාඩලූප් වැනි ප්රංශ දූපත් වල කතා කෙරේ. එය දේශීයව "උපභාෂාව" ("ඩයලෙක්" ලෙස උච්චාරණය කරනු ලැබේ), ඇන්ගුයිලා ටෝක් හෝ "ඇන්ගුයිලියන්" වැනි යෙදුම් මගින් හඳුන්වනු ලැබේ.[10] එහි ප්රධාන මූලයන් ඉංග්රීසි සහ බටහිර අප්රිකානු භාෂාවල මුල් ප්රභේදවල ඇති අතර, එහි ව්යුහාත්මක ලක්ෂණ අනුව නැගෙනහිර කැරිබියන් පුරා ඉංග්රීසි කතා කරන දූපත් වල කතා කරන උපභාෂාවලට සමාන වේ.[11]
ඇන්ගුයිලන් සහ අනෙකුත් කැරිබියන් ක්රියෝල් වල මූලාරම්භය ගැන උනන්දුවක් දක්වන වාග් විද්යාඥයින් පෙන්වා දෙන්නේ එහි ව්යාකරණ ලක්ෂණ සමහරක් අප්රිකානු භාෂාවන්ට සොයාගත හැකි අතර අනෙක් ඒවා යුරෝපීය භාෂාවන්ට සොයාගත හැකි බවයි. 1710 ට පෙර පැමිණි බලහත්කාර සංක්රමණිකයන්ගේ භාෂාමය සම්භවය හඳුනා ගැනීම සඳහා වැදගත් ක්ෂේත්ර තුනක් හඳුනාගෙන ඇත: ගෝල්ඩ් කෝස්ට්, ස්ලේව් කෝස්ට් සහ වින්ඩ්වර්ඩ් කෝස්ට්.[12]
ඇන්ගුයිලා හි ලේඛනාගාරයෙන් ලැබුණු සමාජ ඓතිහාසික තොරතුරුවලින් පෙනී යන්නේ දිවයිනේ යටත් විජිතකරණයේ මුල් අවධියේදී අප්රිකානුවන් සහ යුරෝපීයයන් එකිනෙකට වෙනස්, නමුත් සමහර විට අතිච්ඡාදනය වන කථන ප්රජාවන් දෙකක් පිහිටුවා ගත් බවයි. කාලය ගෙවී යාමත් සමඟ, වහල්භාවය අහෝසි කරන ලද අතර, ප්රදේශවාසීන් තමන් ඇන්ගුයිලන් සමාජයට "අයිති" ලෙස දැකීමට පටන් ගත් විට, "ඇන්ගුයිලියන්" ජනතාවගේ භාෂාව ලෙස මතු වූ බව විශ්වාස කෙරේ.[13]
යොමු කිරීම්
[සංස්කරණය]- ^ a b "Encyclopedia Britannica – Anguilla". 7 August 2022 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්රවේශය 12 July 2019.
- ^ "Demography, Culture, Migration, Crime, Marital Status and Fertility of the Resident Population of Anguilla According to the May 2001 Census" (PDF). 9 July 2021 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත (PDF). සම්ප්රවේශය 12 September 2021.
- ^ "Anguilla Country Poverty Assessment 2007/2009" (PDF). n.d. 11 July 2023 දින මුල් පිටපත (PDF) වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්රවේශය 19 November 2019.
- ^ Walicek, Don E. (2011). "Christianity, Literacy, and Creolization in Nineteenth-Century Anguilla". In Anansi's Defiant Webs, Contact, Continuity, Convergence, and Complexity in the Language, Literatures and Cultures of the Greater Caribbean, ed. by N. Faraclas, R. Severing, et al., Willemstad: University of Curaçao and Fundashon pa Planifikashon di Idioma, pp. 181–189.
- ^ Hodge, S. Wilfred (2003). "Bethel—the road—and due west" In Wilbert Forker (Ed.), Born in Slavery: A Story of Methodism in Anguilla and Its Influence in the Caribbean (pp. 20–29). Edinburgh: Dunedin Academic Press.
- ^ a b c "Persons by Religion, Census 1992 and 2001 (Table 14)". Statistics Department of Anguilla. 24 November 2007 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්රවේශය 16 April 2008.
- ^ Selassie I, PhD, W. Gabriel (2017). Introduction and Analysis: The Holy Piby, The Blackman's Bible. Los Angeles: Orunmilla, Inc. pp. xiii. ISBN 978-0986381904.
- ^ Price, Charles (2009). Becoming Rasta: Origins of Rastafari Identity in Jamaica. NYU Press. pp. 48–49. ISBN 978-0-8147-6768-9.
- ^ "Anguilla". The World Factbook (2026 ed.). Central Intelligence Agency. සම්ප්රවේශය 11 July 2019. (Archived 2019 edition)
- ^ "Anguillian Language 101". Whatwedoinanguilla.com. 5 June 2023 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්රවේශය 11 July 2019.
- ^ "Antigua and Barbuda Creole English". Ethnologue. 19 October 2012 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්රවේශය 11 July 2012.
- ^ Singler, John. 1993. African influence upon Afro-American language varieties: A consideration of sociohistorical factors. In Africanisms in Afro-American language varieties, S. Mufwene and n. Condon (eds.), 235–253. Athens, GA: University of Georgia Press.
- ^ Walicek, Don E. (2009). "The Founder Principle and Anguilla's Homestead Society," Gradual Creolization: Studies Celebrating Jacques Arends, ed. by M. van den Berg, H. Cardoso, and R. Selbach. (Creole Language Library Series 34), Amsterdam: John Benjamins, pp. 349–372.