බෞද්ධ ධර්ම සංගායනා

From Wikipedia

මෙම ලිපිය බුදු දහම
හා සබැඳි ලිපි පෙළකට අයත් වේ

බුදු දහම
ධර්ම චක්‍රය

බුදුරජාණන් වහන්සේ
ශ්‍රී සද්ධර්මය
ආර්ය සංඝයා වහන්සේ

මූලික සංකල්ප
තිසරණය
චතුරායර්‍ය සත්‍යය
පටිච්ච සමුප්පාදය
නිර්වාණය
ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගය
වෙනත්

බුදු දහමේ ඉතිහාසය
(කාල රේඛාව)

ප්‍රකට බෞද්ධයින්

බුදු දහම, කලාපය අනුව

ත්‍රිපිටකය
ධර්ම සංගායනා
බෞද්ධ සංස්කෘතිය

නිකාය
මහායානය
වජ්‍රයානය


‍බුදුන් වහන්සේගේ පරිනිර්වාණයෙන් පසු බෞද්ධ දේශනා සහ සිද්ධාන්තයන් ඒ අයුරින්ම පවත්වාගෙන යාම සඳහාත්, බුද්ධ සාසනය තුල විනය නියමයන් ඒ ආකාරයෙන් පවත්වාගෙන යාම සඳහාත් වරින් වර ධර්ම සංගායනා පවත්වා තිබේ.

පටුන

[edit] ප්‍රතම සංගායනාව

ධර්මය හා විනය දැනට තිබෙන පරිදි ත්‍රිපිටකයට බෙදා කට පාඩමින් පවත්වාගෙන ඒමට හැකි ලෙස සකස් කරන ලද්දේ මෙම ප්‍රථම සංගායනාවේදී ය. මෙහිදී ප්‍රථමයෙන් විනය සංගායනා කරන ලදී. දෙවනුව සූත්‍ර පිටකය සංගායනා කරන ලද අතර තෙවණුව අභිධර්ම පිටකය සියලු ම රහතන් වහන්සේ විසින් සංගායනා කරන ලදී. තවද ප්‍රථම සංගායනාවේදී ත්‍රිපිටකයේ අඩංගු ඒ ඒ කොටස් එක් එක් අයට හැදෑරීම සඳහා පවරන ලදී.

  • විනය පිටකය <t> - උපාලි හිමියන් ඇතුලු උන් වහන්සේගේ ශිෂ්‍ය පිරිසට
  • සූත පිටකය - ආනන්ද හිමියන් ඇතුලු උන් වහන්සේගේ ශිෂ්‍ය පිරිසට
  • මජ්ඣිම නිකාය - ශාරිපුත්‍ර හිමියන් ඇතුලු උන් වහන්සේගේ ශිෂ්‍ය පිරිසට
  • සංයුක්ත නිකාය - මහ කාශ්‍යප හිමියන් ඇතුලු උන් වහන්සේගේ ශිෂ්‍ය පිරිසට

[edit] නිදානය

‍බුදුන් වහන්සේගේ පරිනිර්වාණයෙන් සත් දින කට පසු පෘථග්ජන භික්ෂූන් ශෝක වන විට සුභද්‍ර නම් මහණකු විසින් කල අභද්‍ර ප්‍රකාෂය

"ඇවැත්නි-‍ශෝක නොකරනු. නො වැළැපෙනු. ඒ මහ මහණහු ගෙන් අප මිදුණෝ වම්හ. ‘මෙය තොපට කැපය. මෙය නො කැපය’ යී කියනු ලැබ අපි වෙහෙසුණෝ වම්හ. දැන් අපි කැමැත්තක් කරම් හ, නො කැමැත්තක් නොකරම් හ"

[edit] කාලය

‍ආරම්භය : බුදුන් වහන්සේගේ පරිනිර්වාණයෙන් තුන් මසකට පසුව, අජාසත් රජුගේ රාජාභිෂේකයෙන් 8වන වසර දී සංගායනාව පැවති කාලය : මාස තුනකි

[edit] ස්ථානය

රජගහ නුවර විහාර පර්වත ප්‍රාන්තයේ පිහිටි සප්තපර්ණී ගල්ගුහා ද්වාරයෙහි.

[edit] ප්‍රධානත්වය

තෘතිය ශ්‍රාවක කාශ්‍යප මහ රහතන් වහන්සේ දායකත්වය අජාසත් රජතුමා

පුද්ගලික මෙවලම්