කාල් මාක්ස්
| Western Philosophy 19th century philosophy |
|
|---|---|
| සම්පූර්ණ නම | Karl Heinrich Marx |
| උපත | May 5, 1818 Trier, Prussia |
| මරණය | මාර්තු 14 1883 (වයස 64) London, United Kingdom |
| පාසල/ජනශ්රැතිය | Marxism, communism, Hegelianism |
| ප්රධාන ලැදිකම් | Politics, economics, philosophy, sociology, history, class struggle |
| සංගණ්ය අදහස් | Co-founder of Marxism (with Engels), surplus value, alienation and exploitation of the worker, The Communist Manifesto, Das Kapital, materialist conception of history |
| බලපෑම් ලැබුවේ මොවුන්ගෙනි | Hegel, Feuerbach, Spinoza, Kant, Stirner, Smith, Voltaire, Ricardo, Vico, Rousseau, Goethe, Helvetius, d'Holbach,[1] Shakespeare, Dante, Fourier, Balcescu, Hess, Hupay |
| බලපෑමට ලක්වූවෝ | Lenin, Stalin, Trotsky, Mao, Castro, Chomsky, Guevara, Sartre, Simone de Beauvoir, Luxemburg, Bakunin, Lukács, Gramsci, Korsch, Arendt, Lyotard, Foucault, Debord, Frankfurt School, Negri, Taussig, Roy, Bookchin and many more... |
| අත්සන | |
කාල් මාක්ස් (1818-1883) යනු සම්භාව්ය සමාජ විද්යා චින්තනයේ එතරම් වැදගත් තැනක් නොදැරු එහෙත් පසුව සමාජ විද්යාඥයින්ට අමතක කිරීමට නොහැකී වු සමාජ දාර්ශනිකයෙකු හා සමාජ විද්යාඥයෙකු ලෙස සැලකිය හැකිය.
1876 දී මාක්ස්, “ප්රාග්ධනය” නාම් කෘතියේ පළමු කාණ්ඩය ප්රකාශයට පත්කලේය. කෙසේ නමුත් මාක්ස්ගේ දර්ශනයට පරිණාමවාදි මුහුණුවර පදනම විය.
ඵෙතිහාසික ක්රියාවලියේ හරය සමාජ ඝට්ටනයයි. ප්රාථමික හා ද්විතික අවශ්යතා සපුරා ගැනීමේ උත්සහයේදී ප්රතිවිරෝධතා යුගය ආරම්භ වේ. මානව සමාජයේ ශ්රම විභජනය මතුවීමත් සමග ඵම ප්රතිවිරෝධ පංති වශයෙන්,ඵෙතිහාසිකව ගොඩනැගුනේ යයි මාක්ස් සඳහන් කරයි. මානව ඉතිහාසයේ ඵ් ඵ් යුගවල පංති අරගලයක් තිබු අතර ඵ්වා අතර සුවිශේෂතා පැවතිණ. සමාජ ක්රමය දේශගුණය හා භූගෝලීය සාධක නොව ඵෙතිහාසික පරිවර්තනයන් අනුව, වෙනස් වන බව මාක්ස් පැවසුවේය. සමාජය පංතිවලට බෙදීමේ ප්රතිඵලයක් වශයෙන් දේශපාලන, ආචාරමය, ආගමික හා දාර්ශනික අදහස් ගොඩනැගෙන අතර ප්රබල පංතියේ බලය හා ආධිපත්ය ආචාර එමගින් ස්ථාපිත වන්නේ යැයි මාක්ස් සඳහන් කරයි. නිෂ්පාදන මාර්ග වලට මිනිසුන් සම්බන්ධ වන ආකාරය අනුව පංති විෂමතා ඇතිවේ යයි මාක්ස් සඳහන් කරයි. ප්රධාන නුතන පංති වනුයේ ශ්රමික පංතිය, ප්රාග්ධන හිමි පංතිය, හා ඉඩම් හිමි පංතියයි. පිලිවෙලින් මේ අයගේ ආදායම් මාර්ග වනුයේ වැටුප්, ලාභය හා ඉඩම්ය.
මානව ඉතිහාසයේ අංශ දෙකක් ගැන මාක්ස් සඳහන් කරයි. ස්වභාව ධර්මය අභිබවා මිනිසා ජය ගැනීමේ ඉතිහාසය හා මිනිසා වේගයෙන් පරාරෝපනය වන ඉතිහාසයයි. ධනවාදී සමාජය තුළ හතර ආකාරයක පරාරෝපනයක් මාක්ස් දකී.
- තමන් නිෂ්පාදනය කරන ද්යසයම හෝ නිෂ්පාදනයෙන් මිනිසා පරාරෝපනය වීම. කම්කරුවා තමා භාණ්ඩ නිෂ්පාදනය කරන්නේ වුවත් එහි අයිතිය හිමි වී නැත. භාණ්ඩයේ වටිනාකම අනුවවැටුපක් ද ඔහුට නොලැබේ.
- කම්කරුවා නිෂ්පාදන ක්රියාවලියෙන් පරාරෝපනය වීම. නිෂ්පාදනයේ ශ්රමය පරාරෝපනය වීම පමනක් නොව නිෂ්පාදනයෙන් ද පරාරෝපනය වීමක් ද දැක්විය හැකිය.
- කම්කරුවා ඔහුගෙන්ම පරාරෝපනය වීම. නිෂ්පාදන ශ්රමයෙන් නිෂ්පාදනයෙන් පමණක් නොව ඔහුගෙන් ඔහුගේ පෞරුෂයෙන් පරාරෝපනය වේ. වැඩ සෙවකයාගෙන් පරිභාහිරව පවතී.
- පරාරෝපනය වු මිනිසා මානව ප්රජාවෙන් ද පරාරෝපනය වේ. සහචරයන්ගෙන් ද පරාරෝපනය වේ. එකිනෙක මිනිසා එකිනෙකාගෙන් පරාරෝපනය වීම දැකගත හැකිය.
[සංස්කරණය] උපුටා ගැනීම
මුලික සමාජ විද්යාව
[සංස්කරණය] තවද බලන්න
- ↑ Mehring, Franz, Karl Marx: The Story of His Life (Routledge, 2003) pg. 75
| Wikimedia Commons has media related to: Karl Marx |
