අරුබා හි රජය
නෙදර්ලන්තය, කුරකාඕ සහ සින්ට් මාර්ටන් සමඟ, අරුබා යනු අභ්යන්තර ස්වයං පාලනයක් සහිත නෙදර්ලන්ත රාජධානියේ සංඝටක රටකි.[1] විදේශ කටයුතු සහ ආරක්ෂාව වැනි කරුණු නෙදර්ලන්තය විසින් හසුරුවනු ලැබේ.[1] අරුබාහි දේශපාලනය සිදුවන්නේ සාමාජිකයින් 21 දෙනෙකුගෙන් යුත් ස්ටේටන් (පාර්ලිමේන්තුව) සහ සාමාජිකයින් අට දෙනෙකුගෙන් යුත් කැබිනට් මණ්ඩලයක රාමුවක් තුළ ය; ස්ටේටන්හි සාමාජිකයින් 21 දෙනා වසර හතරක කාලයක් සේවය කිරීම සඳහා සෘජු, ජනප්රිය ඡන්දයෙන් තේරී පත් වේ.[2][3] අරුබාහි ආණ්ඩුකාරවරයා රජතුමා විසින් වසර හයක කාලයක් සඳහා පත් කරනු ලබන අතර, අගමැති සහ නියෝජ්ය අගමැති වසර හතරක කාලයක් සඳහා ස්ටේටන් විසින් වක්රව තෝරා පත් කර ගනු ලැබේ.[1]
දේශපාලනය
[සංස්කරණය]නීති පද්ධතිය ලන්දේසි ආකෘතිය මත පදනම් වේ. නෛතික අධිකරණ බලය ඇත්තේ ඊර්ස්ටේ ඇන්ලෙග් හෝ ගෙරෙච්ට් (පළමු අවස්ථාවෙහි උසාවිය), ජෙමින්ස්චැපෙලිජ්ක් හොෆ් වැන් ජස්ටිටි වැන් අරුබා, කුරකාඕ, සින්ට් මාර්ටන්, එන් වැන් බොනෙයාර්, සින්ට් යුස්ටේෂියස් එන් සබා (ඒකාබද්ධ, අරුබා, කුරාටෝ අරුබා අධිකරණ අධිකරණය) සින්ට් යුස්ටේටියස් සහ සබා) සහ හෝගේ රාඩ් ඩර් නෙඩර්ලන්ඩන් (නෙදර්ලන්තයේ ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය).[4] කෝර්ප්ස් පොලිටි අරුබා (අරුබා පොලිස් බලකාය) යනු නීතිය බලාත්මක කිරීමේ ආයතනය වන අතර එහි මූලස්ථානය පිහිටා ඇති ඔරන්ජෙස්ටාඩ්, නූර්ඩ්, සැන් නිකොලාස් සහ සැන්ටා කෲස් හි දිස්ත්රික් පරිශ්රයන් ක්රියාත්මක කරයි.[5]
නෙදර්ලන්ත රාජධානියේ සෙසු ප්රදේශවලින් වෙනස් නීතිමය ආරක්ෂාවන් අතරට නීතිය ක්රියාත්මක කිරීමේ කවුන්සිලයේ (රාඩ් වැන් ද රෙච්ට්ෂෑන්ඩ්හැවිං) කොටසක් නොවීම ඇතුළත් වේ, එය 2010 ජූලි 7 වන දින නීතිය ක්රියාත්මක කිරීමේ කවුන්සිලයේ රාජධානි පනත මත පදනම් වූ නීතිමය ආයතනයකි. ඔම්බුඩ්ස්මන්වරයෙකු නොමැති රාජධානියේ එකම රට අරුබා ය.
හිඟ වියදම් අරුබා ඉතිහාසයේ ප්රධාන අංගයක් වී ඇති අතර, මධ්යස්ථව ඉහළ උද්ධමනයක් ද පවතී. 2006 වන විට රජයේ ණය අරුබාන් ෆ්ලෝරින් බිලියන 1.883 දක්වා වර්ධනය වී තිබුණි.[6] 2006 දී, හිඟය අඩු කිරීම සඳහා රජය බදු නීති කිහිපයක් වෙනස් කළේය. ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදල විසින් යෝජනා කරන ලද පරිදි සෘජු බදු වක්ර බදු බවට පරිවර්තනය කර ඇත.[7]
විදේශ සබඳතා
[සංස්කරණය]අරුබා යනු යුරෝපීය සංගමයේ විදේශීය රටවල් සහ ප්රදේශ (OCT) වලින් එකක් වන අතර යුරෝපීය සංගමය[8] සහ එක්සත් ජනපදය සමඟ ආර්ථික හා සංස්කෘතික සබඳතා පවත්වාගෙන යයි.[9] අරුබා ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදල සහ ඉන්ටර්පෝල් වැනි ජාත්යන්තර සංවිධාන කිහිපයකම සාමාජිකයෙකි. නිල වශයෙන් යුරෝපීය සංගමයේ කොටසක් නොවුනත්, අරුබාට යුරෝපීය සංවර්ධන අරමුදලෙන් සහාය ලැබේ.[10][11]
මිලිටරි
[සංස්කරණය]ආරක්ෂාව නෙදර්ලන්ත රාජධානියේ වගකීමකි.[1] දිවයින ආරක්ෂා කරන ලන්දේසි සන්නද්ධ හමුදාවන්ට නාවික හමුදාව, මැරීන් බළකාය සහ වෙරළාරක්ෂක බලකාය ඇතුළත් වන අතර ප්ලූටූන් ප්රමාණයේ ජාතික ආරක්ෂක භටයෙකු ද ඇතුළත් වේ. සියලුම හමුදා සැවනේටා හි මැරීන් කඳවුරේ ස්ථානගත කර ඇත. 1999 දී එක්සත් ජනපද ආරක්ෂක දෙපාර්තමේන්තුව ගුවන් තොටුපළේ ඉදිරි මෙහෙයුම් ස්ථානයක් ස්ථාපිත කළේය.[12]
යොමු කිරීම්
[සංස්කරණය]- ^ a b c d "Aruba". The World Factbook (2026 ed.). Central Intelligence Agency. සම්ප්රවේශය 28 July 2019. (Archived 2019 edition)
- ^ "Aruba". Encyclopædia Britannica. https://www.britannica.com/EBchecked/topic/37333/Aruba. ප්රතිෂ්ඨාපනය 28 July 2019.
- ^ "Political Stability". Aruba Department of Foreign Affairs. 25 March 2012 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්රවේශය 7 June 2011.
- ^ "Best Things to do in Aruba". aruba.com. 15 February 2013 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී.
- ^ "Korps Politie Aruba: district precincts". Aruba Police Force. 26 February 2010 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්රවේශය 11 September 2010.
- ^ Central Bureau of Statistics. "Key Indicators General Government, 1997–2006". 22 July 2011 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්රවේශය 7 June 2011.
- ^ Kingdom of the Netherlands - Aruba: 2019 Article IV Consultation Discussions - Press Release and Staff Report (Report). International Monetary Fund. 2019. p. 9.
- ^ "Office of the EU and Kingdom Relations". OFFICE OF THE EU AND KINGDOM RELATIONS (ඉංග්රීසි බසින්). Archived from the original on 30 July 2022. සම්ප්රවේශය 2022-07-30.
- ^ Thaivalappil, Maureen. "U.S. Relations With Aruba". United States Department of State (ඉංග්රීසි බසින්). සම්ප්රවේශය 2022-07-30.
- ^ "EU Relations with Aruba". European Union. 9 June 2011 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්රවේශය 6 June 2011.
- ^ "Overseas Countries and Territories (OCT)". European Union. 13 August 2011 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්රවේශය 6 June 2011.
- ^ "Aruba Foreign Affairs". arubaforeignaffairs.com. 27 August 2016 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්රවේශය 19 August 2016.