අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ
ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය (WHO) විසින් අර්ථ දක්වා ඇති පරිදි අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ යනු "ජනගහනයේ ප්‍රමුඛ සෞඛ්‍ය සේවා අවශ්‍යතා සපුරාලන" ඖෂධ වර්ග වේ.[1] මෙම ඖෂධ සඳහා මිනිසුන්ට සෑම විටම, ප්‍රමාණවත් ප්‍රමාණවලින් සහ සාමාන්‍යයෙන් දැරිය හැකි මිලකට ප්‍රවේශය තිබීම ඉතා සුදුසුය.[2]
WHO විසින් 1977 සිට මේ ලැයිස්තුව ප්‍රකාශයට පත් කර ඇති අතර, සෑම වසර දෙකකට වරක් එය යාවත්කාලීන කර ඇති අතර, වැඩිහිටි රෝගීන් සඳහා ඖෂධ 400 කට වඩා වත්මන් (2021) ලැයිස්තුව තුලට අන්තර්ගත කර ඇත.[3] 2007 සිට, ළමුන් සඳහා අදහස් කරන ඖෂධ වෙනම ලැයිස්තුවක් ප්‍රකාශයට පත් කර ඇත.[4]
වැඩිහිටි සහ ළමා ලැයිස්තු දෙකෙහිම යම් ඖෂධයක් "අනුපූරක" දැයි දැක්වෙන අංකනයක් අඩංගු වන බැවින්, එබැවින් "මූලික ලැයිස්තුව" සහ "අනුපූරක ලැයිස්තුව" ලෙස ලැයිස්තු දෙකක් ඇත. මූලික ලැයිස්තුව මූලික සෞඛ්‍ය සේවා පද්ධතියක් සඳහා අවම ඖෂධ අවශ්‍යතා ලැයිස්තුවක් ඉදිරිපත් කරන අතර, ප්‍රමුඛතා තත්වයන් සඳහා වඩාත්ම ඵලදායී, ආරක්ෂිත සහ ලාභදායී ඖෂධ එහි ලැයිස්තුගත කරයි. ප්‍රමුඛතා කොන්දේසි තෝරා ගනු ලබන්නේ වර්තමාන සහ ඇස්තමේන්තුගත අනාගත මහජන සෞඛ්‍ය අදාළත්වය සහ ආරක්ෂිත සහ ලාභදායී ප්‍රතිකාර සඳහා ඇති හැකියාව මත ය. අනුපූරක ලැයිස්තුවේ විශේෂිත රෝග විනිශ්චය හෝ අධීක්ෂණ පහසුකම් අවශ්‍ය වන ප්‍රමුඛතා රෝග සඳහා අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ ඉදිරිපත් කෙරේ. සැකයක් ඇත්නම්, ඖෂධ ඉහළ පිරිවැය හෝ අඩු ආකර්ශනීය පිරිවැය-ඵලදායීතාවය මත අනුපූරක ලෙස ලැයිස්තුගත කළ හැකිය. සංවර්ධිත හා සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල රටවල් 155 කට වැඩි ගණනක ජාතික ඖෂධ ප්‍රතිපත්තියේ පදනම මෙම ලැයිස්තුව වන බැවින් එය වැදගත් වේ. බොහෝ රජයන් සෞඛ්‍ය වියදම් පිළිබඳ තීරණ ගැනීමට ද මෙය භාවිතා කරයි. දේශීය ප්‍රමුඛතා සැලකිල්ලට ගනිමින් තමන්ගේම ලැයිස්තු සකස් කිරීමට රටවල් දිරිමත් කරනු ලැබේ. රටවල් 150 කට අධික සංඛ්‍යාවක් තමන්ගේම නිල අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ ලැයිස්තුවක් ප්‍රකාශයට පත් කර ඇත.[5]
මූලාශ්‍ර
[සංස්කරණය]- ↑ "Essential medicines". World Health Organization (WHO). October 2, 2008 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්‍රවේශය 20 January 2017.
- ↑ "The Selection and Use of Essential Medicines (ss 4.2)". Essential Medicines and Health Products Information Portal. WHO Technical Report Series. World Health Organization (WHO). 2003. p. 132. February 1, 2014 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී.
- ↑ "World Health Organization model list of essential medicines: 21st list 2019". World Health Organization. 2019. 2020-10-26 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්‍රවේශය 2023-07-24.
{{cite web}}:|hdl-access=requires|hdl=(help) - ↑ "World Health Organization model list of essential medicines for children: 7th list 2019". World Health Organization. 2019. 2023-07-09 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්‍රවේශය 2023-07-24.
{{cite web}}:|hdl-access=requires|hdl=(help) - ↑ Seyberth, Hannsjörg W.; Rane, Anders; Schwab, Matthias (2011). Pediatric Clinical Pharmacology. Springer Science & Business Media. p. 358. ISBN 978-3-642-20195-0. 2023-01-11 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්‍රවේශය 2023-07-24.